Jazda pod wpływem THC przy 4,0 ng/ml. Sąd Okręgowy uchylił przepadek samochodu oskarżonego

Część wstępna

Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Wyrok Sądu Rejonowego w Ropczycach z dnia 4 listopada 2025 r. w sprawie o sygn. akt II K 231/25 przeciwko N. P. oskarżonemu o czyn z art. 62 ust. 2

ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii i z art. 178a § 1 kk

Podmiot wnoszący apelację

Obrońca

Kierunek i zakres zaskarżenia

Na korzyść

W części

Co do kary

Co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

Podniesione zarzuty

Art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

Art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

Art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

Wnioski

Uchylenie

Zmiana

Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

Fakty uznane za udowodnione

1. 1.

N. P.

Uprzednia karalność

2. N. P.

Prowadzenie postępowania przygotowawczego w sprawie o czyn z art. 13 § 1 kk w zw. z art. 282 § 1 kk – kopia akt sprawy o sygn. 4274-0.Ds.171.2026 dołączona do wniosku k. 358

dokumenty

Kopia akt

Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Uprzednia karalność

Informacja z (...)

Dowód w postaci informacji z (...) w odniesieniu do oskarżonego N. P. nie budzi wątpliwości, ani w zakresie formy, ani treści. Została ona sporządzona przez uprawniony do tego podmiot w formie przewidzianej dla tej czynności. Żadna ze stron postępowania nie kwestionowała jej autentyczności i rzetelności.

Toczące się śledztwo

Dołączone dokumenty zawarte w kopia akt kopia akt sprawy o sygn. 4274-0.Ds.171.2026 dołączona do wniosku k. 358.

Dowód w postaci dokumentacji czynności procesowych prowadzonych w toku śledztwa przeciwko N. P. nie budzi wątpliwości, ani w zakresie formy, ani treści. Zostały one sporządzone przez uprawnione do tego podmioty w formie przewidzianej dla tego rodzaju czynności. Żadna ze stron postępowania nie kwestionowała ich autentyczności i rzetelności.

Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów

.

STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

1) Ad 1)

2) Ad 2)

3) Ad 3)

Obrazy przepisów postępowania mającą wpływ na treść orzeczenia w postaci:

obrazy art. 193 kpk w zw. z art. 410 kpk w zw. z art. 7 kpk poprzez dokonanie wadliwej oceny dowodu z opinii biegłego z zakresu toksykologii, z której wynikało, iż oskarżony w trakcie prowadzenia pojazdu mechanicznego posiadał w organizmie śladowe ilości metabolitów marihuany co miało znaczenie dla dokonania wszystkich istotnych rozstrzygnięć w sprawie a w konsekwencji doprowadziło do dokonania przez Sąd I instancji błędnych ustaleń faktycznych w sprawie w zakresie rozważenia możliwości odstąpienia od orzeczenia przepadku pojazdu mechanicznego,

obrazy art. 7 kpk w zw. z art. 410 kpk w zw. z art. 391 § 1 kpk polegającą na zaniechaniu odczytania przez Sąd I Instancji wyjaśnień oskarżonego złożonych na etapie postępowania przygotowawczego i uzyskania od oskarżonego stanowiska, czy wyjaśnienia te podtrzymuje, podczas gdy z w.w. wyjaśnień wynikało, iż oskarżony nie przyjmował marihuany bezpośrednio przed prowadzeniem pojazdu mechanicznego, co miało znaczenie dla dokonania wszystkich istotnych rozstrzygnięć w sprawie a w konsekwencji doprowadziło do dokonania przez Sąd I instancji błędnych ustaleń faktycznych w sprawie w zakresie rozważenia możliwości odstąpienia od orzeczenia przepadku pojazdu mechanicznego

Niezasadny

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania, stwierdzić należy, iż apelujący w istocie kwestionuje ustalenia faktyczne sądu, do których miało dojść wskutek naruszenia przywoływanych w apelacji przepisów ustawy procesowej. Rozważając tak wyartykułowany zarzut, zauważyć należy, iż rolą sądu odwoławczego nie jest dokonanie ponownej oceny dowodów ujawnionych w toku przewodu sądowego, ale skontrolowanie czy sąd orzekający dokonał tej oceny w granicach określonych przez art. 7 kpk, to jest czy nie była ona dokonana wbrew wskazaniom wiedzy i nie kłóciła się z zasadami doświadczenia życiowego oraz czy ustalenia faktyczne poczynione w oparciu o tak ocenione dowody nie wykazują błędów natury faktycznej lub logicznej, a nadto czy przy wyrokowaniu nie pominięto żadnych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy dowodów i okoliczności. Tak więc sąd

