Pracodawca nie płacił sprzedawców i nie zgłaszał ich do ZUS. Sąd zawiesił karę roku

Część wstępna

Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Wyrok Sądu Rejonowego w Rzeszowie z dnia 21 października 2025 r. w sprawie o sygn. akt X K 30/24 przeciwko G. F. (1) oskarżonemu o czyny z art. 286 § 1 kk, z art. 218 § 1a kk i art. 219 kk w zw. z art. 11 § 2 kk (czterokrotnie)

Podmiot wnoszący apelację

Obrońca

Kierunek i zakres zaskarżenia

Na korzyść

W części

Co do kary

Podniesione zarzuty

Art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

Wnioski

Zmiana

Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

Fakty uznane za udowodnione

G. F. (2)

Uprzednia karalność

Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Dotychczasowa karalność oskarżonego

Informacja z (...)

Dowód w postaci informacji z (...) w odniesieniu do oskarżonego G. F. (1) nie budzi wątpliwości, ani w zakresie formy, ani treści. Została ona sporządzona przez uprawniony do tego podmiot w formie przewidzianej dla tej czynności. Żadna ze stron postępowania nie kwestionowała jej autentyczności i rzetelności.

Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów

.

STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

Rażącej niewspółmierności kary przez wymierzenie G. F. (1) za czyny opisane w wyroku:

1) w pkt I, a stanowiącego przestępstwo z art. 286 § 1 kk za który na mocy art. 286 § 1 kk w zw. z art. 4 § 1 kk, wymierzono karę 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności;

2) pkt III, stanowiącego przestępstwo z art 218 § la kk i art. 219 kk w zw. z art. 11 § 2 kk, a za ten czyn na mocy art. 219 kk w zw. z art. 11 § 3 kk w zw. z art. 4 § 1 kk, wymierzono karę 3 (trzech) miesięcy pozbawienia wolności;

3) w pkt V, a stanowiącego przestępstwo z art. 218 § la kk i art. 219 kk w zw. z art. 11 § 2 kk, a za ten czyn na mocy art. 219 kk w zw. z art. 11 § 3 kk w zw. z art. 4 § 1 kk, wymierzono karę 3 (trzech) miesięcy pozbawienia wolności;

4) w pkt VII, a stanowiącego przestępstwo z art. 218 § la kk i art. 219 kk w zw. z art. 11 § 2 kk, a za ten czyn na mocy art 219 kk w zw. z art. 11 § 3 kk w zw. z art. 4 § 1 kk, wymierzono karę 3 (trzech) miesięcy pozbawienia wolności;

5) w pkt IX, a stanowiącego przestępstwo z art. 218 § la kk i art. 219 kk w zw. z art. 11 § 2 kk, a za ten czyn na mocy art. 219 kk w zw. z art. 11 § 3 kk w zw. z art. 4 § 1 kk, wymierzono karę 3 (trzech) miesięcy pozbawienia wolności;

6) w pkt XI, w którym na podstawie art. 85 § 1 kk i art. 86 § 1 kk w zw. z art. 4 § 1 kk w miejsce orzeczonych w pkt I, III, V, VII i IX jednostkowych kar pozbawienia wolności wymierzono karę łączną 1 (jednego) roku pozbawienia wolności.

Niezasadny

Rażąca niewspółmierność kary, o której mowa w art. 438 pkt 4 kpk, zachodzić może tylko wówczas, gdy na podstawie ujawnionych okoliczności, które powinny mieć zasadniczy wpływ na wymiar kary, można było przyjąć, iż zachodziłaby wyraźna różnica pomiędzy karą wymierzoną przez sąd I instancji a karą, jaką należałoby wymierzyć w instancji odwoławczej w następstwie prawidłowego zastosowania w sprawie dyrektyw wymiaru kary przewidzianych w art. 53 kk oraz zasad ukształtowanych przez orzecznictwo. Zarzut rażącej niewspółmierności kary jako zarzut z kategorii ocen można zasadnie podnosić tylko wówczas, gdy kara jakkolwiek mieści się w granicach ustawowego zagrożenia, nie uwzględnia w sposób właściwy zarówno okoliczności popełnienia przestępstwa, jak i osobowości sprawcy - innymi słowy, gdy w społecznym odczuciu jest karą niesprawiedliwą (wyrok SA w Łodzi z dnia 12 lipca 2000 r., II AKa 116/00). Sfera sędziowskiego wymiaru kary w pierwszej kolejności zarezerwowana jest dla Sądu pierwszej instancji, który w tym zakresie orzeka biorąc przede wszystkim pod uwagę wskazania wynikające z treści w art. 53 kk. Należy jednak zaznaczyć, co akcentowane jest w orzecznictwie, że przepis ten „nie zawiera unormowania stanowczego, a ujęte w nim dyrektywy i przesłanki podlegają ocenie w ramach swobodnego uznania sędziowskiego. Z tego względu kontrola instancyjna wyroku Sądu

