Oskarżony o uszczerbek na zdrowiu dostanie ograniczenie wolności zamiast więzienia

Część wstępna

Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

wyrok Sądu Rejonowego w Siedlcach z dnia 8 października 2025 roku o sygn. akt II K 778/25

Podmiot wnoszący apelację

Obrońca

Oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

Kierunek i zakres zaskarżenia

Na korzyść

W całości

Podniesione zarzuty

Art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

Art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

Wnioski

Zmiana

Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

Fakty uznane za udowodnione

----

--------------------------

-------------------------------------------------------------------------

----------------

----------------

Fakty uznane za nieudowodnione

----------

--------------------------

-------------------------------------------------------------------------

-----------------

-----------------

Dowody będące podstawą ustalenia faktów

-------------------

-------------------------------------------

------------------------------------------------------------------------------------------

Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów

--------------------

-------------------------------------------

------------------------------------------------------------------------------------------.

STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

zarzuty apelacji oskarżonego:

- zarzut rażącej niewspółmierności orzeczonej wobec oskarżonego kary pozbawienia wolności (k. 72);

- zarzut naruszenia art. 6 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, art. 45 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 41 kodeksu postępowania karnego poprzez wydanie wyroku przez Sąd, który ze względu na sposób wyłonienia nie spełniał warunku niezależności i bezstronności (k. 93).

zarzut apelacji obrońcy:

- zarzut naruszenia prawa procesowego, tj. art. 7 kpk w zw. z art. 410 kpk poprzez uznanie za w pełni wiarygodne zeznań pokrzywdzonej H. H. i pominięcie przyczyn zmiany opisu zdarzenia przez pokrzywdzoną na etapie postępowania sądowego, w tym z wynikającego z postawy pokrzywdzonej, która doszła do porozumienia z oskarżonym w sposób całkowicie dobrowolny i świadomy, a co oznacza także, że pokrzywdzona pogodziła się z oskarżonym, co winno zostać uwzględnione w toku orzekania.

Częściowo zasadny

- obie apelacje jako zasadne zasługiwały na częściowe uwzględnienie.

- na wstępie zaznaczyć należy, że w przypadku apelacji obrońcy Sąd Okręgowy rozpoznał przedmiotową apelację jedynie w zakresie zarzutów podniesionych przez obrońcę w ustawowym terminie do złożenia apelacji. W tym terminie obrońca podniósł jedynie zarzut opisany w pkt II lit. a, tj. zarzut naruszenia prawa procesowego, tj. art. 7 kpk w zw. z art. 410 kpk poprzez uznanie za w pełni wiarygodne zeznań pokrzywdzonej H. H. i pominięcie przyczyn zmiany opisu zdarzenia przez pokrzywdzoną na etapie postępowania sądowego (k. 140). Sąd Okręgowy nie rozpoznał pozostałych zarzutów apelacji zawartych na k. 147, gdyż te zarzuty zostały złożone po terminie do wniesienia apelacji.

- niezasadny okazał się zarzut naruszenia przepisów: Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz kodeksu postępowania karnego. Zdaniem oskarżonego przedmiotowy wyrok został wydany przez Sąd nie spełniający warunku niezależności i bezstronności. Jednakże analiza uzasadnienia tego zarzutu prowadzi do wniosku, że braku bezstronności oskarżony upatruje jedynie w samym fakcie dokonania oceny dowodów a następnie wydania wyroku niezgodnie z jego oczekiwaniem. Tego rodzaju argumentacja w oczywisty sposób nie może zostać uznana za uzasadnioną. Konfrontacji z zapisem przebiegu rozprawy nie wytrzymują także zarzuty oskarżonego dotyczące ograniczenia jego prawa do realizowania aktywnej obrony w toku postępowania sądowego. Z zapisu protokołu rozprawy wynika, że oskarżony złożył swobodnie obszerne wyjaśnienia, a następnie zadawał pytania świadkowi. Oskarżony w toku rozprawy nie złożył wniosków dowodowych, zatem za bezzasadny należy uznać jego zarzut dotyczący braku możliwości realizowania swojej linii obrony.

- odnosząc się natomiast do zarzutów obu apelacji dotyczących kwestii kary wymierzonej oskarżonemu zaskarżonym wyrokiem należy stwierdzić, że argumentacja wskazana na uzasadnienie tych zarzutów okazała się częściowo zasadna.

