Jazda mimo zakazu prowadzenia pojazdów. Sąd utrzymał karę 6 miesięcy pozbawienia wolności

Część wstępna

Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Wyrok Sądu Rejonowego w Rzeszowie z dnia 9 marca 2026 r. w sprawie o sygn. akt II K 824/25 przeciwko V. M. oskarżonemu o czyny z art. 244 kk

Podmiot wnoszący apelację

Oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

Kierunek i zakres zaskarżenia

Na korzyść

W części

Co do kary

Podniesione zarzuty

Art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

Wnioski

Uchylenie

Zmiana

Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

Fakty uznane za udowodnione

1. V. M.

Uprzednia karalność

2. V. M.

Konieczność wsparcia rodziny, a zwłaszcza niezbędność pomocy ojcu wymagającego opieki z powodu stanu zdrowia

Karty informacyjne i zaświadczenia

k. 171a

Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Dotychczasowa karalność oskarżonego

Informacja z (...)

Dowód w postaci informacji z (...) w odniesieniu do oskarżonego V. M. nie budzi wątpliwości, ani w zakresie formy, ani treści. Została ona sporządzona przez uprawniony do tego podmiot w formie przewidzianej dla tej czynności. Żadna ze stron postępowania nie kwestionowała jej autentyczności i rzetelności.

Zły stan zdrowia ojca powodujący konieczność opieki i pomocy także finansowej

Karty informacyjne i zaświadczenia, oświadczenie oskarżonego

Dokumenty nie budzą wątpliwości, ani w zakresie formy, ani treści. Zostały sporządzone przez uprawnione do tego podmioty w formie przewidzianej dla tego rodzaju czynności. Żadna ze stron postępowania nie kwestionowała ich autentyczności i rzetelności

Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów

.

STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

rażącej niewspółmierności kary poprzez wymierzenie oskarżonemu kary 6 miesięcy pozbawienia wolności pozbawienia wolności - podczas, gdy biorąc pod uwagę okoliczności sprawy i zebrany w sprawie materiał dowodowy, a w szczególności z uwagi na postawę oskarżonego - należało wobec niego orzec karę łagodniejszą. Należy bowiem wziąć pod uwagę fakt, iż oskarżony przyznał się do popełnienia zarzucanego mu aktem oskarżenia czynu, na żadnym etapie nie utrudniał postępowania, złożył wyjaśnienia, uczestniczył w czynnościach procesowych, a ponadto u oskarżonego występuję zaburzenia osobowości pod postacią osobowości homilopatycznej, które co prawda nie skutkuję ograniczeniem lub wyłączeniem poczytalności - jednakże w znaczący sposób zaburzenia te mają wpływ no ocenę sytuacji przez oskarżonego, co również powinno zostać wzięte pod uwagę jako okoliczność łagodząca w niniejszej sprawie.

