Skazany nie wykonał kary ograniczenia wolności, wyrok łączny utrzymany w mocy

Część wstępna

Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Wyrok Sądu Rejonowego w Siedlcach z dnia 2 października 2025 r. w sprawie II K 814/25

Podmiot wnoszący apelację

Obrońca

Kierunek i zakres zaskarżenia

Na korzyść

W całości

Podniesione zarzuty

Art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

Art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

Wnioski

Zmiana

Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

Fakty uznane za udowodnione

1. O. L.

Ogólna ocena zachowania skazanego w Zakładzie Karnym w Siedlcach jest poprawna, m.in. nie był on karany dyscyplinarnie, był kilkukrotnie nagradzany, uczestniczył w programach resocjalizacyjnych, został zatrudniony odpłatnie poza terenem ZK, jest krytyczny względem popełnionych przestępstw.

2. O. L.

Skazany był wzywany do kuratora w celu uzgodnienia warunków wykonania kary ograniczenia wolności w sprawie II K 547/24. Nie stawił się jednak „przez roztargnienie”. Na skazanym ciąży obowiązek alimentacyjny. Skazany deklaruje gotowość do wykonywania kary ograniczenia wolności.

Fakty uznane za nieudowodnione

1. O. L.

Istnieją przesłanki do złagodzenia orzeczonej kary łącznej pozbawienia wolności i do wyłączenia z tej kary i pozostawienia kary ograniczenia wolności orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego w Siedlcach z dnia 30 września 2024 r. sygn. akt II K 547/24 do odrębnego wykonania.

Dowody będące podstawą ustalenia faktów

1. Opinia o skazanym

Opinia o skazanym z dnia 1 grudnia 2025 r. nadesłana z Zakładu Karnego w Siedlcach została uwzględniona w całości jako wiarygodna i posłużyła do oceny zachowania skazanego, odbywającego karę pozbawienia wolności, w aspekcie jego procesu resocjalizacji i właściwości osobistych. Szersze rozważania na temat wniosków płynących z tego dokumentu w dalszej części uzasadnienia, przy omówieniu zarzutów z apelacji obrońcy.

Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów

1. Wyjaśnienia skazanego

Nie podlegały uwzględnieniu wyjaśnienia skazanego złożone na etapie postępowania odwoławczego w zasadniczej części, to jest wskazującej na zasadność zmiany zaskarżonego wyroku na jego korzyść, zgodnie z wnioskami apelacyjnymi obrońcy. Natomiast nie ma podstaw do kwestionowania twierdzeń skazanego, co do jego sytuacji rodzinnej czy osobistej, aczkolwiek pozostawały one bez wpływu na treść wyroku Sądu Odwoławczego. Skazany pomimo tego, że deklaruje gotowość wykonania kary ograniczenia wolności, to w ocenie Sądu Okręgowego, nie daje on należytych gwarancji wywiązania się z tego zobowiązania. Zauważyć należy, że Sąd Rejonowy w Łukowie w dniu 26 listopada 2025 r. wydał postanowienie, w którym m.in. zarządził wykonanie kary zastępczej pozbawienia wolności w wysokości 150 dni w związku z uchylaniem się przez niego od odbywania kary 10 miesięcy ograniczenia wolności orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego w Siedlcach z dnia 30 września 2024 r. w sprawie II K 547/24 i postanowienie to jest prawomocne. Skazany, że nie odebrał wezwania ze swojej winy i z tego powodu nie skontaktował się z kuratorem. Okoliczności opisane przy rozważaniu zarzutów z apelacji obrońcy przemawiają przeciwko uwzględnieniu stanowiska skazanego, co do zasadności poczynienia w wyroku wnioskowanych zmian, kierując się przede wszystkim jego dotychczasowym lekceważącym stosunkiem do zapadłych wyroków i brakiem autorefleksji, co do jego niewłaściwego postępowania..

STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

1. 1. Zarzut błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mającego wpływ na jego treść i polegającego na uznaniu, iż w sprawie niniejszej zachodzą podstawy do objęcia wyrokiem łącznym kary 10 miesięcy ograniczenia wolności orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego w Siedlcach II Wydział karny z dnia 30 września 2024 r., sygn. akt II K 547/24 oraz kar pozbawienia wolności orzeczonych wyrokami Sądu Rejonowego w Łukowie z dnia

24 października 2024 r. sygn. akt II K 247/24 i Sądu Rejonowego w Siedlcach z dnia 28 marca 2025 r. sygn. akt II K 1115/24, podczas gdy Sąd nie ustalił z jakich powodów kara ograniczenia wolności orzeczona w sprawie II K 547/24 nie została wykonana przez skazanego, a jedynie ograniczył się do stwierdzenia, iż skazany miał wystarczająca ilość czasu by przystąpić do jej wykonania;

2. zarzut rażącej surowości wymierzonej skazanemu kary łącznej pozbawienia wolności, tj. kary 1 roku i 8 miesięcy pozbawienia wolności w miejsce kar jednostkowych pozbawienia wolności orzeczonych wyrokami Sądu Rejonowego w Łukowie z dnia 24 października 2024 r. sygn. akt 247/24 i Sądu Rejonowego w Siedlcach z dnia 28 marca 2025 r. sygn. akt II K 1115/24, która to kara łączna została ukształtowana na zasadzie asperacji i jako taka nie odpowiada dyrektywom wymiaru kary łącznej oraz nie uwzględnia w należytym stopniu okoliczności dotyczących osoby skazanego, a mających wpływ na wysokość przedmiotowej kary łącznej.

Niezasadny

Apelację obrońcy skazanego jako bezzasadną należało nie uwzględnić.

Sąd Rejonowy rozwiązując kary łączne orzeczone wyrokiem Sądu Rejonowego w Siedlcach z dnia 28 marca 2025 r. sygn. akt II K 115/24, na podstawie art. 85 §1 k.k. w zw. z art. 86 § 1 k.k. w zw. z art. 87 §1 k.k. połączył jednostkowe kary:

- ograniczenia wolności orzeczoną wyrokiem Sądu Rejonowego w Siedlcach z dnia 30 września 2024 r. sygn. akt II K 547/24,

- pozbawienia wolności orzeczoną wyrokiem Sądu Rejonowego w Łukowie z dnia

24 października 2024 r. sygn. akt II K 247/24,

- pozbawienia wolności orzeczone wyrokiem Sądu Rejonowego w Siedlcach z dnia 28 marca 2025 r. sygn. akt II K 1115/24,

i orzekł wobec skazanego O. L. karę łączną 1 roku i 8 miesięcy pozbawienia wolności. Sąd Rejonowy w przedmiotowym wyroku ponadto m.in. połączył środki karne w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych oraz dokonał zaliczenia na poczet orzeczonej łącznej kary pozbawienia wolności okresów wykonywania kary pozbawienia wolności i zatrzymania oraz na poczet orzeczonego łącznego środka karnego, okres dotychczasowego wykonywania środka karnego. Pomimo tego, że obrońca zaskarżył wyrok w całości, to sformułowane zarzuty odnoszą się jedynie do orzeczonej kary łącznej pozbawienia wolności.

Na wstępie wskazać trzeba, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 11 czerwca 2019 r. w sprawie P 20/17 wypowiedział się, co do zgodności art. 87 § 1 k.k. z art. 45 ust. 1 i art. 175 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej orzekając, iż jest on niezgodny z przepisami konstytucyjnymi. Niemniej jednak, jak zauważył Sąd Rejonowy, co także w istocie zostało zaaprobowane przez skarżącego, Trybunał nie zakwestionował samej możliwości wymierzenia kary łącznej pozbawienia wolności w razie skazania za zbiegające się przestępstwa na kary pozbawienia wolności i ograniczenia wolności w ogóle, lecz niejako automatyzm i obligatoryjność takiego orzekania, jaki wynika z literalnego brzmienia przepisu 87 § 1 k.k. Przyjąć zatem należy, że Sąd ma możliwość, a nie obowiązek orzeczenia kary łącznej pozbawienia wolności, w razie skazania na wspomniane kary różne rodzajowo.