meriti może jedne dowody uznać za wiarygodne a innym odmówić tego przymiotu i to jego przekonanie będzie pozostawało pod ochroną art. 7 kpk, wówczas gdy jest poprzedzone ujawnieniem w toku rozprawy całokształtu okoliczności sprawy (art. 410 kpk) oraz rozważeniem wszystkich okoliczności przemawiających zarówno na korzyść jak i na niekorzyść oskarżonego (art. 4 kpk), nadto jest wyczerpujące i logiczne z uwzględnieniem wiedzy oraz doświadczenia życiowego, uargumentowane w uzasadnieniu wyroku. Rozstrzygnięcie i ustalenia faktyczne, jak i uzasadnienie Sądu Rejonowego czynią zadość tym wszystkim wymaganiom i dlatego też pozostają pod ochroną przepisu art. 7 kpk. Wbrew zarzutom Sąd I instancji dokonał oceny wszystkich istotnych dowodów, uzasadniając w sposób logiczny i przekonujący swoje stanowisko. W motywach zaskarżonego wyroku wskazał, jakie fakty uznał za ustalone jako odpowiadające rzeczywistemu przebiegowi wydarzeń, na jakich w tej mierze oparł się dowodach i dlaczego nie uznał dowodów przeciwnych. Ocena materiału dowodowego została dokonana z uwzględnieniem reguł określonych w art. 4, 5, 7 i 2 § 2 kpk, 410 kpk, a więc nie narusza granic swobodnej oceny dowodów oraz jest zgodna z zasadami doświadczenia życiowego i nie zawiera błędów natury faktycznej lub logicznej - wobec czego Sąd Okręgowy w pełni ją podzielił. Artykuł 167 kpk nakłada na sąd obowiązek przeprowadzenia dowodów - tak z urzędu, jak i na wniosek stron - ale tylko w takim zakresie, w jakim jest to niezbędne dla wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Innymi słowy - w zakresie, w jakim jest to niezbędne dla prawidłowego wyrokowania. W procesie dochodzenia do prawdy obiektywnej potrzeba przeprowadzenia dowodów aktualizuje się wówczas, gdy dokonując oceny dowodów uzna, że materiał dowodowy jest niepełny i nasuwa wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy i tym samym wymaga uzupełnienia (wyrok SA w Warszawie z dnia 1 grudnia 2020 r., II AKa 221/20). Przez pryzmat tak rozumianych obowiązków dowodowych należy oceniać postawione Sądowi Rejonowemu zarzuty w zakresie gromadzenia materiału dowodowego. Kwestionowany dowód opinii biegłego z zakresu toksykologii podlegała ocenie według kryteriów wskazanych w art. 201 kpk. Opinia została oceniona w sposób właściwy, gdyż jest jasna, pełna i spójna. Na podstawie jej treści Sąd Rejonowy wyciągnął słuszne wnioski, które znajdują oparcie w pozostałym materiale dowodowym. Z ustaleń faktycznych wynika bowiem, iż w krwi pobranej od oskarżonego w dniu 12 lutego 2025 r. (k. 144, 145) stwierdzono obecność środków odurzających z grupy kannabinoli ((...) – (...)- (...)) w stężeniu 4,0 ng/ml, okoliczność ta w zestawieniu z treścią opinii (k. 140-143) stała się przyczyną uznania, że oskarżony był pod wpływem środków odurzających – substancji psychotropowej w postaci (...)– (...) – (...) (zaznaczyć należy, że stwierdzona obecność metabolitu – 11-nor-9-karboksy-(...)-(...)-(...) w stężeniu 85,2 ng/ml i benzoiloekgoniny w stężeniu 75,8 ng/ml nie stanowiły o przyjęciu realizacji znamion zarzucanego czynu z art. 178a § 1 kk, gdyż ten pierwszy jako nieaktywny i nieoddziałujący na ośrodkowy układ nerwowy nie znajduje się na liście substancji zabronionych, podobnie jak i drugi). Stężenie 2,5 ng/ml (...) – (...) (...) już powoduje zaburzenia sprawności psychomotorycznej adekwatne do tych, jakie obserwuje się u osób, u których stwierdza się więcej jak 0,5 ‰ alkoholu etylowego we krwi. Obdarzając wiarą opinię biegłego sąd

meriti przypisał oskarżonemu zarzucany czyn. Biegły podkreślił, iż pozostawanie osoby pod wpływem substancji odurzającej, takiej jaką stwierdzono w krwi oskarżonego, może objawiać się obniżeniem koncentracji kierowcy, co w konsekwencji przejawia się w zwolnionych reakcjach czy upośledzeniem sprawności psychomotorycznej. Efekt odurzenia jest odczuwalny niemal natychmiast, po czym słabnie, po 2-3 godzinach można odnosić subiektywne wrażenie całkowitej trzeźwości. Jednak środki odurzające – ich stężenie w organizmie – utrzymuje się dłuższy czas, nie tak jak w przypadku alkoholu, gdy po upływie oznaczonego – dającego się najczęściej obliczyć – czasu można uznać, że nie jest on obecny w wydychanym powietrzu (czy we krwi). W przypadku środków odurzających nie jest możliwe obliczenie czasu potrzebnego do uzyskania braku stężenia substancji odurzającej w organizmie, gdyż resorbowanie takiego środka zależy od wielu czynników ściśle osobniczych nie dających się przewidzieć i najczęściej nie mają charakteru czynników mierzalnych (obiektywnych), a stężenie środka odurzającego w organizmie utrzymuje się nie tyle przez godziny, co dni, a nawet tygodnie. Nie prowadzi się w tym zakresie badań retrospektywnych, których wykonanie w odróżnieniu od stężenia alkoholu, nie jest możliwe. Jeżeli nawet oskarżony nie zażył środków odurzających bezpośrednio przed zatrzymaniem (gdy stężenie środka w organizmie według opiniującego byłoby najwyższe), a jak wskazywał oskarżony dzień wcześniej, to wtedy stężenie dla (...) -9-(...) byłoby znacznie wyższe, natomiast wtedy gdy kierował samochodem, w pobranej próbce krwi stwierdzono obecność (...)

