Olej kupowany na odroczony termin bez zapłaty. V. T. skazany na 10 miesięcy w zawieszeniu

1. USTALENIE FAKTÓW

Fakty uznane za udowodnione

V. T.

oskarżony o czyny wyczerpujące dyspozycję:

- art. 286 § 1 kk w zw. z art. 294 § 1 kk w zw. z art. 12 § 1 kk

- art.56§1 kks w zb. z art. 56§2 kks w zw. z art. 6§2 kks

E. M., (...) Ł., T. M. Spółka Jawna z siedzibą w D. (2), ulica (...) od 2020 roku prowadziła współpracę z firmą (...), ul. (...) w D. (2) w zakresie sprzedaży oleju napędowego. W ramach tej współpracy V. T. nabywał od wyżej wymienionej spółki olej napędowy.

Początkowo współpraca układała się właściwie i należności za dostarczony olej były regulowane. Sytuacja uległa zmianie w 2021 roku.

W okresie od 12 grudnia 2021r. do 28 lutego 2022r. V. T. nabył od pokrzywdzonej spółki olej napędowy, za który nie uiścił należności. Zostały wystawione następujące faktury VAT z odroczonym terminem płatności:

- nr (...) z 12 grudnia 2021r. na kwotę 41.314,71zł., płatna do 3 stycznia 2022r.

- nr (...) z 19 grudnia 2021r. na kwotę 33.559,83zł., płatna do 10 stycznia 2022r.

- nr (...) z 26 grudnia 2021r. na kwotę 18.412,72zł., płatna do 17 stycznia 2022r.

- nr (...) z 31 grudnia 2021r. na kwotę 14.248,87zł., płatna do 21 stycznia 2022r.

- nr (...)

(...) z 9 stycznia 2022r. na kwotę 9.401,39zł., płatna do 31 stycznia 2022r.

- nr(...)

(...) z 16 stycznia 2022r. na kwotę 21.158,92zł., płatna do 7 lutego 2022r.

- nr (...)

(...) z 23 stycznia 2022r. na kwotę 16.360,23zł., płatna do 14 lutego 2022r.

- nr (...) z 31 stycznia 2022r. na kwotę 7.979,96zł., płatna do 21 lutego 2022r.

- nr (...)

(...) z 6 lutego 2022r. na kwotę 9.720,87zł., płatna do 28 lutego 2022r.

- nr (...)

(...) z 13 lutego 2022r. na kwotę 23.557,42zł., płatna do 7 marca 2022r.

- nr (...) z 20 lutego 2022r. na kwotę 12.834,25zł., płatna do 14 marca 2022r.

- nr (...)

(...) z 28 lutego 2022r. na kwotę 9.381,29zł., płatna do 21 marca 2022r.

Wszelkich uzgodnień odnośnie warunków współpracy z V. T. dokonywał w imieniu spółki (...) będący kierownikiem stacji paliw w D. (2). Wielokrotnie wzywał oskarżonego do zapłaty kwot wynikających z powyższych faktur. V. T. mimo obietnic nie uregulował zadłużenia. Zapłacił jedynie część należności wynikającej z pierwszej faktury do kwoty 24.650,38zł. Ostatniej wpłaty w kwocie 3.000zł. dokonał w dniu 29 kwietnia 2022r. i od tego czasu unikał już kontaktu z pokrzywdzoną spółką. Pozostała część kwoty nie została zapłacona i jego łączne zadłużenie względem spółki wynosiło 201.266,13zł. M. T. podejmował próby kontaktu z oskarżonym celem spłaty zadłużenia, lecz okazały się bezskuteczne.

Wobec tego pokrzywdzona spółka wystąpiła z pozwem przeciwko oskarżonemu. Sąd Okręgowy w Ł. wyrokiem z 21 lipca 2022r., sygn. akt (...) zobowiązał V. T. do zapłaty na rzecz spółki (...) kwoty 201.266,13 zł.