Zdaniem Sądu Okręgowego, zaskarżony wyrok Sądu

meriti jest słuszny przede wszystkim w zakresie objęcia karą łączną również kary ograniczenia wolności orzeczonej w sprawie

II K 547/24, co też trafnie i dostatecznie Sąd uzasadnił. W realiach niniejszego postępowania połączenie orzeczonej kary ograniczenia wolności z karami pozbawienia wolności ocenić należy za właściwe, gdyż było to uzasadnione indywidualnymi okolicznościami sprawy. Zauważyć należy, że wobec skazanego Sąd Rejonowy w Łukowie w dniu 26 listopada 2025 r. wydał postanowienie, w którym zarządził wykonanie kary zastępczej pozbawienia wolności w wysokości 150 dni w związku z uchylaniem się przez niego od odbywania kary 10 miesięcy ograniczenia wolności orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego w Siedlcach z dnia 30 września 2024 r. w sprawie II K 547/24. Jak wynika zaś z informacji nadesłanej z Zakładu Karnego w Siedlcach (k. 72-72v) wobec skazanego była już wcześniej wykonywana kara zastępcza pozbawienia wolności za karę ograniczenia wolności orzeczoną przez Sąd Rejonowy w Siedlcach z dnia 23 czerwca 2022 r. w sprawie II K 563/22.

Dotychczasowe zachowanie skazanego, jak słusznie zauważył Sąd Rejonowy, przemawia za negatywną prognozą kryminologiczną wobec niego, bowiem pomimo kilkukrotnego już skazania, w tym za czyny o podobnym charakterze, a godzące w bezpieczeństwo w komunikacji, skazany nie wyciągnął należytych wniosków ze swego nagannego zachowania, prezentując lekceważącą postawę wobec prawa i dóbr prawnie chronionych. Skazany lekceważąco postąpił także w stosunku do orzekanych dotychczas kar ograniczenia wolności, bowiem nie przystąpił do ich wykonywania, co skutkowało orzekaniem wobec niego kar zastępczych pozbawienia wolności. Skazany wyjaśniając podczas postępowania odwoławczego wskazał, że co najmniej lekceważąco podszedł do kwestii wykonania orzeczonej kary ograniczenia wolności w sprawie II K 547/24 Sądu Rejonowego w Siedlcach, tym samym niejako potwierdzając zapatrywania Sądu. Sąd Okręgowy uznał natomiast, że wyrażone w pisemnych motywach zaskarżonego wyroku obawy Sądu Rejonowego, co do tego czy skazany tym razem wykonałby karę ograniczenia wolności są niewątpliwie zasadne i jednocześnie przemawiają za tym, że stanowisko skazanego oraz obrony pozostaje w istocie gołosłowne. Jak można zauważyć, przywoływane przez skazanego w wyjaśnieniach okoliczności, jak m.in. ciążący na nim obowiązek alimentacyjny czy konieczność pomocy rodzinie, nie były jak dotychczas wystarczające do postępowania zgodnego z prawem, a zostają podnoszone dopiero na potrzeby niniejszej sprawy.

W tym miejscu podkreślić należy, że wyrok łączny jest instytucją mającą racjonalizować wymiar kary, a nie służyć wyłącznie poprawie sytuacji skazanych. Dlatego też, stosowanie przy wymiarze kary łącznej absorpcji (czy w obecnym stanie prawnym zasady zbliżonej do zasady pełnej absorpcji), o co wnioskuje skarżący przy, nie może być sprzeczne z zapobiegawczymi i wychowawczymi celami kary i działać demoralizująco na sprawców przestępstw, służąc odbieraniu kary łącznej, jako instytucji będącej swoistym premiowaniem osób popełniających szereg przestępstw. Wymiar kary łącznej ma w swej istocie charakter ocenny i to, że orzeczona kara nie spełnia oczekiwań skazanego, a nawet w odczuciu społecznym może uchodzić za surową, nie oznacza, że można ją skutecznie kwestionować w postępowaniu odwoławczym.

Co więcej, sąd odwoławczy nie jest uprawniony do modyfikowania kary, niejako według własnych odczuć, gdyż sądowi pierwszej instancji przyznana jest swoboda jej wymiaru,

a ingerencja jest dopuszczalna jedynie wówczas, gdy wymierzona kara cechuje się rażącą niewspółmiernością

(wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z 22.10.2019 r., II AKa 182/19, LEX nr 3222191).

