Sąd uchylił wyrok łączny wobec skazanego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania

Część wstępna

Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Wyrok łączny Sądu Rejonowego w Rzeszowie z dnia 18 lutego 2026 r. w sprawie o sygn. akt X K 931/24 wobec skazanego I. I. (1)

Podmiot wnoszący apelację

Obrońca

Oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

Kierunek i zakres zaskarżenia

Na korzyść

W całości

Podniesione zarzuty

Art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

Art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

Brak zarzutów

Wnioski

Zmiana

Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

Fakty uznane za udowodnione

1. I. I. (1)

Uprzednia karalność

2. I. I. (1)

Prognoza kryminologiczna

3. I. I. (1)

Kolejne skazanie

Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Dotychczasowa karalność skazanego i negatywna prognoza kryminologiczna

Informacja z (...) i opinia o skazanym

Dowody w postaci informacji z (...) i opinii o skazanym I. I. (1) nie budzą wątpliwości, ani w zakresie formy, ani treści. Zostały sporządzone przez uprawnione do tego podmioty w formie przewidzianej dla tych czynności. Żadna ze stron postępowania nie kwestionowała ich autentyczności i rzetelności.

Kolejne prawomocne skazanie

Wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi Południe w sprawie o sygn. akt II K 28/25

Dowód w postaci wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy – Pragi Południe w Warszawie z dnia 28 kwietnia 2025 r. (sygn. akt III K 28/25) w odniesieniu do skazanego I. I. (1) nie budzi wątpliwości, ani w zakresie formy, ani treści. Został sporządzony przez uprawniony do tego podmiot w formie przewidzianej dla tej czynności. Żadna ze stron postępowania nie kwestionowała jego autentyczności i rzetelności. Wyrokiem tym orzeczono wobec skazanego za popełnienie w dniu 29 marca 2017 r. przestępstw z art. 292 § 1 kk (dwukrotnie) kary po 6 miesięcy pozbawienia wolności objęte karą łączną 10 miesięcy pozbawienia wolności. Wyrok uprawomocnił się 8 maja 2026 r.

Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów

.

STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

Lp.1.

Zarzut obrońcy skazanego

Ad 1.2.

obrazę przepisów prawa materialnego, która miała wpływ na treść orzeczenia tj. § 20 rozporządzenia MS z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa (...) kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i zasądzenie od Skarbu Państwa na rzecz obrońcy z urzędu nieprawidłowo obliczonej kwoty 336,00 zł tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skazanemu z urzędu, podczas gdy w sprawie odbyło się 9 rozpraw - 4 rozprawy w sprawie X K 931/24 oraz 5 rozpraw w sprawie X K 644/22 po wyznaczeniu obrońcy (przed przerejestrowaniem).

Częściowo zasadny

Zarzut naruszenia prawa materialnego wskazano w pierwszej kolejności, chociaż nie odnosi się bezpośrednio do zaskarżonego wyroku, a do kwestii pobocznej, akcesoryjnego rozstrzygnięcia dotyczącego wydatków Skarbu Państwa ponoszonych w związku z nieopłaconą pomocą prawną świadczoną przez ustanowionego z urzędu obrońcy skazanego w postępowaniu o wydanie wyroku łącznego. Niewątpliwie w postępowaniu o wydanie wyroku łącznego w odniesieniu do skazanego I. I. (1) zarządzeniem z dnia 2 sierpnia 2023 r. (k. 283) ustanowiono skazanemu obrońcę z urzędu w osobie adw. I. I. (4), który brał udział zapewniając reprezentację skazanego w terminach rozprawy w dniach: 30 sierpnia, 23 października i 27 listopada 2023 r. oraz 17 stycznia, 19 lutego i 20 marca 2024 r. Postępowanie w sprawie o sygn. akt X K 644/22 nie zostało zakończone rozstrzygnięciem co do istoty sprawy, a z uwagi na treść postanowienia Sądu Rejonowego w Rzeszowie z dnia 15 kwietnia 2024 r. o stwierdzeniu jego niewłaściwości i przekazaniu do Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi Południe w Warszawie (k. 473). Ponieważ wydany przez ten ostatni Sąd wyrok nie był prawomocny Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi Południe w Warszawie postanowieniem z dnia 26 listopada 2024 r. stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w Rzeszowie (k. 569) dalsze postępowanie o wydanie wyroku łącznego stanowiło kontynuację zainicjowanego w dniu 8 sierpnia 2022 r. informacją z Zakładu Karnego o wykonywaniu kar pozbawienia wolności wobec I. I. (1) z wyroków mogących spełniać warunki wydania wyroku łącznego. Sprawa o wydanie wyroku łącznego była kontynuowana, chociaż zarejestrowana została pod nową sygn. akt X K 931/24. Ustanowiony obrońca z urzędu reprezentował skazanego w toku postępowania w kolejnych terminach rozprawy w dniach: 27 sierpnia i 22 września 2025 r. oraz 6 lutego 2026 r. Koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu stosownie do art. 29 ust. 1 ustawy

Prawo o adwokaturze

ponosi Skarb Państwa. Stanowią one wydatki ponoszone przez Skarb Państwa w toku procesu (art. 618 § 1 pkt 11 kpk). Wysokość opłaty w sprawach o wydanie wyroku łącznego zgodnie z § 17 ust. 5 cytowanego przez Skarżącego rozporządzenia wynosi 240 zł. Tą wysokość zwiększa się o 20% za każdy następny termin, gdy rozprawa trwa dłużej niż jeden dzień. Naliczona opłata następnie jest podwyższana, zgodnie z § 4 ust. 3 tego rozporządzenia o należny podatek VAT. Faktem jest, że Sąd Rejonowy nie kwestionuje prawa obrońcy z urzędu do jego wynagrodzenia. Ma rację Skarżący, że zasądzona na rzecz obrońcy z urzędu kwota 336,00 zł została nieprawidłowo obliczona, zważywszy jednak na treść rozstrzygnięcia, Sąd Okręgowy stosownie do art. 436 kpk, może ograniczyć rozpoznanie apelacji i pominięcie odnoszenia się do wszystkich zarzutów, zwłaszcza zaś takiego, który nie ma bezpośrednio związku z merytorycznym rozstrzygnięciem o przedmiocie procesu i odnosi się do kwestii stanowiącej akcesoryjne orzeczenie, uzależnione od rozstrzygnięcia o głównym przedmiocie procesu.

Zarzut obrońcy skazanego

rażącą niewspółmierność orzeczonych wobec skazanego kar łącznych, orzeczonych w ten sposób, że ich dolegliwość jest nieadekwatna do celów kary w zakresie społecznego oddziaływania, a także celów zapobiegawczych, które ma ona osiągnąć w stosunku do skazanego

Częściowo zasadny

Nie ma żadnych podstaw do tego, aby przyjmować, iż istotą kary łącznej orzekanej w wyroku łącznym jest tworzenie sytuacji korzystnej dla skazanego (wyrok SA w Katowicach z dnia 14 kwietnia 2011 r., II AKa 88/11). Również wyrok łączny nie powinien zawsze powodować poprawy sytuacji skazanego. Żaden przepis obowiązujących ustaw karnych nie nakazuje sądowi stosowania zasady absorbcji przy wydawaniu wyroku łącznego. Wprost przeciwnie art. 569 § 1 kpk odsyła do przepisów Kodeksu karnego dotyczących wymierzania kary łącznej, które określają zasady wymiaru kary łącznej. Jeżeli Sąd I instancji wydając wyrok łączny wymierzył karę łączną mieszczącą się w tych granicach, tzn. karę wyższą niż najsurowsza z kar jednostkowych a niższą niż suma kar jednostkowych i orzeczoną wysokość kary łącznej uzasadnił, to brak jest podstaw do skutecznego czynienia zarzutu wymierzenia kary łącznej nazbyt surowej. Rzecz jednak w realiach niniejszej sprawy nie w niewspółmierności orzeczonej wobec skazanego kary łącznej, a w niewłaściwym ukształtowaniu jej podstawy (szerzej w pkt 4 uzasadnienia), tj. nieuwzględnienie wszystkich wyroków skazujących, których kary mogą wchodzić w skład podstawy kary łącznej (kar łącznych). Niepołączenie wszystkich spełniających warunki ciągu realnego przestępstw kar przesądza o rażącej niesprawiedliwości orzeczonej wobec skazanego kary łącznej, pomijającej kary jednostkowe, czy według systemu obowiązującego do 23 czerwca 2020 r. (kary i kary łączne podlegające wykonaniu) czy według systemu obowiązującego od dnia 24 czerwca 2020 r. (kar orzeczonych za przestępstwa popełnione przed wydaniem pierwszego chociażby nieprawomocnego wyroku skazującego).

o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez wymierzenie skazanemu kar łącznych w oparciu o zasadę pełnej absorpcji;

o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez przyznanie od Skarbu Państwa na rzecz obrońcy z urzędu kosztów udzielonej pomocy prawnej, biorąc pod uwagę ilość odbytych rozpraw.

o przyznanie od Skarby Państwa na rzecz obrońcy z urzędu kosztów udzielonej pomocy prawnej za postępowanie przed Sądem II instancji, oświadczając, że nie zostały one uiszczone w całości ani w części.

o zwolnienie skazanego od kosztów postępowania apelacyjnego.

Niezasadny

Z uwagi na uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do jej ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji (miejscowo właściwy do wydania wyroku łącznego), z przyczyn szczegółowo wskazanych w pkt 4 uzasadnienia, wniosek o zmianę wyroku i wymierzenie kar łącznych z zastosowaniem zasady absorpcji nie mógł zostać uwzględniony. Ponieważ wyrok Sądu Odwoławczego nie jest orzeczeniem kończącym postępowanie w rozumieniu art. 626 § 1 kpk postulowane zmiany i postulaty w przedmiocie kosztów nie zasługiwały na uwzględnienie z uwagi na przedwczesność wniosków.

2. Zarzut skazanego I. I. (1)

2. Ad 2.

Nie formułując zarzutów odwoławczych w uzasadnieniu apelacji wskazał:

na kary połączone w zaskarżonym wyroku i podkreślił niezastosowanie przez Sąd art. 4 § 1 kk, bo objął tylko 7 wyroków nie zaliczając wyroków, w których skazany odbywa kary nieprzerwanie od stycznia 2018 r.

na okres kar pozostających jeszcze od odbycia i zsumowany okres, który razem wynosi ponad 16 lat, akcentując, że występki, za które odbywa kary zagrożone są karą do 8 lat pozbawienia wolności,

na rażącą surowość, gdyż art. 91a kk dotyczy kar pozbawienia wolności i kar grzywny i ograniczenia wolności orzeczonych za przestępstwa popełnione w odstępach nie dłuższych niż kilka dni od 2014 r. do 2018 r., które wykazują bardzo bliską więź podmiotową i przedmiotową, zwartość czasową, rodzaj naruszonego dobra, sposób działa i zamiar sprawcy,

na kary odbywane nieprzerwanie od 2018 r. i w tym czasie obowiązywały różne ustawy dużo bardziej korzystniejsze dla pojęcia kar podlegających łączeniu,

na nieprawidłowe zastosowanie dyrektyw wymiaru kary przewidzianych w art. 53 kk i niewystarczające uwzględnienie opinii w zakresie prognozy kryminologicznej bez uwzględnienia procesu resocjalizacyjnego

Częściowo zasadny

Rację ma Skarżący, gdy kwestionuje połączenie w zaskarżonym wyroku kar z jedynie 7 wyroków i to z wymiarem dwóch odrębnych kar łącznych. Również trafne jest zwrócenie uwagi na niezastosowanie przez Sąd prawidłowo art. 4 § 1 kk, chociaż skazany odbywa orzeczone wobec niego kary nieprzerwanie od stycznia 2018 r., a zatem wszystkie skazania nawet ostatnie, które uprawomocniło się już po wydaniu zaskarżonego wyroku łącznego (wyrok z dnia 28 kwietnia 2025 r., sygn. akt III K 28/25, prawomocny 8 maja 2026 r. – k. 916-918) dotyczą przestępstw popełnionych przed osadzeniem I. I. (1) w zakładzie karnym w związku z wdrożeniem do wykonania kar uprzednio prawomocnie orzeczonych za ich popełnienie. Z opinii o skazanym z dnia 4 września 2026 r. (k. 921-927) wynika, że I. I. (1) przebywa w zakładzie karnym od 17 stycznia 2018 r.