meriti w zakresie wymiaru kary musi być dokonywana z uwzględnieniem szerokiego zakresu swobodnej oceny Sądu co do tego, jaka kara będzie stanowiła trafną reakcję karną na przestępstwo (wyrok SN z dnia 7 grudnia 2021 r., IV KK 481/21). Wymiar kary kształtowany jest tak, iż górną granicę limituje stopień winy, dolną zaś wyznaczają potrzeby prewencji ogólnej (wyrok SA w Krakowie z dnia 24 października 2002 r., II AKa 258/02). Podważanie stanowiska Sądu I Instancji nie może się zatem sprowadzać do wyrażenia odmiennego poglądu co do doniosłości okoliczności sprawy w kontekście dyrektyw sądowego wymiary kary. Nie wystarczy wskazać, że Sąd orzekający nie uwzględnił danej okoliczności istotnej z perspektywy zastosowania się do jednej z dyrektyw. Należy wykazać uchybienie tak doniosłe, że uwzględniając prawidłowo znaczenie określonej dyrektywy wymiaru kary należałoby orzec karę znacząco odbiegającą od tej wymierzonej w zaskarżonym wyroku (co do jej rodzaju). W istocie chodzi zatem o przypadki wyjątkowe, a przy tym ewidentne w zakresie naruszenia standardów wymiaru kary, którą można określić mianem kary sprawiedliwej. Miarą surowości kary nie jest ilościowe oznaczenie czasu pozbawienia wolności, ale stopień wykorzystania sankcji karnej przewidzianej za dane przestępstwo. Orzeczenie za przestępstwo z art. 286 § 1 kk kary 6 miesięcy pozbawienia wolności, a zatem w dolnej granicy ustawowego zagrożenia, nie może być uznane za rażąco niewspółmiernie surowe. Natomiast wybór z alternatywnego ustawowego zagrożenia karami akurat kary pozbawienia wolności (dyspozycja art. 11 § 3 kk) i orzeczenie jej w dolnych granicach ustawowego zagrożenia – bo w wysokości 3 miesięcy pozbawienia wolności – w zestawieniu z górną granicą ustawową na poziomie 2 lat pozbawienia wolności (art. 219 kk), również nie stanowi orzeczenia kary niewspółmiernie surowej. W tym stanie rzeczy, orzeczone wobec oskarżonego kary jednostkowe i w ich konsekwencji kara łączna, nie jest karą rażąco surową. Skarżący zaś nie wskazał na żadne okoliczności, które mogłyby spowodować orzeczenie kar, jak postulował, łagodniejszego rodzaju. Sąd I instancji właściwie zastosował dyrektywy z art. 53 § 1 kk, prawidłowo wskazał okoliczności obciążające i łagodzące, co czyni orzeczone wobec oskarżonego kary adekwatnymi do okoliczności popełnienia przypisanych przestępstw, stopnia winy i społecznej szkodliwości czynów, zważywszy na sposób dokonania naruszeń, nie zapominając o umyślności zachowania oskarżonego i faktu, że przypisane czyny godziły w istotne dobra prawne osób zatrudnianych w prowadzonej przez oskarżonego firmie, a oskarżony wykorzystywał ich podległość i zależność od jego pozycji. Odnosząc się do zarzutu apelacji należy wyrazić zapatrywanie, iż wymierzone oskarżonemu kary jednostkowe i kara łączna oraz zastosowane środki kompensacyjne odzwierciedlają stopień zawinienia oskarżonego G. F. (1) i stopień społecznej szkodliwości przypisanych mu występków, realizując dyrektywy wymiaru sankcji karnych, o jakich mowa w art. 53 kk. W żadnym razie zastosowane wobec oskarżonego sankcje karne nie mogą być uznane za rażąco niewspółmiernie surowe, wręcz przeciwnie. Trafnie i przekonująco Sąd I instancji swoje stanowisko w tej mierze uzasadnił. Nie zachodzi konieczność powtarzania tej argumentacji, ale nie sposób nie wskazać, że brak było podstaw do skorzystania z instytucji pozwalającej na orzeczenie łagodniejszego rodzaju kary niż kara pozbawienia wolności. Wbrew argumentacji Skarżącego okoliczności oceniane łącznie nie wskazują na istnienie lub przewagę okoliczności łagodzących, które uzasadniałyby orzeczenie za czyn z art. 286 § 1 kk kary przy zastosowaniu art. 37a kk, zaś w przypadku pozostałych czterech z art. 218 § 1a kk i art. 219 kk w zw. z art. 11 § 2 kk przy alternatywnym zagrożeniu różnego rodzaju karami wybór kary pozbawienia wolności spośród innych, zważywszy na orzekanie jej na podstawie art. 219 kk w zw. z art. 11§ 3 kk, przy uwzględnieniu liczby osób pokrzywdzonych oraz wielości i sposobu naruszenia obowiązków spoczywających na pracodawcy, jak również czasu popełnienia czynu i okresu, w jakim pokrzywdzeni pracownicy oczekują na naprawienie ich krzywdy (blisko dziesięcioletni okres dzielący czas popełnienia przypisanych oskarżonemu przestępstw a czas orzekania). Treść art. 438 pkt 4 kpk nakazuje Sądowi odwoławczemu uchylić lub zmienić orzeczenie w przypadku niewspółmierności kary, wówczas gdy owa niewspółmierność jest rażąca. Dysproporcja ta musi się rzucać w oczy już przy wstępnym oglądzie i nie nadawać się do zaakceptowania. Zachodzi to w szczególności wówczas, gdy rozmiar zastosowanej wobec oskarżonego represji jest w sposób oczywisty nieproporcjonalny do dolegliwości represji wymierzanych podobnym sprawcom w podobnych sprawach. Ocenie dowodów w przedmiotowej sprawie zaprezentowanej przez Sąd I instancji nie można zarzucić, by w sposób istotny, pociągający za sobą potrzebę korekty orzeczenia, naruszała którąkolwiek z dyrektyw sądowego wymiaru kary. Sąd Rejonowy uwzględnił, wskazywane w treści art. 53 kk okoliczności, właściwie oceniając występujące po stronie oskarżonego okoliczności łagodzące i w żadnym wypadku nie przeceniając okoliczności go obciążających, wymierzył kary adekwatne do stopnia zawinienia i odzwierciedlające stopień społecznej szkodliwości czynów przypisanych oskarżonemu. Tak orzeczone kary nie stoją w sprzeczności z koniecznymi do uzyskania efektami wychowawczymi, zapobiegawczymi, także w zakresie prewencji ogólnej. Nie można zatem uznać, nawet w zestawieniu z wnioskami apelacyjnymi o zmianę orzeczonych wobec oskarżonego kar, by Sąd Rejonowy w realiach niniejszej sprawy wymierzył kary rażąco surowe. Pojęcie niewspółmierności rażącej oznacza znaczną, wyrażającą oczywistą, a więc nie dającą się zaakceptować dysproporcję między karami wymierzonymi a karami sprawiedliwymi. W tych warunkach – dotychczasowej karalności oskarżonego za podobne przestępstwa umyślne – tylko kara pozbawienia wolności mogła spełnić cele i zadania przewidziane dla sankcji wymierzanych z powodu popełnienia przypisanych przestępstw. O rażącej niewspółmierności w rozumieniu art. 438 pkt 4 kpk nie można mówić w sytuacji, gdy sąd

