- Sygnatura akt
- III Ka 40/26
- Sąd
- Sąd Okręgowy w Rzeszowie
- Wydział
- III Wydział Karny-Odwoławczy
- Rodzaj
- Wyrok
- Data orzeczenia
- 16 lutego 2026 r.
- Rozstrzygnięcie
- Orzeczenie uchylone
- Opublikowano w portalu
- 19 marca 2026 r.
- W serwisie od
Zestawienie z tego dnia- Kategorie
- Sprawy karne
© autorzy OpenStreetMap
Groźby wobec dwóch kobiet w I. Sąd Okręgowy uchylił wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania
Przejdź do orzeczenia, 35 min czytania
Spór
Prokurator i obrońca zaskarżyli wyrok Sądu Rejonowego w Rzeszowie, który skazał S. S. za dwa czyny gróźb karalnych z art. 190 § 1 kk w zw. z art. 31 § 2 kk. Prokurator zarzucał m.in. brak zastosowania ciągu przestępstw z art. 91 § 1 kk, a obrońca zarzucał błędną kwalifikację czynu.
Ustalenia sądu
Sąd odwoławczy nie ustalał nowych faktów. Stwierdził, że sąd pierwszej instancji nie przeprowadził dowodów, które wcześniej zalecono, oraz że wymierzył kary jednostkowe zamiast jednej kary z art. 91 § 1 kk.
Rozstrzygnięcie
Sąd Okręgowy w Rzeszowie uchylił wyrok Sądu Rejonowego z 24 lipca 2025 r. (X K 432/23) i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.
Dlaczego
Sąd pierwszej instancji nie zrealizował wiążących go wskazań z poprzedniego wyroku kasatoryjnego i nie uzasadnił ich pominięcia, co mogło wpłynąć na treść wyroku.
Dla firm
Wskazania sądu odwoławczego wydane w trybie art. 442 § 3 kpk wiążą sąd, któremu przekazano sprawę, a ich pominięcie bez uzasadnienia stanowi obrazę przepisów postępowania.
Więcej o sprawie
Pominięto przesłuchanie trzech świadków i uzupełniającą opinię biegłych, choć sąd odwoławczy wcześniej to nakazał. Oskarżony został skazany za dwa czyny z art. 190 § 1 kk.
Z urzędu należy zwrócić uwagę, iż Sąd Rejonowy przy różnych zarzutach popełnienia czynów z art. 190 § 1 kk na szkodę dwóch osób, wymierzył oskarżonemu jednakowe sankcje.
- Rozstrzygnięcie
- Orzeczenie uchylone
- Sąd
- Sąd Okręgowy w Rzeszowie, III Wydział Karny-Odwoławczy
- Sygnatura
- III Ka 40/26
Treść orzeczenia około 35 minut czytania
Sygn. akt III Ka 40/26
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 16 lutego 2026 r.
Sąd Okręgowy w Rzeszowie III Wydział Karny Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący: SSO Grażyna Artymiak
Protokolant: protokolant sądowy Barbara Berkowicz-Wolska
przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej dla m. Rzeszów - Damiana Karola
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2026 r.
sprawy
S. S.
oskarżonego o czyny z art. 190 § 1 kk w zw. z art. 31 § 2 kk (2-krotnie)
na skutek apelacji wniesionych przez oskarżyciela publicznego i obrońcę oskarżonego
od wyroku Sądu Rejonowego w Rzeszowie
z dnia 24 lipca 2025 r., sygnatura akt X K 432/23
uchyla zaskarżony wyrok i sprawę
przekazuje Sądowi Rejonowemu w Rzeszowie do ponownego rozpoznania.
SSO Grażyna Artymiak
Uzasadnienie
Część wstępna
Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji
Wyrok Sądu Rejonowego w Rzeszowie z dnia 24 lipca 2025 r. w sprawie o sygn. akt X K 432/23 przeciwko S. S. oskarżonemu o czyny z art. 190 § 1 kk w zw. z art. 31 § 2 kk
Podmiot wnoszący apelację
Oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego
Obrońca
Kierunek i zakres zaskarżenia
Na korzyść
Na niekorzyść
W całości
Podniesione zarzuty
Art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu
Art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu
Art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia
Art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia
Art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka
Wnioski
Uchylenie
Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy
Fakty uznane za udowodnione
S. S.
Uprzednia karalność
Dowód: Informacja z (...)
- Informacja z (...), k. k. 344-346
Dowody będące podstawą ustalenia faktów
Dotychczasowa karalność oskarżonego
Informacja z (...)
Dowód w postaci informacji z (...) w odniesieniu do oskarżonego S. S. nie budzi wątpliwości, ani w zakresie formy, ani treści. Została ona sporządzona przez uprawniony do tego podmiot w formie przewidzianej dla tej czynności. Żadna ze stron postępowania nie kwestionowała jej autentyczności i rzetelności.
Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów
.
STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków
Dowód: Zarzut oskarżyciela publicznego
- Zarzut oskarżyciela publicznego, k. 1
Ad 1.
2. Ad 2.
3. Ad 3.
4.
Dowód
- Ad 4., k. 5
Ad 5.