Faktem jest, że wydane wyroki skazujące obejmują w znakomitej większości skazania za przestępstwa z art. 286 § 1 kk (chociaż nie wszystkie, zdarzają się bowiem skazania za występki z art. 178a § 1 kk [4], z art. 242 kk [1], z art. 244 kk [5], z art. 226 § 1 kk [1], z art. 190a § 2 kk [1], z art. 278 § 1 kk [2], z art. 280 § 1 kk [2], z art. 292 § 1 kk [2], co przy 80 występkach z art. 286 § 1 kk, także wypadków mniejszej wagi stanowi niewiele powyżej 20% wszystkich przestępstw objętych prawomocnymi wyrokami skazującymi I. I. (1)), który przewiduje ustawowe zagrożenie karą do 8 lat pozbawienia wolności. Wskazywane zaś przez skazanego okresy ponad 8 lat pozbawienia wolności wykonania kar pozbawienia wolności i ponad 16 lat pozbawienia wolności łącznie zasadniczo nie odbiegają od rzeczywistości. Od dnia 17 stycznia 2018 r., przy uwzględnieniu okresów podlegających zaliczeniu, I. I. (1) odbył z wyroku wydanego:



9 lutego 2015 r. (sygn. akt IV K 490/11) karę 1 roku pozbawienia wolności (pkt 8) ,



29 lipca 2014 r. (sygn. akt IV K 226/14) karę 6 miesięcy pozbawienia wolności (pkt 7),



21 kwietnia 2016 r. (sygn. akt II K 248/15) karę 3 miesięcy pozbawienia wolności (pkt 9),



23 stycznia 2017 r. (sygn. akt IV K 923/16) karę 6 miesięcy pozbawienia wolności (pkt 14),



28 marca 2019 r. (sygn. akt II K 275/18) karę 6 miesięcy pozbawienia wolności (pkt 27),



12 września 2018 r. (sygn. akt II K 190/18) karę 6 miesięcy pozbawienia wolności (pkt 25),



19 grudnia 2019 r. (sygn. akt V K 1396/19) karę 6 miesięcy pozbawienia wolności (pkt 34),



7 stycznia 2020 r. (sygn. akt II K 421/19) karę 6 miesięcy pozbawienia wolności (pkt 35),



13 stycznia 2020 r. (sygn. akt II K 53/19) karę 6 miesięcy pozbawienia wolności (pkt 36),



17 lutego 2020 r. (sygn. akt II K 870/19) karę 3 miesięcy pozbawienia wolności (pkt 37),



19 czerwca 2019 r. (sygn. akt II K 515/18) karę 10 miesięcy pozbawienia wolności (pkt 29),



25 lipca 2019 r. (sygn. akt II K 1277/18/N) karę 9 miesięcy pozbawienia wolności (pkt 30),

natomiast od dnia 12 lutego 2024 r. skazany rozpoczął wykonywanie orzeczonej wyrokiem łącznym z dnia

11 grudnia 2019 r. (sygn. akt II K 47/19 – pkt 33) kary łącznej 5 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności (z zaliczeniem okresów od 16 sierpnia 2019 r. do 5 listopada 2019 r., 16 listopada 2016 r., 15 stycznia 2017 r. i 19 stycznia 2017 r. – koniec tej kary przypadałby na dzień 17 maja 2029 r.)

Nadto po wykonaniu tej kary łącznej podlegają wykonaniu kary pozbawienia wolności z wyroku z dnia:



2 października 2019 r. (sygn. akt IV K 581/18) kara 7 miesięcy pozbawienia wolności (pkt 31),



19 grudnia 2019 r. (sygn. akt II K 433/17) kara 6 miesięcy pozbawienia wolności (pkt 32),



10 stycznia 2019 r. (sygn. akt II K 468/18) kara 6 miesięcy pozbawienia wolności (pkt 26),



8 grudnia 2020 r. (sygn. akt II K 219/18) kara 7 miesięcy pozbawienia wolności (pkt 38),



11 maja 2022 r. (sygn. akt X K 861/21) kara 10 miesięcy pozbawienia wolności (pkt 41),



7 czerwca 2021 r. (sygn. akt III K 42/20) kara 1 roku pozbawienia wolności (pkt 39),



21 stycznia 2022r. (sygn. akt III K 580/18) kara 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności (pkt 40),



28 kwietnia 2025 r. (sygn. akt III K 28/25) 10 miesięcy pozbawienia wolności (wyrok, który stał się prawomocny – 8 maja 2026 r. – po wydaniu przez Sąd Rejonowy zaskarżonego wyroku).

Z punktu widzenia zasad wymiaru kar łącznych tych dwóch - jak się zdaje w pełni zasadnych - twierdzeń (odbycie ponad 8 lat pozbawienia wolności oraz łączne skazanie na ponad 16 lat pozbawienia wolności) nie można wiązać, tak jak czyni to Skarżący, z górną granicą kary łącznej.

Zgodnie bowiem z art. 86 § 1 kk, który ma podstawowe znaczenie dla granic wymiaru kary łącznej i wyjściowe znaczenie dla ustalania jej dolnej i górnej granicy,

dolną granicę kary łącznej

stanowi najsurowsza z kar podlegających łączeniu, przy czym wymiar najsurowszej z kar jednostkowych był dolną granicą wymierzanej kary łącznej (w wypadku zastosowania systemu absorpcji) do dnia wejścia w życie nowelizacji art. 86 § 1 kk ustawą z dnia 19 czerwca 2020 r.

o dopłatach do oprocentowania kredytów bankowych udzielanych przedsiębiorcom dotkniętym skutkami COVID-19 oraz o uproszczonym postępowaniu o zatwierdzenie układu w związku z wystąpieniem COVID-19 (Dz.U. poz. 1086 – dalej Tarcza 4.0) po wejściu jej w życie karę łączną wymierza się powyżej najsurowszej z kar podlegających łączeniu, a zatem przepis ten nie pozwala już na stosowanie zasady absorpcji, która oznacza wymierzenie kary łącznej w wymiarze odpowiadającym najsurowszej z orzeczonych kar jednostkowych podlegających łączeniu;

górną granicę kary łącznej, zgodnie z art. 86 § 1 kk, stanowi suma kar podlegających łączeniu (suma kar tego samego rodzaju lub kar różnego rodzaju, ale podlegających łączeniu). Wymierzana kara łączna nie może jednak przekroczyć granicy danego rodzaju kary (nie chodzi przy tym o ustawowe zagrożenie karą za poszczególne przestępstwa – jak zdaje się sugerować skazany w uzasadnieniu apelacji). W przypadku kary pozbawienia wolności jest to 20 lat pozbawienia wolności, co wynika z art. 86 § 1 kk (od dnia 1 lipca 2015 r.). Wcześniej była to kara 15 lat pozbawienia wolności, natomiast aktualnie - po zmianie od 1 października 2023 r.- jest to kara 30 lat pozbawienia wolności. Uwagi ograniczone zostały do kary pozbawienia wolności, bowiem zaskarżony wyrok łączny do takich kar się odnosi. Uprzednio wydany wobec skazanego wyrok łączny – pkt 33 komparycji zaskarżonego wyroku obejmował nie tylko karę łączną pozbawienia wolności, ale także karę łączną ograniczenia wolności i karę łączną grzywny. Zarzuty apelacji do tych rodzajów kar zasadniczych nie odnoszą się, co uprawnia Sąd do pomijania zasad i odrębności wymiaru kar łącznych w odniesieniu do orzeczonych także wobec skazanego kar grzywny i kar ograniczenia wolności.

Te ogólne zasady i granice ulegają pewnym modyfikacjom, gdy zachodzą szczególne warunki zbiegu realnego przestępstw (kary w przypadku skazań podlegających łączeniu) – gdy łączeniu podlegają kary nie tego samego rodzaju, ale jednak kary „podlegające łączeniu” – kara łączna pozbawienia wolności w miejsce jednostkowych kar pozbawienia wolności i ograniczenia wolności (art. 87 kk).

Wskazywany w apelacji skazanego art. 91a kk został dodany do przepisów z rozdziału IX Kodeksu karnego cytowaną wcześniej ustawą - Tarcza 4.0. Od dnia 24 czerwca 2020 r. wydaniu wyroku łącznego – w myśl art. 91a kk – nie stoi na przeszkodzie, że poszczególne kary wymierzone za należące do ciągu przestępstw lub zbiegające się przestępstwa zostały już w całości albo w części wykonane. Jednak przepis ten nie obowiązywał w okresie od dnia 1 lipca 2015 r., gdy weszły w życie przepisy przewidujące inny system wymiaru kary łącznej a negatywną przesłanką objęcia kary karą łączną, było jej wykonanie. Przed wejściem w życie tych przepisów w porządku prawnym funkcjonowała zasada wynikająca z art. 92 kk (uchylonego z dniem 1 lipca 2015 r.) wskazującego, że wydawaniu wyroku łącznego nie stoi na przeszkodzie, iż poszczególne kary wymierzone za należące do ciągu przestępstw lub zbiegające się przestępstwa zostały już w całości albo w części wykonane. Niewątpliwie zatem ta negatywna przesłanka – wykonanie kary – różnicuje systemy wymiaru kary łącznej i winna być brana pod uwagę w ramach prawa intertemporalnego przy rozstrzyganiu, które z przepisów obowiązujących w różnym czasie winny być zastosowane przy wymiarze kary łącznej sprzed Tarczy 4.0, jako względniejsze, czy też obowiązujące w dacie wydawania zaskarżonego wyroku łącznego (aktualnie obowiązujące), czy też obowiązujące po 24 czerwca 2020 r. a przed 1 października 2023 r. jako względniejsze stosownie do art. 4 § 1 kk. W tym zakresie brak w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, na co słusznie zwraca uwagę skarżący, odniesienia się i wyjaśnienia, które właściwie przepisy Sąd ten stosował wydając zaskarżony wyrok łączny i według jakiego porządku prawnego Sąd Rejonowy połączył kary jednostkowe wymierzając w pkt I tenoru zaskarżonego wyroku karę łączną 1 roku pozbawienia wolności (w miejsce kar z trzech skazań – pkt 26, 31 i 32 komparycji zaskarżonego wyroku) i w pkt III tenoru zaskarżonego wyroku karę łączną 4 lat pozbawienia wolności (w miejsce kar z czterech skazań – pkt 38, 39, 40 i 41 komparycji zaskarżonego wyroku), a mianowicie w brzmieniu których przepisów Kodeksu karnego są stosowane przepisy IX rozdziału jako względniejsze. W tym znaczeniu zarzut nieprawidłowego stosowania art. 4 § 1 kk jest słuszny.