(...) w stężeniu 4,0 ng/ml, zatem wskazywało ono na stan pod wpływem substancji psychotropowej wtedy gdy popełnił zarzucany mu czyn. Było to stężenie wyższe niż 2,5 ng/ml, które odpowiada minimalnemu stężeniu alkoholu z art. 115 § 16 kk, przekraczającego bowiem 0,5 ‰ we krwi, albo 0,25 mg/dm

(

3 )w wydychanym powietrzu. To zaś stanowi o wyczerpaniu znamion typu czynu zabronionego z art. 178a § 1 kk, jednak nie uzasadnia przyjęcia, że stopień stężenia stwierdzony u oskarżonego (4 ng/ml) to taki, który uzasadnia przyjęcie spełnienia dyspozycji z art. 178a § 5 kk nakazującej orzeczenie przepadku pojazdu, o którym mowa w art. 44b kk, a którym kierował oskarżony w warunkach z art. 178a § 1 kk i stanowił on jego wyłączną własność. W tym zakresie bowiem nie można powiedzieć, że przekraczał on stężenie stanowiące o braku występowania negatywnej przesłanki orzeczenia przepadku pojazdu – niże niż 1,5 ‰ we krwi (albo 0,75 mg/dm

(

3) w wydychanym powietrzu). W tych okolicznościach nie są istotne wskazania skarżącego o wadliwej ocenie dowodów w tej mierze i poczynieniu błędnych ustaleń w zakresie rozważenia możliwości odstąpienia od orzeczenia przepadku pojazdu mechanicznego.

W wyjaśnieniach złożonych w toku rozprawy oskarżony wskazał, że narkotyki zażywał dzień wcześniej (k. 316), pozostałe wyjaśnienia zawierają jedynie przyznania się do zarzucanych czynów (k. 42-43, 74, 265-266), stąd nie sposób przyjmować, że istniała podstawa do odczytywania wcześniejszych wyjaśnień (art. 389 § 1 kpk). W toku rozprawy oskarżony był reprezentowany przez obrońcę i również w wyjaśnieniach wówczas złożonych N. P. przyznał się do zarzucanych mu czynów. Reprezentujący go obrońca nie dążył do rozszerzenia wypowiedzi oskarżonego, ani też nie wnioskował o odczytanie uprzednio – na etapie postępowania przygotowawczego – złożonych wyjaśnień, które w jego ocenie pozostawały w sprzeczności z wypowiedzią złożoną w toku rozprawy. Natomiast na pewno nie naruszył Sąd Rejonowy wskazanego w zarzucie art. 391 § 1 kpk, gdyż ten przepis ma zastosowanie jedynie do zeznań świadków, a w takiej roli procesowej nie występował oskarżony. Stąd też zarzut ten nie jest zasadny.

błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku mający wpływ na jego treść poprzez zaniechanie dokonania przez Sąd I instancji ustaleń faktycznych w zakresie niezbędnym do zweryfikowania, czy w realiach przedmiotowej sprawy zachodzą wszystkie okoliczności faktyczne wymagane do orzeczenia przepadku pojazdu mechanicznego wobec oskarżonego, podczas gdy dokonanie wszechstronnych i wyczerpujących ustaleń faktycznych w sprawie na podstawie zebranego i ocenionego swobodnie, a nie dowolnie materiału dowodowego dawało podstawę do przyjęcia, że w realiach przedmiotowej sprawy zachodzi wyjątkowy wypadek uzasadniony szczególnymi okolicznościami sprawy z uwagi na sytuację osobistą i życiową oskarżonego oraz ujawnione w organizmie oskarżonego śladowe ilości metabolitów marihuany, co powinno przemawiać za odstąpieniem od orzekania przepadku pojazdu mechanicznego wobec oskarżonego

Niezasadny

Sąd odwoławczy zasadniczo nie podzielił zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych podniesionego w apelacji obrońcy oskarżonego. Chociaż na wstępie należy podnieść, że zarzut błędu w ustaleniach faktycznych ma charakter wtórny w stosunku do naruszenia art. 7 kpk, stąd podniesienie zarzutu obrazy art. 7 kpk czyni zarzut błędu w ustaleniach faktycznych bezprzedmiotowym. Uchybienie, o jakim stanowi art. 438 pkt 3 kpk, ma miejsce wówczas, gdy zasadność ocen i wniosków wyprowadzonych przez sąd orzekający z okoliczności ujawnionych w toku przewodu sądowego - nie odpowiada zasadom prawidłowego rozumowania. Dodać przy tym należy, że zarzut błędu w ustaleniach faktycznych nie może, tak jak w niniejszej sprawie, polegać wyłącznie na polemice z ustaleniami faktycznymi poczynionymi przez Sąd I instancji. Jednak w zważywszy na wskazane w pkt 1) okoliczności należało przyznać, że brak było podstaw faktycznych i dowodowych do przyjęcia, że doszło do wyczerpania dyspozycji art. 178a § 5 kk, który uprawniał do orzeczenia przepadku pojazdu kierowanego przez oskarżonego, chodzi tu jednak nie tyle o błędność ustaleń co do możliwości odstąpienia od orzeczenia przepadku – co zarzuca skarżący – a o wyciągnięcie wniosków w zakresie subsumpcji stanu faktycznego prawidłowo ustalonego pod przepis ustawy nakazującej orzeczenie przepadku.

rażącej niewspółmierności kary, polegającą na wymierzeniu N. P. kary łącznej 2 lat i 2 miesięcy pozbawienia wolności, przejawiającą się w orzeczeniu wobec oskarżonego kary niewspółmiernej do stopnia winy oraz społecznej szkodliwości czynu, z pominięciem jakichkolwiek okoliczności łagodzących, w zakresie kształtowania odpowiedzialności karnej oskarżonego, w szczególności, przyznania się oskarżonego do zarzuconych mu czynów, wyrażenia skruchy z powodu swojego zachowania, zmiany prezentowanej postawy życiowej po popełnionych czynach, podczas gdy prawidłowe ustalenie okoliczności wpływających na podstawy wymiaru kary powinno prowadzić do orzeczenia kar jednostkowych jak i kary łącznej wobec N. P. w wymiarze znacząco niższym

