Obrońca chciał absorpcji dla skazanego K. N., sąd utrzymał karę łączną 3 lat i 8 miesięcy

Część wstępna

Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Wyrok Sądu Rejonowego w Rzeszowie z dnia 20 listopada 2025 r. w sprawie o sygn. akt X K 649/25 o wydanie wyroku łącznego wobec skazanego K. N.

Podmiot wnoszący apelację

Obrońca

Kierunek i zakres zaskarżenia

Na korzyść

W całości

Podniesione zarzuty

Art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

Wnioski

Uchylenie

Zmiana

Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

Fakty uznane za udowodnione

1. K. N.

Uprzednia karalność

Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Uprzednia karalność

Informacja z (...)

Dowód w postaci informacji z (...) w odniesieniu do oskarżonego K. N. nie budzi wątpliwości, ani w zakresie formy, ani treści. Została ona sporządzona przez uprawniony do tego podmiot w formie przewidzianej dla tej czynności. Żadna ze stron postępowania nie kwestionowała jej autentyczności i rzetelności.

Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów

.

STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

Obrazy przepisów prawa materialnego, mającą wpływ na treść orzeczenia, a to art. 85 § 1 kk w zw. z art. 85a kk w zw. z art. 86 § 1 kk

poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie polegające na wymierzeniu skazanemu kary łącznej na zasadzie asperacji zmierzającej w kierunku kumulacji, nie zaś absorpcji lub asperacji zmierzającej w kierunku absorbcji, podczas gdy bliskość przedmiotowa, jak również zbieżność czasowa między zbiegającymi się przestępstwami, jak również okoliczności zaistniałe po wydaniu poszczególnych wyroków, w szczególności dotyczące zachowania skazanego w zakładzie karnym opisane w opinii o skazanym przemawiają za zastosowaniem zasady absorpcji bądź ewentualnie zasady asperacji, niemniej w kierunku zbliżonym do zasady absorpcji przy wydaniu wyroku łącznego, które to uchybienie w konsekwencji prowadzi do - wymierzenia skazanemu kary rażąco niewspółmiernej;

Niezasadny

Nie ma żadnych podstaw do tego, aby przyjmować, iż istotą kary łącznej orzekanej w wyroku łącznym jest tworzenie sytuacji korzystnej dla skazanego (wyrok SA w Katowicach z dnia 14 kwietnia 2011 r., II AKa 88/11). Wyrok łączny nie może spowodować pogorszenia sytuacji skazanego, jednak nie zawsze powinien powodować jej poprawę. Żaden przepis postępowania karnego nie nakazuje bowiem sądowi stosowania zasady absorbcji przy wydawaniu wyroku łącznego (czy też orzekania – jak to ujmuje skarżący – kary łącznej na zasadzie asperacji zmierzającej w kierunku absorpcji). Wprost przeciwnie art. 569 § 1 kpk odsyła do przepisów dotyczących wymierzania kary łącznej, której dolną i górną granicę wymiaru Sąd Rejonowy określił prawidłowo, stosownie do brzmienia przepisów obowiązujących w dacie wydania wyroków skazujących podlegających łączeniu - wymierza się w granicach od najwyższej z kar wymierzonych za poszczególne przestępstwa do ich sumy, nie przekraczając danego rodzaju kary (wyrok SA w Lublinie z dnia 16 marca 2010 r. II AKa 57/10), pamiętając jednak że wprawdzie w czasie popełnienia występków objętych wyrokami podlegającymi łączeniu (odpowiednio od 13 maja do 14 maja 2019 r., od czerwca do 5 lipca 2019 r., od 4 do 31 lipca 2019 r. i w dniu 5 lipca 2019 r. –