Rzeczywiście przytaczane przez Skarżącego okoliczności (bliska więź podmiotowa i przedmiotowa, zwartość czasowa, rodzaj naruszonych dóbr, sposób działania i zamiar sprawcy – również przytaczane w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku) w poglądach judykatury stanowią czynniki rzutujące na wymiar kary łącznej, stosownie jednak do brzmienia art. 85a kk wymierzając karę łączną Sąd bierze pod uwagę przede wszystkim cele zapobiegawcze i wychowawcze, które kara ma osiągnąć w stosunku do skazanego, a także potrzeby w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa (do dnia nowelizacji art. 85a kk ustawą z dnia 7 lipca 2022 r.

o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw – Dz.U. 2022, poz. 2600 ze zm.). Natomiast od dnia 1 października 2023 r. Sąd orzekając karę łączną bierze pod uwagę przede wszystkim cele kary w zakresie społecznego oddziaływania, a także cele zapobiegawcze, które ma ona osiągnąć w stosunku do skazanego. Są to szczególne dyrektywy wymiaru kary łącznej, które sąd uwzględnia w zależności od przyjętego systemu wymierzania kary łącznej. Przy orzekaniu kary łącznej należy również uwzględnić okoliczności, jakie zaszły już po wydaniu poprzednich wyroków skazujących, na co zdaje się wskazywać pośrednio art. 571 § 1 kpk (Sąd w razie potrzeby zwraca się do zakładów karnych w których skazany przebywał o nadesłanie opinii o zachowaniu się skazanego w okresie odbywania kary, jak również informacji o warunkach rodzinnych, majątkowych i co do stanu zdrowia skazanego oraz danych o wykonaniu kar orzeczonych w poszczególnych wyrokach), a przede wszystkim mieć na uwadze proces resocjalizacji skazanego, a także względy indywidualno- i generalno – prewencyjne.

Z uwagi na przyczyny szczegółowo wskazane w pkt 4 uzasadnienia uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do jej ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji (miejscowo właściwy do wydania wyroku łącznego), Sąd Okręgowy – na podstawie art. 436 kpk – ograniczył rozpoznanie środków odwoławczych, albowiem przedwczesne jest odnoszenie się do wskazywanych przez Skarżącego zarzutów dotyczących pominięcia niektórych z dyrektyw z art. 53 kk, jak i surowości kar łącznych z pominięciem innych skazań.

o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez zastosowanie pełnej aborcji

lub

o orzeczenie górnej granicy ustawowej, tj. 8 lat pozbawienia wolności z zaliczeniem rzeczywistego pozbawienia wolności, które biegnie nieustannie od 16 stycznia 2018 r.

lub

złagodzenia wymierzonej kary

Niezasadny

Z uwagi na uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do jej ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji (miejscowo właściwy do wydania wyroku łącznego), z przyczyn szczegółowo wskazanych w pkt 4 uzasadnienia, wnioski o postulowane zmiany zaskarżonego wyroku łącznego nie zasługiwały na uwzględnienie.

Okoliczności podlegające uwzględnieniu z urzędu

1. 2.

3. 4.

5. Ad 1.

Ad 2.

Ad 3.

Ad 4.

Ad 5.

Rażąca niesprawiedliwość wyroku w rozumieniu art. 440 kpk.

Stosowanie przepisów intertemporalnych w sprawach o wydanie wyroku łącznego.

Podstawa prawna kary łącznej obejmujące kary wymierzone za ciąg przestępstw.

Wydanie nieobjętego zaskarżonym wyrokiem łącznym kolejnego, prawomocnego w toku postępowania przed Sądem odwoławczym, wyroku.

Sprzeczność między sentencją zaskarżonego wyroku a jego uzasadnieniem, w kontekście technicznych zapisów i wadliwości samego uzasadnienia, także w związku z nieprawidłowym stosowaniem reguł prawa intertemporalnego.

Zdaniem Sądu Okręgowego zaskarżony wyrok dotknięty jest rażącą niesprawiedliwością w rozumieniu art. 440 kpk. O rażącej niesprawiedliwości rozstrzygnięcia można zasadnie twierdzić wówczas, gdy dotknięte jest ono niepodniesionymi w środku odwoławczym uchybieniami mieszczącymi się w każdej ze względnych przyczyn odwoławczych, o ile ich waga i charakter jest taki, że czyni orzeczenie niesprawiedliwym i to w stopniu rażącym. Artykuł 440 kpk, z uwagi na swój wyjątkowy charakter, może mieć zastosowanie tylko wtedy, gdy popełnione przez sąd pierwszej instancji uchybienia są rażące i ponadto miały - nie tylko potencjalny, ale realny, rzeczywisty wpływ na treść wyroku. Ta „rażąca niesprawiedliwość” musi być nie tylko „oczywistą” - a więc „widoczną na pierwszy rzut oka”, „niewątpliwą” - ale też ma wyrażać poważny „ciężar gatunkowy” uchybienia, które legło u podstaw wydania orzeczenia dotkniętego „rażącą niesprawiedliwością”. Z racji swojego wyjątkowego charakteru art. 440 kpk znajduje zastosowanie do sytuacji, gdy zaskarżone orzeczenie lub zawarte w nim rozstrzygnięcie dotknięte jest uchybieniami mieszczącymi się w każdej z tzw. względnych przyczyn odwoławczych, o ile ich waga i charakter jest taki, że czyni to orzeczenie niesprawiedliwym w stopniu rażącym. Naruszenie reguł prawa międzyczasowego określonych w art. 4 § 1 kk prowadzić może do rażącej niesprawiedliwości orzeczenia, a tym samym uchybienia przepisowi art. 440 kpk (wyrok SN z dnia 16 października 2024 r., I KK 253/24).

W myśl art. 4 § 1 kk zasadą jest stosowanie przepisów ustawy nowej (obowiązującej w czasie orzekania – w dacie wydania wyroku), przepisy poprzednio obowiązujące będą miały zastosowanie, kiedy okazać by się miało, że będą względniejsze dla skazanego. Regulacja z art. 4 § 1 kk ma zastosowanie na każdym etapie postępowania przed jego prawomocnym zakończeniem (wyrok SN z dnia 6 lutego 2025 r., V KK 583/24). Reguły prawa intertemporalnego odnosi się także do przepisów określających warunki i zasady orzekania kary łącznej (wyrok SA w Szczecinie z dnia 15 czerwca 2023 r. II AKa 203/22), gdyż kara łączna stanowi instytucję prawa karnego materialnego, stąd też i jej orzekanie winno być rozpatrywane przez pryzmat regulacji międzyczasowej (postanowienie SN z dnia 26 marca 2025 r., IV KK 98/25). Stosując art. 4 § 1 kk w postępowaniu o wydanie wyroku łącznego, sąd powinien ustalając, która ustawa jest względniejsza dla sprawcy, porównać stan normatywny z dnia orzekania w przedmiocie wydania wyroku łącznego oraz stan normatywny z czasu popełnienia każdego z przestępstw, za które orzeczono kary podlegające łączeniu w procedurze wyroku łącznego (postanowienie SN z dnia 25 lipca 2023 r., I KK 185/23; wyrok SA w Szczecinie z dnia 11 kwietnia 2024 r., II AKa 42/24). W sytuacji procedowania w przedmiocie łączenia w wyroku łącznym kar prawomocnie orzeczonych pod rządami różnych porządków prawnych, wyboru właściwych przepisów należy dokonać z perspektywy reguły intertemporalnej określonej w art. 4 § 1 kk (wyrok SN z dnia 28 marca 2023 r., I KK 18/23; wyrok SN z dnia 17 lipca 2024 r., II KK 618/23), jednak tylko gdy brak jest przepisu o charakterze przejściowym wyłączającym jego zastosowanie (wyrok SN z dnia 8 maja 2024 r., V KK 30/24; postanowienie SN z dnia 26 marca 2025 r., IV KK 98/25). Względność ustaw w ramach stosowania art. 4 § 1 kk powinna być oceniana przez całościowe (zbiorcze) porównanie wszystkich rozwiązań dotyczących orzekania w wyroku łącznym kary łącznej w różnych porównywanych stanach prawnych, a nie tylko jednej regulacji. Skoro w ramach porównania konkurujących ze sobą ustaw należy brać pod uwagę nawet tak szczegółowe kwestie, jak na przykład okres wymagany do zatarcia skazania (wyrok SA w Szczecinie z dnia 10 lipca 2025 r., II AKa 159/25), to w przypadku skazanego na kilka kar pozbawienia wolności tym bardziej należy mieć w polu widzenia długość izolacji wynikającą z konieczności odbycia tych kar oddzielnie, bądź to z konieczności odbycia ewentualnie orzeczonej kary łącznej (kar łącznych). Niedopuszczalne jest opieranie rozstrzygnięcia na przepisach pochodzących w części z nowej, a w części z poprzednio obowiązującej ustawy (postanowienie SN z dnia 4 grudnia 2019 r., V KK 560/19). Ustawą względniejszą jest w związku z tym ta ustawa, która - po przeprowadzeniu kompleksowej i pełnej oceny wszelkich skutków zastosowania konkurujących ze sobą ustaw -

in concreto przewiduje dla danego skazanego łagodniejsze konsekwencje. Innymi słowy zastosowanie, których przepisów prowadzić będzie do korzystniejszego ukształtowania rozstrzygnięcia w przedmiocie kary łącznej (kar łącznych). Jeżeli sąd wybierze, jako względniejszy dla skazanego, jeden reżim prawny, to powinien konsekwentnie zastosować jego regulacje w całości do wszystkich rozstrzygnięć odnoszących się do wymierzanej kary łącznej w wyroku łącznym (wyrok SN z dnia 24 października 2023 r., II KK 346/23).

W niniejszej sprawie szczególne znaczenie mają zasady odnoszące się do orzekania kary łącznej także z punktu widzenia względności ustaw, których przepisy winny zostać zastosowane przy wydaniu wyroku łącznego. Stosując w prawidłowy sposób art. 4 § 1 kk w postępowaniu o wydanie wyroku łącznego sąd powinien rozważyć „względność” ustaw przy porównaniu stanu normatywnego z daty orzekania w przedmiocie wydania wyroku łącznego oraz stanu normatywnego z czasu popełnienia każdego z przestępstw wchodzących w skład zbiegu (wyrok SA w Poznaniu z dnia 21 kwietnia 2021 r., II AKa 49/21), ale także przepisów obowiązujących w tak zakreślonych granicach, tj. między datą ich popełnienia a datą orzekania w przedmiocie wyroku łącznego.

Należy bowiem zauważyć, że I. I. (1) był skazywany prawomocnymi wyrokami wydanymi na przestrzeni czasowej

od 30 kwietnia 2010 r. (pierwszy prawomocny wyrok skazujący ujęty w informacji z (...)) do

28 kwietnia 2025 r. (ostatni wyrok skazujący ujęty w informacji z (...)) za występki popełnione w okresie od

27 marca 2009 r. (wyrok z dnia 30 maja 2011 r. wydany w sprawie o sygn. akt IV K 1266/09 – pkt 5 komparycji zaskarżonego wyroku) do

28 września 2017 r. (wyrok z dnia 25 lipca 2019 r. wydany w sprawie o sygn. akt II K 1277/18/N – pkt 30 komparycji zaskarżonego wyroku). W zakreślonych granicach czasowych obowiązywały różne przepisy ustawy karnej mające wpływ na zasady kształtowania kar łącznych orzekanych stosownie do zasad ich wymierzania w postępowaniu o wydanie wyroku łącznego. Z tego punktu widzenia należy wskazać, że w przypadku wyroków skazujących I. I. (1) ich część wydana została:

1) przed nowelizacją przepisów Kodeksu karnego z dnia 1 lipca 2015 r. odnosi się do przestępstw zasadniczo popełnionych w okresie

od 27 marca 2009 r. do 10 marca 2015 r. (pkt 1-9, 11-13, 15-17, 19-21, 24 komparycji zaskarżonego wyroku, przy czym przed dniem 1 lipca 2015 r. wydane zostały wyroki opisane w pkt 1-8 komparycji zaskarżonego wyroku).