6. Ad 6.
obrazy przepisów postępowania mającej wpływ na treść orzeczenia, a to:
art. 167 kpk w zw. z art. 202 § 1 kpk w zw. z art. 201 kpk w zw. z art. 442 § 3 kpk poprzez niedopuszczenie z urzędu dowodu z uzupełniającej opinii biegłych psychiatrów i biegłego psychologa, podczas gdy opinia sporządzona na potrzeby przedmiotowego postępowania jest opinią niepełną, jej wnioski nie rozstrzygają w sposób precyzyjny o konieczności zastosowania środków zabezpieczających w myśl art. 93b § 1 kk oraz podczas gdy Sąd II instancji w wyroku kasatoryjnym wprost wskazał na konieczność rozpoznania i wyjaśnienia kwestii wniosku biegłych o leczenie psychiatryczne w warunkach ambulatoryjnych w sytuacji gdy zgodnie z treścią art. 442 § 3 kpk wskazania sądu odwoławczego co do dalszego postępowania są wiążące dla sądu, któremu sprawę przekazano do ponownego rozpoznania;
art. 167 kpk w zw. z art. 177 § 1 kpk w zw. z art. 442 § 3 kpk poprzez brak przesłuchania świadków Z. F. (1), U. Z. oraz T. S. mimo wskazania przez Sąd II instancji w uzasadnieniu wyroku kasatoryjnego na konieczność przeprowadzenia przez Sąd I instancji postępowania dowodowego we wskazanym wyżej zakresie, w sytuacji gdy zgodnie z treścią art. 442 § 3 kpk wskazania sądu odwoławczego co do dalszego postępowania są wiążące dla sądu, któremu sprawę przekazano do ponownego rozpoznania;
art. 167 kpk w zw. z art. 442 § 3 kpk poprzez brak zabezpieczenia notatników służbowych z dnia zdarzenia od funkcjonariuszy Policji przeprowadzających interwencję mimo wskazania przez Sąd II instancji w uzasadnieniu wyroku kasatoryjnego na konieczność przeprowadzenia przez Sąd I instancji postępowania dowodowego we wskazanym wyżej zakresie, podczas gdy zgodnie z treścią art. 442 § 3 kpk wskazania sądu odwoławczego co do dalszego postępowania są wiążące dla sądu, któremu sprawę przekazano do ponownego rozpoznania
art. 167 kpk w zw. z art. 442 § 3 kpk poprzez odtworzenie na rozprawie z dnia 24 lipca 2025 r. nagrania z k. 281 podczas nieobecności oskarżycielki posiłkowej Z. U., w sytuacji gdy Sąd II instancji w uzasadnieniu wyroku kasatoryjnego wskazał na konieczność odtworzenia oskarżycielce posiłkowej nagrania oraz konieczności ustosunkowania się przez nią do treści na nim utrwalonych, podczas gdy zgodnie z treścią art. 442 § 3 kpk wskazania sądu odwoławczego co do dalszego postępowania są wiążące dla sądu, któremu sprawę przekazano do ponownego rozpoznania
Zasadny
Poszczególne zarzuty obrazy przepisów postępowania w zakresie gromadzenia materiału dowodowego w toku postępowania w sprawie poprzez niedopuszczenie istotnych dowodów (art. 167 kpk) zarówno z uzupełniającej opinii biegłych psychiatrów i psychologa (art. 202 § 1 kpk i art. 201 kpk) odnośnie do stanu zdrowia psychicznego oskarżonego odnośnie do zastosowania środków zabezpieczających (ppkt 1.1), jak i brak przesłuchania świadków Z. F. (1), U. Z. oraz T. S. (art. 177 § 1 kpk) (ppkt 1.2) oraz zabezpieczenia notatników służbowych tych funkcjonariuszy (ppkt 1.3), jak też odtworzenia nagrania Z. U. (ppkt 1.4) związane są z zaniechaniem przeprowadzenia dowodów, których obowiązek przeprowadzenia został na sąd ponownie rozpoznający sprawę nałożony zgodnie z art. 442 § 3 kpk przez sąd odwoławczy, który pierwszy wydany w sprawie wyrok Sądu Rejonowego w Rzeszowie z dnia 10 października 2022 r. (sygn. akt X K 412/22), wyrokiem z dnia 30 maja 2023 r. (sygn. akt III Ka 256/23) uchylił i sprawę przekazał Sądowi Rejonowemu w Rzeszowie do ponownego rozpoznania, co w każdym z zarzutów podkreśla skarżący zarzucając naruszenie także art. 442 § 3 kpk. „Wskazanie co do dalszego postępowania” oznacza zalecenie Sądu odwoławczego co do kierunku ponownego rozpoznania sprawy w zakresie uzupełnienia materiału dowodowego, wyjaśnienia nasuwających się wątpliwości, przeprowadzenia określonych dowodów lub przeprowadzenia ich w określony sposób, czy też rozważenia na nowo ustalonych już okoliczności (wyrok SA w Katowicach z dnia 12 grudnia 2024 r., II AKa 349/24). Zapatrywania prawne i wskazania sądu odwoławczego co do dalszego postępowania są wiążące dla sądu, któremu sprawę przekazano do ponownego rozpoznania (art. 442 § 3 kpk),
a contrario nie są one wiążące dla sądu odwoławczego rozpoznającego sprawę ponownie (postanowienia SN: 25 stycznia 2017 r., II KK 331/16; z dnia 30 maja 2017 r., II KK 153/17; z dnia 30 kwietnia 2019 r., II KK 81/19). To jednak nie oznacza, że stanowisko sądu odwoławczego uprzednio wydającego wyrok kasatoryjny pozostają bez znaczenia z punktu widzenia oceny poprawności wyroku wydanego po ponownym rozpoznaniu kwestii odpowiedzialności karnej oskarżonego za zarzucane mu czyny. Sąd Rejonowy, któremu przekazano sprawę do ponownego rozpoznania, jest związany zapatrywaniami prawnymi i wskazaniami co do dalszego postępowania przez sąd wyższego rzędu (art. 442 § 3 kpk). Przesłanie zawartej w tym przepisie normy nie może być jednak odczytywane jako nakaz określonego w swojej treści rozstrzygnięcia sprawy w ponownym postępowaniu, gdyż wynika z niej jedynie, że związanie sądu ponownie rozpoznającego sprawę ograniczone jest jedynie do czynności procesowych, jakie należy przeprowadzić w ponownym postępowaniu, a także do sposobu wykładni określonych regulacji prawnych. Tylko w tych dwóch płaszczyznach dochodzi do ograniczenia, stosownie do treści art. 442 § 3 kpk, samodzielności jurysdykcyjnej sądu karnego, przewidzianej w art. 8 kpk. Sąd któremu przekazano sprawę do ponownego nadal jest zobligowany do samodzielnego przeprowadzenia oceny dowodów, przy zachowaniu wymogów z art. 7 kpk, a także do dokonania ustaleń faktycznych, przy zachowaniu ewentualnych ograniczeń procesowych. Celem zaś dyspozycji art. 442 § 3 kpk jest przede wszystkim uniknięcie uchybień, jakie miały miejsce w poprzednim postępowaniu, skoro ponownie sąd ma orzekać na skutek przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, do czego doszło zazwyczaj w uwzględnieniu podniesionych, określonej treści zarzutów odwoławczych. Wydany w tej sprawie uprzednio wyrok Sądu Okręgowego w Rzeszowie z dnia 30 maja 2023 r. (sygn. akt III Ka 256/23) zawierał w uzasadnieniu szereg uwag i związanych z nimi