wyrok z pkt II zaskarżonego wyroku; w dniu 24 czerwca 2019 r. –

wyrok z pkt III zaskarżonego wyroku, od 8 maja do 4 czerwca 2019 r. –

wyrok z pkt IV zaskarżonego wyroku) według art. 86 § 1 kk sąd orzekał karę łączną w granicach od najwyższej z kar wymierzonych za poszczególne przestępstwa do ich sumy, to jednak od daty wejścia w życie – z dniem 24 czerwca 2020 r. – ustawy z dnia 19 czerwca 2020 r. (Dz.U. z 2020 r., poz. 1086) zmieniającej przepisy dotyczące kary łącznej, zgodnie z art. 86 § 1 kk sąd wymierza karę łączną w granicach powyżej najwyższej z kar wymierzonych za poszczególne przestępstwa do ich sumy, nie przekraczając jednak 810 stawek dziennych grzywny, 2 lat ograniczenia wolności albo 20 lat pozbawienia wolności (od dnia 1 października 2023 r. - Dz.U. 2022 r., poz. 2600 - 30 lat pozbawienia wolności zważywszy na wymiar kar jednostkowych górna granica rodzaju kary miała ambiwalentne znaczenie dla sytuacji procesowej skazanego – suma kar – 4 lata 8 miesięcy pozbawienia wolności była daleka od nieprzekraczalnej górnej granicy rodzaju kary). Przywołany art. 86 § 1 kk w sposób ścisły określa ramy, w jakich sąd może ukształtować wymiar kary łącznej. Wymierzenie jej poniżej dolnej granicy lub powyżej górnej granicy, stanowi rażące uchybienie przepisowi prawa materialnego, które w sposób nieunikniony wywiera istotny wpływ na treść wyroku (wyrok SN z dnia 9 kwietnia 2025 r., III KK 33/25). W realiach niniejszej sprawy należało wziąć pod uwagę także art. 87 kk, albowiem jedno ze skazań (pkt III zaskarżonego wyroku) odnosiło się do kary 1 roku ograniczenia wolności (zarządzono wykonanie zastępczej kary pozbawienia wolności postanowieniem z dnia 17 marca 2025 r.). Wówczas w razie skazania za zbiegające się przestępstwa na kary pozbawienia wolności (skazania z pkt II i IV zaskarżonego wyroku) i ograniczenia wolności (skazanie z pkt III zaskarżonego wyroku) sąd wymierza karę łączną pozbawienia wolności (powinność względnie obligatoryjna, Sąd mógł tej kary nie obejmować wyrokiem łącznym, jednakże w realiach sprawy przy zbieżności czasowej pozostających w zbiegu realnym przestępstw i zarządzeniu wykonania zastępczej kary pozbawienia wolności za niewykonaną karę ograniczenia wolności i nadto już jej wykonania w całości – od 31 marca 2025 r. do 29 września 2025 r., wymierzenie kary łącznej pozbawienia wolności w miejsce jednostkowej kary ograniczenia wolności było rozstrzygnięciem dla skazanego korzystnym), przy przyjęciu, że miesiąc ograniczenia wolności równa się 15 dniom pozbawienia wolności (art. 87 § 1 kk). Jeżeli Sąd I instancji wydając wyrok łączny wymierzył karę łączną mieszczącą się w tych granicach, tzn. karę wyższą niż najsurowsza z kar jednostkowych (2 lata pozbawienia wolności za popełniony 5 lipca 2019 r. czyn z art. 280 § 1 kk – wyrok z pkt II zaskarżonego wyroku) a niższą niż suma kar jednostkowych (4 lata i 8 miesięcy pozbawienia wolności) i orzeczoną wysokość kary łącznej uzasadnił, to brak jest podstaw do skutecznego czynienia zarzutu wymierzenia kary łącznej nazbyt surowej. Stosowanie zasady absorpcji przy wymiarze kary łącznej należało do wyjątków i wymagało wystąpienia szczególnych okoliczności uzasadniających sięgnięcie po tą zasadę do kształtowania wymiaru kary łącznej. Wystąpienia zaś takich nie wykazał Skarżący. Nie może także uzasadniać zastosowania zasady absorpcji przywołane w apelacji istnienia bliskiego związku podmiotowo - przedmiotowego zachodzącego pomiędzy przestępstwami, albowiem były one popełnianie przy zachowaniu zbieżności czasowej, to jednak dokonano ich na szkodę różnych osób, w większości przestępstwa godziły w prawo własności – art. 284 § 2 kk, 286 § 1 kk, ale także poza prawem własności także w wolność – art. 280 § 2 kk. Skazany działając każdorazowo wspólnie z inną osobą naruszał dobra prawnie chronione różnych osób (brak związku podmiotowego). W tych okolicznościach nie można zasadnie czynić zarzutu naruszenia art. 85 kk poprzez ukształtowanie kary łącznej na zasadzie asperacji. Zgodnie z art. 85a kk, którego naruszenie poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, zarzuca Skarżący, przy orzekaniu kary łącznej bierze się pod uwagę cele zapobiegawcze i wychowawcze, które kara ma osiągnąć w stosunku do skazanego, a także potrzeby w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa. Przy orzekaniu kary łącznej należy również uwzględnić okoliczności, jakie zaszły już po wydaniu poprzednich wyroków, a przede wszystkim mieć na uwadze proces resocjalizacji skazanego, a także względy indywidualno- i generalno-prewencyjne. Na takie zaś okoliczności skarżący już nie naprowadza. Uwagi odnośnie do przedmiotowo-podmiotowej bliskości czynów z wyroków objętych karą łączną zostały szczegółowo poczynione powyżej. Sąd Rejonowy w uzasadnieniu w sposób szczegółowy wskazał na okoliczności, które miał na względzie wymierzając karę łączną w orzeczonym w zaskarżonym wyrokiem wymiarze. Nie jest trafny zarzut polegający na wymierzeniu skazanemu kary łącznej na zasadzie asperacji zmierzającej w kierunku kumulacji, nie zaś absorpcji lub asperacji zmierzającej w kierunku absorbcji, podczas gdy bliskość przedmiotowa, jak również zbieżność czasowa między zbiegającymi się przestępstwami, jak również okoliczności zaistniałe po wydaniu poszczególnych wyroków, w szczególności dotyczące zachowania skazanego w zakładzie karnym opisane w opinii o skazanym przemawiają za zastosowaniem zasady asperacji, w konsekwencji zaś nie można skutecznie czynić zarzutu wymierzenia skazanemu kary łącznej rażąco niewspółmiernej.

