Kierowca zawodowy za kółkiem po alkoholu. Sąd utrzymał zakaz jazdy przez 4 lata

Część wstępna

Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Wyrok Sądu Rejonowego w Mińsku Mazowieckim z dnia 22 lipca 2025 roku sygn. akt II K 213/25

Podmiot wnoszący apelację

Obrońca

Kierunek i zakres zaskarżenia

Na korzyść

W części

co do kary

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

Podniesione zarzuty

art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

Wnioski

zmiana

Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów

.

STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

Zarzut rażącej niewspółmierności orzeczonego wobec oskarżonego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 4 lat oraz kary grzywny w wymiarze

300 stawek dziennych; pominięcie przez Sąd przy wymiarze kary grzywny i środka karnego takich okoliczności łagodzących, jak: podjęcie leczenia odwykowego przez oskarżonego, spadający wynik stężenia alkoholu podczas badania w dniu zdarzenia oraz brak nadania przez Sąd właściwego znaczenia występującym w sprawie okolicznościom łagodzącym, takim jak uprzednia niekaralność, wyrażona skrucha, co w konsekwencji doprowadziło do orzeczenia wobec oskarżonego rażąco niewspółmiernego środka karnego, która to kara nie spełnia dyrektyw wymiaru kary określonych w art. 53 kk, a których prawidłowe zastosowanie powinno skutkować orzeczeniem znacznie łagodniejszej kary.

Niezasadny

Analiza akt postępowania w świetle złożonego środka odwoławczego skutkowała uznaniem podniesionych przez obrońcę oskarżonego zarzutów za niezasadne, a tym samym przemawiała za nieuwzględnieniem wniesionej apelacji.

Przesłanka rażącej niewspółmierności kary jest spełniona tylko wówczas, jeżeli z punktu widzenia nie tylko sprawcy czy jego obrońcy, ale i ogółu społeczeństwa, orzeczona kara jawi się jako niesprawiedliwa, zbyt drastyczna, przynosząca nadmierną dolegliwość. Nie chodzi przy tym o każdą ewentualną różnicę w ocenach co do wymiaru kary, ale o różnicę ocen tak zasadniczej natury, iż karę dotychczas wymierzoną nazwać można byłoby - również w potocznym znaczeniu tego słowa – rażąco niewspółmierną, czyli niewspółmierną w stopniu niedającym się wręcz zaakceptować. Pojęcie niewspółmierności rażącej oznacza zatem znaczną dysproporcję między karą wymierzoną, a karą sprawiedliwą, zasłużoną, która powinna zostać wymierzona w wyniku prawidłowego zastosowania dyrektyw sądowego wymiaru kary oraz zasad ukształtowanych przez orzecznictwo.

Na tym etapie rozważań przypomnieć należy, iż w myśl regulacji zawartych w art. 53 k.k. sąd wymierzając karę, winien baczyć, by jej dolegliwość nie przekraczała stopnia winy sprawcy, uwzględniała stopień społecznej szkodliwości przypisanego mu czynu, a także mieć na uwadze cele zapobiegawcze i wychowawcze, które winna realizować kara, jak również potrzeby wynikające z dyrektywy prewencji ogólnej. Nadto, Sąd wymierzając karę powinien zwrócić uwagę na właściwości i warunki osobiste sprawcy.

Obrońca oskarżonego J. W. skierował w apelacji zastrzeżenia przeciwko rozstrzygnięciu, co do wymierzonej kary grzywny i orzeczonego środka karnego, dopatrując się ich rażącej niewspółmierności (surowości). Skarżący podnosząc przedmiotowe zarzuty dotyczące zarówno kary grzywny, jak i orzeczonego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 4 lat, swoje stanowisko argumentował przede wszystkim okolicznościami łagodzącymi, które powinny wpływać jego zdaniem na mniejszy wymiar kary wobec oskarżonego, takimi jak: podjęcie leczenia odwykowego przez oskarżonego, spadający wynik stężenia alkoholu podczas badania w dniu zdarzenia, uprzednia niekaralność czy wyrażona przez oskarżonego skrucha.