meriti wymierzając kary za przypisane występki i karę łączną, uwzględnił wszystkie okoliczności wiążące się z poszczególnymi ustawowymi dyrektywami i wskaźnikami ich wymiaru, czyli wówczas gdy granice swobodnego uznania sędziowskiego, stanowiącego ustawową, wynikającą z reguł zawartych w art. 53 § 1 kk zasadę sądowego wymiaru kary, nie zostały przekroczone w rozmiarach nie dających się utrzymać w kontekście wymagań wynikających z ustawowych dyrektyw determinujących wymiar tych kar. Zarzut zawarty w apelacji obrońcy oskarżonego w tych okolicznościach nie jest zasadny.

o zmianę zaskarżonego orzeczenia poprzez wymierzenie G. F. (1) kar za czyny opisane w wyroku:

1) w pkt I, kary grzywny w wysokości 80 (osiemdziesięciu) stawek dziennych grzywny, ustalając, iż jedna dzienna stawka grzywny wynosi 50 zł (pięćdziesiąt złotych);

2) w pkt III, kary grzywny w wysokości 80 (osiemdziesięciu) stawek dziennych grzywny, ustalając, iż jedna dzienna stawka grzywny wynosi 50 zł (pięćdziesiąt złotych);

3) w pkt V, kary grzywny w wysokości 80 (osiemdziesięciu) stawek dziennych grzywny, ustalając, iż jedna dzienna stawka grzywny wynosi 50 zł (pięćdziesiąt złotych);

4) w pkt VII, kary grzywny w wysokości 80 (osiemdziesięciu) stawek dziennych grzywny, ustalając, iż jedna dzienna stawka grzywny wynosi 50 zł (pięćdziesiąt złotych);

5) w pkt IX, kary grzywny w wysokości 80 (osiemdziesięciu) stawek dziennych grzywny, ustalając, iż jedna dzienna stawka grzywny wynosi 50 zł (pięćdziesiąt złotych);

6) w pkt XI, kary łącznej grzywny w wysokości 200 (dwustu) stawek dziennych ustalając, iż jedna dzienna stawka grzywny wynosi 50 zł (pięćdziesiąt złotych), a w pozostałym zakresie wnoszę o utrzymanie orzeczenia w mocy.

Niezasadny

Prawidłowość rozstrzygnięcia sprawy zależy od należytego wykonania przez sąd dwóch podstawowych obowiązków. Pierwszy z nich dotyczy postępowania dowodowego i sprowadza się do prawidłowego - zgodnego z przepisami postępowania karnego - przeprowadzenia dowodów, tak z urzędu, jak też na wniosek stron, niezbędnych do wyjaśnienia okoliczności sprawy i oceny zasadności stawianych oskarżonemu zarzutów. Drugi obowiązek sprowadza się do prawidłowej oceny całokształtu okoliczności ujawnionych w toku rozprawy głównej, co oznacza, że sąd ma obowiązek badać i uwzględnić wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia w zakresie odpowiedzialności karnej oskarżonego. Zatem podstawę wyroku może stanowić tylko całokształt okoliczności ujawnionych w toku rozprawy głównej, zaś w uzasadnieniu sąd ma obowiązek wskazać, jakie fakty uznał za udowodnione, na jakich w tej mierze oparł się dowodach i dlaczego nie uznał dowodów przeciwnych. Na sądzie orzekającym ciąży przy tym obowiązek badania oraz uwzględniania w toku procesu okoliczności przemawiających zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonego, a korzystając z prawa swobodnej oceny dowodów, przekonanie o winie w zakresie przypisanych oskarżonemu czynów sąd powinien logicznie i przekonująco umotywować w uzasadnieniu wyroku. Z tych obowiązków Sąd Rejonowy wywiązał się w sposób prawidłowy. Bazując na ocenionym przez Sąd Rejonowy materiale dowodowym, brak jest merytorycznych podstaw do postulowanej przez Skarżącego decyzji o zmianę zaskarżonego wyroku i orzeczenie postulowanych kar jednostkowych i kary łącznej grzywny. Niezasadność zarzutu rażącej niewspółmierności orzeczonych wobec oskarżonego G. F. (1) kar jednostkowych i kary łącznej pozbawienia wolności sprawia, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku o zmianę zaskarżonego wyroku przez wymierzenie oskarżonemu kar grzywny za 4 występki z art. 218 § 1a kk i art. 219 kk w zw. z art. 11 § 2 kk, a za występek z art. 286 § 1 kk przy zastosowaniu art. 37a kk. Materiał dowodowy zgromadzony został w toku prawidłowo przeprowadzonego postępowania dowodowego, ustaleń faktycznych dokonano na podstawie prawidłowo ocenionych dowodów.