o zmianę zaskarżonego wyroku Sądu Rejonowego w Rzeszowie z dnia 20 listopada 2025 r. (sygn. akt X K 649/25) poprzez wymierzenie skazanemu K. N. kary łącznej z zastosowaniem zasady asperacji zmierzającej w kierunku absorbcji;

ewentualnie

o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I Instancji.

Nadto o zasądzenie od Skarbu Państwa na rzecz obrońcy skazanego K. N. kosztów zastępstwa adwokackiego udzielonego skazanemu z urzędu w postępowaniu odwoławczym, które to koszty w postępowaniu odwoławczym nie zostały opłacone ani w całości, ani w części.

Niezasadny

Zarzuty podniesione w apelacji obrońcy skazanego nie są zasadne, a zatem nie mogły skutkować wzruszeniem zaskarżonego orzeczenia w postulowanym kierunku. Odnosząc się do wniosku o wymierzenie kary łącznej przy zastosowaniu zasady asperacji zmierzającej w kierunku absorbcji, podnieść należy, że wobec bezzasadności zarzutów apelacji w tej mierze, brak jest merytorycznych podstaw do dokonania postulowanej zmiany. Zważyć bowiem należy, iż zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, zmiana kary w instancji odwoławczej jest możliwa tylko wtedy, gdy kara wymierzona przez Sąd I instancji jest rażąco niewspółmierna. Nie może więc następować w każdym wypadku, w którym jest możliwa wedle własnej oceny Sądu odwoławczego, lecz wtedy tylko, gdy kara orzeczona nie daje się zaakceptować z powodu różnicy pomiędzy nią, a karą sprawiedliwą, różnicy o randze zasadniczej i rażącej, wręcz "bijącej w oczy". Zważyć też trzeba, że decydujące znaczenie dla wymiaru kary łącznej mają przede wszystkim cele zapobiegawcze i wychowawcze, które kara ma osiągnąć w stosunku do skazanego, a także potrzeby w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa. Natomiast wypracowane przez orzecznictwo i doktrynę koncepcje wymiaru kary łącznej w oparciu o bliższą lub dalszą więź przedmiotowo - podmiotową i czasowo - przestrzenną, zachodzącą pomiędzy poszczególnymi czynami jednostkowymi, także mogą mieć tu znaczenie, jednakże, co najwyżej pomocnicze. Kara łączna powinna być bowiem postrzegana jako swoiste podsumowanie działalności przestępczej sprawcy. Stanowi ona wyraz potępienia w stosunku do postępowania sprawcy, jak również podkreśla nieopłacalność przestępczej działalności. Z drugiej strony, orzeczona kara łączna powinna być niezbędna dla osiągnięcia celów indywidualnego oddziaływania. W procesie orzekania kary łącznej sąd powinien mieć na względzie, czy w danym przypadku zachodzą okoliczności, które przemawiają za zsumowaniem dolegliwości, czy też przeciwnie - w imię racjonalizacji karania, wskazują na konieczność pochłonięcia części kar. Stosowanie zatem kumulacji albo absorpcji, jako że są to rozwiązania skrajne, wymaga istnienia szczególnych przesłanek przemawiających za jednym, albo drugim rozstrzygnięciem. Nie jest nią, ani dotychczasowa linia życiowa skazanego, ani relacje pomiędzy czynami, za które wymierzono kary podlegające łączeniu. Wymiar kary łącznej orzeczonej w oparciu o zasadę asperacji zmierzającej w kierunku absorpcji, to przypadek wymagający wystąpienia wyjątkowo korzystnych i łagodzących okoliczności po stronie skazanego. Takie zaś nie wystąpiły w odniesieniu do skazanego K. N. i na takie nie naprowadził w przekonujący sposób w apelacji Skarżący. Przy wymierzaniu zatem kary łącznej wobec skazanego K. N. zastosowanie zasady pełnej absorpcji, nie było żadnym obowiązkiem sądu orzekającego, a tym bardziej punktem wyjścia przy dokonywaniu oceny wymiaru orzeczonej kary łącznej. Jest przy tym oczywiste, że orzeczenie kary łącznej, nie musi przynosić skazanemu korzyści, to jest orzeczenia kary łącznej w wymiarze niższym, znacznie odbiegającym od arytmetycznej sumy poszczególnych kar (postanowienie SN z dnia 23 marca 2016 r., IV KK 70/16), oscylującej w okolicach dolnej granicy ustawowego wymiaru kary łącznej. Wskazać bowiem należy, iż skazany jest osobą wielokrotnie karaną i orzeczenie kary łącznej w wysokości postulowanej przez Skarżącego nie tylko byłoby nieuzasadnione w świetle przytoczonych wcześniej okoliczności, ale też przyczyniłoby się do wyrobienia w skazanym mylnego przekonania, że wielość przestępstw popłaca. Sąd Rejonowy odniósł się również do opinii o skazanym jako okoliczności mającej wpływ na wymiar orzeczonej kary łącznej (uzasadnienia wyroku). Prawidłowo, w oparciu o swobodnie oceniony materiał dowodowy uznał, że prognoza penitencjarna skazanego jest umiarkowanie pozytywna mając na uwadze informacje zawarte w opinii o nim. Podkreślenia wymaga, że Sąd ma ustawowo zagwarantowaną swobodę w ferowaniu wyroku, w tym kształtowaniu wymiaru kary, również kary łącznej w wyroku łącznym. Rolą zaś sądu odwoławczego w tym zakresie jest kontrola, czy granice swobodnego uznania sędziowskiego, stanowiącego zasadę sądowego wymiaru kary nie zostały przekroczone w rozmiarach nie dających się zaakceptować. Ustawa traktuje jako podstawę odwoławczą tylko taką niewspółmierność kary, która ma charakter rażący (art. 438 pkt 4 kpk), a która zachodzić może tylko wówczas, gdy na podstawie ujawnionych okoliczności, które powinny mieć zasadniczy wpływ na wymiar kary, można byłoby przyjąć, iż zachodziłaby wyraźna różnica pomiędzy karą wymierzoną przez Sąd I instancji, a karą, jaką należałoby wymierzyć w instancji odwoławczej w następstwie prawidłowego zastosowania w sprawie dyrektyw wymiaru kary łącznej. W przedmiotowej sprawie taka dysproporcja nie występuje. Jak już wyżej wskazano, skarżący nie wykazał okoliczności mających znaczenie dla wymiaru kary łącznej, których bądź orzeczona kara nie uwzględnia w ogóle, bądź uwzględnia je w stopniu niedostatecznym, co miałoby uzasadniać zmianę zaskarżonego wyroku w postulowanym w apelacji kierunku.