Zdaniem Sądu II instancji, co prawda wskazywane przez obrońcę oskarżonego okoliczności winny być uwzględnione przy wymiarze kary, jednak nie mogły zostać nadto przecenione i skutkować złagodzeniem orzeczonej kary i środka karnego. Oskarżony z własnej inicjatywy rozpoczął szpitalne leczenie odwykowe po próbie samobójczej w styczniu 2025 roku. Co prawda, jest to objaw zwiększonej autorefleksji J. W. wobec swojego wcześniejszego zachowania, jednak wynik leczenia odwykowego, które przecież znajduje się na początkowym etapie nie jest jeszcze znany, a oskarżony w dniu popełnienia czynu, mając świadomość swojego nałogu i trudności w wyjściu z uzależnienia, tym bardziej nie powinien wsiadać za kierownicę auta, lecz zgłosić się po pomoc lekarską i już wtedy podjąć walkę z uzależnieniem. Przyznanie się oskarżonego do winy i wyrażenie skruchy nie mogło mieć większej wartości jako okoliczność łagodząca z tego względu, że wina J. W. nie budziła wątpliwości, a oskarżony został zatrzymany bezpośrednio po kierowaniu autem w stanie nietrzeźwości. Oskarżony jako osoba posiadająca duże doświadczenie życiowe z racji swojego wieku oraz bycia kierowcą zawodowym z dużym doświadczeniem w prowadzeniu pojazdów, powinien tym bardziej wiedzieć, jakie niebezpieczeństwo dla ruchu lądowego mogło stanowić prowadzenie pojazdu pod wpływem tak znacznej ilości alkoholu. Również uprzednia niekaralność nie mogła skutkować złagodzeniem orzeczonej kary, gdyż standardem jest, że większość obywateli nie jest karana, a przestrzeganie obowiązujących norm prawnych jest regułą. Tym bardziej, okolicznością łagodzącą nie może być spadający wynik stężenia alkoholu podczas badania w dniu zdarzenia, gdyż jest to naturalna konsekwencja spadku stężenia tej substancji we krwi w miarę upływu czasu, wskutek jego eliminacji i nie jest niczym nadzwyczajnym.

Orzekając w kwestionowanym przez skarżącego zakresie, w polu widzenia trzeba było mieć istotne okoliczności obciążające, w tym znaczny stopień społecznej szkodliwości zarzuconego czynu, za którym przemawiał wysoki stopień nietrzeźwości oskarżonego (wyniki badania na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu przekraczały ponad pięciokrotnie dopuszczalną przepisami normę ), który niewątpliwie miał istotny wpływ na percepcję i taktykę jazdy oskarżonego, stwarzając przez to realne zagrożenie w ruchu lądowym dla innych jego uczestników. Na względzie mieć należy, że nawet niewielki przejechany dystans nie eliminuje ryzyka spowodowania wypadku drogowego, niosącego ze sobą poważne skutki. Odpowiadając zaś na wskazywane przez autorkę apelacji okoliczności osobiste oskarżonego, jak spowodowane trudną sytuacją życiową uzależnienie od alkoholu po śmierci bliskich osób - ojca i syna, zważyć trzeba przede wszystkim na to, że winny być one w pierwszej kolejności czynnikiem motywacyjnym do postępowania zgodnie z prawem i powstrzymania się od prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości, a nie podnoszone dopiero przy wniosku o zmniejszenie orzeczonych sankcji prawnych za postępowanie wbrew temu zakazowi.