Niezasadny

Ustawodawca chroniąc swobodę orzekania, nie pozwala sądowi odwoławczemu na ingerencję w wymiar kary orzeczonej przez Sąd I instancji w każdym przypadku, gdy wymierzona kara mogłaby być surowsza lub łagodniejsza. Ingerencja taka jest dopuszczalna tylko wówczas, jeżeli stwierdzona łagodność/surowość razi swoją niewspółmiernością. Sąd I instancji w zakresie orzeczenia o karze uwzględnił we właściwy sposób realia niniejszej sprawy i kierował się ustawowymi dyrektywami wymiaru kary, a karę wymierzył według swojego uznania , stosownie do wskazań art. 53 kk. Oceniając wysokość wymierzonej oskarżonemu V. M. kary stwierdzić należy, iż Sąd I instancji należycie ocenił okoliczności determinujące jej wymiar. Z jednej strony sąd podkreślił czynniki wpływające na jej obostrzenie, tj. nagminność niestosowania się przez oskarżonego do orzeczonych zakazów prowadzenia pojazdów, uprzednią wielokrotną karalność za przestępstwa z art. 244 kk. Nie można bowiem pomijać uprzedniej wielokrotnej karalności oskarżonego, co przekonuje – jak słusznie podkreśla Sąd Rejonowy – że orzeczone kary nie osiągnęły zamierzonego celu i to winno wiązać się z wymierzeniem oskarżonemu kary pozbawienia wolności, co sprawi, że osiągnięte zostaną cele w zakresie resocjalizacji oskarżonego. Tak też postąpił Sąd Rejonowy. Jednak wymierzenie tego rodzaju kary w wysokości 6 miesięcy pozbawienia wolności, wprawdzie niewiele powyżej dolnej granicy ustawowego zagrożenia (przestępstwo z art. 244 jest zagrożone karą od 3 miesięcy do lat 5 pozbawienia wolności), zatem nie może zostać uznane za karę rażąco niewspółmiernie surową, tym bardziej że wysokość orzeczonej kary uwzględnia przyjęcie przez Sąd ciągu przestępstw z art. 244 kk (popełnienie przestępstw w warunkach art. 91 § 1 kk). W ocenie Sądu Odwoławczego orzeczona kara ma charakter wyważony, gwarantując osiągnięcie jej celów, zarówno aspekcie ogólno-prewencyjnym, jak i wychowawczym mającym na celu wdrożenie oskarżonego do przestrzegania porządku prawnego. Kara orzeczona wobec V. M. jest karą sprawiedliwą, bowiem nie przekracza ani stopnia społecznej szkodliwości przypisanego oskarżonemu ciągu przestępstw z art. 244 kk w zw. z art. 91 § 1 kk, ani też stopnia jego zawinienia. W apelacji poza podaniem okoliczności, które zostały wzięte przez Sąd Rejonowy pod uwagę (determinanty stopnia społecznej szkodliwości przypisanych oskarżonemu czynów) oraz postawę oskarżonego (przyznanie się), nie uargumentowano z jakiego powodu okoliczności te miałyby przybrać inne znaczenie aniżeli nadał im Sąd I instancji. Na niewspółmierność orzeczonej kary nie może też wskazywać, w takim stopniu jak oczekuje Skarżący, jego postawa, w tym fakt przyznania się do zarzucanych mu aktem oskarżenia czynów, nieutrudnianie postępowania, złożenie wyjaśnień, czy znajdujące odzwierciedlenie w opinii biegłych występujące u oskarżonego zaburzenia osobowości. Determinujące w tej mierze jest bowiem wielokrotne łamanie tożsamych zakazów, mimo uprzedniego skazywania na kary o charakterze wolnościowym. Skarżący wskazuje na swoją postawę i nieutrudnianie postępowania, jednakże istotne są jego właściwości i warunki osobiste, jak również zachowanie przed i po popełnieniu zarzucanych czynów. W informacji z (...) jest odnotowany pod pierwszą pozycją wyrok Sądu Rejonowego w Łańcucie z dnia 22 stycznia 2016 r. (sygn. akt II K 343/15), którym wobec oskarżonego za popełnienie w dniu 26 sierpnia 2015 r. występku z art. 244 kk orzeczono karę 8 miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie warunkowo zawieszono na okres próby 2 lat. Wykonania kary nie zarządzono, jednak wyrokiem z dnia 21 marca 2016 r. w sprawie o sygn. akt X K 1084/15 za popełnienie w dniu 17 listopada 2015 r. występku z art. 244 kk Sąd Rejonowy w Rzeszowie wymierzył oskarżonemu V. M. karę 4 miesięcy ograniczenia wolności (pozycja w informacji (...) k. 166), co istotne nie wykonanej przez oskarżonego z zamienionej na zastępczą karę 60 dni pozbawienia wolności. Na karę 6 miesięcy ograniczenia wolności oskarżony został skazany za popełnienie w dniu 14 lipca 2016 r. przestępstwa z art. 190 § 1 kk (wyrok Sądu Rejonowego w Łańcucie z dnia 24 października 2016 r., sygn.. akt II K 352/16 – poz. 3 w informacji z (...) k. 167). Kary ograniczenia wolności oraz zakazy prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych zostały orzeczone wobec oskarżonego wyrokiem Sądu Rejonowego w Rzeszowie z dnia 3 grudnia 2019 r. (sygn. akt X K 894/19) i Sądu Rejonowego w Łańcucie z dnia 8 stycznia 2020 r. (sygn. akt II K 436/19) za popełnienie występków z art. 244 kk odpowiednio 15 sierpnia 2019 r. i 15 października 2019 r. (pozycje 4 i 5 informacji z (...) k. 167-168). W miejsce tych kar jednostkowych wyrokiem łącznym z dnia 28 maja 2021 r. (sygn. akt II K 12/21) Sąd Rejonowy w Łańcucie orzekł karę łączną 1 roku i 2 miesięcy ograniczenia wolności oraz łączny środek karny 3 lat zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych (pozycja 6 informacji z (...) – k. 168). Kara łączna ograniczenia wolności nie została wykonana orzeczono karę zastępczą 106 dni pozbawienia wolności. Kolejnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Łańcucie z dnia 7 listopada 2022 r. (sygn. akt II K 350/22) za popełnione w dniu 24 września 2022 r. przestępstwo z art. 244 kk orzeczona została wobec oskarżonego V. M. kara ograniczenia wolności w wymiarze 1 roku i 2 miesięcy oraz zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 1 roku (kara ograniczenia wolności została zamieniona na zastępczą karę 212 dni pozbawienia