Niezasadny

Rażąca niewspółmierność kary, o której mowa w art. 438 pkt 4 kpk, zachodzić może tylko wówczas, gdy na podstawie ujawnionych okoliczności, które powinny mieć zasadniczy wpływ na wymiar kary, można było przyjąć, iż zachodziłaby wyraźna różnica pomiędzy karą wymierzoną przez sąd I instancji a karą, jaką należałoby wymierzyć w instancji odwoławczej w następstwie prawidłowego zastosowania w sprawie dyrektyw wymiaru kary przewidzianych w art. 53 kk oraz zasad ukształtowanych przez orzecznictwo. Na gruncie tego przepisu nie chodzi bowiem o każdą ewentualną różnicę w ocenach co do wymiaru kary, ale o różnice ocen tak zasadniczej natury, iż karę dotychczas wymierzoną nazwać można byłoby - również w potocznym znaczeniu tego słowa – „rażąco” niewspółmierną, to jest niewspółmierną w stopniu nie dającym się wręcz zaakceptować. Zarzut rażącej niewspółmierności kary jako zarzut z kategorii ocen można zasadnie podnosić tylko wówczas, gdy kara jakkolwiek mieści się w granicach ustawowego zagrożenia, nie uwzględnia w sposób właściwy zarówno okoliczności popełnienia przestępstwa, jak i osobowości sprawcy - innymi słowy, gdy w społecznym odczuciu jest karą niesprawiedliwą (wyrok SA w Łodzi z dnia 12 lipca 2000 r., II AKa 116/00). Sfera sędziowskiego wymiaru kary w pierwszej kolejności zarezerwowana jest dla Sądu pierwszej instancji, który w tym zakresie orzeka biorąc przede wszystkim pod uwagę wskazania wynikające z treści w art. 53 kk. Należy jednak zaznaczyć, co akcentowane jest w orzecznictwie, że przepis ten nie zawiera unormowania stanowczego, a ujęte w nim dyrektywy i przesłanki podlegają ocenie w ramach swobodnego uznania sędziowskiego. Z tego też względu kontrola instancyjna wyroku Sądu

meriti w zakresie wymiaru kary musi być dokonywana z uwzględnieniem szerokiego zakresu swobodnej oceny Sądu co do tego, jaka kara będzie stanowiła trafną reakcję karną na przestępstwo (wyrok SN z dnia 7 grudnia 2021 r. IV KK 481/21). Wymiar kary kształtowany jest tak, iż górną granicę limituje stopień winy, dolną zaś wyznaczają potrzeby prewencji ogólnej (wyrok SA w Krakowie z dnia 24 października 2002 r., II AKa 258/02). Podważanie stanowiska Sądu I Instancji nie może się zatem sprowadzać do wyrażenia odmiennego poglądu co do doniosłości okoliczności sprawy w kontekście dyrektyw sądowego wymiary kary. Taki zabieg stanowiłby wkroczenie w sferę zarezerwowaną dla Sądu

a quo. Ingerencja w płaszczyznę wymiaru kary wymaga wykazania, że sąd orzekający naruszył dyrektywy wymiaru kary w taki sposób, że orzeczona sankcja jest nie tylko nieproporcjonalna, ale wręcz rażąco niewspółmierna, w świetle prawidłowo zastosowanych dyrektyw wymiaru kary w danej sprawie. Nie wystarczy zatem wskazać, że Sąd orzekający nie uwzględnił danej okoliczności istotnej z perspektywy zastosowania się do jednej z dyrektyw. Należy wykazać uchybienie tak doniosłe, że uwzględniając prawidłowo znaczenie określonej dyrektywy wymiaru kary należałoby orzec karę znacząco odbiegającą od tej wymierzonej w zaskarżonym wyroku (co do wysokości lub jej rodzaju). W istocie chodzi zatem o przypadki wyjątkowe, a przy tym ewidentne w zakresie naruszenia standardów wymiaru kary, którą można określić mianem kary sprawiedliwej. Orzeczona wobec oskarżonego N. P., a kwestionowana w apelacji, kara łączna 2 lat i 2 miesięcy pozbawienia wolności wymierzona w miejsce kar jednostkowych: 2 lat pozbawienia wolności za czyn z art. 62 ust. 2

ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii i 3 miesięcy pozbawienia wolności za czyn z art. 178a § 1 kk, swoją wysokością stanowi dolną granicę sankcji karnej ustawowego wymiaru kary łącznej (powyżej najsurowszej z orzeczonych za pozostające w zbiegu realnym przestępstwa), jak i w wypadku kar jednostkowych – ustawowego zagrożenia karą za przestępstwo stypizowane w art. 62 ust. 2

ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii (od roku do 10 lat pozbawienia wolności), czy w art. 178a § 1 kk (od 1 miesiąca do 3 lat pozbawienia wolności). Miarą surowości kary nie jest bowiem ilościowe oznaczenie czasu pozbawienia wolności w wymiarze konkretnej kary, ale stopień wykorzystania sankcji karnej przewidzianej za dane przestępstwo w wymiarze orzeczonej za nie kary. W tym stanie rzeczy, orzeczone wobec oskarżonego kary jednostkowe, a w konsekwencji także kwestionowana w zarzucie kara łączna, nie jest karą rażąco surową. Skarżący nie wskazał na żadne okoliczności, które mogłyby spowodować orzeczenie kar jednostkowych poniżej granicy ustawowego zagrożenia, albo kar łagodniejszych. Sąd I instancji właściwie zastosował dyrektywy wymiaru kar jednostkowych z art. 53 § 1 kk, prawidłowo wskazał okoliczności obciążające i łagodzące, co czyni orzeczone wobec oskarżonego kary jednostkowe adekwatnymi do okoliczności popełnienia przypisanych przestępstw, stopnia winy i społecznej szkodliwości przypisanych czynów, zważywszy na sposób dokonania naruszenia, nie zapominając o umyślności zachowań oskarżonego. Odnosząc się do zarzutu apelacji należy wyrazić zapatrywanie, iż wymierzona oskarżonemu kary i zastosowane środki karne odzwierciedlają stopień zawinienia N. P. i stopień społecznej szkodliwości przypisanych mu występków, realizując dyrektywy wymiaru sankcji karnych, o jakich mowa w art. 53 kk. W żadnym razie zastosowane wobec oskarżonego sankcje karne nie mogą być uznane za rażąco niewspółmiernie surowe, wręcz przeciwnie. Trafnie i przekonująco Sąd I instancji swoje stanowisko w tej mierze uzasadnił. Nie zachodzi konieczność powtarzania tej argumentacji, ale nie sposób nie wskazać, że brak było podstaw do skorzystania z instytucji pozwalającej na orzeczenie łagodniejszych kar jednostkowych pozbawienia wolności. Dyrektyw sądowego wymiaru kary wskazujących w pierwszym rzędzie na stopień społecznej szkodliwości czynów i zawinienie, następnie zaś właściwości i warunki osobiste oskarżonego, nie można w sposób prosty przeciwstawiać wskazanym w zarzucie okolicznościom, jak przyznanie się do zarzucanych czynów, wyrażenie skruchy, czy deklarowanie zmiany postawy (wola podjęcia leczenia). Skarżący bowiem pomija fakt uprzedniej karalności oskarżonego (za przestępstwo z art. 177 § 1 kk i za przestępstwa z art. 286 § 1 kk (w 3 wyrokach skazujących) oraz ciąg przestępstw z art. 190a § 2 kk i przestępstwa z art. 288 § 1 kk i z art. 190 § 1 kk – na kary grzywny, ograniczenia wolności i również pozbawienia wolności), ale także treść wniosków specjalisty z zakresu terapii uzależnień, który wskazuje na niską gotowość do współpracy w diagnozowaniu, zmienne i niespójne odpowiedzi i potrzebę zwiększenia motywacji do leczenia i rozwijania wglądu w uzależnienie (k. 253-260). Postawa oskarżonego w toku postępowania – akcentowana w zarzucie apelacji – traci na znaczeniu zważywszy na fakt uprzedniej karalności i stosunku oskarżonego do podejmowanych wobec niego kroków resocjalizujących go, które jednak nie zostały przez niego wykorzystane wobec faktu, iż zarządzono wykonanie kary pozbawienia wolności, której wykonanie było pierwotnie warunkowo zawieszone, a brak wykonania orzeczonej kary ograniczenia wolności spowodował konieczność zarządzenia wykonania tej kary w formie zastępczej kary pozbawienia wolności. Zarzucane i przypisane przestępstwa oskarżony popełnił w dniu 12 lutego 2025 r. a zatem po opuszczeniu zakładu karnego w dniu 3 czerwca 2024 r. po odbyciu w całości kary łącznej 2 lat i 4 miesięcy pozbawienia wolności wymierzonej wyrokiem łącznym z dnia 8 września 2022 r. (sygn. akt II K 49/22 Sądu Rejonowego w Ropczycach). Wydając zaskarżony wyrok oraz wymierzając kary jednostkowe i karę łączną Sąd Rejonowy uwzględnił zatem także dyrektywy prewencji szczególnej, w tym prognozę kryminologiczną ocenianą przez pryzmat dotychczasowej postawy oskarżonego, jak i prewencji ogólnej warunkowanej poczuciem sprawiedliwości społecznej. Treść art. 438 pkt 4 kpk nakazuje Sądowi odwoławczemu uchylić lub zmienić orzeczenie w przypadku niewspółmierności kary, wówczas gdy owa niewspółmierność jest rażąca. Dysproporcja ta musi się rzucać w oczy już przy wstępnym oglądzie i nie nadawać się do zaakceptowania. Zachodzi to w szczególności wówczas, gdy rozmiar zastosowanej wobec oskarżonego represji jest w sposób oczywisty nieproporcjonalny do dolegliwości represji wymierzanych podobnym sprawcom w podobnych sprawach. Niewspółmierność kary jest wprawdzie pojęciem ocennym, to jednak gdy na podstawie ujawnionych okoliczności, które powinny mieć zasadniczy wpływ na wymiar kary, można przyjąć, że zachodzi wyraźna różnica pomiędzy karą wymierzoną przez Sąd I instancji, a karą jaką należałoby wymierzyć w następstwie prawidłowego zastosowania w sprawie dyrektyw wymiaru kary przewidzianych w art. 53 kk oraz zasad ukształtowanych przez orzecznictwo SN zachodzi rażąca niewspółmierność kary. Ocenie dowodów w przedmiotowej sprawie zaprezentowanej przez Sąd I instancji nie można zarzucić, by w sposób istotny, pociągający za sobą potrzebę korekty kwestionowanego w apelacji orzeczenia, naruszała którąkolwiek z dyrektyw sądowego wymiaru kary. Sąd Rejonowy uwzględnił, wskazywane w treści art. 53 kk okoliczności, właściwie oceniając występujące po stronie oskarżonego okoliczności łagodzące i w żadnym wypadku nie przeceniając okoliczności go obciążających, wymierzył karę adekwatną do stopnia zawinienia i odzwierciedlającą stopień społecznej szkodliwości czynów przypisanych oskarżonemu N. P.. Tak orzeczona kara nie stoi w sprzeczności z koniecznymi do uzyskania efektami wychowawczymi, zapobiegawczymi, także w zakresie prewencji ogólnej. Nie można zatem uznać, nawet w zestawieniu z wnioskami apelacyjnymi o zmianę orzeczonej wobec oskarżonego kary łącznej, by Sąd Rejonowy w realiach niniejszej sprawy wymierzył tą karę rażąco surową. Pojęcie niewspółmierności rażącej oznacza znaczną, wyrażającą oczywistą, a więc nie dającą się zaakceptować, dysproporcję między karą wymierzoną a karą sprawiedliwą. W tych warunkach – dotychczasowej karalności oskarżonego za przestępstwa myślne – tylko kara pozbawienia wolności mogła spełnić cele i zadania przewidziane dla sankcji wymierzanych z powodu popełnienia przestępstw. Zarzut w tych okolicznościach nie jest zasadny.