Podsumowując powyższe rozważania wskazać należy, że orzeczona wobec oskarżonego kara, jak również środki karne, w tym zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych, odpowiadają prawu, są sprawiedliwie i adekwatne do okoliczności sprawy. Sąd Rejonowy rozstrzygając w tym zakresie miał na względzie dyrektywy z art. 53 k.k., dostosowując orzeczoną karę i środki karne do stopnia społecznej szkodliwości czynu, stopnia zawinienia oraz do zrealizowania stawianych im celów, w tym prewencji ogólnej i indywidualnej. Orzeczona kara grzywny wynosi w przybliżeniu dwukrotność miesięcznego wynagrodzenia oskarżonego, a zatem nie można jej uznać za szczególnie surową i nieadekwatna do jego możliwości finansowych czy tez sytuacji rodzinnej, skoro nie posiada on żadnych osób na swoim utrzymaniu. Ponadto orzeczony zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 4 lat oscyluje w granicach dolnego wymiaru tego środka karnego, albowiem jest tylko o rok wyższy od dolnej granicy ustawowego zagrożenia. Jak słusznie uznał Sąd I instancji, tak orzeczone kara grzywny i środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów odniosą w stosunku do oskarżonego właściwy cel zapobiegawczy i wychowawczy.

Na koniec zaznaczyć trzeba, że podstawę ingerencji w rozstrzygnięcie sądu I instancji co do kary (i środków karnych) może stanowić jedynie ustalenie, że jej wymiar nie uwzględnia wszystkich okoliczności wiążących się z ustawowymi dyrektywami jej wymiaru bądź też wykracza poza granice swobodnego uznania sędziowskiego. Rażąca niewspółmierność kary, uzasadniająca jej zmianę, może zachodzić tylko wówczas, gdy na podstawie ujawnionych okoliczności, które powinny mieć wpływ na wymiar kary, można byłoby przyjąć, że zachodziła wyraźna różnica pomiędzy karą wymierzoną przez sąd I instancji, a karą, która byłaby prawidłowa w świetle obowiązujących przepisów (por. Wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 10 lipca 2024 r. II AKa 111/24).

Zgodnie z tym co już wykazano, w niniejszej sprawie nie zachodziła konieczność ingerencji w treść pierwszoinstancyjnego wyroku, nie było ku temu podstaw, co czyni środek odwoławczy obrońcy oskarżonego niezasadnym.

Obrońca oskarżonego wniósł o:

1) zmianę zaskarżonego wyroku przez wymierzenie kary grzywny w niższym wymiarze oraz orzeczenie wobec oskarżonego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów na okres 3 lat w miejsce 4 lat,

2) zwolnienie od kosztów oskarżonego za instancję odwoławczą.

Niezasadny

Zarzuty apelacyjne oskarżonego okazały się niezasadne i skutkowały nieuwzględnieniem przedmiotowych wniosków.

Okoliczności podlegające uwzględnieniu z urzędu

1.

Rozstrzygnięcie sądu odwoławczego

Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

1. Przedmiot utrzymania w mocy

Wyrok Sądu Rejonowego w Mińsku Mazowieckim z dnia 22 lipca 2025 roku sygn. akt II K 213/25

Apelacja wniesiona przez obrońcę oskarżonego nie była zasadna i tym samym nie zasługiwała na uwzględnienie. Jednocześnie Sąd Okręgowy nie dopatrzył się uchybień podlegających rozpatrzeniu z urzędu.

Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

1. Przedmiot i zakres zmiany

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

---------------------------------------------------------------------------------------------------

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Konieczność umorzenia postępowania

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

--------------------------------------------------------------------------------------------------

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Koszty procesu

P unkt rozstrzygnięcia z wyroku

Punkt II wyroku

Sąd orzekł od oskarżonego kwotę 600 zł opłaty za II instancję zgodnie

z art. 8 w zw. z art. 3 ust.1 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 roku o opłatach w sprawach karnych, oraz kwotę 20 zł tytułem ryczałtu za doręczenie wezwań i innych pism w postępowaniu odwoławczym na podstawie § 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 18 czerwca 2003 roku w sprawie wysokości i sposobu obliczania wydatków Skarbu Państwa w postępowaniu karnym (Dz. U z 2013 r., poz. 663 j.t.)

Granice zaskarżenia

Podmiot wnoszący apelację

obrońca

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

Wyrok Sądu Rejonowego w Mińsku Mazowieckim

Kierunek i zakres zaskarżenia

Na korzyść

W części

co do kary

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

Podniesione zarzuty

art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

Wnioski

zmiana