wolności; pozycja 7 informacji z (...) k. 168-169). Wyrokiem z dnia 16 maja 2023 r. (sygn. akt II K 39/23) Sąd Rejonowy w Łańcucie za popełniony w dniach 21 stycznia 2023 r. i 10 lutego 2023 r. ciąg przestępstw z art. 244 kk w zw. z art. 91 § 1 kk wymierzył oskarżonemu V. M. karę 5 miesięcy pozbawienia wolności i 3-letni zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych (pozycja 8 informacji z (...) k. 169), zaś wyrokiem z dnia 25 października 2023 r. (sygn. akt X K 307/23) Sąd Rejonowy w Rzeszowie za popełnione w dniach 17 marca 2023 r. i 8 kwietnia 2023 r. występki z art. 244 kk wymierzył kary po 4 miesiące pozbawienia wolności i 2-letnie zakazy prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, a w ich miejsce orzekł karę łączną 6 miesięcy pozbawienia wolności i łączny środek karny 3 lat zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych (pozycja 9 informacji z (...) k. 170). Zatem znakomita większość skazań dotyczy przestępstw z art. 244 kk i kar wolnościowych, które jak to ujmuje Sąd Rejonowy w uzasadnieniu nie osiągnęły zamierzonego celu. Oskarżony nie wykonywał obowiązku nieodpłatnej kontrolowanej pracy, stąd orzekane zastępcze kary pozbawienia wolności, ale także mimo tych skazań popełniał tożsame czyny zabronione nie stosując się do orzeczonych zakazów prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych. W okresie od 14 grudnia 2023 r. do 20 maja 2024 r. oskarżony V. M. odbywał karę 6 miesięcy pozbawienia wolności orzeczoną wyrokiem Sądu Rejonowego w Rzeszowie z dnia 25 października 2023 r. (sygn. akt X K 307/23). Po tej dacie nie zapadł już kolejny wyrok skazujący. Po opuszczeniu zakładu karnego brak wpisów w informacji z (...) świadczy o braku popełnienia kolejnych przestępstw. To zaś może pozwolić – zmiana sposobu funkcjonowania oskarżonego, przestrzeganie porządku prawnego i stosowanie się do orzeczonych zakazów – na zastosowanie środka, który umożliwi oskarżonemu wykonanie kar ograniczenia wolności oraz deklarowaną pomoc rodzinie, bez potrzeby odbywania kary pozbawienia wolności w zakładzie karnym. Jednakże o odbywaniu kary w systemie dozoru elektronicznego decyduje Sąd penitencjarny już po prawomocności orzeczenia. Również śledząc chronologię dat wydanych wyroków i dat popełnienia poszczególnych przestępstw wydaje się możliwym wydanie wyroku łącznego, który może zmniejszyć liczbę wykonywanych kar. Niewątpliwie jednak uprzednia karalność stanowi okoliczność obciążającą, jednak należy też uwzględnić fakt, iż kary w ostatnim czasie były orzekane już w ramach obostrzenia z tego względu – bo były to kary pozbawienia wolności i były orzekane powyżej dolnej granicy ustawowego zagrożenia. W zaskarżonym wyroku orzeczona kara nie stoi w sprzeczności z koniecznymi do uzyskania efektami wychowawczymi i zapobiegawczymi, także w zakresie prewencji ogólnej. Niewspółmierność kary jest pojęciem ocennym, to jednak tylko wtedy, gdy na podstawie ujawnionych okoliczności, które powinny mieć zasadniczy wpływ na wymiar kary, można przyjąć, że zachodzi wyraźna różnica pomiędzy karą wymierzoną przez Sąd I instancji, a karą jaką należałoby wymierzyć w następstwie prawidłowego zastosowania w sprawie dyrektyw wymiaru kary przewidzianych w art. 53 kk oraz zasad ukształtowanych przez orzecznictwo Sądu Najwyższego, zachodzi rażąca niewspółmierność kary. O takiej dysproporcji nie sposób mówić w realiach niniejszej sprawy. Dyrektywa prewencji indywidualnej oznacza, że sankcja (jej rodzaj i wysokość) powinna być tak dobrana, aby zapobiec popełnianiu w przyszłości przestępstw przez oskarżonego, co może zostać osiągnięte poprzez odstraszanie sprawcy od popełniania przestępstw albo jego wychowanie (resocjalizację). Efekt "odstraszający" kary ma zmaterializować się w umyśle sprawcy, ma wytworzyć przeświadczenie o nieopłacalności popełniania przestępstw w przyszłości, przekonanie o tym, że każde przestępstwo jest karane odpowiednio surowo, a ponowne popełnianie podobnych czynów nieuchronnie prowadzi do podwyższenia wymiaru kary ponad próg dolnego zagrożenia. Wtedy rodzi się uzasadnione prawdopodobieństwo, że sprawca skazany na karę odpowiednio surową powstrzyma się przed ponownym rozmyślnym popełnieniem czynu zabronionego (wyrok SA we Wrocławiu z dnia 14 marca 2007 r., II AKa 58/07). Idea wychowania (resocjalizacji) przez karę zakłada z kolei takie dostosowanie wysokości i rodzaju kary kryminalnej do indywidualnych potrzeb sprawcy, aby przez sankcję został on "wychowany", tj. zrozumiał naganność swojego zachowania i w przyszłości przestrzegał porządku prawnego. W obu przypadkach orzeczona kara ma być adekwatna w tym znaczeniu, że racjonalne w realiach danej sprawy (oskarżonego) oznaczenie progu uprawniającego do wniosku o możności osiągnięcia tych celów wyznacza próg powyżej, którego orzekanie kary jest zbędne, a przez to może ona nabrać cech rażącej niewspółmierności przez swoją surowość. Taką zaś rolę może spełnić tylko kara sprawiedliwa. Istotą prewencji ogólnej nie jest wyłącznie wymierzanie surowych kar pozbawienia wolności, lecz kształtowanie w społeczeństwie przekonania o nieuchronności kary, jej dostosowanie do stopnia winy sprawcy i okoliczności podmiotowo-przedmiotowych czynu, a zatem karanie sprawiedliwe i tworzące atmosferę zaufania do obowiązującego systemu prawnego (wyrok SA w Szczecinie z dnia 6 lutego 2014 r., II AKa 1/14). Także te wskazania realizuje, uznawana przez Skarżącego za zbyt surową, kara wymierzona oskarżonemu V. M. zaskarżonym wyrokiem. Podniesiony zarzut rażącej niewspółmierności kary nie był zasadny.