Zgodnie z art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r.

(o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw)

(Dz.U. 2015, poz. 396 ze zm.)

przepisów

rozdziału IX

( Kodeksu karnego, w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą, nie stosuje się do kar prawomocnie orzeczonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, chyba że zachodzi potrzeba orzeczenia kary łącznej w związku z prawomocnym skazaniem po dniu wejścia w życie tej ustawy.)

Z

(atem art. 19 ust. 1 cytowanej ustawy wprowadza odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 4 § 1 kk (wyrok SN z dnia 5 lutego 2020 r., III KK 612/19), jako )

lex specialis

(wyłączał zastosowanie tego przepisu i wynikającej z niego zasady intertemporalnej jedynie w przypadku, gdy potrzeba orzeczenia kary łącznej po dniu 1 lipca 2015 r. nie wiązała się z prawomocnym skazaniem po tej dacie. Zagadnienie intertemporalne nie powstaje również, gdy wszystkie przestępstwa, za które wymierzone kary miałyby podlegać łączeniu, popełnione zostały po 1 lipca 2015 r. W innych sytuacjach orzekania kary łącznej po 1 lipca 2015 r., będzie musiał mieć zastosowanie art. 4 § 1 kk, skoro kara łączna jest instytucją prawa karnego materialnego. Zatem orzekanie takiej kary wyłącza stosowanie art. 4 § 1 kk wyłącznie wtedy, gdy wszystkie kary objęte postępowaniem o wydanie wyroku łącznego zostały prawomocnie orzeczone do dnia 30 czerwca 2015 r. (skazania z pkt 1 – 8 komparycji zaskarżonego wyroku). W sytuacji natomiast, gdy chociażby jeden wyrok uprawomocnił się po dniu 30 czerwca 2015 r. - art. 4 § 1 kk będzie mieć zastosowanie (wyrok SN z dnia 11 maja 2022 r., V KK 158/22), innymi słowy art. 4 § 1 kk znajduje zastosowanie w razie orzekania kary łącznej, gdy wszystkie podlegające łączeniu kary za przestępstwa popełnione przed wejściem w życie cytowanej ustawy nowelizującej zostały prawomocnie orzeczone po jej wejściu w życie (wyrok SN z dnia 20 października 2022 r., V KK 268/21). Chociaż w myśl art. 4 § 1 kk zasadą jest stosowanie przepisów nowych, poprzednio obowiązujące będą miały zastosowanie, kiedy okazać by się miało, że będą względniejsze dla skazanego, gdyż prowadzić będą do korzystniejszego ukształtowania rozstrzygnięcia w przedmiocie kary łącznej. W związku z tym w przypadku orzekania o karze łącznej po 1 lipca 2015 r. w odniesieniu do prawomocnych skazań zaistniałych tak przed, jak i po tej dacie, konieczne jest każdorazowe dokonanie swoistego testu względności poprzedniego stanu prawnego.)

Należy zauważyć, że skazania z pkt 1, 3, 4, 6 komparycji wyroku odnoszą się do kar ograniczenia wolności orzeczonych wobec skazanego, zaś w przypadku skazania z pkt 2, którym została orzeczona kara 2 lat pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby 5 lat. Wyrok ten uprawomocnił się 24 czerwca 2010 r. i mimo upływu znacznego okresu czasu nie zarządzono wykonania tej kary. Podobnie w przypadku skazania z pkt 5 – również nie zarządzono wykonania kary 2 lat pozbawienia wolności, mimo upływu 5 -letniego okresu próby liczonego od prawomocności wyroku – 5 lipca 2011 r. – wydaniu wyroku łącznego sprzeciwia się sytuacja, gdy kara wymierzona za pozostające w realnym zbiegu przestępstwa w czasie orzekania w przedmiocie kary łącznej nie mogła być już wykonana i nigdy do wykonania nie może być wprowadzona (art. 75 § 4 kk). Z tych samych względów należy oceniać kary pozbawienia wolności, w których stosowane były na etapie ich wykonywania instytucje, które przewidywały okresy próby w ramach wykonywania kar pozbawienia wolności, a których czas – według zapisów z informacji z (...) – już upłynął;

2) wskazana nowelizacja ustawą z dnia 20 lutego 2015 r.

o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw obowiązująca od 1 lipca 2015 r. wprowadzała całkiem nowy system orzekania kary łącznej i pociągającej za sobą także nowe zasady wydawania wyroku łącznego. Jeżeli zachodzą warunki do orzeczenia kary łącznej w stosunku do osoby prawomocnie skazanej wyrokami różnych, ale równorzędnych, sądów - zgodnie z art. 569 § 1 kpk - właściwy jest sąd, który wydał ostatni wyrok skazujący w pierwszej instancji. Po dniu 1 lipca 2015 r. sąd, który wydał ostatni wyrok skazujący lub łączny w pierwszej instancji orzekający kary podlegające łączeniu, zaś po kolejnej nowelizacji ustawą z dnia 19 czerwca 2020 r.

o dopłatach do oprocentowania kredytów bankowych udzielanych przedsiębiorcom dotkniętym skutkami COVID-19 oraz o uproszczonym postępowaniu o zatwierdzenie układu w związku z wystąpieniem COVID-19 (Dz.U. poz. 1086 – dalej Tarcza 4.0) od dnia 24 czerwca 2020 r. sądem właściwym do wydania wyroku łącznego jest sąd, który wydał ostatni wyrok skazujący w pierwszej instancji, orzekający kary podlegające łączeniu. W okresie od 1 lipca 2015 r. do wejścia w życie kolejnej zmiany przepisów kodeksu karnego, ponownie diametralnie zmieniających system wymiaru kary łącznej a tym samym rzutującej na zasady rządzące wydawaniem wyroków łącznych popełnione zostały wszystkie pozostałe (niewymienione w pkt 1) przestępstwa, za które prawomocnie orzeczono kary wobec I. I. (1) (pkt 10, 14, 18, 22, 23, 25-32, 34-41 komparycji zaskarżonego wyroku oraz wyrok, który uprawomocnił się po wydaniu zaskarżonego wyroku), przy czym po 24 czerwca 2020 r. zostały wydane wyroki opisane w pkt 38-41 komparycji zaskarżonego wyroku oraz w sprawie sygn. akt III K 28/25 Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi - Południe w Warszawie, który wydany 28 kwietnia 2025 r. stał się prawomocny 8 maja 2026 r.;

3) ustawą z dnia 19 czerwca 2020 r.

o dopłatach do oprocentowania kredytów bankowych udzielanych przedsiębiorcom dotkniętym skutkami COVID-19 oraz o uproszczonym postępowaniu o zatwierdzenie układu w związku z wystąpieniem COVID-19 (Dz. U. z 2022 r., poz. 2141 – Tarcza 4.0), która weszła w życie w dniu 24 czerwca 2020 r., zmienione zostały przesłanki wymierzania kary łącznej, ustalone poprzednio przez powrót do stanu prawnego sprzed nowelizacji z 2015 r., czyli do modelu orzekania kary łącznej w przypadku realnego zbiegu przestępstw rozumianego jako popełnienie przez sprawcę kilku przestępstw, zanim zapadł pierwszy wyrok, chociażby nieprawomocny, za którekolwiek z nich. Po dacie wejścia w życie przepisów ustawy Tarcza 4.0 skazany I. I. (1) nie popełnił żadnego przestępstwa, z powodu którego zapadłby prawomocny wyrok skazujący, jednak po dacie wejścia w życie tych przepisów wydane zostały wyroki opisane w pkt 38-41 komparycji zaskarżonego wyroku oraz wyrok w sprawie sygn. akt III K 28/25 Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi Południe w Warszawie.

Warunki orzeczenia kary łącznej określają przepisy rozdziału IX Kodeksu karnego, przede wszystkim zaś art. 85 kk. Do orzeczenia kary łącznej, a tym samym wydania wyroku łącznego:



do dnia 1 lipca 2015 r. niezbędne było, by sprawca popełnił dwa lub więcej przestępstw zanim zapadł pierwszy wyrok, chociażby nieprawomocny, co do któregokolwiek z tych przestępstw i wymierzono za nie kary tego samego rodzaju albo inne podlegające łączeniu. Sąd orzekał karę łączną biorąc za podstawę kary z osobna wymierzone za zbiegające się przestępstwa;



po dniu 1 lipca 2015 r. sąd orzekał – zgodnie z art. 85 § 1 kk – karę łączną, jeżeli sprawca popełnił dwa lub więcej przestępstw i wymierzono za nie kary tego samego rodzaju albo inne podlegające łączeniu. Podstawą orzeczenia kary łącznej (art. 85 § 2 kk) były wymierzone i podlegające wykonaniu, z zastrzeżeniem art. 89 kk, w całości lub w części kary lub kary łączne za przestępstwa pozostające w zbiegu realnym (warunek z art. 85 § 1 kk). Jednak podstawą orzeczenia jednej kary łącznej – według art. 85 § 3 kk – nie może być kara wymierzona za przestępstwo popełnione po rozpoczęciu, a przed zakończeniem wykonywania innej kary podlegającej łączeniu z karą wykonywaną w chwili popełnienia przestępstwa, lub karą łączną, w skład której wchodzi kara, która była wykonywana w chwili popełnienia czynu. Ta podstawa została skonkretyzowana zmianą art. 85 § 3 kk obowiązującą od 15 kwietnia 2016 r., zgodnie z którą jeżeli po rozpoczęciu, a przed zakończeniem wykonywania kary lub kary łącznej sprawca popełnił przestępstwo, za które orzeczono karę tego samego rodzaju lub inną podlegającą łączeniu, orzeczona kara podlega łączeniu z karą odbywaną w czasie popełnienia czynu (jeżeli kara wykonywana lub tak orzeczona, stanie się następnie podstawą orzeczenia kary lub kar łącznych, zakaz łączenia kar odnosi się również do tej kary lub kar łącznych (art. 85 § 3a kk);



od dnia 24 czerwca 2020 r. warunkiem wydania wyroku łącznego, jest orzeczenie kary łącznej, jeżeli sprawca popełnił dwa lub więcej przestępstw, zanim zapadł pierwszy wyrok, chociażby nieprawomocny, co do któregokolwiek z tych przestępstw i wymierzono za nie kary tego samego rodzaju albo inne podlegające łączeniu. Za podstawę kary łącznej winny zostać wzięte kary z osoba wymierzone za zbiegające się przestępstwa.

Bez względu na zmiany w przepisach dotyczących kary łącznej – stosownie do art. 572 kpk (niezmiennego w treści) – jeżeli brak warunków do wydania wyroku łącznego, sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania.

Na marginesie zauważyć należy, że Sąd Rejonowy w Łowiczu w wyroku łącznym (opisanym w pkt 33 komparycji wyroku) wydanym w dniu 11 grudnia 2019 r. (sygn. akt II K 47/19) umorzył postępowanie o wydanie wyroku łącznego w pozostałym zakresie, w jakim nie orzekł o karach łącznych, a zatem wnioskując

a contrario skoro karą łączną pozbawienia wolności objął skazania opisanie w pkt 11, 16 - 22 i 24 komparycji wyroku, karą łączną ograniczenia wolności skazania z pkt 6, 12, 13, 15, 19 i 23, a karą łączną grzywny skazania z pkt 10 i 11 komparycji wyroku to umorzenie postępowania o wydanie wyroku łącznego nastąpiło co do skazań opisanych w pkt 1-5, 7-9, i 14 komparycji wyroku. Sąd Rejonowy do tego wyroku łącznego w ogóle się nie odnosi, ani z punktu widzenia ewentualnej przesłanki uprzedniego prawomocnego rozstrzygnięcia kwestii orzeczenia kar łącznych, ani co do braku podstaw przyjęcia pozostawania przestępstw w zbiegu z innymi, co do których wyroki skazujące zapadły po wydaniu wyroku łącznego.