Okoliczności podlegające uwzględnieniu z urzędu

1. Zmiana w zakresie zastosowania środka probacyjnego w uwzględnieniu art. 440 kpk.

Mając jednak na względzie okoliczności szeroko przywoływane w apelacji obrońcy oskarżonego, ale przede wszystkim zgromadzone dane dotyczące osoby oskarżonego w zestawieniu zwłaszcza z czasem i okolicznościami popełnienia przypisanych występków, Sąd Odwoławczy uznał, iż jakkolwiek orzeczone przez Sąd Rejonowy kary jednostkowe i kara łączna pozbawienia wolności za przypisane oskarżonemu występni co do ich rodzaju i rozmiaru nie są karami niewspółmiernie surowymi, to jednak pozostawienie bezwzględnego ich w wymiarze kary łącznej jednego roku pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jaj wykonania, nie jest karą sprawiedliwą. Wprawdzie oskarżony był już karany za tego rodzaju przestępstwa (z art. 286 § 1 kk), ale i inne (art. 225 § 2 kk i art. 586 ksh), każdorazowo na kary grzywny, jednakże nie oznacza to potrzeby wymierzania – w realiach niniejszej sprawy – nie tylko kary najsurowszego rodzaju spośród kar alternatywnie wymienionych w ustawowym zagrożeniu (co do 4 występków) w bezwzględnym wymiarze kary. W ocenie Sądu Odwoławczego utrzymanie w mocy wyroku Sądu Rejonowego bez warunkowego zawieszenia wykonania orzeczonej wobec oskarżonego kary łącznej pozbawienia wolności byłoby niesprawiedliwe ze względu na wymierzenie prawdzie kary co do rodzaju i wymiaru słusznej, jednakże ze względu na bezwzględny jej wymiar godzącej w poczucie sprawiedliwości. Taka okolicznością jest nie tylko znaczny upływ czasu między datą popełnienia przypisanych występków a datą orzekania, ale także okoliczności towarzyszące popełnieniu tych czynów, zwłaszcza związane z okresem funkcjonowania firmy oskarżonego i utraty jej płynności finansowej. Wprawdzie borykanie się z trudnościami w prowadzonej działalności gospodarczej nie daje przyzwolenia do oszukiwania pracowników (art. 286 § 1 kk), ani nie usprawiedliwia naruszania obowiązków pracodawcy względem pracowników (art. 218 § 1a kk i art. 219 kk), tym niemniej właściwości i warunki osobiste oskarżonego, jego postawa uzasadnia sięgnięcie po instytucję warunkowego zawieszenia wykonania kary, wobec spełnienia przesłanek z art. 69 kk. Wprawdzie oskarżony G. F. (2) był uprzednio wielokrotnie karany, jednakże każdorazowo na kary grzywny, które w większości zostały już wykonane. Istotny jest również czas popełnienia przypisanych mu występków – okres znacznie poprzedzający uprzednie skazania. Według aktualnej informacji z (...) (z dnia 2 lutego 2026 r.) bowiem wynika, że oskarżony był już uprzednio karany, w tym dwukrotnie za występki z art. 286 § 1 kk:



wyrokiem Sądu Rejonowego w Rzeszowie z dnia 8 lutego 2019 r. (sygn. akt II K 1068/17) za popełnione 27 października 2014 r. i 1 grudnia 2014 r. na kary po 100 stawek dziennych po 50 zł każda, objęte karą łączną 200 stawek dziennych grzywny po 50 zł każda. Grzywna została wykonana z dniem 13 września 2023 r.



wyrokiem Sądu Rejonowego w Rzeszowie z dnia 9 marca 2021 r. (sygn. akt II K 402/20) za popełniony w okresie od 25 listopada 2015 r. do 29 stycznia 2016 r. kary 200 stawek dziennych grzywny po 10 zł każda.

Ta okoliczności przemawia przeciwko skorzystaniu po raz kolejny wymiaru kary łagodniejszego rodzaju niż kara przewidziana za to przestępstwo. Czasowo zostało bowiem popełnione, przed tymi prawomocnymi skazaniami, ale po popełnieniu występków objętych tymi skazaniami, bo nie wcześniej niż dnia 29 czerwca 2016 r. i nie później niż dnia 7 listopada 2016 r. Wcześniej orzeczona kara została wykonana (we wrześniu 2023 r.). Pozostała do wykonana kara orzeczona wyrokiem z 9 marca 2021 r.