Treść przywoływanego w apelacji art. 438 pkt 4 kpk nakazuje Sądowi odwoławczemu uchylić lub zmienić orzeczenie w przypadku niewspółmierności kary, tylko wówczas gdy owa niewspółmierność jest rażąca. Dysproporcja ta musi się rzucać w oczy już przy wstępnym oglądzie i nie nadawać się do zaakceptowania. Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w realiach niniejszej sprawy. Kara w wysokości 6 miesięcy pozbawienia wolności nie odbiega w sposób znaczący od kar orzekanych wobec oskarżonych za podobne przestępstwa. Rozmiar zastosowanej represji nie jest w sposób oczywisty nieproporcjonalny do dolegliwości represji wymierzanych podobnym sprawcom w podobnych sprawach. Ustawodawca chroniąc swobodę orzekania, nie pozwala sądowi odwoławczemu na ingerencję w wymiar kary orzeczonej przez Sąd I instancji w każdym przypadku, gdy wymierzona kara mogłaby być surowsza lub łagodniejsza. Ingerencja taka jest dopuszczalna tylko wówczas, jeżeli stwierdzona surowość razi swoją niewspółmiernością (wyrok SA w Katowicach z dnia 21 lutego 2013 r., II AKa 489/12). W realiach niniejszej sprawy, orzeczona wobec oskarżonego V. M. kara nie przekracza ani stopnia jego zawinienia, ani też stopnia społecznej szkodliwości przypisanych oskarżonemu czynów pozostających w ciągu przestępstw. Sąd I instancji w zakresie orzeczenia o karze uwzględnił we właściwy sposób realia niniejszej sprawy i kierował się ustawowymi dyrektywami wymiaru kary, a karę wymierzył według swojego uznania. Wskazywane w zarzucie Skarżącego okoliczności były przez Sąd Rejonowy uwzględnione. Okoliczności popełnienia zarzucanych oskarżonemu czynów nie budzą bowiem wątpliwości. Przypisując mu sprawstwo i zawinienie Sąd miał na względzie także treść opinii biegłych odnośnie oceny stanu zdrowia psychicznego oskarżonego. Te okoliczności nie przekreślają odpowiedzialności za czyn z art. 244 kk, skoro obie dyspozycje poczytalności oskarżonego w czasie popełnienia zarzucanych mu czynów były w pełni zachowane (w rozumieniu art. 31 § 1 i § 2 kk). Zarzut niewspółmierności kary, jako zarzut z kategorii ocen, można zasadnie podnosić tylko wówczas, gdy kara wprawdzie mieści się w granicach ustawowego zagrożenia, jednak nie uwzględnia w sposób właściwy zarówno okoliczności popełnienia przypisanego oskarżonemu ciągu przestępstw, jak i osobowości sprawcy. Taka sytuacja nie zachodzi w niniejszym przypadku. Sąd Rejonowy orzekł karę spełniającą wymogi ustawowego i sądowego wymiaru kary. Artykuł 53 kk nie ma charakteru normy stanowczej w rozumieniu normy zawierającej nakaz lub zakaz określonego zachowania. Określa on objęte sferą swobodnego sędziowskiego uznania ogólne dyrektywy wymiaru kary brane przez Sąd orzekający pod uwagę przy podejmowaniu decyzji w przedmiocie wyboru rodzaju i rozmiaru kary. Stąd też jako niezasadny oceniono zarzut oskarżonego rażącej niewspółmierności kary 6 miesięcy pozbawienia wolności przez jej zbytnią surowość. W orzecznictwie zgodnie wskazuje się, że rażąca niewspółmierność kary, uzasadniająca uwzględnienie zarzutu z art. 438 pkt 4 kpk, występuje wtedy, gdy kara orzeczona nie uwzględnia w należyty sposób stopnia społecznej szkodliwości przypisywanego czynu oraz nie realizuje wystarczająco celu kary, ze szczególnym uwzględnieniem celów zapobiegawczych i wychowawczych. Pojęcie niewspółmierności rażącej oznacza znaczną, wyraźną i oczywistą, a więc niedającą się zaakceptować dysproporcję między karą wymierzoną a karą sprawiedliwą (zasłużoną). Przesłanka rażącej niewspółmierności kary jest spełniona tylko wtedy, gdy na podstawie ustalonych okoliczności sprawy, które powinny mieć decydujące znaczenie dla wymiaru kary, można przyjąć, że występuje wyraźna różnica między karą wymierzoną a karą, która powinna zostać wymierzona w wyniku prawidłowego zastosowania dyrektyw wymiaru kary oraz zasad ukształtowanych przez orzecznictwo (wyroki SN: z dnia 22 października 2007 r., SNO 75/07; z dnia 26 czerwca 2006 r., SNO 28/06; z dnia 11 kwietnia 1985 r., V KRN 178/85). Tak orzeczona kara może być wynikiem bądź to nie dostrzeżenia występującej