Okoliczności podlegające uwzględnieniu z urzędu

1. Zmiana opisów wyroków skazujących formułowanych w komparycji wyroku łącznego

Dokonana zmiana w komparycji wyroku musiała nastąpić poprzez zmianę zaskarżonego wyroku łącznego, a nie sprostowanie oczywistej omyłki pisarskiej. W przypadku wyroku łącznego komparycja wyroku obejmuje szczegółowy opis wyroków skazujących objętych postępowaniem o wydanie wyroku łącznego. Opisy wyroków skazujących stanowią odzwierciedlenie ustaleń faktycznych na podstawie treści prawomocnych wyroków skazujących, z uwzględnieniem okoliczności mających znaczenie dla wydania wyroku łącznego. Poza danymi identyfikującymi skazanie obejmującymi sąd wydający prawomocny wyrok skazujący, datę wydania wyroku i jego sygnaturę, istotne jest również wskazanie czasu popełnienia przestępstwa (przestępstw), ich kwalifikacji prawnej, podstawy wymiaru kary oraz rodzaj i wysokość kary oraz istotne dane dotyczące ewentualnie zastosowanego środka probacyjnego, a nadto następujące po prawomocności zaszłości mające istotne znaczenie dla ustalanych warunków objęcia skazania wyrokiem łącznym (zarządzenie wykonania kary warunkowo zawieszonej, zarządzenie zastępczej kary za karę pierwotnie orzeczoną, a nie wykonaną w tej formie) okresy zaliczane na poczet kar, czy to w ramach zaliczenia na podstawie 63 kk, czy wykonania kary.