- zgodnie z art. 53 § 2 kk wymierzając karę, sąd uwzględnia w szczególności motywację i sposób zachowania się sprawcy, w tym m.in. rodzaj i rozmiar ujemnych następstw przestępstwa, właściwości i warunki osobiste sprawcy, sposób życia przed popełnieniem przestępstwa i zachowanie się po jego popełnieniu, a zwłaszcza staranie o naprawienie szkody lub zadośćuczynienie w innej formie społecznemu poczuciu sprawiedliwości, a także zachowanie się pokrzywdzonego.

- zdaniem Sądu Okręgowego, w okolicznościach niniejszej sprawy kara orzeczona przez Sąd I instancji była rażąco surowa. Jak wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, pokrzywdzona zarówno w nadesłanym do Sądu piśmie, jak i podczas rozprawy przed Sądem I instancji, informowała, że pogodziła się z oskarżonym i nie chce, aby ponosił on odpowiedzialność karną. Oczywiście postawa pokrzywdzonej nie wpływa na kwalifikację prawną czynu ani tryb ścigania przestępstwa, lecz w oczywisty sposób jest jedną z przesłanek wpływających łagodząco na wymiar kary. Podobnie winna być uwzględniona postawa oskarżonego, który przed Sądem wyraził skruchę. Należy zauważyć, że oskarżony zmienił swój dotychczasowy sposób życia, przeprosił pokrzywdzoną i podjął stałą pracę zarobkową.

- w orzecznictwie podkreśla się, że dyrektywa prewencji indywidualnej oznacza, iż sankcja (jej rodzaj i wysokość) powinna być tak dobrana, aby zapobiec popełnianiu w przyszłości przestępstw przez oskarżonego, co może zostać osiągnięte poprzez odstraszanie sprawcy od popełniania przestępstw albo jego wychowanie (resocjalizację). Efekt „odstraszający” kary ma zmaterializować się w umyśle sprawcy, ma wytworzyć przeświadczenie o nieopłacalności popełniania przestępstw w przyszłości, przekonanie o tym, że każde przestępstwo jest karane odpowiednio surowo, a ponowne popełnianie podobnych czynów nieuchronnie prowadzi do istotnego podwyższenia wymiaru kary ponad próg dolnego zagrożenia. Wtedy rodzi się uzasadnione prawdopodobieństwo, że sprawca skazany na karę odpowiednio surową powstrzyma się przed ponownym rozmyślnym popełnieniem czynu zabronionego. Idea wychowania (resocjalizacji) przez karę zakłada z kolei takie dostosowanie wysokości i rodzaju kary kryminalnej do indywidualnych potrzeb sprawcy, aby przez sankcję został on „wychowany”, tj. zrozumiał naganność swojego zachowania i w przyszłości przestrzegał porządku prawnego. W obu przypadkach orzeczona kara ma być adekwatna w tym znaczeniu, że racjonalne w realiach danej sprawy (oskarżonego) oznaczenie progu uprawniającego do wniosku o możności osiągnięcia tych celów wyznacza próg powyżej, którego orzekanie kary jest zbędne, a przez to może ona nabrać cech rażącej niewspółmierności przez swą surowość (tak w wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 26 listopada 2024 roku, sygn. akt II AKa 229/24).

- zdaniem Sądu Okręgowego, karą adekwatną do czynu oskarżonego, mającą wpłynąć pozytywnie na jego zachowanie i zniechęcić go do popełniania podobnych przestępstw w przyszłości, jest kara 8 miesięcy ograniczenia wolności polegająca na obowiązku wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 godzin miesięcznie.

- należy przypomnieć, że u podłoża koncepcji kary ograniczenia wolności leżała idea ograniczenia orzekania krótkoterminowych kar pozbawienia wolności. Na gruncie Kodeksu karnego wykonawczego wskazano, że wykonanie kary ograniczenia wolności ma na celu wzbudzenie w skazanym woli kształtowania jego społecznie pożądanych postaw, w szczególności poczucia odpowiedzialności oraz potrzeby przestrzegania porządku prawnego (zob. art. 53 § 1 kkw; M. Mozgawa [w:] M. Budyn-Kulik, P. Kozłowska-Kalisz, M. Kulik, M. Mozgawa,

Kodeks karny. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2026, art. 34.)