W ocenie Sądu Okręgowego, w postępowaniu niniejszym taka niewspółmierność nie występuje. Sąd Rejonowy właściwie uwzględnił i należycie ocenił wszelkie okoliczności, które należało wziąć pod uwagę przy tym rozstrzygnięciu, tym samym czyniąc zadość treści

art. 53 k.k. Zgodzić się należało z Sądem, jednocześnie kwestionując stanowisko obrony, że odstęp czasowy pomiędzy konkretnymi czynami był stosunkowo odległy i brak było między nimi ścisłego związku. Skazany miał dość czasu, w celu skorygowania swojego niewłaściwego zachowania, lecz tego nie uczynił. Analizując zaś wnioski płynące z opinii o skazanym z dnia

1 grudnia 2025 r. należało uznać, że co prawda ogólna ocena zachowania osadzonego została określona jako poprawna, ponadto m.in. nie był on karany dyscyplinarnie, był kilkukrotnie nagradzany, uczestniczył w programach resocjalizacyjnych, został zatrudniony odpłatnie poza terenem ZK, jest krytyczny względem popełnionych przestępstw, jednakże tych okoliczności nie można przeceniać do takiego stopnia, aby przemawiały za orzeczeniem kary łagodniejszej wobec skazanego. Zwrócić uwagę także trzeba na to, że poprawność zachowania skazanego podczas osadzenia w znacznej mierze wynika z obowiązku przestrzegania regulaminu zakładu penitencjarnego.

W związku z tym co wykazano powyżej wywieść należy, iż sankcja karna ustalona przez Sąd Rejonowy na zasadzie asperacji, jest sprawiedliwa, słuszna, spełnia funkcje prewencji generalnej i indywidualnej, a także nie nosi cech wskazanych w art. 438 pkt 4 k.p.k., toteż nie było podstaw, by podjąć ingerencję w treść zaskarżonego wyroku.

Wniosek o zmianę zaskarżonego wyroku łącznego poprzez:

- uchylenie rozstrzygnięcia z punktu II o karze łącznej i połączenie jednostkowych kar pozbawienia wolności orzeczonych wyrokiem Sądu Rejonowego w Siedlcach z dnia 28 marca 2025 r. sygn. akt II K 1115/24 oraz kary pozbawienia wolności orzeczoną wyrokiem Sądu Rejonowego w Łukowie z dnia 24 października 2024 r. sygn. akt II K 247/24 i wymierzenie kary pozbawienia wolności na zasadzie absorpcji, w dolej granicy ustawowego zagrożenia;

- pozostawienie kary ograniczenia wolności orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego w Siedlcach z dnia 30 września 2024 r. sygn. akt II K 547/24 do odrębnego wykonania;

ewentualnie o zmianę zaskarżonego wyroku i wymierzenie skazanemu kary łącznej pozbawienia wolności w niższym wymiarze.

Niezasadny

Wobec niezasadności zarzutów podniesionych przez obrońcę, wnioski apelacyjne nie zasługiwały na uwzględnienie.

Okoliczności podlegające uwzględnieniu z urzędu

1.

Rozstrzygnięcie sądu odwoławczego

Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

1. Przedmiot utrzymania w mocy

Wyrok w całości.

Wniesiona w sprawie apelacja nie była zasadna i nie zasługiwała na uwzględnienie. Jednocześnie Sąd Okręgowy nie dopatrzył się uchybień podlegających rozpatrzeniu z urzędu.

Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

1. Przedmiot i zakres zmiany

Koszty procesu

II. Z uwagi na wystąpienie przesłanek wymienionych w art. 624 § 1 k.p.k., mając na względzie wykonywaną wobec skazanego karę pozbawienia wolności, ciążący na skazanym obowiązek alimentacyjny oraz brak majątku, z którego można byłoby pokryć koszty procesu, Sąd Okręgowy zwolnił skazanego od wydatków postępowania odwoławczego stwierdzając, że ponosi je Skarb Państwa.

Granice zaskarżenia

Podmiot wnoszący apelację

Obrońca oskarżonego

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

Wyrok w całości

Kierunek i zakres zaskarżenia

Na korzyść

W całości

Podniesione zarzuty

Art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

Art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

Wnioski

Zmiana