Tymczasem w stanie prawnym obowiązującym w latach 2015 do 2020 nie mogła podlegać łączeniu kara, której wykonanie zostało w całości zakończone (uchylenie art. 92 kk sprawiało, że na poczet kary łącznej nie podlegały zaliczeniu okresy kar wykonanych w całości). W art. 85 § 2 kk chodzi o takie kary, w stosunku do których nie została zakończona procedura ich wykonania. Nie może zatem stanowić podstawy wymiaru kary łącznej kara, która nie podlega wykonaniu w momencie rozważania kwestii wymiaru kary łącznej, a więc taka, która nie podlega wykonaniu z tego powodu, że została już w całości wykonana lub nie została wykonana, lecz zaktualizowały się przesłanki wykluczające jej wykonanie. Wydaniu wyroku łącznego sprzeciwia się sytuacja, gdy kara wymierzona za pozostające w realnym zbiegu przestępstwo, w czasie orzekania w przedmiocie kary łącznej nie mogła być już wykonana i nigdy do wykonania nie może być wprowadzona (wyrok SN z dnia 21 września 2021 r., IV KK 461/21). W wypadku kary pozbawienia wolności, której wykonanie zostało warunkowo zawieszone przesłanką wykluczającą jej wykonanie jest upływ okresu próby i dalszych 6 miesięcy od zakończenia tego okresu (art. 75 § 4 kk). W takim bowiem wypadku nie można przyjąć że jest to kara podlegająca wykonaniu, a zatem i podlegająca łączeniu (wyrok SN z dnia 21 marca 2017 r., III KK 72/17). Mając te okoliczności na względzie można wyeliminować skazania z pkt 2 i 5 komparycji wyroku, gdyż kary pozbawienia wolności zostały orzeczone z warunkowym zawieszeniem ich wykonania, a niezbędne okresy do zarządzenia ich wykonania upłynęły, a wykonania kar nie zarządzono. Również nie mogłyby stanowić podstawy wydania wyroku łącznego skazania, w których wykonano w całości karę pozbawienia wolności – pkt 7, 8, 9, 14, 25, 27, 29, 30, 34, 35, 36, 37 – komparycji zaskarżonego wyroku). Wyrok łączny (opisujący objęte nim wyroki skazujące zawarty został w pkt 33 komparycji zaskarżonego wyroku) zawiera karę łączną pozbawienia wolności, która jest aktualnie wykonywana (kara 5 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności wykonywana od 12 lutego 2024 r. do 17 maja 2029 r., przy uwzględnieniu zaliczeń 16 listopada 2016 r., 15 stycznia 2017 r. i 19 stycznia 2017 r. oraz 16 sierpnia do 5 listopada 2019 r.), w tej sprawie skazany rozpocznie wykonywanie 50 dni zastępczej kary pozbawienia wolności za niezapłaconą karę łączną grzywny od 3 listopada do 23 grudnia 2035 r. - według obliczeń z opinii o osobie osadzonej w zakładzie karnym). Nie jest zatem tak jak przyjmuje Sąd Rejonowy, który w pkt I tenoru zaskarżonego wyroku wskazując, że stosuje właśnie przepisy z tego porządku prawnego obejmuje karą łączną jednego roku pozbawienia wolności tylko skazania z pkt 26 (kara 6 miesięcy pozbawienia wolności wykonywana od 11 czerwca do 8 grudnia 2030 r.), z pkt 31 (kara 7 miesięcy pozbawienia wolności wykonywana od 17 maja do 13 grudnia 2029 r.) i z pkt 32 (kara 6 miesięcy pozbawienia wolności wykonywana od 13 grudnia 2029 r. do 11 czerwca 2030 r.) komparycji wyroku, pomijając chociażby karę łączną ze wspomnianego powyżej wyroku łącznego (opisanego w pkt 33 komparycji wyroku), która jako aktualnie wykonywana (niewykonana w całości) winna stanowić także podstawę wydania wyroku łącznego. Również taki status mają skazania objęte karą łączną – pkt III tenoru – tym razem bez wskazania porządku prawnego według którego Sąd Rejonowy wymierzył karę łączną w miejsce kar orzeczonych wyrokami z pkt 38 (kara 7 miesięcy pozbawienia wolności wykonywana od 8 grudnia 2030 r. do 6 lipca 2031 r.), z pkt 39 (kara 1 roku pozbawienia wolności wykonywana od 1 maja 2032 r. do 1 maja 2033 r.), z pkt 40 (kara 2 lata i 6 miesięcy pozbawienia wolności wykonywana od 1 maja 2033 r. do 28 października 2035 r.) i z pkt 41 (kara 10 miesięcy pozbawienia wolności wykonywana od 6 lipca 2031 r. do 1 maja 2032 r.) – komparycji wyroku. Sąd nie wyjaśnił dlaczego dokonał takiego rozdzielenia skazań, tworząc dwa odrębne ciągi, ale przede wszystkim pozostawiając poza objęciem karą łączną skazania na kary pozbawienia wolności i kary łączne pozbawienia wolności jeszcze niewykonane. Jeżeli przyjąć, że podstawę kary łącznej stanowią skazania, których warunki do objęcia karą łączną wydawanego wyroku łącznego określana są według przepisów w brzmieniu obowiązującym do 23 czerwca 2020 r.

O tym, według których przepisów Kodeksu karnego Sąd wydający wyrok łączny winien oceniać warunki wydania wyroku łącznego określają w pierwszej kolejności przepisy określające system orzekania kary łącznej, z punktu widzenia reguł prawa międzyczasowego zaś najistotniejsze poza art. 85 kk znaczenie ma art. 86 kk określający granice kary łącznej. Sąd wymierzał co do zasady, stosownie do brzmienia art. 86 § 1 kk, karę łączną w granicach:



do dnia 8 czerwca 2010 r. od najwyższej z kar wymierzonych za poszczególne przestępstwa do ich sumy, nie przekraczając jednak 540 stawek dziennych grzywny, 18 miesięcy ograniczenia wolności albo 15 lat pozbawienia wolności;



po 8 czerwca 2010 r. od najwyższej z kar wymierzonych za poszczególne przestępstwa do ich sumy, nie przekraczając jednak 810 stawek dziennych grzywny, 2 lat ograniczenia wolności albo 15 lat pozbawienia wolności (jeżeli jednak suma orzeczonych kar pozbawienia wolności wynosi 25 lat albo więcej, a chociażby jedna z podlegających łączeniu kar wynosi nie mniej niż 10 lat, sąd mógł orzec karę łączną 25 lat pozbawienia wolności – art. 85 § 1a kk);



od dnia 1 lipca 2015 r. od najwyższej z kar wymierzonych za poszczególne przestępstwa do ich sumy, nie przekraczając jednak 810 stawek dziennych grzywny, 2 lat ograniczenia wolności albo 20 lat pozbawienia wolności. Zgodnie z art. 85 § 4 kk zasady wymiaru kary łącznej (określone w art. 85 § 1-3 kk) stosuje się odpowiednio, jeżeli przynajmniej jedną z kar podlegających łączeniu jest już orzeczona kara łączna;



od dnia 15 kwietnia 2016 r. od najwyższej z kar wymierzonych za poszczególne przestępstwa do ich sumy, nie przekraczając jednak 810 stawek dziennych grzywny, 2 lat ograniczenia wolności albo 20 lat pozbawienia wolności (karę pozbawienia wolności wymierza się w latach i miesiącach). Zgodność z konstytucją art. 85 § 4 kk wskazującego, że zasady wymiaru kary łącznej (określone w art. 85 § 1-3 kk) stosuje się odpowiednio, jeżeli przynajmniej jedną z kar podlegających łączeniu jest już orzeczona kara łączna, została zakwestionowana wyrokiem TK z dnia 18 kwietnia 2019 r. (sprawa K 14/17, wyrok opublikowany Dz.U. 2019 r., poz. 858);



od 24 czerwca 2020 r. powyżej najwyższej z kar wymierzonych za poszczególne przestępstwa do ich sumy, nie przekraczając jednak 810 stawek dziennych grzywny, 2 lat ograniczenia wolności albo 20 lat pozbawienia wolności. Jeżeli najwyższą z kar wymierzonych za poszczególne przestępstwa jest kara 810 stawek dziennych grzywny, 2 lat ograniczenia wolności albo 20 lat pozbawienia wolności, dolną granicę kary łącznej przyjmuje się w tej wysokości. Karę pozbawienia wolności wymierza się w miesiącach i latach. Kwestionowany przez Trybunał Konstytucyjny art. 85 § 4 kk został uchylony;



od 1 października 2023 r. powyżej najwyższej z kar wymierzonych za poszczególne przestępstwa do ich sumy, nie przekraczając jednak 810 stawek dziennych grzywny, 2 lat ograniczenia wolności albo 30 lat pozbawienia wolności. Jeżeli najwyższą z kar wymierzonych za poszczególne przestępstwa jest kara 810 stawek dziennych grzywny, 2 lat ograniczenia wolności albo 30 lat pozbawienia wolności, orzeka się tę karę jako karę łączną. Karę pozbawienia wolności wymierza się w miesiącach i latach (uchylony został art. 85 § 1a kk). Na marginesie zauważyć należy, że tej zmiany nie dostrzegł w ogóle Sąd Rejonowy.

Wybierając system wymiaru kary łącznej – kary za popełnione przestępstwa zanim zapadł pierwszy chociażby nieprawomocny wyrok, przy czym ich wykonanie nie stoi na przeszkodzie wydaniu wyroku łącznego albo kary i kary łączne bez względu na czas popełnienia względem czasu wydania wyroków, ale jeszcze niewykonane – należy uwzględnić także wyżej wskazane międzyczasowe zmiany zawierające okoliczności mające znaczenie dla oceny względności ustawy mogącej mieć zastosowanie.

Karami podlegającymi łączeniu są kary pozbawienia wolności i ograniczenia wolności. Stosownie do art. 87 § 1 kk w razie skazania za zbiegające się przestępstwa na kary pozbawienia wolności i ograniczenia wolności. sąd wymierza karę łączną pozbawienia wolności, przyjmując że miesiąc ograniczenia równa się 15 dniom pozbawienia wolności. Niekonstytucyjność art. 87 § 1 kk stwierdził Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 11 czerwca 2019 r. (wyrok zakresowy wydany w sprawie P 20/17 został opublikowany w Dz.U. z 2019 r., poz. 1135).

Zważywszy na przepisy nowelizacji, szczególnie te modyfikujące zasady intertemporalnego obowiązywania, istotne są także daty wydania wyroków skazujących. Względność ustaw dokonana w ramach stosowania art. 4 § 1 kk powinna być oceniana przez całościowe (zbiorcze) porównanie wszystkich rozwiązań dotyczących orzekania w wyroku łącznym kary łącznej w różnych stanach prawnych. Ustawą względniejszą jest w związku z tym ta ustawa, która – po przeprowadzeniu kompletnej oceny wszelkich skutków zastosowania konkurujących ze sobą ustaw –

in concreto przewiduje dla danego skazanego łagodniejsze konsekwencje. Takie porównanie nie może ograniczać się do prostego zestawienia wysokości sankcji zawartych w porównywanych przepisach, lecz wymaga analizy wszystkich prawnokarnych skutków wynikających dla skazanego z zastosowania ustawy nowej albo obowiązującej poprzednio również takich, jak np. rodzaj możliwych albo koniecznych do orzeczenia środków karnych czy nawet okres wymagany do zatarcia skazania (wyrok SN z dnia 13 maja 2022 r., V KK 211/21). Według stanu prawnego sprzed Tarczy 4.0 koniecznym warunkiem orzekania kary łącznej jest, aby łączone kary lub kary łączne podlegały wykonaniu. Oznacza to, że niezbędne jest, by kary te na dzień orzekania kary łącznej mogły być wykonane w całości lub w części w sposób określony dla danej kary w kodeksie karnym wykonawczym (wyrok SN z dnia 2 września 2021 r., IV KK 653/19). Tych ustaleń Sąd Rejonowy w ogóle nie czyni.