Natomiast za występki z art. 225 § 2 kk:



wyrokiem Sądu Rejonowego w Rzeszowie z dnia 29 stycznia 2020 r. (sygn. akt X K 637/19) za popełniony w okresie od 28 października 2016 r. do 19 kwietnia 2017 r. karę 250 stawek dziennych po 10 zł każda. Grzywna wykonana w dniu 29 grudnia 2021 r.,



wyrokiem Sądu Rejonowego w Rzeszowie z dnia 20 kwietnia 2023 r. (sygn. akt X K 556/22) za popełniony od 12 lipca do 17 lipca 2017 r. wymierzył karę 200 stawek dziennych grzywny po 20 zł każda.

Nadto wyrokiem Sądu Rejonowego w Rzeszowie z dnia 9 grudnia 2021 r. (sygn. akt II K 559/21) za występek z art. 586 ksh popełniony w okresie od 30 stycznia 2016 r. do 30 września 2016 r. wymierzył 300 stawek dziennych grzywny po 20 zł każda. Grzywna została wykonania 5 maja 2023 r.

Wykonanie trzech z pięciu orzeczonych kar, zważywszy na czas popełnienia czynów, czas wymierzenia kar i aktualny czas orzekania, mimo wszystko uzasadniają pozytywną prognozę w odniesieniu do oskarżonego, że mimo niewykonania orzeczonej kary łącznej pozbawienia wolności będzie w przyszłości przestrzegał porządku prawnego, w szczególności nie popełni ponownie przestępstwa. W ocenie Sądu zadania postępowania karnego zostaną zrealizowane, gdy orzeczona wobec oskarżonego kara łączna pozbawienia wolności nie będzie bezpośrednio wykonywana, a jej wykonanie zostanie warunkowo zawieszone na oznaczony okres próby, wraz z dozorem kuratora sądowego i obowiązkiem informowania o przebiegu okresu próby wraz z orzeczonymi przez Sąd Rejonowy (utrzymanymi w mocy) środkami kompensacyjnymi, z jednej pozwoli oskarżonemu na kontynuowanie życia zawodowego i rodzinnego, z drugiej zaś naprawienie wyrządzonej szkody pokrzywdzonym oraz wywiązanie się z wcześniej orzeczonych kar. Współpraca z kuratorem w okresie próby wzmocni poczucie odpowiedzialności oskarżonego, ale i zapewni przestrzeganie obowiązków probacyjnych przez oskarżonego, szybszą realizację zobowiązań wobec pokrzywdzonych, ale także umożliwi właściwą reakcję na opóźnienia w świadczeniach, czy też brak podporządkowania się obowiązkom probacyjnym. Skutkiem wystąpienia tej rażącej niesprawiedliwości była zmiana zaskarżonego wyroku niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów, stosownie do dyspozycji art. 440 kpk, albowiem utrzymanie orzeczenia byłoby rażąco niesprawiedliwe, odbierane jako niesłuszne i sprzeczne ze społecznym poczuciem sprawiedliwości.

Rozstrzygnięcie sądu odwoławczego

Przedmiot utrzymania w mocy

Sąd Okręgowy utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Rzeszowie z dnia 21 października 2025 r. (sygn. akt X K 30/24), którym Sąd ten przypisał oskarżonemu G. F. (1) popełnienie występków:



z art. 286 § 1 kk, polegający na tym, że oskarżony w nieustalonym dniu nie wcześniej niż dnia 29 czerwca 2016 r. i nie później niż dnia 7 listopada 2016 r. w nieustalonym miejscu, ze skutkiem w miejscowości M., w celu osiągnięcia korzyści majątkowej doprowadził S. O. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 1.440 zł za pomocą wprowadzenia w błąd w ten sposób, że prowadząc działalność gospodarczą pod (...) z/s w T. polecił pokrzywdzonej, którą zatrudniał jako sprzedawcę w sklepie (...) w M. pobranie i opłacenie z własnych środków za towar dostarczony z (...) w T., bez zamiaru i możliwości zwrotu pieniędzy, za który wymierzył na podstawie art. 286 § 1 kk w zw. z art. 4 § 1 kk karę 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz na podstawie art. 46 § 1 kk w zw. z art. 4 § 1 kk obowiązek naprawienia szkody w całości przez zapłatę przez oskarżonego na rzecz S. O. kwoty 1.440 zł (

pkt I i II wyroku);