wytycznych co do ponownego, rzetelnego i zgodnego z tymi wytycznymi przeprowadzenia postępowania dowodowego. Sąd Rejonowy ponownie rozpoznając sprawę przeszedł nad nimi do porządku dziennego, pominął bowiem zalecany dowód z uzupełniającej opinii biegłych psychiatrów i psychologa, z przesłuchania świadków Z. F. (1), U. Z. oraz T. S., nie zabezpieczył notatników służbowych tych funkcjonariuszy. Ograniczył się do dowodu z odtworzenia nagrania, jednak wadliwie przeprowadził ten zalecony dowód, bowiem na jednym terminie rozprawy przesłuchał oskarżycielkę posiłkową Z. U., a w kolejnym terminie rozprawy wprawdzie odtworzył zalecane nagrania z k. 281 jednak uczynił to podczas nieobecności Z. U., gdy tymczasem sąd odwoławczy w uzasadnieniu wyroku kasatoryjnego zalecał uzyskanie stanowiska oskarżycielki posiłkowej co do treści utrwalonych na nagraniu. Konieczność zamieszczenia wskazań, zawierających zapatrywania prawne i dyrektywy co do dalszego postępowania, wiążących sąd, któremu przekazano sprawę, wynika z treści art. 442 § 2 i 3 kpk. Sąd, któremu przekazano sprawę do ponownego rozpoznania, ponownie rozpoznając sprawę, rzeczywiście jest zobowiązany zrealizować te wskazania, ale ocenia dowody na postawie własnego swobodnego przekonania, a nie sugestii co do kierunku ustaleń faktycznych lub oceny dowodów wyrażonych w uzasadnieniu sądu odwoławczego. Sąd
a quo obowiązany jest kierować się zapatrywaniami prawnymi i wskazaniami sądu odwoławczego co do dalszego postępowania, które z kolei mogą dotyczyć wyłącznie dowodów i innych czynności, które powinny być przeprowadzone lub okoliczności, które należy wyjaśnić. Wykluczone jest, by wskazania sądu odwoławczego dotyczyły sposobu oceny poszczególnych dowodów (art. 442 § 3 kpk). Ciężar dostosowania się do tychże wskazań spoczywa w pierwszej kolejności na sądzie, któremu przekazano sprawę, zaś naruszenie powinności w tym zakresie stanowi względną przyczynę odwoławczą – obrazę przepisów postępowania, to jest art. 442 § 3 kpk (wyrok SN z dnia 15 listopada 2007 r., II KK 62/07), co skrupulatnie i z przekonującą argumentacją uczynił Skarżący wskazując na wpływ podnoszonych uchybień poszczególnym przepisom z zakresu gromadzenia dowodów na treść zaskarżonego wyroku. Poczynione przez sąd odwoławczy wskazania co do dalszego postępowania mogą być przez sąd I instancji niezrealizowane, ale jedynie wówczas, gdy stają się one zbędne w związku z wyjaśnieniem określonej okoliczności w sposób niebudzący wątpliwości za pomocą innych dowodów (wyrok SA w Gdańsku z dnia 11 września 2018 r., II AKa 169/17). Proces karny ma bowiem charakter dynamiczny, a jego aktualne realia, w odniesieniu do tych, które istniały w momencie rozpoznawania sprawy przez sąd odwoławczy, mogą od tych ostatnich różnić się tak znacznie, że wskazania sądu odwoławczego przestaną być aktualne. Można także wyobrazić sobie sytuację, że zmiana tych realiów, spowoduje, że bezpośrednie i ścisłe realizowanie zaleceń sądu odwoławczego pozbawione będzie racjonalnych podstaw. Może to nastąpić wówczas, gdy np. przeprowadzone w ponownym postępowaniu nowe dowody spowodują, że zrealizowanie zalecenia polegającego na przeprowadzeniu konkretnego dowodu, stanie się wręcz zbędne, bowiem ów zalecany do przeprowadzenia przez sąd odwoławczy dowód przestanie mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia (wyrok SA w Warszawie z dnia 18 lipca 2018 r., II AKa 98/18). Jednak Sąd Rejonowy nie przeprowadził żadnych dodatkowych dowodów, a o aktualności zalecanych przez sąd odwoławczy uprzednio orzekający dowodów świadczą zarzuty podniesione w apelacji nie tylko oskarżyciela publicznego, ale także w apelacji obrońcy oskarżonego. Nie miał zatem Sąd Rejonowy powodów do rezygnacji z zalecanych do przeprowadzenia dowodów. Tym bardziej, że sformułowane przez Sąd Okręgowy w wyroku kasatoryjnym w trybie art. 442 § 3 kpk „wskazania co do dalszego postępowania” ograniczyły się do zalecenia przez ten sąd przeprowadzenia dowodów, których brak zarzucono w apelacjach złożonych od pierwszego wyroku Sądu Rejonowego w zakresie uzupełnienia materiału dowodowego, sprawdzenia i wyjaśnienia nasuwających się wątpliwości, przeprowadzenia określonych dowodów lub przeprowadzenia ich w określony sposób (odtworzenie nagrania w obecności oskarżycielki posiłkowej i odebranie od niej stanowiska co do odtworzonego nagrania), czy nawet ponownego rozważenia już ustalonych okoliczności (środek zabezpieczający). Zgodnie z treścią art. 442 § 3 kpk, zapatrywania prawne i wskazania sądu odwoławczego co do dalszego postępowania są wiążące dla sądu, któremu sprawę przekazano do ponownego rozpoznania. Sąd Rejonowy w uzasadnieniu wyroku nie wskazał na przyczyny odstąpienia od realizacji wiążących go wytycznych sądu odwoławczego. Nie naprowadził, by w sprawie wystąpiły okoliczności związane ze zmianą stanu prawnego albo stanu faktycznego sprawy, które sprawiały w jego ocenie, że wytyczne z art. 442 § 3 kpk utraciły swój wiążący charakter. Sąd pierwszej instancji nie byłby związany wskazaniami sądu odwoławczego tylko w sytuacji, gdyby w chwili orzekania, w realiach ocenianej sprawy, zmienił się stan dowodowy sprawy, np. oskarżony potwierdziłby fakt popełnienia zarzucanych mu czynów, a jego przyznanie w konfrontacji z pozostałymi dowodami nie budziłoby zastrzeżeń. Taka sytuacja w sprawie jednak nie wystąpiła. Sens normy określonej w art. 442 § 3 kpk jest taki, że udzielone przez Sąd II instancji w trybie tego przepisu zalecenia, chociaż nie ukierunkowują treści rozstrzygnięcia Sądu
a quo, zawierają jednak wskazówki o charakterze metodycznym i polecenia co do sposobu, w jaki należy przeprowadzić ponownie postępowanie rozpoznawcze, aby końcowym jego efektem był wyrok, oparty na prawidłowym oraz wszechstronnym rozważeniu wszystkich relewantnych okoliczności i aby było to rozstrzygnięcie sprawiedliwe – również w zakresie rozmiaru ewentualnie zastosowanej represji karnej, pozostającej w zgodzie z przepisami prawa materialnego (wyrok SA w Łodzi z dnia 11 kwietnia 2017 r., II AKa 51/17). Ten właśnie przepis został w sposób rażący naruszony, a podniesione przez oskarżyciela publicznego zarzuty w pełni zasadne.