Oskarżony zadłużenia nie uregulował, a prowadzona przez komornika egzekucja okazała się bezskuteczna.

V. T. zawiesił prowadzoną przez siebie działalność gospodarczą z dniem 13 września 2022r.

Wskazane wyżej faktury były wymagalne w styczniu, lutym i marcu 2022r. Stan konta bankowego prowadzonego w (...) Banku (...) wskazuje, że:

- w styczniu 2022r. na rachunek firmy oskarżonego wpłynęła łącznie kwota 251.617,01 zł., przy czym dokonano 7 przelewów na rachunek spółki (...) w łącznej kwocie 59.024,29zł,

- w lutym 2022r. wpłynęła łącznie kwota 220.134,58zł., przy czym dokonano 8 przelewów na rachunek spółki (...) w łącznej kwocie 48.319,05zł.,

- w marcu 2022r. wpłynęła łącznie kwota 279.859,91zł., przy czym dokonano 3 przelewów na rachunek spółki (...) w łącznej kwocie 11.500zł.

- w kwietniu 2022r. wpłynęła łącznie kwota 251.664,21zł., przy czym dokonano 1 przelewu na konto (...) w kwocie 3000zł.,

- w maju 2022r. wpłynęła kwota 185.692zł. i nie było już żadnych przelewów na konto pokrzywdzonej spółki.

V. T. pomimo braku zapłaty należności wskazanych w wyżej wymienionych fakturach, przedłożył te faktury, za wyjątkiem faktury nr (...) w Urzędzie Skarbowym w D. (1). celem otrzymania zwrotu podatku VAT. Łączna suma podatku naliczonego, odliczonego z tych faktur wyniosła 31.866,25 zł., co obniżyło kwoty podatku należnego, wynikające z deklaracji VAT za IV kwartał 2021r. o kwotę 17.443,96 zł. oraz za I kwartał 2022r. o kwotę 14.422,29 zł. Faktury te zostały wykazane przez oskarżonego w korektach pliku JPK złożonych w okresie od 26 stycznia 2022r. do 27 czerwca 2022r.

V. T. aktualnie jest osobą niekaraną.

zeznania J. E. k.28-30

faktury k.5-18

informacja z KRS k.19-24

zeznania M. T. k.49-50

wydruk operacji bankowych k.157-250

wyrok k.61

informacja komornika k.57

informacja z ZUS k.68

wydruk z konta k.157-250

analiza stanu konta k.281

informacja z US k.143, 152

karta karna k.562, 564

2. OCENA DOWODÓW

Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Zebrane dowody potwierdzają, że oskarżony popełnił zarzucane mu czyny. Świadczą o tym zeznania J. E. reprezentującego pokrzywdzoną spółkę oraz zeznania M. T., który w ramach współpracy dokonywał wszystkich ustaleń z oskarżonym w połączeniu z dokumentacją znajdującą się w aktach sprawy.

Z ich relacji wynika, że początkowo współpraca gospodarcza z V. T. układała się dobrze i regulował on wszystkie należności. Sytuacja ta uległa zmianie w grudniu 2021r. Wtedy to, w stosunkowo krótkim okresie, tj. około dwóch miesięcy, oskarżony dokonał nabycia oleju napędowego z odroczonym terminem płatności, a kiedy należności stały się wymagalne, to nie zapłacił. Początkowo obiecywał, że ureguluje należności i dokonywał niewielkich wpłat, a po pewnym czasie zaniechał tego i unikał już zupełnie kontaktu z osobami reprezentującymi spółkę (...). Zeznania świadków zasługują na wiarę i nie budzą żadnych wątpliwości.