o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez :

- wymierzenie oskarżonemu kary łącznej w wymiarze nie przekraczającym 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności albo wymierzenie kary łącznej w wymiarze znacząco niższym wobec kary orzeczonej przez Sąd I Instancji

- odstąpienie od orzekania przepadku pojazdu mechanicznego poprzez zastosowanie art. 178a § 5 zd. 2

ewentualnie

o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I Instancji do ponownego rozpoznania

Niezasadny

Sąd Rejonowy w sposób prawidłowy przeprowadził postępowanie dowodowe, dokonując następnie zgodnej z wszelkimi wymogami i zasadami procesowymi, rzetelnej i prawidłowej oceny całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Wskazał, jakie fakty uznał za dowiedzione, na czym opierał poszczególne ustalenia i dlaczego nie uznał dowodów przeciwnych, a następnie z dokonanych ustaleń wyprowadził prawidłowe wnioski. Pozostają one w związku z zasadami prawidłowego rozumowania oraz wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego. Przy czym, przedmiotem rozważań sądu

meriti były także te okoliczności, które stanowią istotę wniesionej apelacji. Sąd odwoławczy podzielając argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku co do wymiaru kar zasadniczych i kary łącznej oraz co do środków karnych i niekwestionowanych orzeczeń przepadku i zwrotu dowodów rzeczowych, pragnie się do niej odwołać, nie dostrzegając w związku z tym konieczności ponownego jej szczegółowego przytaczania. Ponieważ zarzuty podnoszone przez Skarżącego w przeważającej części nie zyskały aprobaty Sądu Odwoławczego a uznane zostały za niezasadne, również nie mogły zyskać akceptacji postawione przez Skarżącego wnioski o zmianę zaskarżonego wyroku przez wymierzenie oskarżonemu kary łącznej w wymiarze nieprzekraczającym 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności albo kary łącznej w wymiarze znacząco niższym wobec kary orzeczonej przez Sąd Rejonowy. Orzeczenie Sądu I instancji jest prawidłowe. Opiera się na całokształcie – zebranych w poprawnie przeprowadzonym postępowaniu – dowodów, następnie kompleksowo i we wzajemnym powiązaniu ocenionych. Sąd Rejonowy właściwie ustalił stan faktyczny, dokonał prawidłowej kwalifikacji prawnej przypisanych oskarżonemu czynów i orzekł kary jednostkowe i karę łączną pozbawienia wolności, które nie noszą cech rażącej surowości. Orzeczone sankcje odzwierciedlają stopień społecznej szkodliwości czynu oraz są adekwatne do stopnia zawinienia oskarżonego. Ich rodzaj i wysokość uwzględniają właściwości i warunki osobiste oskarżonego. Skarżący zarzucając rażącą surowość i wnioskując o wymierzenie kary 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności (bądź niższej) zdaje się zapominać, że oskarżony swoim zachowaniem wyczerpał znamiona z art. 62 ust 2 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii i z art. 178a § 1 kk stanowiących realny zbieg przestępstw w rozumieniu art. 85 § 1 kk, a przypisane przestępstwa popełnił po odbyciu kary łącznej pozbawienia wolności za uprzednio popełnione przestępstwa umyślne. Skarżący wnosząc o wymierzenie wobec oskarżonego kar w wymiarze dolnej granicy ustawowego zagrożenia zdaje się nie dostrzegać, że oskarżony popełnił przypisane mu występki mimo wcześniej orzeczonych wobec niego kar z warunkowym zawieszeniem ich wykonania, czy kary ograniczenia wolności, które z uwagi na zachowania oskarżonego powodowały zamianę formy wykonania kary wolnościowej na zastępczą karę pozbawienia wolności oraz zarządzenie wykonania warunkowo zawieszonej kary pozbawienia wolności. Sąd Rejonowy zaskarżone orzeczenie wydał opierając czynione ustalenia faktyczne na pełnym i kompletnym, niewymagającym uzupełnienia materiale dowodowym, w sytuacji braku okoliczności, które należałoby uwzględnić z urzędu (art. 439 § 1 kpk i art. 440 kpk) co sprawia, że alternatywny wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji również nie jest zasadny.

Okoliczności podlegające uwzględnieniu z urzędu

1. Prawo intertemporalne – zmiana ustawy w okresie między popełnieniem czynu a czasem orzekania – art. 4 § 1 kk stosowanie przepisów ustawy względniejszej.