Zarzut oskarżyciela publicznego
obrazy przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 kpk przez co orzeczenie nie odpowiada prawu, tj. art. 91 § 1 kk poprzez brak przyjęcia ciągu przestępstw w sytuacji, gdy I czyn z art. 190 § 1 kk w zw. z art. 31 § 2 kk został popełniony w okresie od bliżej nieustalonego dnia sierpnia 2021 r. do dnia 28 września 2021 r. oraz II czyn z art. 190 § 1 kk w zw. z art. 31 § 2 kk został popełniony w dniu 28 września 2021 r., a zatem w krótkich odstępach czasu i z wykorzystaniem tej samej sposobności, bowiem oba te przestępstwa miały miejsce w lokalu gastronomicznym (...) w I., co winno skutkować orzeczeniem jednej kary zamiast kar jednostkowych za poszczególne przestępstwa, w sytuacji gdy zastosowanie przez Sąd instytucji ciągu przestępstw w razie istnieniu ku temu warunków jest obligatoryjne, a w realiach przedmiotowej sprawy wszystkie przesłanki zastosowania tej instytucji zostały spełnione;
Zasadny
Wskazany w zarzucie apelacji art. 91 kk jest umieszczony w rozdziale dotyczącym wyłącznie zasad wymiaru kary w przypadku realnego (rzeczywistego) zbiegu przestępstw. Z takim zbiegiem mamy do czynienia wtedy, gdy sprawca kilkoma czynami popełnia nie jedno a kilka czynów stypizowanych jako przestępstwo, każde realizujące nowy zamiar popełnienia takiego czynu. Prokurator słusznie wskazuje na krótkie odstępy czasu popełnienia zarzucanych oskarżonemu czynów, które przemawiają za odpowiedniością zastosowania konstrukcji ciągu przestępstw. Brzmienie art. 91 § 1 kk jednoznacznie przesądza, że o ciągu przestępstw można mówić dopiero wówczas, gdy przesądzone zostanie, iż sprawca popełnił dwa lub więcej przestępstw. Przepis ten jednak nie wpływa w żaden sposób na proces przyjmowania kwalifikacji prawnej poszczególnych czynów. Powołuje się go dopiero przy podstawie wymiaru kary (wyrok SA w Katowicach z dnia 11 maja 2000 r., II AKa 92/00), po udowodnieniu winy – tj. po przypisaniu zarzucanych czynów jako wyczerpujących znamiona popełnionych przestępstw. W orzecznictwie przyjmuje się możliwość pozostawania w ramach ciągu przestępstw czynów tak jednorazowych (czyn II), jak i będących samymi czynami ciągłymi (postanowienie SN z dnia 28 marca 2006 r., IV KK 451/05). Istota ciągu przestępstw sprowadza się do wymierzenia jednej kary za szereg przestępstw identycznie kwalifikowanych prawnie, popełnionych w krótkich odstępach czasu oraz w podobny sposób. W sytuacji przyjęcia ciągu przestępstw, przed wymierzeniem, zgodnie z treścią art. 91 § 1 kk, jednej kary niezbędne jest więc wyodrębnienie najpierw poszczególnych zachowań zarzucanych oskarżonemu jako odrębnych czynów, następnie dokonanie kwalifikacji prawnej każdego zachowania odrębnie, wreszcie orzeczenie o winie oskarżonego co do każdego wyodrębnionego w opisany wyżej sposób przestępstwa (wyrok SA w Szczecinie z dnia 16 listopada 2006 r., II AKa 148/06). Słusznie Skarżący wskazuje że zarzucane oskarżonemu czyny spełniają warunek identyczności podstawy nie tylko wymiaru kary, ale i identyczności kwalifikacji prawnej w odniesieniu do każdego czynu stypizowanego jako przestępstwo z art. 190 § 1 kk składające się na ciąg. Oczywiście pod warunkiem udowodnienia sprawstwa i zawinienia oskarżonemu. Ciąg przestępstw, o jakim mowa w art. 91 § 1 kk, mogą stanowić jedynie zachowania, z których każde wyczerpuje identycznie określony zestaw znamion, które mają jednorodną stronę podmiotową oraz identycznie określone ustawowe granice kary (osoba pokrzywdzonego przy indywidualnych dobrach prawnie chronionych jest obojętna inaczej niż w przypadku czynu ciągłego z art. 12 § 1 kk). Artykuł 91 kk jest umieszczony w rozdziale dotyczącym wyłącznie zasad wymiaru kary w przypadku tzw. realnego (rzeczywistego) zbiegu przestępstw. Z takim zbiegiem mamy do czynienia wtedy, gdy sprawca kilkoma udowodnionymi mu czynami popełnia nie jedno, lecz kilka przestępstw, każde realizujące nowy zamiar przestępny. Przepis ten pozwala, w przypadku spełnienia przesłanek w nim określonych, na uproszczone orzekanie o karze. Zamiast za każde z przestępstw przypisanych sprawcy wymierzać kary jednostkowe i następnie w ich miejsce karę łączną, pozwala na redukcję karania, w ten sposób, że uznaje się oskarżonego za winnego konkretnych przestępstw, bez potrzeby orzekania kar jednostkowych. Zawsze więc należy oskarżonemu najpierw przypisać popełnienie konkretnych przestępstw, ze wskazaniem ich kwalifikacji prawnej, by następnie wymierzyć za nie jedną karę z powołaniem art. 91 § 1 kk. Sąd Rejonowy w zaskarżonym wyroku, podobnie jak w poprzednim wyroku (mimo zarzutów apelacji prokuratora wówczas wniesionej) za poszczególne czyny przypisane oskarżonemu wymierzył kary jednostkowe, by następnie orzec karę łączną, tym samym dopuszczając się oczywistej obrazy art. 91 § 1 kk. Ciąg przestępstw jest instytucją prawa karnego materialnego i jej stosowanie jest obowiązkiem sądu. Przyjęcie lub odrzucenie możliwości zastosowania art. 91 § 1 kk uzależnione jest wyłącznie od spełnienia przesłanek określonych w tym przepisie. Nakaz ten obowiązuje również i prokuratora, który winien powyższą okoliczność - jeśli tylko wynika ona z materiału dowodowego sprawy - wskazać w akcie oskarżenia (wyrok SN z dnia 22 listopada 2012 r., V KK 252/12). Ciąg przestępstw choć jest szczególną odmianą tzw. zbiegu realnego przestępstw, różniąc się od niego zasadniczo konsekwencją prawną w postaci wymierzenia jednej kary (art. 91 § 1 kk), stanowi swoistą całość ze względu na więzi łączące poszczególne przestępstwa, podlegającą łącznej ocenie sądu w zakresie wymiaru kary (wyrok SA we Wrocławiu z dnia 13 sierpnia 2013 r., II AKa 211/13). Artykuł 91 kk nakazuje włączać do jednego ciągu przestępstw nie tylko czyny kwalifikowane wyłącznie z tego samego, czy z tych samych przepisów, ale też czyny kwalifikowane z różnych przepisów, o ile tożsama będzie podstawa prawna wymiaru kary za każdy z czynów włączonych do ciągu przestępstw, a przepis stanowiący podstawę wymiaru kary stanowi również element podstawy kwalifikacji prawnej w odniesieniu do każdego przestępstwa spiętego klamrą ciągłości (wyrok SN z dnia 27 kwietnia 2021 r., V KK 367/20). Ciągu przestępstw dopuszcza się ten, kto popełnia dwa lub więcej przestępstw w krótkich odstępach czasu, z wykorzystaniem takiej samej sposobności. Taka sama sposobność oznacza nie tylko sposobność