W opisie wyroku skazującego Sądu Rejonowego w Skierniewicach z dnia 16 stycznia 2024 r. (sygn. akt II K 739/22) Sąd Rejonowy przyjął, że karę jednego roku ograniczenia wolności orzeczono za popełnione w dniu 24 czerwca 2019 r. przestępstwo z art. 286 § 1 kk w zw. z art. 64 § 1 kk, tymczasem K. N. popełnienie tak zakwalifikowanego przestępstwa jedynie zarzucono, zaś Sąd Rejonowy karę orzekł za występek z art. 286 § 1 kk po uprzedniej zmianie nie tylko kwalifikacji prawnej, ale także opisu czynu przypisanego K. N.. W przypadku opisu prawomocnego skazania w wyroku łącznym nie chodzi o wskazanie zarzucanego czynu, istotny jest bowiem czas popełnienia przypisanego występku, jego kwalifikacja i podstawa wymiaru kary. Stąd też dokonano zmiany w tym zakresie opisu skazania z pkt III komparycji zaskarżonego wyroku.

W opisie wyroku skazującego Sądu Rejonowego w Rzeszowie z dnia 7 sierpnia 2024 r. (sygn. akt X K 565/20 Sąd Rejonowy przyjął, że orzeczona kara jednego roku pozbawienia wolności została wymierzona za przestępstwo z art. 286 § 1 kk, tymczasem kara została orzeczona za ciąg przestępstw z art. 286 § 1 kk popełniony w okresie od 8 maja 2019 r. do 4 czerwca 2019 r. a orzeczona została przy zastosowaniu art. 91 § 1 kk na podstawie art. 286 § 1 kk. Wskazanie na jednostkowe przestępstwo, w sytuacji gdy przestępstw było więcej i stanowiły ciąg przestępstw, ma istotne znaczenie, bo wprawdzie zredukowano korzystając z instytucji ciągu przestępstw (art. 91 § 1 kk) wielość kar za pozostające w realnym zbiegu przestępstw, to jednak przy ocenie warunków wydania wyroku łącznego, a zwłaszcza wysokości orzekanej kary łącznej w miejsce kar jednostkowych istotną jest kwestia, czy chodziło o czyn jednostkowy (jedno przestępstwo), czy też skazanie nastąpiło wprawdzie na jedną karę, ale w związku z przypisaniem popełnienia więcej niż jednego przestępstwa (ciągu przestępstw).

Rozstrzygnięcie sądu odwoławczego

Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

1. Przedmiot utrzymania w mocy

Sąd Okręgowy utrzymał w mocy wyrok łączny Sądu Rejonowego w Rzeszowie z dnia 20 listopada 2025 r. (sygn. akt X K 649/25) wydany w odniesieniu do skazanego K. N. w zakresie:

1) połączenia kar pozbawienia wolności i ograniczenia wolności orzeczonych wyrokami skazującymi w sprawach wymienionych w komparycji wyroku w pkt II, III i IV oraz wymierzenia w miejsce kar jednostkowych, na podstawie art. 85 § 1 i § 2 kk, art. 86 § 1 kk i art. 87 § 1 kk, kary łącznej 3 lat i 8 miesięcy pozbawienia wolności (pkt I zaskarżonego wyroku), zastrzeżenia odrębnego wykonania wyroków w pozostałym zakresie (pkt III zaskarżonego wyroku);

2) zaliczeniu na podstawie art. 577 kpk na poczet orzeczonej kary łącznej pozbawienia wolności okresów:



wykonanej w całości kary łącznej pozbawienia wolności orzeczonej w sprawie o sygn. akt II (...),



wykonanej zastępczej kary pozbawienia wolności orzeczonej w miejsce kary ograniczenia wolności wymierzonej w sprawie o sygn. akt II K 739/22,



wykonywanej kary pozbawienia wolności orzeczonej w sprawie X K 565/20 od dnia 29 września 2025 r. (pkt II zaskarżonego wyroku);

3) umorzenia na podstawie art. 572 kpk postępowania w części objęcia wyrokiem łącznym kary orzeczonej wyrokiem skazującym wymienionym w pkt I komparycji wyroku (pkt IV zaskarżonego wyroku);

4) zasądzenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skazanemu z urzędu w postępowaniu o wydanie wyroku łącznego przez adw. S. V. w wysokości 354,24 zł;

5) zwolnienia skazanego K. N., na podstawie art. 624 § 1 kpk, od ponoszenia kosztów sądowych związanych z wydaniem wyroku łącznego, obciążając nimi Skarb Państwa.