z art. 218 § 1a kk i art. 219 kk w zw. z art. 11 § 2 kk, polegający na tym, że oskarżony w okresie od dnia 29 czerwca 2016 r. do dnia 7 listopada 2016 r, w miejscowości M., prowadząc działalność gospodarczą pod (...) z/s w T. i wykonując z tego tytułu czynności w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych uporczywie naruszał prawa pracownika S. O. wynikające ze stosunku pracy w ten sposób, że pomimo wykonywania przez pokrzywdzoną za wynagrodzeniem pracy sprzedawcy w sklepie (...) w M., pod jego kierownictwem, w miejscu i czasie przez niego wyznaczonym, co spełniało warunki stosunku pracy w rozumieniu art. 22 kodeksu pracy, nie zawarł z S. O. pisemnej umowy o pracę, nie przeprowadził szkolenia ogólnego z zakresu BHP, nie przeprowadził badań lekarskich, nie udzielał urlopu wypoczynkowego, ani nie wypłacił za niego ekwiwalentu, nie wypłacał terminowo należnego wynagrodzenia, natomiast za okres od 1 września 2016 r. do 7 listopada 2016 r. nie wypłacił wynagrodzenia w kwocie 2.900 zł nie wręczył świadectwa pracy, a także naruszył przepisy prawa o ubezpieczeniach społecznych w ten sposób, że po upływie 7 dni od daty zatrudnienia do dnia 21 września 2016 r. nie zgłosił wymaganych danych mających wpływ na prawo do świadczeń i ich wysokość związanych z faktem zatrudnienia S. O. do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, za który wymierzył na podstawie art. 219 kk w zw. z art. 11 § 3 kk w zw. z art. 4 § 1 kk karę 3 miesięcy pozbawienia wolności oraz na podstawie art. 46 § 1 kk w zw. z art. 4 § 1 kk obowiązek naprawienia szkody w całości przez zapłatę na rzecz pokrzywdzonej S. O. kwoty 2.900 zł (

pkt III i IV wyroku);



z art. 218 § 1a i art. 219 kk w zw. z art. 11 § 2 kk, polegający na tym, że oskarżony w okresie od dnia 9 września 2016 r. do dnia 7 listopada 2016 r. w miejscowości M., prowadząc działalność gospodarczą pod firmą (...) z/s w T. i wykonując z tego tytułu czynności w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych uporczywie naruszał prawa pracownika C. T. wynikające stosunku pracy w ten sposób, że pomimo wykonywania przez pokrzywdzoną za wynagrodzeniem pracy sprzedawcy w sklepie (...) w M., pod jego kierownictwem, w miejscu i czasie przez niego wyznaczonym, co spełniało warunki stosunku pracy w rozumieniu art. 22 kodeksu pracy, nie zawarł z C. T. pisemnej umowy o pracę, nie przeprowadził szkolenia ogólnego i stanowiskowego z zakresu BHP , nie przeprowadził badań lekarskich, nie udzielał urlopu wypoczynkowego, ani nie wypłacił za niego ekwiwalentu, nie wypłacał terminowo należnego wynagrodzenia, natomiast nie wypłacił należnego wynagrodzenia w kwocie 1.100 zł, nie wręczył świadectwa pracy, a także naruszył przepisy prawa o ubezpieczeniach społecznych w ten sposób, że nie zgłosił wymaganych danych mających wpływ na prawo do świadczeń i ich wysokość związanych z faktem zatrudnienia C. T. do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, za który wymierzył na podstawie art. 219 kk w zw. z art. 11 § 3 kk w zw. z art. 4 § 1 kk karę 3 miesięcy pozbawienia wolności oraz na podstawie art. 46 § 1 kk w zw. z art. 4 § 1 kk obowiązek naprawienia szkody w całości przez zapłatę na rzecz pokrzywdzonej C. T. kwoty 1.100 zł (

pkt V i VI wyroku);



z art. 218 § 1a kk i art. 219 kk w zw. z art. 11 § 2 kk, polegający na tym, że oskarżony w okresie od dnia 16 lutego 2017 r. do dnia 30 czerwca 2017 r. w L. i G. prowadząc działalność gospodarczą pod firmą (...) z/s w T. i wykonując z tego tytułu czynności w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych uporczywie naruszał prawa pracownika O. C. wynikające ze stosunku pracy w ten sposób, że pomimo wykonywania przez pokrzywdzoną za wynagrodzeniem pracy sprzedawcy w sklepie w L. i G., pod jego kierownictwem, w miejscu i czasie przez niego wyznaczonym, co spełniało warunki stosunku pracy w rozumieniu art. 22 kodeksu pracy, nie zawarł z O. C. pisemnej umowy o pracę, nie przeprowadził szkolenia ogólnego i stanowiskowego z zakresu BHP, nie przeprowadził badań lekarskich, wielokrotnie polecał jej wykonywać pracę w godzinach przekraczających dobowy i tygodniowy wymiar czasu pracy bez zapłaty za nadgodziny lub udzielenie dodatkowych dni wolnych od pacy obciążał nadmierną ilością obowiązków, nie realizował obowiązków wynikających z delegacji pracownika, nie udzielał urlopu wypoczynkowego, ani wypłacił za niego ekwiwalentu nie. wypłacał terminowo należnego wynagrodzenia, natomiast za, przepracowane 313 godzin nie wypłacił wynagrodzenia w kwocie 3.130 zł, nie wręczył świadectwa pracy, a także naruszył przepisy prawa o ubezpieczeniach społecznych ten sposób, że nie zgłosił wymaganych danych mających wpływ na prawo do świadczeń i ich wysokość związanych z faktem zatrudnienia O. C. do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, za który wymierzył na podstawie art. 219 kk w zw. z art. 11 § 3 kk w zw. z art. 4 § 1 kk karę 3 miesięcy pozbawienia wolności oraz na podstawie art. 46 § 1 kk w zw. z art. 4 § 1 kk obowiązek naprawienia szkody w całości przez zapłatę na rzecz pokrzywdzonej O. C. kwoty 3.130 zł (

pkt VII i VIII wyroku);