tę samą, czyli identyczną lub trwale istniejącą, ale również charakteryzującą się tymi samymi cechami lub właściwościami (wyrok SA w Katowicach z dnia 23 maja 2018 r., II AKa 110/18). Ciąg przestępstw stanowi odmianę rzeczywistego zbiegu przestępstw, wprowadzając wyjątek od zasady wymierzania kary za każde z przestępstw z osobna, a następnie na ich podstawie kary łącznej. Kara orzekana na podstawie art. 91 § 1 kk nie jest rodzajem lub analogiem kary łącznej. Ustawodawca nie nakazuje stosowania do wymiaru kary na podstawie art. 91 § 1 kk odpowiednio przepisów dotyczących kary łącznej (wyrok SN z dnia 25 października 2023 r. I KK 323/23). Regulację przewidzianą w art. 91 § 1 kk, jako instytucję prawa karnego materialnego, przy spełnieniu określonych przesłanek, sąd nie może, lecz ma obowiązek zastosować. Niezastosowanie w wyroku art. 91 § 1 kk, przy spełnieniu wymienionych w tym przepisie przesłanek powoduje, że taki wyrok dotknięty jest rażącą niesprawiedliwości. Zaniechanie realizacji tego wymogu stanowi obrazę, i to zazwyczaj rażącą, prawa materialnego, uzasadniającą ingerencję w zaskarżony wyrok nawet poza granicami wniesionego środka odwoławczego (postanowienie SN z dnia 16 kwietnia 2021 r., IV KK 264/20; wyrok SA w Białymstoku z dnia 17 października 2013 r., II AKa 123/13; wyrok SA w Łodzi z dnia 10 kwietnia 2014 r., II AKa 45/14; wyrok SA w Lublinie z dnia 21 października 2014 r., II AKa 22/14; wyrok SA w Warszawie z dnia 9 grudnia 2022 r., II AKa 66/21). Ponieważ już wcześniejszy wyrok Sądu Rejonowego również pomijał zastosowanie do przypisanych oskarżonemu czynów wymiaru jednej kary na podstawie art. 91 § 1 kk, co zarzucił we wniesionej wówczas apelacji oskarżyciel publiczny, Sąd Rejonowy miał obowiązek odnieść się w uzasadnieniu, dlaczego w jego ocenie nie ma warunków do przyjęcia ciągu przestępstw w rozumieniu tego przepisu. Nie zajmując stanowiska w tym względzie Sąd Rejonowy winien zastosować się do dyspozycji art. 91 § 1 kk, by nie narażać się na zarzut rażącego naruszenia prawa materialnego, poprzez potraktowanie czynów zarzuconych oskarżonemu jako przestępstw pozostających w zbiegu realnym, nie spełniających przesłanek szczególnych z art. 91 § 1 kk, dlatego nakazujących wymierzenie odrębnych kar jednostkowych za każdy z przypisanych czynów i w miejsce kar jednostkowych orzeczenia kary łącznej.
Zarzut oskarżyciela publicznego
rażącej niewspółmierności wymierzonej oskarżonemu S. S. kary oraz środka karnego w stosunku do stopnia społecznej szkodliwości zarzuconych mu czynów i stopnia ich zawinienia, wynikającą z wymierzenia za przypisane mu dwa przestępstwa z art. 190 § 1 kk w zw. z art. 31 § 2 kk przy zastosowaniu art. 37a § 1 kk w zw. z art. 4 § 1 kk kary grzywny w kwotach po 100 (sto) stawek dziennych ustalając wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 30 zł (trzydziestu złotych), a następnie w miejsce tych kar orzeczenie kary łącznej grzywny w wysokości 150 (stu pięćdziesięciu) stawek dziennych ustalając wysokość jednej stawki na 30 zł (trzydzieści złotych), podczas, gdy prawidłowa ocena zdarzeń będących przedmiotem postępowania, a w szczególności okoliczności ich popełnienia, motywacja sprawcy, postać zamiaru oraz rodzaj i charakter naruszonych dóbr oraz uprzednia karalność oskarżonego za przestępstwa umyślne, prowadzą do przekonania uzasadniającego orzeczenie (przy zastosowaniu art. 91 § 1 kk) za zarzucone mu przestępstwa kary 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na 2 (dwu) letni okres próby oraz brak orzeczenia środka karnego w postaci zakazu kontaktowania się z pokrzywdzonymi Z. U. oraz U. M. i zakazu zbliżania się do tych osób w sytuacji, gdy sprawca został skazany za przestępstwo przeciwko wolności, a z materiału dowodowego zebranego w niniejszej sprawie wynika, iż pokrzywdzeni obawiają się oskarżonego, który po spożyciu alkoholu staje się osobą o trudnym do przewidzenia zachowaniu i naruszającym wolności osobiste innych osób.
Niezasadny
Zważywszy na zasadność uchybień w zakresie naruszenia przepisów postępowania w zakresie gromadzenia materiału dowodowego stanowiącego podstawę faktyczną przypisania oskarżonemu zarzucanych mu czynów, jak również przy podniesionym zarzucie naruszenia prawa materialnego odnoszącego się do podstawy wymiaru kary (art. 91 § 1 kk) przedwczesny jest zarzut rażącej niewspółmierności wymierzonej kary. Zwrócić jednak należy uwagę, że Skarżący wnosi o wymierzenie oskarżonemu kary pozbawienia wolności wraz ze środkami karnymi w postaci zakazu kontaktowania się z pokrzywdzonymi Z. U. i U. M. oraz zakazu zbliżania się do tych osób. Tymczasem zapomina o tym, iż w pierwszym wyroku orzeczone zostały wobec oskarżonego kary jednostkowe i kara łączna ograniczenia wolności, a zakazy kontaktowania się z pokrzywdzonymi Z. U. i U. M. oraz zakazu zbliżania się do tych osób w ramach obowiązków (art. 72 § 1 kk) orzekanych z mocy art. 34 § 3 kk. Zakaz orzekania na niekorzyść oskarżonego, w wypadku braku środka odwoławczego wniesionego na jego niekorzyść oznacza, że ani w postępowaniu odwoławczym, ani w postępowaniu ponownym jego sytuacja nie może ulec pogorszeniu w jakimkolwiek zakresie, w tym również w sferze ustaleń faktycznych powodujących lub jedynie mogących powodować negatywne skutki w sytuacji prawnej oskarżonego. Granice kontroli odwoławczej w razie wniesienia środka odwoławczego na niekorzyść oskarżonego określa zakres zaskarżenia i podniesione zarzuty. W wypadku uwzględnienia zarzutu odwoławczego (apelacja wniesiona od pierwszego wyroku skazującego sądu rejonowego) zakres orzekania na niekorzyść oskarżonego wyznaczony jest przy zastosowaniu art. 447 § 1 - 3 kpk (art. 433 § 1 kpk). W uprzednio wniesionej apelacji nie kwestionowano wysokości orzeczonej kary zasadniczej (ani jednostkowych, ani też łącznej), jedynie obowiązki i środek zabezpieczający w związku z zarzutami obrazy prawa materialnego i błędu w ustaleniach faktycznych. Wówczas wśród zarzutów i wniosków nie było postulatu orzeczenia kary pozbawienia wolności. Skarżący zapomniał o obowiązującym zakazie
reformationis in peius, także oskarżyciela publicznego przy formułowaniu postulatów co do wymiaru kar i środków, w wypadku wcześniejszego zaskarżenia uchylonego następnie orzeczenia. Podniesiony zatem zarzut przedwczesny, ale i zawierający niezasadne, bo sprzeczne z art. 434 kpk wnioski.