Sąd Rejonowy nie popełnił błędu w zakresie połączenia kar pozbawienia wolności orzeczonych prawomocnymi wyrokami skazującymi wymienionymi w pkt II i IV komparycji oraz kary ograniczenia wolności orzeczonej wyrokiem skazującym z pkt III komparycji, bowiem istotnie zachodziły warunki do orzeczenia jednej kary łącznej pozbawienia wolności z połączenia tych kar wymierzonych w ramach opisanych prawomocnych skazań. Postępowanie o wydanie wyroku łącznego każdorazowo polega na rozważeniu względności ustaw przy porównaniu stanu normatywnego z daty orzekania w przedmiocie wydania wyroku łącznego oraz stanu normatywnego z czasu popełnienia każdego z przestępstw wchodzących w skład zbiegu (wyrok SN z dnia 9 stycznia 2015 r., IV KK 224/14). Sąd Rejonowy prawidłowo zastosował przepisy w brzmieniu obowiązującym po 24 czerwca 2020 r., które co do zasad ustalania warunków orzeczenia kary łącznej w wyroku łącznym, albowiem przepisy obowiązujące w dacie popełnienia przestępstw nie były korzystniejsze dla skazanego. Wówczas obowiązujące przepisy wymagały dla objęcia karą łączną prawomocnych skazań, w których orzeczone kary podlegające łączeniu nie zostały jeszcze wykonane. W realiach sprawy według tych przepisów nie byłoby warunków do wydania wyroku łącznego, gdyż wykonane zostały orzeczone wobec K. N. kary z wyjątkiem orzeczonej wyrokiem z dnia 7 sierpnia 2024 r. (sygn. akt X K 765/20), która aktualnie jest wykonywana. Sąd Rejonowy w sposób przekonujący i poprawny wskazał powody takiego wyboru. Podstawowym warunkiem wydania wyroku łącznego jest aby w stosunku do osoby skazanej wyrokami różnych sądów zachodziły warunki do orzeczenia kary łącznej (art. 569 § 1 kpk), a mianowicie sprawca popełnił dwa lub więcej przestępstw, zanim zapadł pierwszy wyrok, chociażby nieprawomocny, co do któregokolwiek z tych przestępstw i wymierzono za nie kary tego samego rodzaju albo inne podlegające łączeniu. Zgodnie z art. 85 § 1 kk w wypadku spełnienia tych warunków, gdy przestępstwa pozostają w realnym zbiegu sąd orzeka karę łączną biorąc za podstawę kary z osobna wymierzone za zbiegające się przestępstwa, a zatem za popełniony:

1) w dniu 5 lipca 2019 r. występek z art. 280 § 1 kk – kara 2 lata pozbawienia wolności,

2) w bliżej nieustalonym okresie od czerwca 2019 r. do 5 lipca 2019 r. występek z art. 284 § 2 kk – kara 4 miesiące pozbawienia wolności,

3) w bliżej nieustalonym okresie od 4 lipca 2019 r. do 31 lipca 2019 r. występek z art. 284 § 2 kk – kara 4 miesiące pozbawienia wolności,

4) w okresie od 13 maja 2019 r. do 14 maja 2019 r. występek z art. 286 § 1 kk – kara 6 miesięcy pozbawienia wolności,

wymierzone wyrokiem Sądu Rejonowego w Rzeszowie z dnia 25 czerwca 2020 r. (sygn. akt II K 1274/19);

5) w dniu 24 czerwca 2019 r. występek z art. 286 § 1 kk w zw. z art. 4 § 1 kk – kara 1 roku ograniczenia wolności wymierzoną wyrokiem Sądu Rejonowego w Skierniewicach z dnia z dnia 16 stycznia 2024 r. (sygn. akt II K 739/22);

6) w okresie od 8 maja 2019 r. do 4 czerwca 2019 r. i w dniu 8 maja 2019 r. występki z art. 286 § 1 kk stanowiące ciąg przestępstw w rozumieniu art. 91 § 1 kk – kara 1 roku pozbawienia wolności wymierzoną wyrokiem Sądu Rejonowego w Rzeszowie z dnia 7 sierpnia 2024 r. (sygn. akt X K 565/20).

Tych warunków nie spełniało skazanie za występek z art. 158 § 1 kk popełniony w dniu 19 maja 2018 r., za który karę 1 roku i 8 miesięcy ograniczenia wolności wymierzono wyrokiem Sądu Rejonowego w Jarosławiu z dnia 1 kwietnia 2019 r. (sygn. akt II K 1230/18), albowiem przestępstwa wymienione powyżej w pkt 1-6 (wyroki II-IV zaskarżonego wyroku) zostały popełnione po dacie wydania tego wyroku. Stąd prawidłowo Sąd Rejonowy umorzył, na podstawie art. 572 kpk, postępowania w części objęcia wyrokiem łącznym kary orzeczonej wyrokiem skazującym wymienionym w pkt I komparycji wyroku (pkt IV zaskarżonego wyroku).

