Wyrok łączny z kar sprzed i po 2020 r. utrzymany mimo apelacji prokuratora

CZĘŚĆ WSTĘPNA

Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Wyrok Sądu Rejonowego w Siedlcach z dnia 20 listopada 2025 r. w sprawie II K 1115/25

Podmiot wnoszący apelację

Oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

Kierunek i zakres zaskarżenia

Na niekorzyść

W całości

Podniesione zarzuty

Art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

Wnioski

Uchylenie

Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów

STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

Zarzuty

1. I. rażące naruszenie prawa materialnego, mające istotny wpływ na treść wyroku, tj. art. 85 § 1 k.k., art. 81 ust. 1 i 2 Ustawy z dnia 19 czerwca 2020 r. dopłatach do oprocentowania kredytów bankowych udzielanych przedsiębiorcom dotkniętym skutkami COVID-19 oraz o uproszczonym postępowaniu o zatwierdzenie układu w związku z wystąpieniem COVID-19 (Dz.U.2022.2141 t.j. z dnia 2022.10.19 - dalej jako „ustawa Tarcza 4.0”) i art. 4 § 1 k.k., polegające na niezasadnym połączeniu kary ograniczenia wolności orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego w Siedlcach z dnia 20 sierpnia 2024 r., sygn. akt II K 574/24 oraz kary pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego w Siedlcach z dnia 22 września 2025 r., sygn. akt II K 767/25, mimo iż dotyczyły one przestępstw, które nie zostały popełnione w warunkach określonych w art. 85 § 1 k.k., tj. zanim zapadł pierwszy ze wskazanych wyroków, zaś obie podlegające łączeniu kary zostały prawomocnie orzeczone po dniu wejścia w życie ustawy Tarcza 4.0, wobec czego - stosownie do treści art. 81 ust. 1 i 2 ustawy Tarcza 4.0 - brak było podstaw do zastosowania przepisów rozdziału IX kodeksu karnego w brzmieniu obowiązującym od 15 kwietnia 2016 r. do 24 czerwca 2020 roku, jak również zastosowania dyspozycji art. 4 § 1 k.k., albowiem w czasie orzekania obowiązywała ta sama ustawa co w czasie popełnienia każdego z przestępstw, których dotyczyły objęte wyrokiem łącznym kary jednostkowe.

Niezasadny

Apelacja nie była zasadna i nie zasługiwała na uwzględnienie.

Nie ulega wątpliwości, że Sąd I instancji, w aspekcie ewentualnego stosowania art. 4§1 kk, powinien rozważyć, który z możliwych stanów prawnych jest względniejszy dla skazanego - czy aktualnie obowiązujący i przed 1 lipca 2015 roku, czy też w okresie od 1 lipca 2015 roku do 23 czerwca 2020 roku, która to analiza winna obejmować skazania zapadłe do 23 czerwca 2020 roku i po tej dacie. Nie może być wątpliwości, że wspomnianą wyżej regułę z art.4§1 kk stosować należy również przy orzekaniu kary łącznej na co wskazują liczne judykaty, w tym Sądu Najwyższego (m.in. wyrok z dnia 9 stycznia 2015 roku, IV KK 224/14, LEX nr 162330). Orzeczenia zapadające już po wejściu w życie art. 81 ustawy z dnia 19 czerwca 2020 roku o dopłatach do oprocentowania kredytów bankowych udzielanych przedsiębiorstwom dotkniętym skutkami COVID-19 oraz o uproszczonym postępowaniu o zatwierdzenie układu w związku z wystąpieniem COVID-19 (Dz. U. z 2020.1086) jednoznacznie wskazują, że uregulowania zawarte w tym przepisie nie wyłączają możliwości stosowania art. 4 §1 kk. i rozważenie takiej opcji jest obowiązkiem sądu (tak m.in. Sąd Najwyższy w : postanowieniu z 13 października 2021 roku, I KZP 2/21, postanowieniu z dnia 26 marca 2025 roku, IV KK 98/25, LEX nr 3847480, w wyroku z dnia 26 marca 2025 roku, IV KK 98/25), a warunkiem jest prawomocne orzeczenie kary do dnia 23 czerwca 2020 roku (data wejścia w życie przywołanej wyżej ustawy z 19 czerwca 2020 roku). Rozważając tę kwestię należy mieć na względzie, że w tym przypadku chodzi o prawomocnie kary nie tylko efektywnie podlegające łączeniu (co przejawia się objęciem ich karą łączną), ale również każde inne kary, gdy są one tego samego rodzaju (kary pozbawienia wolności, ograniczenia wolności czy grzywny) i przez to jest możliwość ich połączenia. Wskazują na to użyte w uzasadnieniach przywołanych wyżej judykatów sformułowania: „jedna z kar, których połączenie sąd rozważa”, „ jedno ze skazań podlegających potencjalnemu połączeniu” na to użyte. Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 31 stycznia 2023 r., sygn. IV KK 559/21 (OSNK 2023, nr 3, poz. 14) wyraził pogląd, iż „Zasady orzekania kary łącznej, wynikające z przepisów Rozdziału IX Kodeksu karnego w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 lipca 2015 r. do dnia 23 czerwca 2020 r., mogą mieć zastosowanie – na zasadach określonych w art. 4 k.k. – także w przypadku, gdy wszystkie kary zostały prawomocnie orzeczone przed dniem 1 lipca 2015 r. (art. 81 ust. 1 ustawy z dnia 19 czerwca 2020 r. o dopłatach do oprocentowania kredytów bankowych udzielanych przedsiębiorcom dotkniętym skutkami COVID–19 oraz o uproszczonym postępowaniu o zatwierdzenie układu w związku z wy-stąpieniem COVID–19 (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r., poz. 2141)”.