Wniosek oskarżyciela publicznego
o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd Rejonowy w Rzeszowie.
Zasadny
Wskazania co do dalszego postępowania, to przede wszystkim zalecenia co do trybu i celowości przeprowadzenia w tym ponownym postępowaniu konkretnych czynności procesowych, których brak uzasadniał uchylenie wcześniej wydanego i zaskarżonego wyroku. Zapatrywania prawne, jak i wskazania sądu odwoławczego co do dalszego postępowania są bezwzględnie wiążące dla sądu, któremu sprawę przekazano do ponownego rozpoznania. Wynika to przecież jednoznacznie z treści powołanego w punkcie 1. art. 422 § 3 kpk. Sąd Rejonowy, znając wytyczne sądu odwoławczego, zignorował je. W konsekwencji zasadność zarzutów, zwłaszcza naruszenia przepisów postępowania. Usunięcie stwierdzonych uchybień pozwoli na sprawiedliwą ocenę prawnokarną zarzucanych oskarżonemu zachowań, wniosek skarżącego o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd Rejonowy w Rzeszowie jest zasadny.
Zarzut obrońcy oskarżonego
naruszenia przepisów prawa materialnego, w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu tj. art. 190 § 1 kk poprzez jego błędne zastosowanie, i bezpodstawne przyjęcie, że zachodziły wszystkie ustawowe przesłanki do jego zastosowania, podczas gdy nie istniała realna i uzasadniona obawa spełnienia wypowiadanych przez oskarżonego gróźb; o czym świadczy samo zachowanie pokrzywdzonych
Niezasadny
Zarzut obrazy prawa materialnego może być skutecznie podniesiony jedynie w sytuacji, gdy skarżący nie kwestionuje poczynionych przez Sąd ustaleń faktycznych. Tymczasem w zarzucie poniżej – naruszenia przepisów postępowania obrońca oskarżonego kwestionuje zakres prowadzonego postępowania dowodowego (brak przeprowadzenia dowodów), jak i ocenę dowodów, rzutującą wszak na prawidłowe czynienie ustaleń faktycznych. Tym samym przedwczesność postawionego zarzutu naruszenia prawa materialnego, skoro zasadny jest zarzut oparcia ustaleń faktycznych na wadliwie przeprowadzonych dowodach, zwłaszcza wobec pominięcia dowodów, których przeprowadzenie wynikało z obowiązku nałożonego dyspozycją art. 442 § 3 kpk.
Zarzut obrońcy oskarżonego
obrazy przepisów postępowania, mających wpływ na treść wyroku, tj.:
art. 442 § 3 kpk w zw. z art. 167 kpk w zw. z art. 177 § 1 kpk poprzez brak bezpośredniego przesłuchania świadków Z. F. (2), U. Z. i T. S., mimo wskazań Sądu II Instancji na konieczność przeprowadzenia dowodu z przesłuchania w/w świadków, a co zgodnie z art. 442 § 3 kpk jest wiążące dla sądu, któremu przekazano sprawę do ponownego rozpoznania;
art. 7 kpk art. 410 kpk poprzez oparcie orzeczenia w zakresie sprawstwa oskarżonego przypisanego mu czynu, jedynie na niektórych dowodach, ocenianych następnie z naruszeniem zasad prawidłowego rozumowania i niezgodnie z doświadczeniem życiowym, z jednoczesnym zupełnym pominięciem fragmentów zeznań pokrzywdzonych, wskazujących, że mimo niewłaściwego zachowania oskarżonego będącego pod wpływem alkoholu, nie obawiali się wypowiadanych gróźb, a jedynie chcieli zniechęcić S. S., by przestał ich nachodzić i odstraszać klientów, o czym świadczy nawet fakt odepchnięcia przez Z. U. oskarżonego, czy zeznania P. B.
Częściowo zasadny
Zasadność zarzutu naruszenia przepisów postępowania w związku z pominięciem realizacji wiążących sąd ponownie rozpoznający sprawę wskazań sądu odwoławczego wydanych w trybie art. 442 § 3 kpk. Uwagi wypowiedziane co do zarzutów z pkt 1.1-1.4 oskarżyciela publicznego zachowują swoją aktualność, stąd też z uwagi na tożsamość z zarzutem z pkt 1.2 podniesionego zarzutu obrońcy oskarżonego (pkt 5.1) nie ma potrzeby ponownego ich powtarzania. Przy niepełności zgromadzonego materiału dowodowego z uwagi na pominięcie wskazań sądu odwoławczego w zakresie gromadzenia dowodów, zarzut odnoszący się do wadliwości oceny przeprowadzonych dowodów i oparcia ustaleń faktycznych jedynie na ich części a nie na wszystkich zgromadzonych dowodach, jest przedwczesny, a w każdym razie z uwagi na rozstrzygnięcia aktualnie orzekającego Sądu odwoławczego w uwzględnieniu zarzutów i wniosków Skarżących, zajmowanie stanowiska jest bezprzedmiotowe, skoro zachodzi potrzeba ponownego przeprowadzenia wszystkich dowodów wraz z dowodami postulowanymi przez strony w ramach zarzutów apelacyjnych i dopiero wówczas ich oceny.
Zarzut obrońcy oskarżonego
błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, które miały wpływ na treść orzeczenia, polegający na nieuzasadnionym przyjęciu, że oskarżony dopuścił się zarzucanych mu czynów z góry powziętym zamiarem, skoro miał ograniczoną zdolność pokierowania swoim postępowaniem, a w sprawie zachodzą przesłanki z art. 31 § 2 kk
Niezasadny
Prokurator nie zarzucił oskarżonemu popełnienia czynów z góry powziętym zamiarem. To zaś zdawać by się mogło – według treści zarzutu – nastąpiło. Również Sąd Rejonowy przypisując oskarżonemu zarzucane czyny nie przypisał popełnienia ich z góry powziętym zamiarem. Zatem nie można zgodzić się z postawionym przez obrońcę oskarżonego zarzutem, że Sąd dokonał błędnych ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia poprzez przyjęcie, że oskarżony dopuścił się zarzucanych mu czynów z góry powziętym zamiarem. Tak postawiony zarzut jest bezpodstawny.