Sąd Rejonowy prawidłowo ustalając, iż w realnym zbiegu pozostają przestępstwa, za które orzeczono kary podlegające łączeniu, wyrokami z pkt II, III i IV komparycji zaskarżonego wyroku (art. 85 kk) i wymierzył karę łączną w granicach określonych w art. 86 § 1 kk oraz art. 87 § 1 kk, według którego Sąd wymierza karę łączną w granicach powyżej najwyższej z kar jednostkowych podlegających łączeniu do ich sumy, nie przekraczając górnych granic dla danego rodzaju kar, przy czym jej wymiar uwarunkowany był relacjami zachodzącymi pomiędzy prawomocnie osądzonymi czynami. Orzeczona kara łączna w wymiarze 3 lat i 8 miesięcy pozbawienia wolności mieści się w granicach wymierzania kary łącznej. Orzeczona kara łączna została bowiem wymierzona powyżej najsurowszej z wymierzonych kar (2 lata pozbawienia wolności) a poniżej sumy kar wymierzonych za wszystkie przestępstwa (4 lata i 8 miesięcy). Sąd Rejonowy wziął pod uwagę przywołane w apelacji okoliczności dotyczące postawy skazanego oraz jego zachowanie w trakcie odbywania kary pozbawienia wolności, na co wskazywała uzyskana opinia z Zakładu Karnego. Ponadto wziął pod uwagę okoliczności popełnienia przypisanych skazanemu przestępstw, w szczególności powiązanie pomiędzy nimi i bliskość czasową ich popełnienia, które wskazywały na związek przedmiotowo - podmiotowy pomiędzy zbiegającymi się przestępstwami, a tym samym przemawiały za orzeczeniem kary łącznej na zasadzie asperacji. Na poczet orzeczonej kary łącznej pozbawienia wolności (pkt I zaskarżonego wyroku) Sąd Rejonowy prawidłowo (pkt II zaskarżonego wyroku), na podstawie art. 577 kpk, zaliczył okresy wykonanych w całości kar –orzeczonej w sprawie o sygn. akt II K (...)/19 (pkt II komparycji) i w sprawie o sygn. akt II K 739/22 (pkt III komparycji) oraz okres dotychczas wykonanej kary orzeczonej w sprawie X K 565/20 od dnia 29 września 2025 r. (pkt IV komparycji).

Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

1. Przedmiot i zakres zmiany

Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że w komparycji wyroku przyjął prawomocne skazanie K. N.:

3) w pkt III wyrokiem Sądu Rejonowego w Skierniewicach z dnia 16 stycznia 2024 r. (sygn. akt II K 739/22) za przestępstwo z art. 286 § 1 kk w zw. z art. 4 § 1 kk popełnione w dniu 24 czerwca 2019 r. na podstawie tych przepisów przy zastosowaniu art. 37a § 1 kk na karę 1 roku ograniczenia wolności;

4) w pkt IV wyrokiem Sądu Rejonowego w Rzeszowie z dnia 7 sierpnia 2024 r. (sygn. akt X K 565/20) za ciąg przestępstw z art. 286 § 1 kk popełniony w okresie od 8 maja 2019 r. do 4 czerwca 2019 r. na podstawie tego przepisu przy zastosowaniu art. 91 § 1 kk na karę 1 roku pozbawienia wolności.

Dokonana zmiana w komparycji wyroku musiała nastąpić poprzez zmianę wyroku, a nie sprostowanie oczywistej omyłki pisarskiej. W przypadku wyroku łącznego komparycja wyroku obejmuje szczegółowy opis wyroków skazujących objętych postępowaniem o wydanie wyroku łącznego. Opisy wyroków skazujących stanowią odzwierciedlenie ustaleń faktycznych na podstawie treści prawomocnych wyroków skazujących, z uwzględnieniem okoliczności mających znaczenie dla wydania wyroku łącznego. Zmiany dokonano z przyczyn wskazanych w pkt 4 uzasadnienia. W opisie wyroku skazującego Sądu Rejonowego w Skierniewicach z dnia 16 stycznia 2024 r. (sygn. akt II K 739/22) Sąd ten przyjął, że karę jednego roku ograniczenia wolności orzeczono za popełnione w dniu 24 czerwca 2019 r.

przestępstwo z art. 286 § 1 kk w zw. z art. 64 § 1 kk, tymczasem K. N. zarzucono popełnienie tak zakwalifikowanego przestępstwa, jednak Sąd Rejonowy karę orzekł za występek z art. 286 § 1 kk w zw. z art. 4 § 1 kk po uprzedniej zmianie nie tylko kwalifikacji prawnej, ale także opisu czynu przypisanego K. N. (wyeliminowanie art. 64 § 1 kk i opisu warunków powrotności do przestępstwa). W przypadku opisu prawomocnego skazania w wyroku łącznym nie chodzi o wskazywanie zarzucanego czynu, istotny jest bowiem czas popełnienia przypisanego występku i jego kwalifikacja jako podstawa wymiaru kary, a nadto rodzaj i wysokość orzeczonej prawomocnym wyrokiem kary podlegającej łączeniu. Stąd też dokonano zmiany w tym zakresie opisu skazania z pkt III komparycji zaskarżonego wyroku.