z art. 218 § 1a kk i art. 219 kk w zw. z art. 11 § 2 kk, polegający na tym, że oskarżony w okresie od dnia 3 kwietnia 2017 r. do dnia 30 czerwca 2017 r. w G., prowadząc działalność gospodarczą pod firmą (...) z/s w T. i wykonując z tego tytułu czynności w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych uporczywie naruszał prawa pracownika G. N. wynikające ze stosunku pracy w ten sposób, że pomimo wykonywania przez pokrzywdzoną za wynagrodzeniem pracy sprzedawcy w sklepie (...) w G., pod jego kierownictwem, w miejscu i czasie przez niego wyznaczonym, co spełniało warunki stosunku pracy w rozumieniu art. 22 kodeksu pracy, nie zawarł z G. N. pisemnej umowy o pracę, nie przeprowadził szkolenia ogólnego i stanowiskowego z zakresu BHP, wielokrotnie polecał jej wykonywać pracę w godzinach przekraczających dobowy i tygodniowy wymiar czasu pracy, nie udzielał urlopu wypoczynkowego, ani nie wypłacił za niego ekwiwalentu, nie wypłacał terminowo należnego wynagrodzenia, natomiast za czerwiec 2017 r. nie wypłacił wynagrodzenia w kwocie 2.145 zł, nie wręczył świadectwa pracy, a także naruszył przepisy prawa o ubezpieczeniach społecznych w ten sposób, że nie zgłosił wymaganych danych mających wpływ na prawo do świadczeń i ich wysokość związanych z faktem zatrudnienia G. N. do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, za który wymierzył na podstawie art. 219 kk w zw. z art. 11 § 3 kk w zw. z art. 4 § 1 kk karę 3 miesięcy pozbawienia wolności oraz na podstawie art. 46 § 1 kk w zw. z art. 4 § 1 kk obowiązek naprawienia szkody w całości przez zapłatę na rzecz pokrzywdzonej G. N. kwoty 2.145 zł (

pkt IX i X wyroku).

W miejsce orzeczonych w pkt I, III, V, VII i IX kar jednostkowych pozbawienia wolności Sąd orzekł na podstawie art. 85 § 1 kk i art. 86 § 1 kk w zw. z art. 4 § 1 kk karę łączną 1 roku pozbawienia wolności (

pkt XI wyroku).

Sąd zaaprobował orzeczenie w zakresie kosztów procesu, tj. zasądzenie na podstawie art. 627 kpk i art. 2 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 6 ustawy o opłatach w sprawach karnych od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 70 zł tytułem wydatków oraz kwotę 180 zł tytułem opłaty (

pkt XII wyroku)

W pierwszej kolejności zauważyć należy, że nie było żadnych merytorycznych czy formalnych racji, które przemawiałyby za koniecznością zmiany zaskarżonego wyroku w kierunkach postulowanych przez Skarżącego, ani też powodów nakazujących uchylenie zaskarżonego wyroku w całości. Sąd Rejonowy wykorzystał w toku rozprawy istniejące możliwości weryfikacji tez aktu oskarżenia i twierdzeń oskarżonego, w granicach niezbędnych dla ustalenia faktów istotnych dla wydanego rozstrzygnięcia. Sąd Rejonowy oparł orzeczenie na prawidłowo zgromadzonym materiale dowodowym w toku poprawnie przeprowadzonego postępowania sądowego, chociaż nieco rozciągniętego w czasie. Wobec dokonania przez Sąd Rejonowy stanowczych ustaleń faktycznych, oparcia się na kompletnym materiale dowodowym, poddanym prawidłowej ocenie z zachowaniem dyspozycji art. 7 kpk, wyprowadzeniu stąd słusznych wniosków co do ustalonych okoliczności mających istotne znaczenie dla przedmiotu rozstrzyganej sprawy, brak jest podstaw do kwestionowania zasadności i poprawności czynionych ustaleń faktycznych stanowiących podstawę zaskarżonego wyroku. Jednocześnie prawidłowo Sąd ustalił czynniki determinujące stopień społecznej szkodliwości przypisanego oskarżonemu czynu i stopień jego zawinienia. W konsekwencji, zważywszy na motywy towarzyszące wymiarowi kary i środków kompensacyjnych, podnoszone przez Skarżącego okoliczności nie miały przełożenia na podjęcie innej decyzji niż utrzymywanie w mocy zaskarżonego wyroku we wskazanym powyżej zakresie. Zważywszy na uprzednią karalność, uznać należało że orzeczona wobec oskarżonego sankcja mieszcząc się w granicach ustawowego zagrożenia, spełniając dyrektywy wymiaru z art. 53 kk kar jednostkowych, jak również orzekanej w jej miejsce kary łącznej, nie jest sankcją rażąco surową i odpowiada dyrektywom wymiaru kary za popełnione przestępstwa. Mając na uwadze powyższe opisane w pkt 3 i 4 uzasadnienia okoliczności, w szczególności zaś niezasadność zarzutu rażącej niewspółmierności orzeczonych kar jednostkowych i kary łącznej, podniesionych przez Skarżącego, nie dopatrując się przesłanek z art. 439 § 1 kpk, Sąd odwoławczy, na podstawie art. 437 kpk, art. 449 kpk i art. 456 kpk, utrzymał w opisanej części zaskarżony wyrok w mocy.