Sądy orzekające karę łączną mają obowiązek porównania zgodnie z treścią art. 4 § 1 kk stanu prawnego obowiązującego przed 1lipca 2015 r. i w okresie od tej daty do 23 czerwca 2020 r., kiedy doszło do kolejnej zmiany przepisów i rozstrzygnięcia, który ze stanów prawnych jest względniejszy z punktu widzenia skazanego. Wydanie wyroku łącznego samo przez się nie kreuje sytuacji względniejszej dla skazanego (wyrok SN z dnia 20 marca 2024 r., III KK 504/23).

Również art. 81 Tarczy 4.0 w stosunku do art. 4 § 1 kk ma charakter przepisu wyjątkowego, to jednak nie odnoszą się do kwestii łączenia kar prawomocnie orzeczonych do dnia 23 czerwca 2020 r. z karami prawomocnie orzeczonymi po tej dacie. Wyjątkowy charakter regulacji art. 81 Tarczy 4.0 nakazuje ich wąską interpretację. Innymi słowy wprowadzone tam wyjątki od zasady określonej w art. 4 § 1 kk, nie podlegają wykładni rozszerzającej, rozciągającej zakres zastosowania na przypadki, które nie zostały tam wyraźnie opisane. W konsekwencji przepisy art. 81 ust. 1 i 2 Tarczy 4.0 nie wyłączają stosowania art. 4 § 1 kk w sytuacji, gdy tylko jedna z kar, których połączenie sąd rozważa w postępowaniu w przedmiocie wydania wyroku łącznego, została prawomocnie orzeczona do dnia 23 czerwca 2020 r. albo po tej dacie (postanowienie SN z dnia 20 marca 2024 r., IV KK 61/24).

Zgodnie z art. 91 § 2 kk jeżeli sprawca w warunkach określonych w art. 85 kk popełnia dwa lub więcej ciągów przestępstw lub ciąg przestępstw oraz inne przestępstwo sąd orzeka karę łączną. Jeżeli natomiast sprawca został skazany dwoma lub więcej wyrokami za przestępstwa należące do ciągu przestępstw orzeczona w wyroku łącznym kara nie może przekroczyć górnej granicy ustawowego zagrożenia zwiększonego o połowę przewidzianego w przepisie, którego znamiona każde z tych przestępstw wyczerpuje (art. 91 § 3 kk). Jednym z wyroków, którym orzeczona została kara 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności za ciąg przestępstw z art. 286 § 1 kk był wyrok opisany w pkt 40 komparycji zaskarżonego wyroku. Tymczasem Sąd Rejonowy w podstawie prawnej wymiaru kary łącznej 4 lat pozbawienia wolności (pkt III tenoru zaskarżonego wyroku) wymienił jedynie art. 85 § 1 i 2 kk i 86 § 1 kk i art. 85a kk, chociaż objął tą karą łączną karę orzeczoną wyrokiem opisanym w pkt 40 komparycji za ciąg przestępstw z art. 286 § 1 kk w zw. z art. 91 § 1 kk. Również w uzasadnieniu poza ogólnym rozwinięciem art. 85 § 1 kk i art. 86 § 1 kk i wyliczeniem łączonych kar pozbawienia wolności spełniających te warunki orzeczonych wyrokami opisanymi w pkt 38, 39, 40 i 41 w podsumowaniu rozważań nawet nie powtórzono wskazanych w sentencji przepisów a wskazano, że karę łączną 4 lat pozbawienia wolności orzeczono na podstawie art. 85 § 1 kk i art. 86 § 1 kk.

Ponieważ przywołanym na wstępnie wyrokiem Sądu Rejonowego dla Warszawy – Pragi Południe w Warszawie z dnia 28 kwietnia 2025 r. (sygn. akt III K 28/25) wobec skazanego I. I. (1) za dwa przestępstwa z art. 292 § 1 kk popełnione w dniu 29 marca 2017 r. orzeczone zostały kary po 6 miesięcy pozbawienia wolności za każde, w miejsce których wymierzono karę łączną 10 miesięcy pozbawienia wolności, tj. kary tego samego rodzaju co kary orzeczone w sprawach opisanych w zaskarżonym wyroku łącznym oraz pozostających w zbiegu z innymi przestępstwami objętymi zaskarżonym wyrokiem łącznym, należało objąć także to skazanie postępowaniem o wydanie wyroku łącznego. Zgodnie z orzecznictwem dopuszczalne jest orzekanie kary łącznej przez sąd odwoławczy w sytuacji, gdy po wydaniu wyroku przez sąd I instancji zapadną wobec osoby skazanej kolejne wyroki podlegające łączeniu (wyrok SA w Gdańsku z dnia 20 lipca 2022 r., II AKa 161/22). W przypadku gdy po wydaniu nieprawomocnego wyroku łącznego ujawni się kolejny wyrok, co do którego zachodzi podstawa do uznania, że podlega on łączeniu, sąd odwoławczy może orzec karę łączną także w oparciu o skazania, które nie były podstawą orzeczenia kary łącznej przez sąd I instancji (wyrok SA w Gdańsku z dnia 27 października 2021 r., II AKa 273/21). Możliwe byłoby objęcie i tego skazania, jednakże wadliwość pierwotna, związana z nieprawidłowym stosowaniem prawa intertemporalnego, nawet przy deklarowanym wyborze systemu wymiaru kary łącznej pozostawienie poza wymierzanymi karami łącznymi skazań, które spełniały te same warunki co wyroki objęte węzłami kar łącznych, przy sprzecznościach między sentencją zaskarżonego wyroku a jego uzasadnieniem w zakresie tak generalnych kwestii jak ustawa według której określone zostaną warunki wydawania wyroku łącznego i w ogóle wymierzania kary łącznej, podstaw wymiaru kar łącznych, jak i technicznego przywoływania w uzasadnieniu danych innych niż dane skazanego I. I. (1), co do którego prowadzone było postępowanie o wydanie wyroku łącznego, stoi na przeszkodzie temu by w postępowaniu odwoławczym przejąć i wykonywać zadania Sądu

meritii.

W modelu wprowadzonym

ustawą

z 20 lutego 2015 r.

(o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw)

(Dz. U. z 2015 r. poz. 396), obowiązującym od dnia 1 lipca 2015 r. do dnia 23 czerwca 2020 r. zrezygnowano z uzależnienia zbiegu przestępstw prowadzącego do wymiaru kary łącznej od ich popełnienia przed pierwszym, chociażby nieprawomocnym wyrokiem co do któregokolwiek z nich. Podstawą orzeczenia kary łącznej było wymierzenie za dwa lub więcej przestępstw kar tego samego rodzaju lub innych podlegających łączeniu z zastrzeżeniem, że kary te nie zostały jeszcze wykonane w całości. Tak więc kara łączna miała być wymierzana zawsze wówczas, gdy przed wydaniem orzeczenia o karze łącznej nie zostały wykonane kary wcześniej orzeczone, w tym także kary łączne, a kary te były tego samego rodzaju (albo podlegały łączeniu). W tym zakresie karami jeszcze niewykonanymi w całości są kary z wyroków opisanych w komparycji wyroku w pkt 33 (kara łączna pozbawienia wolności – 5 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności), w pkt 31 (kara 7 miesięcy pozbawienia wolności), w pkt 32 (kara 6 miesięcy pozbawienia wolności), w pkt 26 (kara 6 miesięcy pozbawienia wolności), w pkt 38 (kara 7 miesięcy pozbawienia wolności), w pkt 41 (kara 10 miesięcy pozbawienia wolności), w pkt 39 (kara 1 roku pozbawienia wolności), w pkt 40 (kara 2 lata 6 miesięcy pozbawienia wolności orzeczona za ciąg przestępstw w rozumieniu art. 91 § 1 kk) i w sprawie o sygn. akt III K 28/25 kara 10 miesięcy pozbawienia wolności (nieprawomocne skazanie na dzień wydania zaskarżonego wyroku łącznego, nieujęte w komparycji zaskarżonego wyroku łącznego Sądu Rejonowego w Rzeszowie). Tymczasem Sąd Rejonowy, wydając zaskarżony wyrok łączny w jego sentencji w pkt I tenoru przywołuje, że stosuje przepisy obowiązujące przed dniem 24 czerwca 2020 r. i łączy jedynie kary pozbawienia wolności orzeczone w trzech wyrokach z pkt 26, pkt 31 i pkt 32 komparycji, chociaż podlegają wykonaniu także kary pozbawienia wolności orzeczone jeszcze innymi wyrokami, próżno szukać w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku powodu takiego postąpienia przez Sąd Rejonowy i trudno wnioskować, czy i na jakich zasadach wymierzył karę łączną 1 roku pozbawienia wolności orzeczoną w pkt I tenoru i jaki w rzeczywistości stan prawny zastosował, skoro pominął wszystkie pozostałe skazania z jeszcze niewykonanymi karami pozbawienia wolności. W pkt III tenoru w odróżnieniu od pkt I, w którym Sąd Rejonowy wskazał wyraźnie, że stosowane są przepisy obowiązujące przed 24 czerwca 2020 r. odnośnie do orzeczenia kary łącznej, pominięto wskazanie obowiązującej ustawy, co mogłoby – stosownie do reguły z art. 4 § 1 kk – wskazywać na stosowanie przepisów z daty orzekania, zatem bez względu na stan wykonania kary pozbawienia wolności, a jedynie popełnienie przestępstw przed wydaniem pierwszego chociażby nieprawomocnego wyroku co do któregokolwiek z nich. Jednak i w tym wypadku łącząc kary Sąd nie jest konsekwentny, ponieważ poza czterema skazaniami objętymi w karę łączną 4 lat pozbawienia wolności pozostawia skazania również tworzące ciąg przestępstw w rozumieniu art. 85 § 1 kk z tymi przestępstwami, których kary połączył węzłem kary orzeczonej w pkt III tenoru wyroku. Przedmiotem rozpoznania sądu były jednostkowe kary orzeczone wobec skazanego I. I. (1) 40 wyrokami i jednym wyrokiem łącznym, wydanymi w latach 2010-2021. Sąd w przedmiotowej sprawie łączył kary jednostkowe pozbawienia wolności, które nie były jeszcze wykonane. Sąd nie stosował się zatem do reguły zawartej w