W opisie wyroku skazującego Sądu Rejonowego w Rzeszowie z dnia 7 sierpnia 2024 r. (sygn. akt X K 565/20) Sąd ten przyjął, że orzeczona kara jednego roku pozbawienia wolności została wymierzona

za przestępstwo z art. 286 § 1 kk, tymczasem kara została orzeczona za ciąg przestępstw z art. 286 § 1 kk popełniony w okresie od 8 maja 2019 r. do 4 czerwca 2019 r. a kara za nie orzeczona została przy zastosowaniu art. 91 § 1 kk na podstawie art. 286 § 1 kk. Wskazanie na jednostkowe przestępstwo, w sytuacji gdy przestępstw było więcej i stanowiły ciąg przestępstw, ma istotne znaczenie, bo wprawdzie zredukowano korzystając z instytucji ciągu przestępstw (art. 91 § 1 kk) wielość kar za pozostające w realnym zbiegu przestępstw, to jednak przy ocenie warunków wydania wyroku łącznego, a zwłaszcza wysokości orzekanej kary łącznej w miejsce kar jednostkowych istotną jest kwestia, czy chodziło o czyn jednostkowy (jedno przestępstwo), czy też skazanie nastąpiło wprawdzie na jedną karę, ale w związku z przypisaniem popełnienia więcej niż jednego przestępstwa (ciągu przestępstw). Dokonane zmiany nie miały wpływu na treść wydanego wyroku łącznego, którego podstawę stanowią pełne skazania za przestępstwa pozostające w zbiegu realnym, jak również później wydane orzeczenia w toku wykonywania prawomocnie orzeczonych kar (zamiana kary ograniczenia wolności na zastępczą karę pozbawienia wolności w przypadku pkt III komparycji zaskarżonego wyroku).

Koszty procesu

Punkt III wyroku, czyn IV

Ponieważ w postępowaniu odwoławczym skazany K. N. był reprezentowany przez obrońcę ustanowionego z urzędu, zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy

prawo o adwokaturze

koszty nieopłaconej prawnej pomocy udzielonej z urzędu ponosi Skarb Państwa. Dlatego też Sąd Okręgowy zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adw. S. V. kwotę 295,20 zł tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skazanemu K. N. w postępowaniu odwoławczym w sprawie o wydanie wyroku łącznego. Wysokość zasądzonej kwoty wynika z § 17 ust. 5 w zw. z § 4 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r.

w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, obejmuje opłatę za obronę oskarżonego w postępowaniu sądowym w sprawie o wydanie wyroku łącznego w wysokości 240 zł, powiększoną o należną stawkę podatku VAT (55,20 zł).

Zgodnie z art. 636 § 1 kpk, wobec nieuwzględnienia apelacji wniesionej na rzecz skazanego K. N. koszty procesu za postępowanie odwoławcze w sprawie o wydanie wyroku łącznego obciążają skazanego. Jednakże mając na względzie sytuację materialną skazanego K. N., którą ustalił także Sąd Rejonowy, prawidłowo przyjmując, iż uiszczenie kosztów sądowych byłoby dla skazanego zbyt uciążliwe ze względu na jego obecną sytuację majątkową, rodzinną i wysokość możliwych do uzyskania dochodów, odbywającego karę pozbawienia wolności, korzystając z dyspozycji art. 624 § 1 kpk Sąd Odwoławczy także zwolnił oskarżonego od uiszczenia kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze, a poniesionymi w tym zakresie wydatkami obciążył Skarb Państwa. Jednocześnie zgodnie z dyspozycją art. 6 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r.

o opłatach w sprawach karnych

(Dz.U. z 2023 r., poz. 123), nie pobiera się odrębnej opłaty od orzekanej kary łącznej.

SSO Grzegorz Maciejowski SSO Grażyna Artymiak (spraw.) SSR del. Ewa Żołnierczuk-Dec

Granice zaskarżenia

Podmiot wnoszący apelację

Apelacja obrońcy skazanego K. N.

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

Wyrok Sądu Rejonowego w Rzeszowie z dnia 20 listopada 2025 r. (sygn. akt X K 649/25)

Kierunek i zakres zaskarżenia

Na korzyść

W całości

Podniesione zarzuty

Art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

Wnioski

Uchylenie

Zmiana