Sąd uchylił uniewinnienie z zarzutu gróźb i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania

Część wstępna

Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Wyrok Sądu Rejonowego w Garwolinie z dnia 12 września 2025 r. sygn. akt II K 724/24

Podmiot wnoszący apelację

Oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

Kierunek i zakres zaskarżenia

Na niekorzyść

W całości

Podniesione zarzuty

Art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

Art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

Wnioski

Uchylenie

Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów

.

STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

Obraza przepisów postępowania mająca wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 4 kpk, art. 7 kpk oraz art. 410 kpk polegająca na błędnej i dowolnej – zamiast swobodnej, opartej o wskazania wiedzy, logiki i doświadczenie życiowe - ocenie materiału dowodowego, w szczególności zeznań pokrzywdzonej R. Ł. (1) z zeznaniami świadków, wyjaśnieniami oskarżonego oraz dokumentacji zebranej w sprawie, która doprowadziła do błędnych ustaleń faktycznych, że oskarżony nie dopuścił się czynu z art. 190 § 1 kk, w sytuacji gdy analiza całego materiału dowodowego, w szczególności wyjaśnień oskarżonego, zeznań pokrzywdzonej, w szczególności tych złożonych w toku postępowania przygotowawczego oraz zeznań pozostałych świadków, jak również dokumentacja zgromadzona w sprawie wskazuje, iż zachowanie M. N. (2) wyczerpało wszystkie znamiona czynu z art. 190 § 1 kk w stosunku do pokrzywdzonej R. Ł. (1).

Zasadny

W ocenie Sądu Okręgowego zarzuty zawarte w apelacji są zasadne i zasługują na uwzględnienie. Pierwszoinstancyjne orzeczenie zapadło bowiem z obrazą przepisów postępowania, która niewątpliwie miała wpływ na treść zaskarżonego wyroku i doprowadziła do błędnych ustaleń faktycznych, które skutkowały uniewinnieniem oskarżonego od popełnienia zarzuconego mu przestępstwa. Jednocześnie, ranga i charakter wyartykułowanych przez skarżącego uchybień zobligowały Sąd Okręgowy do wydania orzeczenia kasatoryjnego.

Oskarżyciel publiczny kwestionując podstawę faktyczną wyroku polegającą na przyjęciu, że oskarżony nie popełnił zarzucanego mu czynu, podniósł trafne zarzuty obrazy art. 4 kpk, art. 7 kpk i art. 410 kpk. Argumenty przytoczone w apelacji oraz analiza akt sprawy przekonały Sąd Okręgowy, iż Sąd I instancji nie uwzględnił całokształtu okoliczności wynikających z ujawnionych dowodów, bezkrytycznie obdarzył wiarą wyjaśnienia oskarżonego, nie konfrontując ich treści z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie i pomijając tym samym szereg okoliczności wynikających z przeprowadzonych dowodów, zwłaszcza z zeznań pokrzywdzonej R. Ł. (1), ale także zeznań N. Ł., oceniając je wybiórczo. Chociaż Sąd Rejonowy obdarzył relację świadka N. Ł. wiarą w całości, pominął przy jej ocenie, że w odczuciu kuratora, treści, które zawarła w sporządzonym sprawozdaniu, związane ze słowami wypowiadanymi przez oskarżonego pod adresem R. Ł. (2) uznała za istotne, nie potraktowała też słów oskarżonego jako żartu (k.970v). Dokonując oceny zeznań pokrzywdzonej złożonych w sprawie, Sąd I instancji nie uwzględnił wszystkich okoliczności ujawnionych w sprawie, a przede wszystkim tego, że R. Ł. (1) konsekwentnie, począwszy od zeznań złożonych w dniu 11 lutego 2022 r. twierdziła, że obawia się gróźb wypowiadanych przez M. N. (1), gdyż jej zdaniem, jest zdolny do niebezpiecznych zachowań i nie panuje nad emocjami. Na rozprawie, podczas ponownego rozpoznania sprawy również podkreśliła, że obawia się realnie, że oskarżony może coś zrobić. Analizując treść jej relacji i wyrażone obawy należało uwzględnić całokształt zachowania oskarżonego, liczne pisma zawierające obelgi, zniewagi pod adresem sędziego, obraźliwe stwierdzenia, pomówienia, jak również groźby. Jak podała pokrzywdzona, zachowanie oskarżonego narastało. Z dokumentów dołączonych do akt sprawy wynika, że M. N. (1) jest osobą, która nie panuje nad emocjami, jego wypowiedzi były nacechowane negatywnym nastawieniem do sędziego i eskalowały, co czyni obawy odnoszące się do spełnienia gróźb realnymi. Zachowanie będące przedmiotem osądu w przedmiotowej sprawie nie było incydentalne. Zdaniem Sądu odwoławczego, Sąd I instancji niewłaściwie ocenił, że jeśli słowa M. N. (1) wzbudziłyby w pokrzywdzonej obawę ich spełnienia, to niezwłocznie zgłosiłaby ten fakt organom ścigania. Pomija bowiem, że R. Ł. (1) zawiadomiła o tym fakcie, tak jak i innych podobnych zdarzeniach, Prezesa Sądu Rejonowego w Mińsku Mazowieckim i dopiero ten złożył stosowne zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa do Prokuratury Rejonowej. Zaznaczyć należy, że pomiędzy wypowiedzeniem słów stanowiących groźbę, a powstaniem obawy jej spełnienia nie musi zaistnieć koincydencja czasowa. Obawa taka może zatem powstać także po pewnym czasie od zaistnienia groźby. Nie musi istnieć w chwili jej wypowiedzenia bądź dotarcia do adresata. Istotnym jest natomiast, aby była ona realna nie tylko w odczuciu subiektywnym pokrzywdzonego, ale także uzasadniona obiektywnie, tzn. że zarówno okoliczności, w jakich groźba została wyrażona, jak i osoba grożącego robią wrażenie na obiektywnym, normalnie wrażliwym obserwatorze, iż groźba wyrażona została na serio i daje podstawy do uzasadnionej obawy. Ustalenie poczynione przez Sąd I instancji, aby nie sposób było uznać, iż słowa wypowiedziane przez M. N. (1) mogłyby zostać spełnione (pisemne motywy wyroku k.987), pozostaje bez znaczenia dla ustalenia znamion czynu z art. 190 § 1 kk, to pokrzywdzony musi bowiem potraktować groźbę poważnie i uważać jej spełnienie za prawdopodobne. Nie jest wymagane natomiast obiektywne niebezpieczeństwo realizacji groźby. „Dla zaistnienia przestępstwa groźby karalnej nie jest wymagane, by jej adresat miał pewność, był przekonany, że zapowiadane zdarzenie faktycznie nastąpi. Wystarczy, że jedynie przewiduje, że groźba może się urzeczywistnić, że liczy się z taką możliwością” (zob. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 25.06.2014 r.,