Przedmiot i zakres zmiany

Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego w ten sposób, że wykonanie orzeczonej wobec oskarżonego G. F. (1) w pkt XI kary łącznej 1 roku pozbawienia wolności, na podstawie art. 69 § 1 i § 2 kk oraz art. 70 § 1 kk warunkowo zawiesił na okres próby 2 lat, oddając w tym czasie na podstawie art. 73 § 1 kk oskarżonego G. F. (1) pod dozór kuratora sądowego, zaś na podstawie art. 72 § 1 pkt 1 kk zobowiązał oskarżonego G. F. (1) do informowania kuratora sądowego raz na 6 (sześć) miesięcy o przebiegu okresu próby.

Sąd Okręgowy zaakceptował wymiar kar jednostkowych orzeczonych przez Sąd Rejonowy za przypisane oskarżonemu G. F. (1) występki, jak również wymiar orzeczonej w ich miejsce kary łącznej 1 roku pozbawienia wolności. W zakresie rodzaju i wymiaru kar brak było podstaw do uwzględnienia zarzutu niewspółmiernej ich surowości zwłaszcza w zestawieniu z postulowanymi przez Skarżącego karami najłagodniejszego rodzaju – grzywny i w stosunkowo niewielkim wymiarem – zważywszy także na uprzednią karalność i znaczny upływ czasu od popełnienia przypisanych występków, a przy braku naprawienia szkody. Za rażąco niesprawiedliwe, z przyczyn wskazanych w pkt 4 uzasadnienia, Sąd uznał pozostawienie kary łącznej pozbawienia wolności w wymiarze bezwzględnym tej kary. Oskarżony G. F. (2) dotychczas nie był karany na tego rodzaju karę (brak negatywnej przesłanki z art. 69 § 1 kk), ani też na karę ograniczenia wolności. Uprzednie skazania na kary grzywny, nawet przy wykonaniu 3 spośród 5 skazań, w ocenie Sądu odwoławczego nie stoi na przeszkodzie wysnuciu pozytywnej prognozy kryminologicznej w odniesieniu do osoby oskarżonego i twierdzenia, że mimo niewykonania kary będzie przestrzegał porządku prawnego, a w szczególności nie popełni przestępstwa. Za tym przemawia chronologia popełnionych występków i zestawienie czasowe dotychczasowych skazań i wykonania kar. Mając przede wszystkim te okoliczności na względzie oraz właściwości i warunki osobiste oskarżonego, Sąd odwoławczy zmienił zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego w ten sposób, że wykonanie orzeczonej wobec oskarżonego G. F. (1) w pkt XI kary łącznej 1 roku pozbawienia wolności, na podstawie art. 69 § 1 i § 2 kk oraz art. 70 § 1 kk warunkowo zawiesił na okres próby 2 lat. Dla kontroli poprawności zachowania oskarżonego w ocenie Sądu wystarczający będzie zakreślony dwuletni okres próby. Z jednej bowiem strony powinien być wystarczający na wywiązanie się z nałożonych obowiązków finansowych – naprawienie szkody na rzecz pokrzywdzonych, z drugiej zaś weryfikację właściwej postawy oskarżonego przestrzegającego porządku prawnego. Dla wzmocnienia oddziaływań probacyjnych Sąd Odwoławczy oddał w okresie próby, na podstawie art. 73 § 1 kk, oskarżonego G. F. (1) pod dozór kuratora sądowego, zaś na podstawie art. 72 § 1 pkt 1 kk zobowiązał oskarżonego do informowania kuratora sądowego raz na 6 miesięcy o przebiegu okresu próby. To zaś zdyscyplinuje oskarżonego do realizacji obowiązków naprawienia szkody oraz innych obowiązków probacyjnych, z drugiej zaś strony pozwoli na szybką i właściwą reakcję na czasowe opóźnienia w realizacji obowiązków czy zaniechania w ich realizacji. Będzie to również miało wychowawcze i resocjalizacyjne oddziaływanie na oskarżonego. Poza indywidualnym oddziaływaniem na oskarżonego stosowany środek probacyjny wraz ze środkami kompensacyjnymi ma także prewencyjne działanie, również oddziałując w ramach prewencji generalnej i społecznego poczucia sprawiedliwości i egzekwowania przestrzegania porządku prawnego.

Koszty procesu

P unkt rozstrzygnięcia z wyroku

Wobec nieuwzględnienia wniesionej na rzecz oskarżonego G. F. (1) apelacji, wobec brzmienia art. 636 § 1 kpk, koszty procesu za postępowanie odwoławcze obciążają oskarżonego. Dlatego też na podstawie art. 627 kpk w zw. z art. 636 § 1 kpk w zw. z art. 634 kpk oraz art. 2 pkt 3 w zw. z art. 6 i art. 8 ustawy o opłatach w sprawach karnych Sąd Okręgowy zasądził od oskarżonego G. F. (1) na rzecz Skarbu Państwa kwotę 230 zł tytułem kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze.

SSO Grażyna Artymiak

Granice zaskarżenia

Podmiot wnoszący apelację

Obrońca oskarżonego G. F. (1)

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

Wyrok Sądu Rejonowego w Rzeszowie z dnia 21 października 2025 r. (sygn. akt X K 30/24)

Kierunek i zakres zaskarżenia

Na korzyść

W części

Co do kary

Podniesione zarzuty

Art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

Wnioski

Zmiana