in concreto okoliczności istotnej z punktu widzenia dyrektywy wymiaru kary z art. 53 kk lub też nie nadania im adekwatnej wagi. Na takie okoliczności w sposób przekonujący skarżący nie wskazał. Oceniając współmierność kary w relacji do dyrektyw i okoliczności wyznaczających jej wymiar, nie wolno zapominać, że art. 53 kk pozostawia wymiar kary sędziowskiemu uznaniu, nakazując, aby mieściła się ona w granicach przewidzianych przez ustawę. Przy ocenie kary przez pryzmat jej rażącej niewspółmierności nie można zatem nie uwzględniać granic, w jakich kara za dane przestępstwo może być orzeczona i w jakich niejako "proporcjach" pozostaje kara orzeczona względem granic pozostawionych sędziowskiemu uznaniu. Wymierzona oskarżonemu kara jest adekwatna do stopnia zawinienia, stopnia społecznej szkodliwości przypisanego mu ciągu przestępstw z art. 244 kk. Spełnia też cele prewencji indywidualnej i ogólnej. Zważywszy na uprzednią wielokrotną karalność oskarżonego, odbywanie kar pozbawienia wolności, o czym zdaje się skarżący zapominać, nie sposób uznać zasadności zarzutu rażącej surowości orzeczonej wobec V. M. kary w wysokości 6 miesięcy pozbawienia wolności. Wprawdzie jest ona orzeczona w wysokości podwójnej dolnej granicy ustawowego zagrożenia (3 miesiące pozbawienia wolności), jednakże zważywszy na górną granicę ustawowego zagrożenia karą (5 lat pozbawienia wolności) ciągle jest karą orzeczoną w pobliżu dolnej granicy ustawowego zagrożenia w wysokości pięciokrotnie niższej niż połowa ustawowego zagrożenia karą. Pozostałe środki karne orzeczone wobec oskarżonego zaskarżonym wyrokiem nie są kwestionowane przez Skarżącego, a ich orzeczenie (tak zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, jak i świadczenia pieniężnego) ma charakter orzeczeń obligatoryjnych.