Uzasadnienie zaś tak postawionego zarzutu – nawet jeżeli przyjęto by w zaskarżonym wyroku działanie oskarżonego z góry powziętym zamiarem – jest oczywiście chybione. Przyjęciu umyślności zachowania, w tym działania z góry powziętym zamiarem, nie stoi na przeszkodzie stwierdzenie przez biegłych występowania okoliczności ograniczającej w znacznym stopniu poczytalność oskarżonego. Umyślność (zamiar) stanowi element strony podmiotowej czynu popełnienie, którego należy udowodnić przeprowadzanymi dowodami, by możliwe było stwierdzenie sprawstwa czynu zabronionego, bezprawności zachowania oskarżonego, które mu zarzucono oraz karygodności tego zachowania. Następuje to na innej płaszczyźnie dowodzenia niż dowodzenie winy, które następuje dopiero wtedy gdy wykazane zostanie zarówno sprawstwo zarzucanych czynów, jak i ich bezprawność i karygodność. Natomiast ograniczenie w stopniu znacznym dyspozycji poczytalności (art. 31 § 2 kk), należy do kolejnego elementu struktury przestępstwa – jest to okoliczność umniejszające winę.
Wniosek obrońcy oskarżonego
o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I Instancji
o przyznanie obrońcy kosztów pomocy prawnej udzielonej oskarżonemu z urzędu za postępowanie apelacyjne, albowiem koszty te nie zostały pokryte ani w całości ani w części;
w przypadku utrzymania wyroku Sądu Rejonowego w mocy
o nieobciążanie oskarżonego kosztami sądowych za postępowanie apelacyjne
Częściowo zasadny
Prawidłowość rozstrzygnięcia sprawy zależy od należytego wykonania przez sąd dwóch podstawowych obowiązków. Pierwszy z nich dotyczy postępowania dowodowego i sprowadza się do prawidłowego – zgodnego z przepisami postępowania karnego – przeprowadzenia dowodów, tak z urzędu, jak też na wniosek stron, niezbędnych do wyjaśnienia okoliczności sprawy i oceny zasadności stawianego oskarżonemu zarzutu. Drugi obowiązek sprowadza się do prawidłowej oceny całokształtu okoliczności ujawnionych w toku rozprawy głównej, co oznacza, że sąd ma obowiązek badać i uwzględnić wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia w zakresie odpowiedzialności karnej oskarżonego. Zatem podstawę wyroku może stanowić tylko całokształt okoliczności ujawnionych w toku rozprawy głównej. Na sądzie orzekającym ciąży przy tym obowiązek badania oraz uwzględniania w toku procesu okoliczności przemawiających zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonego, a korzystając z prawa swobodnej oceny dowodów, przekonanie o winie w zakresie przypisanych oskarżonemu czynów sąd powinien logicznie i przekonująco umotywować w uzasadnieniu wyroku. Z tych obowiązków jednak Sąd Rejonowy się nie wywiązał w sposób prawidłowy. Zasadność zarzutów apelacji zwłaszcza co do obrazy przepisów postępowania w zakresie zebrania dowodów, których przeprowadzenie nakazywał we wskazaniach sąd odwoławczy w poprzednim wyroku kasatoryjnym, a Sąd Rejonowy ponownie rozpoznający sprawę winien je zrealizować, albo uzasadnić dlaczego od wiążących z mocy art. 442 § 3 kpk wskazań odstąpił, sprawia, że zasadny jest wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Uwzględnienie tego wniosku czyni pozostałe bezprzedmiotowymi.
Okoliczności podlegające uwzględnieniu z urzędu
1. Niespójność wewnętrzna wyroku.
Z urzędu należy zwrócić uwagę, iż Sąd Rejonowy przy różnych zarzutach popełnienia czynów z art. 190 § 1 kk na szkodę dwóch osób, wymierzył oskarżonemu jednakowe sankcje. Rzecz w tym, że czyn popełniony według zarzutu aktu oskarżenia na szkodę U. M. miał polegać na kierowaniu gróźb pozbawienia życia w okresie od bliżej nieustalonego dnia sierpnia 2021 r. do 28 września 2021 r. natomiast na szkodę Z. U. na kierowaniu groźby pozbawienia życia w dniu 28 września 2021 r. Przy takich zarzutach Sąd nie zmieniając opisów przypisanych oskarżonemu czynów (poza przywołaniem art. 4 § 1 kk) za nie wymierzył jednakowe kary – po 100 stawek dziennych grzywny, jak również orzekł środki kompensacyjne na rzecz pokrzywdzonych tytułem zadośćuczynienia w tych samych kwotach (po 1.000 zł). We wcześniejszym wyroku, których został uchylony (z innych przyczyn niż orzeczony wymiar sankcji) Sąd Rejonowy różnicował kary orzekane wobec oskarżonego, bo wymierzył kary jednostkowe odpowiednio 8 i 6 miesięcy ograniczenia wolności za przypisane czyny z art. 190 § 1 kk w zw. z art. 31 § 2 kk. Nie orzekał natomiast środków kompensacyjnych na rzecz pokrzywdzonych, a jedynie obowiązki wynikające z odpowiedniego stosowania obowiązków z art. 72 § 1 kk na podstawie art. 34 § 3 kk w związku z orzeczeniem kary łącznej ograniczenia wolności. Te okoliczności należy mieć na względzie także z uwagi na obowiązujący zakaz
reformationis in peius w ponownym rozpoznaniu sprawy.