W realiach niniejszej sprawy oskarżony N. P. popełnił czyn z art. 178a § 1 kk w dniu 12 lutego 2025 r., Sąd Rejonowy wydał zaskarżony wyrok skazujący w dniu 4 listopada 2025 r., którego rozstrzygnięcia nie zostały zakwestionowane poza zaskarżeniem apelacją wniesioną przez obrońcę oskarżonego od kary i środka karnego (przepadku). Z uwagi na to, iż oskarżony w dniu 12 lutego 2025 r. dopuścił się czynu wyczerpującego znamiona występku z art. 178a § 1 kk, gdzie stan prawny obowiązujący w dacie czynu i w dacie wyrokowania przez Sąd Rejonowy uległ zmianie z uwagi na nowelizację ustawy karnej (tak art. 178a kk, jak i art. 44b kk) ustawą z dnia 4 grudnia 2025 r.

o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy bezpieczeństwa ruchu drogowego (Dz. U. 2025 r., poz. 1872) wchodzącą w życie w dniu 29 stycznia 2026 r. to zaś sprawiło, że na konsekwencje zdarzenia poddanego prawnokarnej ocenie, w tym zwłaszcza w zaskarżonej części (pkt VIII zaskarżonego wyroku) w dniu orzekania przez Sąd Odwoławczy należało spojrzeć przez pryzmat reguł prawa intertemporalnego. Przepis, na zastosowanie którego powołał się Sąd Rejonowy wydając zaskarżone orzeczenie, jak i przepisy na których swoje zarzuty opierał skarżący, uległy bowiem zmianie. Przywołane w pkt VIII zaskarżonego wyroku przepisy stanowiące podstawę orzeczenia przepadku zostały bowiem uchylone. Wprawdzie w ich miejsce wprowadzono przepisy art. 44b § 1a i 1b kk. Jednak względniejsze brzmienie było przepisów uprzednio obowiązujących, gdyż nie przewidywało fakultatywnego orzekania przepadku pojazdu stanowiącego wyłączną własność sprawcy przestępstwa z art. 178a § 1 kk, a wyłącznie względnie obligatoryjny przepadek (art. 178a § 5 kk) warunkowany brakiem wystąpienia przesłanki negatywnej – gdy zawartość alkoholu w organizmie sprawcy była niższa niż 1,5 ‰ we krwi lub 0,75 mg/dm

3 w wydychanym powietrzy albo nie prowadziła do takiego stężenia. Sąd mógł także zważywszy na szczególne okoliczności odstąpić od orzeczenia przepadku. Wystąpienie tej negatywnej okoliczności (szerzej pkt 3 ppkt 1 uzasadnienia) uniemożliwiało orzeczenie przepadku (brak podstawy faktycznej obligatoryjnego orzeczenia środka karnego w postaci przepadku pojazdu).

Rozstrzygnięcie sądu odwoławczego

Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

1. Przedmiot utrzymania w mocy

Sąd Okręgowy utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Ropczycach z dnia 4 listopada 2025 r. (sygn. akt II K 231/25), w zakresie w jakim Sąd ten uznał oskarżonego N. P. za winnego popełnienia czynu zabronionego:



z art. 62 ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, który polegał na tym, że oskarżony w dniu 12 lutego 2025 r. w S., woj. (...), wbrew przepisom ustawy z dnia 29 lipca 2005 r.

o przeciwdziałaniu narkomanii

posiadał znaczne ilości: nowej substancji psychoaktywnej (...), substancji psychotropowych w postaci amfetaminy, 4 L., (...), α-(...), środków odurzających w postaci ziela konopi innych niż włókniste oraz kokainy w następujących ilościach:

(...) w ilości nie większej niż 427,37 grama,

- mieszaniny (...) ze śladową ilością amfetaminy oraz 4-(...) w ilości 29,94 grama,

-(...) w ilości 361,649 grama

- mieszaniny amfetaminy, (...) oraz śladowych ilości 4-(...) w ilości 27,580 grama,

- mieszaniny amfetaminy oraz (...) w ilości 10,574 grama,

- mieszaniny ziela konopi innych niż włókniste oraz (...) w ilości 1,732 grama,

- mieszaniny ziela konopi innych niż włókniste, (...), amfetaminy oraz 4 (...) w ilości 0,452 grama,

- mieszaniny amfetaminy, 4-(...), (...), α-PVP i kokainy w ilości 43,175 grama.

Za przypisany występek Sąd wymierzył, na podstawie art. 62 ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, karę 2 lat pozbawienia wolności, zaś na podstawie art. 70 ust. 4a cytowanej ustawy orzekł od oskarżonego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym i Pomocy Postpenitencjarnej świadczenie pieniężne w kwocie 10.000 zł oraz na podstawie art. 70 ust. 2 cytowanej ustawy orzekł przepadek zabezpieczonych nowej substancji psychoaktywnej (...), substancji psychotropowych w postaci amfetaminy, 4 (...), (...), α-PVP, środków odurzających w postaci ziela konopi innych niż włókniste oraz kokainy szczegółowo opisanych w wykazie dowodów rzeczowych 48/25 (zarządzając ich zniszczenie). Natomiast na podstawie art. 230 § 2 kpk Sąd zwrócił N. P. dowód rzeczowy w postaci telefonu komórkowego szczegółowo opisanego w wykazie dowodów rzeczowych nr 47/25.



z art. 178a § 1 kk, który polegał na tym, że oskarżony w dniu 12 lutego 2025 r. w S. woj. (...), kierował w ruchu lądowym pojazdem mechanicznym, tj. samochodem osobowym marki K. (...) o nr rej. (...) znajdując się pod wpływem środka odurzającego w postaci (...) -9-(...) przy stwierdzonym stężeniu 4,0 ng/ml. Za przypisany występek wymierzył na podstawie art. 178a § 1 kk karę 3 miesięcy pozbawienia wolności. Nadto Sąd orzekł wobec oskarżonego N. P. środki karne w postaci:

- zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym, na podstawie art. 42 § 2 kk, na okres 3 lat, na poczet którego zaliczył – na podstawie art. 63 § 4 kk - okres zatrzymania prawa jazdy od dnia 12 lutego 2025 r.

- świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym i Pomocy Postpenitencjarnej, na podstawie art. 43a § 2 kk, w kwocie 5.000 zł.

W miejsce kar jednostkowych na podstawie art. 85 § 1 kk i art. 86 § 1 kk Sąd wymierzył karę łączną 2 lat i 2 miesięcy pozbawienia wolności, na poczet której zaliczył, na podstawie art. 63 § 1 kk okres zatrzymania i tymczasowego aresztowania oskarżonego od dnia 12 lutego 2025 r. godzina 17.14 do dnia 25 lipca 2025 r. godzina 13.40.