(art. 85 § 1)

kk, zgodnie z którą, jeżeli sprawca popełnił dwa lub więcej przestępstw, zanim zapadł pierwszy wyrok, chociażby nieprawomocny, co do któregokolwiek z tych przestępstw i wymierzono za nie kary tego samego rodzaju albo inne podlegające łączeniu, sąd orzeka karę łączną, biorąc za podstawę kary z osobna wymierzone za zbiegające się przestępstwa. Jednak też nie był konsekwentny w stosowaniu systemu wymiaru kary łącznej obowiązującej poprzednio, bo w przypadku 7 skazań wymierzył dwie kary łączne pozbawienia wolności zamiast skazania te objąć jedną karą łączną – skoro kary w przypadku tych skazań nie były jeszcze wykonane. Pozostawił też kary jeszcze niewykonane, w tym karę łączną orzeczoną wyrokiem łącznym z pozycji 33 komparycji wyroku. Takie orzeczenie narusza zasadę sprawiedliwości wymiaru kary łącznej według jednolitych kryteriów i z zastosowaniem przepisów względniejszych dla skazanego (art. 4 § 1 kk). Sąd Rejonowy pominął fundamentalną zasadę prawa karnego materialnego wyrażoną w art. 4 § 1 kk, która nakazuje stosować ustawę obowiązującą poprzednio, jeżeli jest względniejsza dla sprawcy. Zasada ta znajduje zastosowanie również w postępowaniu o wydanie wyroku łącznego, gdy dochodzi do zmiany przepisów regulujących zasady łączenia kar. Reguły intertemporalne zawarte w art. 81 ust. 1 i 2 Tarczy 4.0 modyfikują, ale nie wyłączają całkowicie stosowania art. 4 § 1 kk, co znajduje potwierdzenie w utrwalonym orzecznictwie Sądu Najwyższego (postanowienie SN z dnia 13 października 2021 r., I KZP 2/21), w sytuacji, gdy przynajmniej jedno ze skazań podlegających potencjalnemu połączeniu uprawomocniło się przed dniem 24 czerwca 2020 r. (co miało miejsce w niniejszej sprawie - wyroki w sprawach opisanych w pkt 1-37 komparycji zostały wydane przed 24 czerwca 2020 r., a po tej dacie w sprawach z pkt 38-42 komparycji oraz w sprawie o sygn. akt III K 28/25 nieopisanej w komparycji zaskarżonego wyroku łącznego z racji nieprawomocności tego wyroku w dacie orzekania przez Sąd Rejonowy), sąd orzekający w przedmiocie wyroku łącznego jest zobowiązany do porównania obu reżimów prawnych (obowiązującego przed i po 24 czerwca 2020 r.) i zastosowania tego, który w realiach konkretnej sprawy okaże się dla skazanego korzystniejszy. Sąd Rejonowy obowiązku tego zaniechał. Analiza sytuacji prawnej skazanego I. I. (1) wcale bowiem nie prowadzi do jednoznacznego wniosku, że zastosowanie przepisów obowiązujących od 1 lipca 2015 r. do 23 czerwca 2020 r. byłoby dla niego znacznie korzystniejsze, zważywszy na zakres wykonanych już kar pozbawienia wolności orzeczonych za przestępstwa popełnione zasadniczo do września 2017 r., co stanowi negatywną przesłankę orzeczenia kary łącznej według systemu wymiaru kary łącznej obowiązującego po 1 lipca 2015 r. do wejścia w życie przepisów Tarczy 4.0. Podkreślić należy, że od dnia wszczęcia postępowania o wydanie wyroku łącznego skazany wykonał według informacji o skazanym kary z wyroków opisanych z pkt 29 (kara 10 miesięcy pozbawienia wolności), z pkt 30 (kara 9 miesięcy pozbawienia wolności) oraz rozpoczął wykonywanie kary łącznej 5 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności z wyroku łącznego – pkt 33 komparycji wyroku (w części 3 w pkt 2 uzasadnienia wskazano na okresy wykonania kar od dnia 17 stycznia 2018 r.). Nadmienić należy, iż informacja z zakładu karnego o wykonywaniu co do skazanego I. I. (1) kar pozbawienia wolności mogących spełniać warunki wydania wyroku łącznego nastąpiła 8 sierpnia 2022 r. Zatem to właśnie wykonanie kar w okresie trwania postępowania o wydanie wyroku łącznego jest okolicznością najbardziej niezrozumiałą dla skazanego, który w oczekiwaniu na wydanie wyroku łącznego kończył wykonywanie kolejnych kar pozbawienia wolności, których wykonanie eliminowało je (art. 85 § 3 kk) z podstawy ewentualnie wymierzanej kary łącznej w ramach wydawanego wyroku łącznego. Jednak według systemu obowiązującego po wejściu w życie Tarczy 4.0 okresy kar wykonanych podlegają zaliczeniu na poczet orzeczonej w ich miejsce (kar jednostkowych) kary łącznej. Takich analiz i ocen Sąd Rejonowy nie przedstawił w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, a treść rozstrzygnięć z pkt I i III tenoru zaskarżonego wyroku prowadzi do wniosku, że w ogóle nie ocenił konsekwencji stosowania poszczególnych systemów wymierzania kary łącznej z punktu widzenia działania reguł prawa międzyczasowego. Nie ulega zatem wątpliwości, że Sąd Rejonowy, stosując – jak się zdaje do pkt III tenoru zaskarżonego wyroku – przepisy obowiązujące w dacie orzekania bez dokonania prawidłowej oceny ich względności w kontekście art. 4 § 1 kk, rażąco naruszył wskazany przepis prawa materialnego. Naruszenie to miało oczywisty i istotny wpływ na treść wyroku, prowadząc do rozstrzygnięcia znacząco mniej korzystnego dla skazanego, niż wynikałoby to z prawidłowo zastosowanych przepisów prawa.

(Ponownie w tym miejscu wypada podkreślić, że sytuacji, gdy łączeniu w wyroku łącznym podlegają kary prawomocnie orzeczone w różnych porządkach prawnych, wyboru właściwych przepisów należy dokonać w oparciu o reguły intertemporalne z art. 4 § 1 kk, o ile brak jest przepisu o charakterze przejściowym wyłączającym jego zastosowanie. Kara łączna stanowi bowiem instytucję prawa karnego materialnego, stąd też i jej orzekanie winno być rozpatrywane przez pryzmat regulacji międzyczasowej, o której stanowi art. 4 § 1 kk, a stosownie do jej brzmienia, gdy w czasie orzekania obowiązuje ustawa inna niż w czasie popełnienia przestępstwa, należy stosować ustawę nową, chyba że ustawa obowiązująca poprzednio jest względniejsza dla sprawcy. Reguła ta odnosi się również do kary łącznej orzekanej w wyroku łącznym ( postanowienie SN z dnia 26 marca 2025 r., IV KK 98/25).)

(Zgodnie zaś z art. 85 § 1 kk (w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania i cytowany w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku) realny zbieg przestępstw obejmuje wszystkie skazania i wszystkie kary tego samego sprawcy, tworzące łańcuch nieprzedzielony żadnym wyrokiem skazującym. )

(Zwrot „zanim zapadł pierwszy wyrok”, zawarty w art. 85 kk, odnosi się do pierwszego chronologicznie wyroku, który zapadł przed popełnieniem przez sprawcę kolejnych przestępstw )

(wyrok SN z dnia 7 sierpnia 2019 r., III KK 292/18).

( Możliwe jest wystąpienie nie tylko jednego zbiegu realnego, ale i dalszych, przy spełnieniu warunków określonych w art. 85 kk. Jednakże nawet przy kolejnych zbiegach obejmujących drugą, trzecią, itd. grupę przestępstw, zawsze wyjściowym punktem odniesienia będzie pozostawał ten chronologicznie „pierwszy wyrok”, zamykający kolejne grupy przestępstw pozostających w zbiegu. Oceny zbiegu realnego należy dokonywać z perspektywy postępowania sprawcy - czy kolejnych przestępstw dopuszcza się po wydaniu wobec niego wyroku (kolejnych wyroków), czy przed nim (nimi). Po zamknięciu zbioru zdefiniowanego w oparciu o kryterium pierwszego wyroku należy więc poszukiwać takiego wyroku, który pozwoli zbudować kolejne ewentualne połączenie złożone z pozostałych wyroków dotychczas nie podlegających połączeniu (wyrok SN z dnia 8 grudnia 2016 r., II KK 233/16). )

Warunki takie spełniają skazania objęte zaskarżonym wyrokiem łącznym, jednak nie wszystkie i takich ciągów można utworzyć więcej. W realiach niniejszej sprawy pierwszy wyrok skazujący został bowiem wydany (pomijając skazanie z pozycji 1 - 8, które odnoszą się do czynów popełnionych i wyroków wydanych jeszcze przed 1 lipca 2015 r.:



w dniu 22 kwietnia 2016 r. (pkt 9 komparycji) przed datą jego wydania popełnione zostały przestępstwa objęte wyrokami opisanymi w pkt 10-13, 15-21, 24 i 32),



w dniu 23 stycznia 2017 r. (pkt 14 komparycji) przed tą datą popełnione zostały występki objęte skazaniami z pkt 18, 22, 25, 26, 28 ,29, 31, 34, 38;



w dniu 31 lipca 2018 r. (pkt 23 komparycji) przed tą datą popełnione zostały występki objęte skazaniami opisanymi w pkt 27, 30, 35, 37, 41, 42 .

Zatem ciągów, które mogłyby stanowić podstawę kary łącznej można utworzyć więcej, co jednak nie zostało przez Sąd Rejonowy brane pod uwagę, chociaż w uzasadnieniu wskazał na ten istotny warunek orzeczenia kary łącznej, wskazując, że przestępstwa za które orzeczono kary podlegające łączeniu zostały popełnione zanim zapadł pierwszy wyrok chociażby nieprawomocny. Projektowanych ciągów, wymiaru kar łącznych, zaliczeń kar już wykonanych na poczet kar łącznych w porównaniu z potencjalnie wymierzaną karą łączną według systemu wymiaru kary łącznej obowiązującego do wejścia w życie przepisów Tarczy 4.0, z uwzględnieniem konsekwencji każdego z przyjętych rozwiązań dla sytuacji skazanego próżno szukać w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Przy stosowaniu przepisów obowiązujących w czasie popełnienia przestępstw, za które orzeczone kary pozbawienia wolności objęto postępowaniem o wydanie wyroku łącznego, odnoszących się do kary łącznej i wyroku łącznego nie ma znaczenia układ temporalny wyroków jednostkowych, jednak kary wymierzone tymi wyrokami, w tym kary łączne, muszą podlegać łączeniu w rozumieniu art. 85 § 1 kk oraz wykonaniu w całości lub w części, z zastrzeżeniem art. 89 kk (art. 85 § 2 kk). Zasady orzekania kary łącznej wynikające z przepisów Rozdziału IX Kodeksu karnego w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 lipca 2015 r. do dnia 23 czerwca 2020 r. mogą mieć zastosowanie – na zasadach określonych w art. 4 § 1 kk także w przypadku, gdy wszystkie kary zostały prawomocnie orzeczone przed dniem 1 lipca 2015 r. (art. 81 ust. 1 ustawy o dopłatach Tarcza 4.0). Wprawdzie przedmiotem orzekania w wyroku łącznym są kary już prawomocnie orzeczone, a przepisy przejściowe dotyczące kary łącznej odwołują się do dat wydania, czy uprawomocnienia się poszczególnych wyroków obejmujących kary mające podlegać połączeniu, ale nie oznacza to, iż z tego powodu należy nadawać inne i sprzeczne z wynikami wykładni językowej znaczenie normie wyrażonej w art. 4 § 1 kk i przyjmować, że zawarty w tym przepisie zwrot w czasie popełnienia przestępstwa oznacza np. daty wydania poszczególnych wyroków a nie wprost wynikający z tego zwrotu czas popełnienia poszczególnych czynów zabronionych. Wprawdzie instytucja wyroku łącznego nie jest ustanowiona dla polepszania sytuacji prawnej osoby skazanej, to jednak nie można wyrokiem łącznym pogorszyć jej sytuacji, zwiększając dolegliwość karną ponad dolegliwość wynikającą z sumy wymierzonych kar odrębnie (postanowienie SA w Krakowie z dnia 4 lipca 2013 r., II AKz 229/13). Kara łączna w wyroku łącznym nie może stwarzać większej dolegliwości od tej, jaka wiązałaby się z kolejnym wykonaniem poszczególnych wyroków podlegających połączeniu. Uprzednio orzeczone kary łączne nie są pozbawione znaczenia ze względu na stan powagi rzeczy osądzonej, czy też pozostawienie „śladu” poprzedniej kary łącznej, istotnego dla kształtowania w wyroku łącznym nowych granic kary łącznej (wyrok SN z dnia 22 czerwca 2004 r., V KK 50/04, wyrok SN z dnia 6 września 2000 r., III KKN 340/00). W tym zakresie szczególnego znaczenia nabiera uprzednie orzeczenie kar łącznych albo z zastosowaniem zasady absorpcji, bądź zasady asperacji, gdy orzeczona kara łączna zbliżona jest bardziej do najsurowszej z wymierzonych kar jednostkowych niż sumy kar jednostkowych. Niewątpliwie skazania odnoszą się do czynów popełnionych w zbliżonym okresie czasu, również dotyczą w większości przestępstw z art. 286 § 1 kk, a zatem przestępstw podobnych bo należących do tego samego rodzaju i popełnianych w celu osiągnięcia korzyści majątkowej. Te okoliczności mogłyby przemawiać za przyjęciem systemu wymiaru kary łącznej uprzednio obowiązującego, pozwalające na to by podstawą wymierzanej kary łącznej były także wcześniejsze kary łączne (także z wyroku łącznego) i kary jednostkowe. Jednak wykonywanie kar pozbawienia wolności przez skazanego I. I. (1) z poszczególnych wyroków skazujących od 17 stycznia 2018 r. zdaje się wskazywać na przyjęcie systemu wymiaru kar obowiązującego od 24 czerwca 2020 r.