II AKa 162/14, LEX nr 1493813). W wyroku z 24.06.2013 r.,

V KK 94/13, OSNKW 2013/10, poz.89, Sąd Najwyższy stwierdził, że „stopień obawy u adresata groźby, równoznaczny z zaistnieniem znamienia skutku przestępstwa określonego w

art. 190 § 1 kk, jest niższy od przekonania o pewności zrealizowania zapowiedzianej groźby. Zostaje on osiągnięty wtedy, gdy zagrożony przewiduje, że groźba może się urzeczywistnić, a więc że nastąpienie zapowiadanego zdarzenia jest realne”.

W przedmiotowej sprawie, pokrzywdzona konsekwentnie twierdziła, że obawia się spełnienia groźby wypowiedzianej przez M. N. (1), natomiast okoliczności popełnienia czynu, całokształt zachowania oskarżonego w toku postępowania prowadzonego przez R. Ł. (1) wobec jej osoby wskazują, że obawa spełnienia groźby była obiektywnie racjonalna.

W tej sytuacji uznać należy, że dowody zgromadzone w sprawie ocenione przez zostały przez Sąd Rejonowy w sposób dowolny, sprzeczny z zasadami określonymi w art. 7 kpk, z pominięciem części z nich, co doprowadziło do błędnych ustaleń faktycznych w odniesieniu do czynu zarzuconego oskarżonemu w akcie oskarżenia.

Przedstawione powyżej rozważania doprowadziły Sąd Okręgowy do przekonania o konieczności uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania niniejszej sprawy Sądowi Rejonowemu w Garwolinie do ponownego rozpoznania.

o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Garwolinie do ponownego rozpoznania.

Zasadny

Zasadność zarzutu warunkowała zasadność wniosku.

Okoliczności podlegające uwzględnieniu z urzędu

1.

Rozstrzygnięcie sądu odwoławczego

Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

1. Przedmiot utrzymania w mocy

Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

1. Przedmiot i zakres zmiany

Konieczność umorzenia postępowania

Sąd Odwoławczy nie może skazać oskarżonego, który został uniewinniony w I instancji lub co do którego w pierwszej instancji umorzono postępowanie.

Art. 454 § 1 k.p.k.

Gdyby postępowanie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, przy rozważeniu przez Sąd Rejonowy całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym wskazanych w niniejszym uzasadnieniu kwestii, możliwym pozostaje, iż Sąd I Instancji nie wydałby wyroku uniewinniającego. Uwzględnienia w wyroku kasatoryjnym wymagała reguła ne peuis i zasada dwuinstancyjności postępowania.

Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

Procedując po raz kolejny, Sąd I instancji przeprowadzi postępowanie w sposób pozbawiony wyżej opisanych uchybień, dogłębnie analizując kwestie wskazane przez Sąd Odwoławczy. Następnie dokona wszechstronnej, wnikliwej, wieloaspektowej i konfrontacyjnej analizy wszystkich dowodów zgromadzonych w sprawie, wyprowadzając wnioski zgodne z treścią art. 4 kpk i art. 7 kpk.

Koszty procesu

P unkt rozstrzygnięcia z wyroku

Nie orzekano o kosztach procesu mając na uwadze, że uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania nie jest orzeczeniem kończącym postępowanie.