Sam oskarżony nie przyznał się do popełnienia zarzucanych czynów. Na etapie postępowania przygotowawczego odmówił składania wyjaśnień. Na rozprawie wyjaśnił, że powodem braku spłaty zadłużenia wobec pokrzywdzonej spółki była utrata płynności finansowej przez jego firmę. W okresie pandemii zachorował i przez okres około pół roku nie był w stanie nią zarządzać. Potem inne firmy miały wobec niego zadłużenia. Mimo trudnej sytuacji finansowej kupował olej napędowy od pokrzywdzonej spółki, bo wierzył, że uda mu się wyjść z długów i odzyskać płynność finansową. Początkowo rozmawiał z M. T. o wydłużeniu terminów płatności, ale później, gdy już wiedział, że nie zdoła uregulować zadłużenia, zaczął unikać kontaktu, bo miał już wszystkiego dość. Najpierw zawiesił prowadzoną działalność, a następnie zakończył ją i wyjechał do pracy za granicę. Egzekucja wierzytelności spółki (...) prowadzona przez komornika w oparciu o prawomocny wyrok sądu także okazała się bezskuteczna. Aktualnie oskarżony nie posiada już dokumentacji księgowej swojej firmy z tamtego okresu.

W ocenie Sądu okoliczności sprawy wskazują, że oskarżony dokonując zakupów oleju napędowego wprowadził w błąd pokrzywdzoną spółkę co do zamiaru dokonania wymagalnych zapłat za dostarczony olej.

Z analizy jego rachunku prowadzonego przez bank (...) Bank (...) wynika, że w okresie od stycznia 2022r. do kwietnia 2022r. wpływały na to konto znaczne sumy pieniędzy, a mimo to oskarżony przekazywał na konto spółki (...) tylko niewielkie kwoty tytułem zapłat, przy czym w marcu 2022r. była to kwota jedynie 11.500zł., w kwietniu 2022r. tylko kwota 3.000zł., a w maju nie wpłacił już nic i całkowicie zerwał kontakt ze spółką. Jednocześnie, faktury, za które w rzeczywistości nie uregulował należności przedłożył w Urzędzie Skarbowym aby otrzymać zwrot podatku VAT. Faktury te zostały wykazane w korektach pliku JPK złożonych w okresie od 26 stycznia 2022r. do 27 czerwca 2022r.

3. PODSTAWA PRAWNA WYROKU

Podstawa prawna

skazania

zgodna z zarzutem

Podstawa prawna skazania niezgodna z zarzutem

1, 2

- czyn z pkt I

V. T. swoim zachowaniem wyczerpał dyspozycję art. 286§1 kk w zw. z art. 294§1 kk w zw. z art. 12§1 kk.

Przepis art. 286§1 kk określa odpowiedzialność za oszustwo, którym jest doprowadzenie innej osoby do niekorzystnego rozporządzenia mieniem przez wprowadzenie jej w błąd albo wyzyskanie błędu lub niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranej czynności.

Stan faktyczny sprawy wyraźnie wskazuje, że V. T., którego celem było osiągnięcie korzyści majątkowej, wprowadził w błąd spółkę (...) co do kondycji finansowej swojej firmy, zakupując od pokrzywdzonej spółki z odroczonym terminem płatności olej napędowy, za który następnie nie uregulował należności. Zdaniem Sądu oskarżony działał umyślnie, z zamiarem bezpośrednim i miał pełną świadomość realizacji wszystkich ustawowych znamion popełnionego przestępstwa.

Czyn oskarżonego wyczerpał również dyspozycję art. 294§1 kk, ponieważ wartość szkody wyniosła 201.266,13 zł., co stanowi mienie znacznej wartości. Zgodnie z art. 115§5 kk mieniem znacznej wartości jest mienie, którego wartość w czasie popełnienia czynu zabronionego przekracza 200.000 zł. Oskarżony działał w warunkach czynu ciągłego ( art. 12§1 kk), ponieważ wszystkie zamówienia towaru zostały złożone w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru.