Nadto na podstawie art. 627 kpk Sąd zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 1.000 zł tytułem części kosztów sądowych, zaś na podstawie art. 624 § 1 kpk zwolnił oskarżonego od zapłaty kosztów sądowych w pozostałym zakresie.

Nie było żadnych merytorycznych czy formalnych racji, które przemawiałyby za koniecznością zmiany zaskarżonego wyroku w kierunkach postulowanych przez Skarżącego, ani też powodów nakazujących uchylenie zaskarżonego wyroku w całości. Sąd Rejonowy wykorzystał w toku rozprawy istniejące możliwości weryfikacji tez aktu oskarżenia i twierdzeń oskarżonego, w granicach niezbędnych dla ustalenia faktów istotnych dla wydanego rozstrzygnięcia. Wobec dokonania przez Sąd Rejonowy stanowczych ustaleń faktycznych, oparcia ich na kompletnym materiale dowodowym, poddanym prawidłowej ocenie z zachowaniem dyspozycji art. 7 kpk, wyprowadzeniu stąd słusznych wniosków co do ustalonych okoliczności mających istotne znaczenie dla przedmiotu rozstrzyganej sprawy, brak jest podstaw do kwestionowania zasadności i poprawności zaskarżonego wyroku. Sąd Rejonowy oparł orzeczenie na prawidłowo zgromadzonym materiale dowodowym w toku poprawnie przeprowadzonego postępowania sądowego. Wobec niezasadności podniesionych zarzutów apelacji, a dokonania przez Sąd Rejonowy stanowczych ustaleń faktycznych, oparcia się na kompletnym materiale dowodowym, poddanym prawidłowej ocenie z zachowaniem dyspozycji art. 7 kpk, wyprowadzeniu stąd słusznych wniosków co do ustalonych okoliczności faktycznych i prawnych mających istotne znaczenie dla przedmiotu rozstrzyganej sprawy, brak jest podstaw do kwestionowania zasadności i poprawności wyciągniętych wniosków stanowiących podstawę faktyczną i dowodową zaskarżonego wyroku w zakresie przypisania oskarżonemu zarzuconych czynów, a także dokonanej oceny w kierunku stopnia społecznej szkodliwości i zawinienia przypisanych oskarżonemu występków, co przy uwzględnieniu właściwości i warunków osobistych oskarżonego znalazło odzwierciedlenie w rodzaju i wymiarze orzeczonych kar jednostkowych i kary łącznej, jak również orzeczonych środków w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych oraz świadczeń pieniężnych, przepadku i zwrotu dowodów rzeczowych (wyjątek pkt VIII – uwagi poniżej, który w zakresie przepadku pojazdu wymagał ingerencji). Mając na uwadze powyższej szczegółowo wskazane okoliczności, w szczególności zaś niezasadność zarzutów podniesionych przez Skarżącego i nie dopatrując się przesłanek z art. 439 § 1 kpk oraz z art. 440 kpk, Sąd odwoławczy, na podstawie art. 437 kpk, art. 449 kpk i art. 456 kpk zaskarżony wyrok we wskazanej powyżej części, utrzymał w mocy.

Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

1. Przedmiot i zakres zmiany

Sąd Odwoławczy zmienił zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego, którym ten na podstawie art. 178a § 5 kk w zw. z art. 44b § 1 kk orzekł wobec oskarżonego przepadek na rzecz Skarbu Państwa samochód osobowy marki K. (...) o nr rej. (...), poprzez uchylenie tego orzeczenia z pkt VIII.

Zasadność zarzutów odnoszących się do podstaw faktycznych (stężenie środka odurzającego) oraz prawnych orzeczenia przepadku pojazdu (uwagi w pkt 3 uzasadnienia) oraz okoliczności wskazane w pkt 4 uzasadnienia nakazywał dokonanie zmiany zaskarżonego wyroku i uchylenie pkt VIII zaskarżonego wyroku.

Koszty procesu

Punkt III wyroku

Wobec nieuwzględnienia w części wniesionej na rzecz oskarżonego N. P. apelacji koszty procesu za postępowanie odwoławcze, zgodnie z art. 627 kpk w zw. z art. 636 § 1 kpk w zw. z art. 634 kpk, co do zasady obciążają oskarżonego. Podzielając jednak prawidłowe ustalenia faktyczne dokonane przez Sąd Rejonowy odnośnie do sytuacji materialnej i rodzinnej oskarżonego w zakresie możliwości ponoszenia przez niego kosztów sądowych bez uszczerbku dla jego koniecznego utrzymania, ponad zasądzoną kwotę 1.000 zł tytułem części kosztów sądowych (pkt XII zaskarżonego wyroku), Sąd Okręgowy także skorzystał z dyspozycji art. 624 § 1 kpk oraz art. 17 ust. 1

ustawy o opłatach w sprawach karnych

i zwolnił oskarżonego od obowiązku uiszczenia dalszych kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze, a poniesionymi w tym zakresie wydatkami obciążył Skarb Państwa.

SSO Mariusz Sztorc SSO Grażyna Artymiak SSR del. Ewa Żołnierczuk-Dec

Granice zaskarżenia

Podmiot wnoszący apelację

Obrońca oskarżonego N. P.

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

Wyrok Sądu Rejonowego w Ropczycach z dnia 4 listopada 2025 r. (sygn. akt II K 231/25)

Kierunek i zakres zaskarżenia

Na korzyść

W części

Co do kary

Co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

Podniesione zarzuty

Art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

Art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

Art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

Wnioski

Uchylenie

Zmiana