Słusznie Sąd I instancji powołał się na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 kwietnia 2025 r. III KK 131/25 wskazujący, że w sytuacji, gdy przynajmniej jedno ze skazań podlegających potencjalnemu połączeniu uprawomocniło się przed dniem 24 czerwca 2020 r., sąd orzekający w przedmiocie wyroku łącznego jest zobowiązany do porównania obu reżimów prawnych (obowiązującego przed i po 24 czerwca 2020 r.) i zastosowania tego, który w realiach konkretnej sprawy okaże się dla skazanego korzystniejszy. Przy czym, zgodnie z wyrokiem SN z 25 kwietnia 2022 roku ( I KK 98/21) przez ustawę „obowiązującą poprzednio” rozumieć należy wszelkie uregulowania mogące mieć zastosowanie, a więc zarówno te, które obowiązywały w czasie popełnienia czynu zabronionego, jak pozostałe do momentu wyrokowania. W powołanym orzeczeniu w sprawie III KK 131/25 doszło do rozważań w zakresie potencjalnego połączenia kar. W sprawie istniało jedynie jedno skazanie, które uprawomocniło się po 24 czerwca 2020 roku, a które na dzień wydania wyroku łącznego dotyczyło kary, która nie została wykonana. Pozostałe wyroki zapadły przed 24 czerwca 2020 roku, a kary pozbawienia wolności zostały wykonane. W efekcie Sąd Najwyższy wskazał na konieczność umorzenia postępowania, a więc do wydanie wyroku łącznego nie doszło, gdyż zastosowanie stanu prawnego sprzed 24 czerwca 2020 roku było względniejsze. Nie wydano wyroku łącznego, a odnosząc się do jedynej kary podlegającej wykonaniu orzeczonej po 24 czerwca 2020 roku zastosowano stan prawny sprzed tej daty. Kwestię tę rozstrzygał też Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 13 października 2021 r., sygn. I KZP 2/21 (OSNK 2021, nr 11–12, poz. 44) konkludując, że przepisy art. 81 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 19 czerwca 2020 r. o dopłatach do oprocentowania kredytów bankowych udzielanych przedsiębiorcom dotkniętym skutkami COVID–19 oraz o uproszczonym postępowaniu o zatwierdzenie układu w związku z wystąpieniem CO-VID–19 nie wyłączają stosowania art. 4 § 1 k.k. w sytuacji, gdy tylko jedna z kar, których połączenie sąd rozważa w postępowaniu w przedmiocie wydania wyroku łącznego, została prawomocnie orzeczona do dnia 23 czerwca 2020 r. albo po tej dacie. Jeżeli zatem sąd w postępowaniu w przedmiocie wydania wyroku łącznego dochodzi do wniosku, że kary tego samego rodzaju lub inne podlegające łączeniu zostały prawomocnie orzeczone przed 24 czerwca 2020 r. i po tej dacie, to orzeka o karze łącznej, stosując art. 4 § 1 k.k., albo w oparciu o przepisy art. 85 i nast. k.k. obowiązujące przed wejściem w życie Tarczy 4.0, albo obowiązujące po tej dacie – w zależności od tego, który wybór będzie ostatecznie korzystniejszy dla sytuacji skazanego (X. A. Wyroki łączne – porównanie stanów prawnych obowiązujących przed i po 30 czerwca 2015 r. oraz od 24 czerwca 2020 r. na tle wybranych zagadnień)

Sąd Okręgowy podzielił argumentację przedstawioną przez Sąd I instancji. Wobec F. N. wydane zostały wyroki prawomocne przed 24 czerwca 2020 roku oraz te, które uprawomocniły się po tej dacie. Korzystniejsze dla skazanego było zastosowanie przepisów obowiązujących w okresie od 1 lipca 2015 roku do 23 czerwca 2020 roku, gdyż umożliwiało połączenie niewykonanych kar pozbawienia wolności.

wniosek o uchylenie wyroku i umorzenie postępowania

Niezasadny

Podniesione przez prokuratora zarzuty nie były zasadne.

OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

1. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

1. Przedmiot utrzymania w mocy

Wyrok Sądu Rejonowego w Siedlcach z dnia 20 listopada 2025 roku w sprawie II K 1115/25

Wyrok – jako słuszny i odpowiadający prawu – należało utrzymać w mocy.

Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

1. Przedmiot i zakres zmiany

Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

Koszty Procesu

O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na podstawie art. 636 § 1 kpk, gdyż apelacja prokuratora nie została uwzględniona.

PODPIS

Granice zaskarżenia

Podmiot wnoszący apelację

prokurator

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

wyrok w całości

Kierunek i zakres zaskarżenia

Na niekorzyść

W całości

Podniesione zarzuty

Art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

Wnioski

Uchylenie