Odnośnie przypisanego czynu Sąd zastosował przepisy kodeksu karnego w brzmieniu obowiązującym przed 1 października 2023r. (tj. z czasu popełnienia czynu, a nie z czasu orzekania), ze względu na obecnie obowiązującą treść art. 57§3 kk, zgodnie z którym, jeżeli zbiegają się podstawy nadzwyczajnego złagodzenia lub obostrzenia kary o charakterze obligatoryjnym i fakultatywnym, sąd stosuje podstawę o charakterze obligatoryjnym. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie zaistniał zbieg obu tych podstaw. Z jednej strony należałoby karę obostrzyć ze względu na treść art. 12§1 kk w powiązaniu z art. 57b kk, ale z drugiej strony, zdaniem Sądu, w sprawie istnieją podstawy do nadzwyczajnego złagodzenia kary (art. 60§2 kk) albowiem kara, którą należałoby wymierzyć zgodnie z treścią art. 57b kk, tj. kara bezwzględna pozbawienia wolności w wymiarze powyżej 1 roku bez możliwości warunkowego zawieszenia jej wykonania to rozstrzygnięcie niewspółmiernie surowe. Dlatego też Sąd zastosował przepis art. 57§2 kk w brzmieniu obowiązującym przed zmianą jego treści, dokonaną 1 października 2023r., jako względniejszy dla oskarżonego aniżeli obowiązujący obecnie. Zgodnie z jego treścią, jeżeli zbiegają się podstawy nadzwyczajnego złagodzenia i obostrzenia, sąd może zastosować nadzwyczajne złagodzenie albo obostrzenie kary.

- czyn z pkt II V. T. swoim zachowaniem wyczerpał także dyspozycję art. 56§2 kks. Odpowiedzialności podlega podatnik, który składając organowi podatkowemu, innemu uprawnionemu organowi lub płatnikowi deklarację lub oświadczenie, podaje nieprawdę lub zataja prawdę albo nie dopełnia obowiązku zawiadomienia o zmianie objętych nimi danych, przez co naraża podatek na uszczuplenie (art. 56§1 kks). Przepis art. 56§2 kks reguluje odpowiedzialność w sytuacji, gdy kwota podatku narażonego na uszczuplenie jest małej wartości.

Stan faktyczny sprawy wskazuje, że V. T. popełnił czyn z art. 56§2 kks, ponieważ prowadząc działalność gospodarczą złożył deklaracje podatkowe VAT w Urzędzie Skarbowym podając nieprawdę poprzez niedokonanie korekt odliczonych kwot podatku wynikającego z faktur zakupu wskazanych w opisie czynu, w stosunku do których upłynęło 90 dni od terminu płatności na nich wskazanych, co skutkowało narażeniem na uszczuplenie podatku VAT w łącznej kwocie 31.866,25 zł. na szkodę Skarbu Państwa, przy czym kwota podatku narażonego na uszczuplenie jest małej wartości. Zgodnie z art. 53§14 kks mała wartość to wartość, która w czasie popełnienia czynu zabronionego nie przekracza dwustukrotnej wysokości minimalnego wynagrodzenia, które w 2022r. wynosiło 3010 zł. V. T. popełnił ten czyn w warunkach art. 6§2 kks, tj. działając w krótkich odstępach czasu w wykonaniu tego samego zamiaru.

4. KARY, ŚRODKI KARNE, PRZEPADEK, ŚRODKI KOMPENSACYJNE

I ŚRODKI ZWIĄZANE Z PODDANIEM SPRAWCY PRÓBIE

Na korzyść oskarżonego poczytano fakt aktualnej niekaralności, wyrażenie żalu i skruchy oraz fakt uregulowania na poczet zadłużenia kwoty 10.000 zł. w toku toczącego się postępowania.

Na niekorzyść uwzględniono działanie czynem ciągłym i wysoką wartość szkody ( czyn z pkt I ).

W ocenie Sądu wymierzona kara pozbawienia wolności jest współmierna do stopnia winy, wagi czynu i stopnia jego społecznej szkodliwości.