- zdaniem Sądu Okręgowego, tak orzeczona wobec oskarżonego kara będzie stanowić dolegliwość na tyle istotną, by oskarżony zmienił swoje dotychczasowe postępowanie i nabrał krytycyzmu co do swoich wcześniejszych zachowań. Jednocześnie, wykonywanie nieodpłatnej pracy na cele społeczne ukształtuje w oskarżonym społecznie pożądane postawy szacunku dla norm prawnych i obyczajowych.

- mając na uwadze powyższe, Sąd Okręgowy po dokonaniu kontroli instancyjnej zmienił zaskarżony wyrok w części dotyczącej kary, natomiast w pozostałej części wyrok utrzymał w mocy.

oskarżony w swej apelacji wniósł o zmniejszenie orzeczonej kary pozbawienia wolności z 8 miesięcy do kary łagodniejszej, tj.:

- kary 3-5 miesięcy pozbawienia wolności,

- kary 3-5 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonywania na okres próby,

- kary ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej pracy na cele społeczne.

obrońca oskarżonego w swej apelacji wniósł o:

1) zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego,

2) przy zastosowaniu art. 60 § 2 pkt 1 kk, tj. zastosowaniu instytucji nadzwyczajnego złagodzenia kary, wymierzenie wobec oskarżonego kary grzywny lub innej, nieizolacyjnej,

3) ewentualnie wymierzenie oskarżonemu kary mieszanej 3 miesięcy pozbawienia wolności i 1 roku ograniczenia wolności w oparciu o art. 37b kk,

4) ewentualnie kary 4 miesięcy pozbawienia wolności.

Częściowo zasadny

wnioski apelacji oskarżonego i jego obrońcy w zakresie zmiany kary pozbawienia wolności na karę nieizolacyjną zasługiwały na uwzględnienie z powodów opisanych szerzej w poprzedniej części uzasadnienia

Okoliczności podlegające uwzględnieniu z urzędu

1. ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Rozstrzygnięcie sądu odwoławczego

Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

1. Przedmiot utrzymania w mocy

wyrok Sądu Rejonowego w Siedlcach z dnia 8 października 2025 roku o sygn. akt II K 778/25, za wyjątkiem orzeczenia o karze pozbawienia wolności.

brak podstaw do zmiany wyroku w części, w której wyrok nie został zmieniony

Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

1. Przedmiot i zakres zmiany

rozstrzygnięcie o rodzaju i wymiarze kary zasadniczej

częściowa zasadność zarzutów apelacyjnych skutkowała zmianą wyroku w zakresie kary orzeczonej wobec oskarżonego.

------------------------------------------------------------------------------------------

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Konieczność umorzenia postępowania

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

------------------------------------------------------------------------------------------

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

-------------------------

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Koszty procesu

P unkt rozstrzygnięcia z wyroku

Punkty III, IV wyroku

- Sąd Okręgowy uwzględnił wniosek obrońcy i na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy Prawo o adwokaturze w zw. z § 17 ust. 2 pkt 4 i § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. 2024, poz. 763) zasądził na rzecz obrońcy koszty nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu w postępowaniu odwoławczym;

- w związku ze zmianą kary zasadniczej na korzyść oskarżonego, Sąd Okręgowy na podstawie art. 10 ust. 1 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 123 z późn. zm.), wymierzył oskarżonemu za obie instancje opłatę w wysokości 180 złotych,

- na podstawie art. 634 kpk w zw. z art. 624 § 1 kpk Sąd zwolnił oskarżonego od zapłaty wydatków za postępowania odwoławcze, stwierdzając, iż uiszczenie ich byłoby dla oskarżonego zbyt uciążliwe ze względu na jego aktualną sytuację majątkową.

Granice zaskarżenia

Podmiot wnoszący apelację

obrońca oskarżonego

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

cały wyrok

Kierunek i zakres zaskarżenia

Na korzyść

W całości

Podniesione zarzuty

Art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

Wnioski

Zmiana

Granice zaskarżenia

Podmiot wnoszący apelację

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

cały wyrok

Kierunek i zakres zaskarżenia

Na korzyść

W całości

Podniesione zarzuty

Art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

Art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

Wnioski

Zmiana