o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez wymierzenie oskarżonemu kary łagodniejszej niż orzeczona wyrokiem Sądu I instancji,

o zwolnienie oskarżonego od obowiązku ponoszenia kosztów postępowania apelacyjnego z uwagi na jego sytuację życiową, zdrowotną, materialną i finansową.

ewentualnie

o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji

Niezasadny

Przy niezasadności zarzutu rażącej niewspółmierności orzeczonej kary pozbawienia wolności brak było podstaw do zmiany jej wymiaru w postulowanym przez Skarżącego kierunku. Prawidłowość dokonanych ocen i wyciągniętych wniosków, przy pełnym i kompletnym, niewymagającym uzupełnienia materiale dowodowym stanowiącym podstawę czynienia ustaleń faktycznych, pozwalających na przypisanie sprawstwa i zawinienia czynów przypisanych oskarżonemu V. M. oraz orzeczonej wobec niego za ciąg przestępstw z art. 244 kary, nie zasługiwał na uwzględnienie wniosek o orzeczenie kary innego rodzaju niż kara pozbawienia wolności, z przyczyn wskazanych powyżej. Tylko sprawiedliwa kara może bowiem wywierać pozytywny i kształtujący wpływ na zachowania społeczne, budząc jednocześnie ogólną aprobatę dla obowiązującego systemu prawnego (wyrok SA w Szczecinie z dnia 6 lutego 2014 r.). Sąd Rejonowy uwzględnił, wskazywane w treści art. 53 kk okoliczności w wystarczającym stopniu, oceniając występujące po stronie oskarżonego V. M. okoliczności łagodzące i w żadnym wypadku nie przeceniając okoliczności go obciążających, wymierzył karę adekwatną do stopnia zawinienia i odzwierciedlającą stopień społecznej szkodliwości czynu przypisanego oskarżonemu. Wymierzona przez Sąd kara nie jest niewspółmiernie surowa. Zważywszy zaś na uprzednią karalność oskarżonego, nie sposób było orzec wobec niego karę łagodniejszego rodzaju, tj. postulowanej przez Skarżącego kary nieizolacyjne, ani też kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania. Okoliczności zdarzenia, sprawiają, że Sąd Rejonowy był w pełni uprawniony do wyciągnięcia wniosku co do negatywnej prognozy kryminologicznej wobec oskarżonego, zaś kara w wymiarze 6 miesięcy pozbawienia wolności jest karą orzeczoną w dolnych granicach ustawowego zagrożenia. Wobec dokonania stanowczych ustaleń faktycznych, oparcia się na kompletnym materiale dowodowym, poddanym prawidłowej ocenie z zachowaniem dyspozycji art. 7 kpk, wyprowadzeniu stąd słusznych wniosków co do ustalanych okoliczności mających istotne znaczenie dla przedmiotu rozstrzyganej sprawy, brak było podstaw do uwzględnienia zarzutu apelacji kwestionującej wysokość orzeczonej wobec oskarżonego zaskarżonym wyrokiem kary, jak i wniosku o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.