Dotychczasowy sposób życia oskarżonego wskazuje, że zasługuje on na zastosowanie instytucji nadzwyczajnego złagodzenia kary i wymierzenie mu za czyn z pkt I kary w wymiarze niższym niż zagrożenie ustawowe, tj. 10 miesięcy pozbawienia wolności. (obecnie obowiązująca regulacja z art. 12§1 kk w powiązaniu z art. 57b kk nakazuje wymierzanie kary powyżej dolnego progu). Jednocześnie Sąd uznał, że cele kary zostaną osiągnięte w warunkach wolności kontrolowanej a oskarżony nie wkroczy ponownie na drogę przestępstwa. Z tych powodów Sąd zastosował wobec oskarżonego instytucję warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności. Ustalony okres próby umożliwi kontrolę jego dalszego zachowania. W okresie próby oskarżony został zobowiązany do wykonania wyroku Sądu Okręgowego w Ł. z 21 lipca 2022r., sygn. akt (...), którym został zobowiązany do zapłaty na rzecz spółki (...) z siedzibą w D. (2) kwoty 201.266,13 zł.

Z uwagi na cel działania w postaci osiągnięcia korzyści majątkowej Sąd orzekł wobec niego także karę grzywny. Ustalając wysokość grzywny uwzględniono stopień winy i możliwości zarobkowe oskarżonego.

Zdaniem Sądu orzeczenie wobec oskarżonego kary pozbawienia wolności o charakterze izolacyjnym byłoby rozstrzygnięciem zbyt surowym. V. T. nie jest osobą zdemoralizowaną, o złej woli i determinacji przestępczej, co uzasadniałoby negatywną prognozę co do przestrzegania przez niego w przyszłości porządku prawnego, wobec czego już warunkowe zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności pozwoli osiągnąć wobec niego cele wychowawcze i zapobiegawcze.

Takie rozstrzygnięcie osiągnie lepsze rezultaty także z uwagi na nałożony na niego obowiązek wykonania wyroku zasądzającego na rzecz pokrzywdzonej spółki kwotę szkody wyrządzonej przestępstwem. Należy dodać, że brak realizacji nałożonego obowiązku przez oskarżonego może spowodować w przyszłości na etapie postępowania wykonawczego ewentualne zarządzenie wykonania orzeczonej kary pozbawienia wolności. Dlatego instytucja warunkowego zawieszenia wykonania kary stwarza szansę na wykonanie nałożonego obowiązku.

Czyn z pkt. 2 wyroku zagrożony jest samoistną karą grzywny. Sąd wymierzając oskarżonemu tę karę uwzględnił treść art. 23§3 kks oraz możliwości zarobkowe oskarżonego.

W niniejszej sprawie zaistniał zbieg idealny pomiędzy przestępstwem skarbowym a przestępstwem kwalifikowanym z kodeksu karnego. W tej sytuacji znalazł zastosowanie art. 8 §1,§2 i §3 kks, w myśl którego – jeżeli ten sam czyn będący przestępstwem skarbowym wyczerpuje zarazem znamiona przestępstwa określonego w przepisach karnych innej ustawy, stosuje się każdy z tych przepisów, przy czym wykonaniu podlega tylko najsurowsza z kar. Dlatego też odnośnie wymierzonych kar grzywien wykonaniu będzie podlegała tylko grzywna orzeczona za czyn z pkt. 1 wyroku.

5. INNE ROZSTRZYGNIĘCIA ZAWARTE W WYROKU

Punkt z wyroku

odnoszący się

do przypisanego

czynu

7. KOSZTY PROCESU

Sąd zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa opłatę zgodnie z art. 2 ust.1 pkt 3,

art.3 ust. 1 ustawy z 23 czerwca 1973 roku o opłatach w sprawach karnych- Dz.U. z 1983r. Nr 49, poz. 223 z późn. zm. oraz zwrot wydatków poniesionych tymczasowo przez Skarb Państwa stosownie do art. 627 kpk.

8. PODPIS