Rozstrzygnięcie sądu odwoławczego
Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji
1. Przedmiot utrzymania w mocy
Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji
1. Przedmiot i zakres zmiany
Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości
Uchybienia zarzucone apelacjami Skarżących, zwłaszcza w zakresie naruszenia przepisów postepowania a w szczególności art. 442 § 3 kpk przy zbieraniu materiału dowodowego, ale także odniesienia się do wskazań i zapatrywań sądu odwoławczego wiążących Sąd Rejonowy ponownie rozpoznający sprawę, miały wpływ na wadliwą ocenę wyników postępowania dowodowego, prowadzącą do oparcia orzeczenia nie na całokształcie ujawnionego materiału dowodowego, a na jego części. Na wynik postępowania odwoławczego rzutowała zwłaszcza wadliwość postępowania dowodowego przeprowadzonego przez Sąd Rejonowy w toku ponownego rozpoznania sprawy, który mimo wiążących go wskazań w zakresie zwłaszcza uzupełnienia wskazanych przez Sąd odwoławczy dowodów, ale także rozważenia wskazań odnośnie do zasadności (niezasadności) podniesionych w zarzutach apelacji okoliczności, a omówionych w uzasadnieniu kasatoryjnego wyroku sądu odwoławczego, nie odniósł się do nich i nie zrealizował nakazanego uzupełnienia postępowania. W konsekwencji materiał dowodowy zgromadzony w wadliwym postępowaniu, nie mógł doprowadzić sądu orzekającego do prawidłowych ustaleń faktycznych co rzutowało także na przedwczesność przypisania oskarżonemu zarzucanych mu czynów, wpływając na treść wyroku, czego nie można pogodzić z zasadą rzetelności i sprawiedliwości. Nie można bowiem wykluczyć wpływu naruszeń procedowania na treść zaskarżonego orzeczenia. Skoro w toku postępowania przed sądem I instancji doszło do rażącego naruszenia przepisów postępowania wskazanych wyżej w pkt 3 i 4 uzasadnienia, a zaskarżony wyrok z tego względu został wydany z rażącym naruszeniem tych przepisów, to oczywistym dla Sądu Okręgowego jest, że zaskarżony wyrok jest rażąco niesprawiedliwy i zachodzi konieczność przeprowadzenia rozprawy na nowo, w całości od początku, zgodnie z regułami obowiązującymi w przepisach postępowania karnego, zwłaszcza ze względu na potrzebę realizacji wcześniejszych wskazań sądu odwoławczego. Zasadność zarzutów apelacji w zakresie rzetelności zbierania materiału dowodowego, poprawności postępowania dowodowego, ale także prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego, do poprawnie poczynionych ustaleń faktycznych wynikających z prawidłowo ocenionych i przeprowadzonych dowodów zgromadzonych z uwzględnieniem wskazań zawartych w uzasadnieniu wcześniejszego wyroku kasatoryjnego wiążących Sąd Rejonowy na mocy art. 442 § 3 kpk. Ich niewykonanie powoduje potrzebę uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji, z uwagi na konieczność przeprowadzenia przewodu w całości i na nowo.
Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania
W toku ponownego rozpoznania sprawy, nie przesądzając treści końcowego rozstrzygnięcia, Sąd Rejonowy winien, uwzględniając uwagi wskazane powyżej, ale także mając na względzie wiążące go na mocy art. 442 § 3 kpk wskazania sądu odwoławczego (także wcześniejszego wyroku kasatoryjnego), przeprowadzić na nowo przewód sądowy w całości, unikając uchybień w trakcie przeprowadzania czynności dowodowych, które mogą rzutować w sposób znaczący na treść orzeczenia, w szczególności zaś zgodnie z zasadami bezpośredniości i przeprowadzić dowody, stosownie do zarzutów apelacji wykazujących braki postępowania sądowego w tym zakresie. Z poczynionych na podstawie przeprowadzonych dowodów ustaleń faktycznych, winien wyciągnąć wnioski tak co do sprawstwa zarzucanych oskarżonemu czynów, jak i prawnej ich kwalifikacji zwłaszcza zaś sankcji, zważywszy na zgłaszane w apelacjach oskarżyciela publicznego zarzuty naruszenia prawa materialnego (ciąg przestępstw). Użyty w art. 442 § 3 k.p.k zwrot „wskazania co do dalszego postępowania” oznacza zalecenia sądu odwoławczego co do kierunku postępowania w zakresie uzupełnienia materiału dowodowego, sprawdzenia i wyjaśnienia nasuwających się wątpliwości, przeprowadzenia określonych dowodów lub przeprowadzenia ich w określony sposób, czy nawet ponownego rozważenia już ustalonych okoliczności (wyrok SA w Warszawie z dnia 13 września 2018 r., II AKa 199/18). Zważywszy na fakt, iż Sąd Rejonowy ponownie rozpoznający sprawę zignorował wiążące go wskazania Sądu odwoławczego, na co słusznie zwracali uwagę apelujący i oskarżyciel publiczny i obrońca oskarżonego Sąd Rejonowy przeprowadzając w sprawie ponownie w całości przewód sądowy dołoży staranności, by tym razem zrealizować wskazania sądu odwoławczego, których brak realizacji znalazł swój wyraz w zarzutach apelacji obu skarżących. Sąd Rejonowy weźmie także pod rozwagę uwagi odnoszące się do zarzutów naruszenia prawa materialnego i spójności orzeczenia wydawanego po przeprowadzeniu pełnego postępowania dowodowego, zwłaszcza niewadliwego przeprowadzenia dowodów, uwzględniając w tej mierze także uwagi z pkt 3 i 4 uzasadnienia. Zważywszy na realia niniejszej sprawy, Sąd Rejonowy dołoży także starań by uniknąć błędów zarówno w sentencji orzeczenia, jak i w jego uzasadnieniu, tak w zakresie dokonywanej prawnokarnej oceny zachowań zarzucanych oskarżonemu, jak i wyciąganych wobec niego konsekwencji, pamiętając zwłaszcza o zakazie
reformationis in peius. Jeżeli będzie zachodziła konieczność sporządzenia uzasadnienia poza wskazaniem podstaw dowodowych wydania orzeczenia (art. 424 kpk), nadto jeżeli odstąpi od realizacji wskazań wiążących go na mocy art. 442 § 3 kpk wskaże przyczyny takiego postąpienia.
Koszty procesu
Wyrok Sądu odwoławczego nie jest orzeczeniem kończącym postępowanie w rozumieniu art. 626 § 1 kpk, stąd też nie zawiera rozstrzygnięcia o kosztach procesu.
SSO Grażyna Artymiak
Granice zaskarżenia
Dowód: Kolejny numer załącznika
- Kolejny numer załącznika, k. 1
Podmiot wnoszący apelację
Oskarżyciel publiczny
Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja
Wyrok Sądu Rejonowego w Rzeszowie z dnia 24 lipca 2025 r. (sygn. akt X K 432/23) przeciwko S. S.
Kierunek i zakres zaskarżenia
Na niekorzyść
W całości
Podniesione zarzuty
Art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu
Art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia
Art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka
Wnioski
Uchylenie
Granice zaskarżenia
Dowód: Kolejny numer załącznika
- Kolejny numer załącznika, k. 2
Podmiot wnoszący apelację
Obrońca oskarżonego S. S.
Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja
Wyrok Sądu Rejonowego w Rzeszowie z dnia 24 lipca 2025 r. (sygn. akt X K 432/23)
Kierunek i zakres zaskarżenia
Na korzyść
W całości
Podniesione zarzuty
Art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu
Art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia
Art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia
Wnioski
Uchylenie
31 dni od wyroku do publikacji
- Wyrok 16 lutego 2026 r.
- Portal: 19 marca 2026 r.
Pełny tekst i metryka orzeczenia: Portal Orzeczeń Sądów Powszechnych. Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.