Okoliczności podlegające uwzględnieniu z urzędu

1.

Rozstrzygnięcie sądu odwoławczego

Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

1. Przedmiot utrzymania w mocy

Sąd Okręgowy utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Rzeszowie z dnia 9 marca 2026 r. (sygn. akt II K 824/25), którym Sąd ten uznał oskarżonego V. M. za winnego popełnienia czynów z art. 244 kk, polegających na tym, że oskarżony:



w dniu 12 maja 2023r. ok. godz. 20:30 w miejscowości T. na parkingu przy ulicy (...) oznaczonym znakiem D-52 „strefa ruchu” na drodze publicznej, nie stosując się do orzeczonego przez Sąd Rejonowy w Łańcucie (sygn. akt II K 350/22) środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym obowiązującego od 20.11.2022r. do 20.11.2023r. kierował pojazdem mechanicznym marki O. (...) o nr rej. (...),



w dniu 08 czerwca 2023r. ok. godz. 23:20 w miejscowości T. na ulicy (...) na drodze publicznej, nie stosując się do orzeczonego przez Sąd Rejonowy w Łańcucie (sygn. akt II K 350/22) środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym obowiązujący od 20.11.2022r. do 20.11.2023r. kierował pojazdem mechanicznym marki O. (...) o nr rej. (...),

Za tak przypisane czyny po przyjęciu, że oskarżony działał w krótkich odstępach czasu przy wykorzystaniu takiej samej sposobności, tj. w warunkach ciągu przestępstw z art. 91 § 1 kk na podstawie art. 244 kk w zw. z art. 91 § 1 kk wymierzył wobec oskarżonego V. M. karę 6 miesięcy pozbawienia wolności. Jednocześnie na podstawie art. 42 § 1a pkt 2 kk Sąd orzekł środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 4 lat, a na podstawie art. 43a § 2 kk orzekł wobec oskarżonego świadczenie pieniężne na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w wysokości 5.000 zł. Tym samym wyrokiem Sąd na podstawie art. 627 kpk zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa koszty sadowe w kwocie 190 zł.

W pierwszej kolejności zauważyć należy, że nie było żadnych merytorycznych czy formalnych racji, które przemawiałyby za koniecznością uchylenia zaskarżonego wyroku w całości jak postulował Skarżący. Sąd Rejonowy wykorzystał w toku rozprawy istniejące możliwości weryfikacji tez aktu oskarżenia i twierdzeń oskarżonego, w granicach niezbędnych dla ustalenia faktów istotnych dla wydanego rozstrzygnięcia. Sąd Rejonowy oparł orzeczenie na prawidłowo zgromadzonym materiale dowodowym w toku poprawnie przeprowadzonego postępowania sądowego. W tym zakresie podniesiony zarzut niewspółmierności orzeczonej kary nie był zasadny. Dokonana zaś ocena dowodów mieści się w granicach zakreślonych dyspozycją art. 7 kpk. Istotne dla rozstrzygnięcia w kwestii odpowiedzialności za zarzucane oskarżonemu czyny okoliczności ujawnione w toku postępowania przed Sądem Rejonowym zostały omówione w pisemnych motywach zaskarżonego wyroku. Sąd Okręgowy podziela zajęte w tej mierze stanowisko. W wyczerpującym uzasadnieniu, Sąd

meriti poddał wszechstronnej i logicznej analizie zebrane dowody, w sposób w pełni przekonujący oraz zgodny ze wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego, przedstawił, na jakich przesłankach faktycznych i prawnych oparł swoje przekonanie odnośnie do wiarygodności tych dowodów, które włączył do podstawy faktycznej wyroku. Sąd I instancji dokonał ustaleń faktycznych opierając się na całokształcie materiału dowodowego, a wyciągając trafne wnioski poczynił prawidłowe ustalenia faktyczne, z których wyciągnął słuszne wnioski co do przypisania oskarżonemu zarzucanych mu aktem oskarżenia czynów, podstaw przyjęcia, że stanowią one ciąg przestępstw w rozumieniu art. 91 § 1 kk, także oceny bezprawności i karygodności zachowań oskarżonego oraz stopnia ich zawinienia. Zajął przekonujące stanowisko co do stosowanych wobec oskarżonego sankcji karnych. Jednocześnie Sąd Rejonowy omówił okoliczności, które decydowały o rodzaju i wysokości orzeczonej wobec oskarżonego kary zasadniczej i zastosowanych obligatoryjnych środków karnych (zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, świadczenia pieniężnego). Kontrola instancyjna nie potwierdziła zasadności podniesionych w środku odwoławczym zastrzeżeń odnoszących się do niewspółmiernej surowości orzeczonej wobec oskarżonego kary 6 miesięcy pozbawienia wolności. Wymierzona kara, w przekonaniu Sądu orzekającego, spełnia swoje cele w zakresie oddziaływania na samego sprawcę, tj. uświadomi oskarżonemu naganność jego postępowania, a także zapobiegnie w przyszłości dokonywaniu przez niego podobnych czynów, jak również w zakresie oddziaływania społecznego, tj. w sposób pozytywny wpłynie na kształtowanie świadomości prawnej społeczeństwa wskazując na konieczność ponoszenia negatywnych konsekwencji wynikających z braku poszanowania prawa (wielokrotne naruszanie orzeczonego wyrokiem sądu zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych). Sąd I instancji właściwie zastosował dyrektywy z art. 53 § 1 kk, prawidłowo wskazał okoliczności rzutujące na rodzaj i wymiar stosowanej wobec oskarżonego V. M. sankcji, co czyni orzeczoną wobec oskarżonego karę adekwatną do okoliczności popełnienia przypisanego ciągu przestępstw, stopnia winy i społecznej jego szkodliwości, co uwzględnił Sąd Rejonowy orzekając wobec oskarżonego karę w wymiarze 6 miesięcy pozbawienia wolności. Przy braku podstaw do uwzględnienia zarzutów apelacji brak jest merytorycznych podstaw do zmiany zaskarżonego wyroku, a przy pełności i poprawności postępowania dowodowego także brak podstaw do uchylenia zaskarżonego wyroku. Oparcie zaś orzeczenia na kompletnym materiale dowodowym, przy braku wystąpienia przyczyn z art. 439 kpk i art. 440 kpk sprawia, że nie ma podstaw do przekazania sprawy do ponownego jej rozpoznania po uprzednim uchyleniu zaskarżonego wyroku w całości. Sąd Odwoławczy mając na względzie powyższe okoliczności, na podstawie art. 437 kpk, art. 449 kpk i art. 456 kpk utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie Sądu Rejonowego

Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

1. Przedmiot i zakres zmiany

Koszty procesu

P unkt rozstrzygnięcia z wyroku

Punkt II wyroku

Wobec nieuwzględnienia apelacji oskarżonego V. M., stosownie do dyspozycji art. 636 § 1 kpk, koszty procesu za postępowanie odwoławcze obciążają oskarżonego. Jednakże mając na względzie sytuacje materialną oskarżonego, a także sytuację rodzinną, jego możliwości zarobkowania i wysokość osiąganych dochodów, Sąd Okręgowy korzystając z dyspozycji art. 624 § 1 kpk i art. 17 ust. 1

ustawy o opłatach w sprawach karnych

zwolnił oskarżonego V. M. od zapłaty przypadających od niego kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze, a poniesionymi w tym zakresie wydatkami obciążył Skarb Państwa. Sąd uznał bowiem, że poniesienie przez oskarżonego kosztów sądowych, w tym także opłaty byłoby dla niego zbyt uciążliwe ze względu na sytuację rodzinną, majątkową i możliwości zarobkowania.

SSO Grażyna Artymiak

Granice zaskarżenia

Podmiot wnoszący apelację

Oskarżony V. M.

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

Wyrok Sądu Rejonowego w Rzeszowie z dnia 9 marca 2026 r. (sygn. akt II K 824/25)

Kierunek i zakres zaskarżenia

Na korzyść

W części

Co do kary

Podniesione zarzuty

Art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

Wnioski

Uchylenie

Zmiana