Kierując się dyspozycją art. 440 kpk Sąd odwoławczy dokonał kontroli zaskarżonego orzeczenia z urzędu poza podniesionymi zarzutami apelacji, uznając iż utrzymanie zaskarżonego orzeczenia, byłoby rażąco niesprawiedliwe (wyrok SN z 24 lutego 2021 r., II KK 18/21). Sąd odwoławczy ma obowiązek dokonania kontroli zaskarżonego orzeczenia pod względem merytorycznym i prawnym nie tylko w granicach środka odwoławczego, ale także z urzędu, niezależnie od tych granic, w celu stwierdzenia czy utrzymanie w mocy orzeczenia nie będzie w sposób rażący naruszać poczucia sprawiedliwości. W takiej sytuacji stosując normy prawa materialnego sąd odwoławczy nie może jednak czynić wbrew fundamentalnym regułom postępowania stanowiącym zarazem zasady procesu karnego jedną z takich podstawowych zasad wyraża zakaz

reformationis in peius (wyrok SN z dnia 10 października 2017 r., II KK 184/17). Jednak właściwe ukształtowanie podstaw faktycznych (wyroki skazujące obejmujące kary orzeczone za przestępstwa pozostające w zbiegu realnym) i zasad wymiaru kary łącznej ma znaczenie zasadnicze i winno zawsze przyświecać ocenie poprawności zaskarżonego wyroku, także niezależnie od rodzaju i granic podniesionych zarzutów odwoławczych. Tak było w realiach niniejszej sprawy, w której Sąd Rejonowy mimo niewykonania wielu kar jednostkowych nie objął ich wyrokiem łącznym i nie orzekł w miejsce kar jednostkowych tego samego rodzaju kary łącznej (kar łącznych). Nie można pominąć faktu, że wobec I. I. (1) w przypadku kilku wyroków skazujących orzeczone zostały grzywny, które nie zostały wykonane poprzez zapłatę (orzeczenie zastępczej kary pozbawienia wolności), ale i kary ograniczenia wolności (kara łączna – pkt 33 komparycji). Stosownie do regulacji art. 569 § 1 kpk wyrok łączny wydaje się, jeżeli zachodzą warunki do orzeczenia kary łącznej w stosunku do osoby prawomocnie skazanej wyrokami różnych sądów, właściwy do wydania wyroku łącznego jest sąd, który wydał ostatni wyrok skazujący w pierwszej instancji, orzekający kary podlegające łączeniu. W modelu wymiaru kary łącznej wprowadzonym nowelą z dnia 20 lutego 2015 r. (obowiązującym w okresie od dnia 1 lipca 2015 r. do dnia 23 czerwca 2020 r.) podstawę wymiaru kary łącznej (at. 85 § 1 – 3 kk) stanowiły kary jednostkowe lub łączne:



tego samego rodzaju lub inne podlegające połączeniu,



podlegające wykonaniu przynajmniej w części (z zastrzeżeniem art. 89 kk),



niezależnie od tego, czy wymierzono je za przestępstwa, które zostały popełnione przed zapadnięciem pierwszego chociażby nieprawomocnego wyroku co do któregoś z tych przestępstw,



z ograniczeniem przewidzianym dla kary wymierzonej za przestępstwa popełnione w czasie gdy wykonywana była inna kara (art. 85 § 3 kk) prowadząca do wykluczenia możliwości połączenia obu tych kar.

Natomiast aktualnie od dnia 24 czerwca 2020 r. wobec powrotu do pierwotnego modelu wymiaru kary łącznej (obowiązującego do 30 czerwca 2015 r.) podstawę wymiaru kary łącznej stanowią kary jednostkowe:



tego samego rodzaju (lub inne podlegające łączeniu),



wymierzone za przestępstwa, które zostały popełnione przed zapadnięciem pierwszego chociażby nieprawomocnego wyroku co do któregokolwiek z tych przestępstw,



niezależnie od tego, czy zostały już wykonane.

Podstawową zatem przesłanką wymierzenia kary łącznej jest aktualnie zaistnienie realnego (rzeczywistego) zbiegu przestępstw, który ma miejsce wówczas gdy sprawca popełnia dwa lub więcej przestępstw, zanim zapadnie pierwszy wyrok – chociażby nieprawomocny – co do któregokolwiek z tych przestępstw. Podstawowym warunkiem zbiegania się dwóch lub więcej przestępstw popełnionych przez tego samego sprawcę jest stwierdzenie, że nie zostały one przedzielone wyrokiem skazującym. W sytuacji, gdy wobec skazanego zostały prawomocnie orzeczone kary zarówno do dnia 24 czerwca 2020 r. jak i po tej dacie, jednak za przestępstw popełnione przed tą datą, o tym według jakich regulacji (dotychczasowych czy nowych) należy ocenić spełnienie materialnoprawnych warunków orzekania kary łącznej i dokonać jej wymiaru, decyduje zasada wyrażona w art. 4 § 1 kk. Należy jednak pamiętać, że nie będzie skutkować koniecznością łączenia kar w oparciu o aktualnie obowiązujące unormowania kar łącznych z karami jednostkowymi. Wręcz przeciwnie. Taki zabieg z uwagi na zakaz jednoczesnego stosowania częściowo przepisów dawnej a częściowo nowej ustawy byłby niedopuszczalny. W pełni możliwe jest objęcie węzłem kary łącznej kar jednostkowych prawomocnie orzeczonych do dnia 24 czerwca 2020 r. z karą (karami) orzeczonymi prawomocnie po tej dacie, nawet jeśli kary te zostały uprzednio – oczywiście w innych konfiguracjach – objęte węzłem (węzłami) kary łącznej. Przepisy art. 81 ust. 1 i 2 ustawy Tarcza 4.0 nie wyłączają stosowania art. 4 § 1 kk w sytuacji, gdy tylko jedna z kar (tym bardziej, gdy tych kar jest więcej), których połączenie sąd rozważa w postępowaniu w przedmiocie wydania wyroku łącznego została prawomocnie orzeczona do dnia 24 czerwca 2020 r. albo po tej dacie (postanowienie SN z dnia 13 października 2021 r. I KZP 2/21). Podstawą kary łącznej będą jednak tylko kary jednostkowe (nawet jeżeli następnie Sąd wymierzył w jednostkowym wyroku karę łączną, albo wchodziły w skład wyroku łącznego, którym orzeczono karę łączną obejmującą kilka skazań) orzeczone za przestępstwa popełnione zanim zapadł pierwszy, chociażby nieprawomocny, co do któregokolwiek z przestępstw i wymierzono za nie kary tego samego rodzaju albo inne podlegające łączeniu, a wydaniu wyroku łącznego nie stoi na przeszkodzie, że poszczególne kary wymierzone za należące do ciągu lub zbiegająca się przestępstwa zostały już w całości albo w części wykonane (art. 91a kk). Natomiast wykonanie kary w całości stanowi przeszkodę w wydaniu wyroku łącznego, gdy stosowany jest system obowiązujący przed 24 czerwca 2020 r., jednak wówczas podstawą są kary jednostkowe, ale również kary łączne. Dopiero porównanie prognozy orzeczenia kar łącznych według jednego i drugiego porządku prawnego pozwoli na podjęcie decyzji odnośnie do zastosowania prawa międzyczasowego.

Sąd Rejonowy nie uzasadnił, z jakiego powodu i które przepisy stosuje (chociaż w tenorze w pkt I zaskarżonego wyroku odwołał się do art. 4 § 1 kk dodając „w brzmieniu obowiązującym przed dniem 24 czerwca 2020 r.”, jednak już w pkt III tenoru zaskarżonego wyroku nie wskazał według jakiego stanu prawnego przepisy stosuje, w uzasadnieniu zaś nie wyjaśnił, w brzmieniu której ustawy przepisy są przez Sąd Rejonowy stosowane jako względniejsze, jedynie poprzedzając wyjaśnienie wymiaru kary łącznej poprzedził wskazaniem na przepisy obowiązujące od dnia 1 lipca 2015 r. do dnia 23 czerwca 2020 r. chociaż w treści uzasadnienia wskazuje, iż „sąd wymierza karę łączną pozbawienia wolności w granicach od najwyższej z kar wymierzonych za poszczególne przestępstwa (zasada absorpcji) do ich sumy (zasada kumulacji), nie przekraczając jednak 15 lat pozbawienia wolności”, podczas gdy właśnie od dnia 1 lipca 2015 r. w miejsce 15 lat pozbawienia wolności przyjęto wyższą granicę – bo 20 lat pozbawienia wolności. Natomiast w uzasadnieniu kary łącznej jednego roku pozbawienia wolności po odwołaniu się do wcześniejszych (powyższych) uwag wskazano, że kara łączna jest wymierzana „wobec skazanego I. I. (2)” w miejsce „orzeczonej jednostkowej kar pozbawienia wolności oraz kary łącznej pozbawienia wolności opisanych w Lp. 1.2.1.26, Lp. 1.2.1.31 i Lp. 1.2.1.32”. Odnośnie motywów orzeczenia drugiej kary łącznej Sąd w uzasadnieniu po przytoczeniu art. 85 § 1 kk – jak się zdaje w aktualnym brzmieniu (bez odwołania się do art. 4 § 1 kk) wskazał, że „zaistniała możliwość połączenia węzłem kary łącznej kar orzeczonych wobec skazanego D. Ł. w odniesieniu do wyroków opisanych w pkt 38, 39, 40 i 41 wyroku łącznego”. Następnie wskazał na granice kary łącznej odwołując się do art. 86 § 1 kk „sąd wymierza karę łączną pozbawienia wolności w granicach od najwyższej z kar wymierzonych za poszczególne przestępstwa (zasada absorbcji) do ich sumy (zasada kumulacji), nie przekraczając jednak 15 lat pozbawienia wolności”. Podczas gdy od dnia 1 października 2023 r. w aktualnym brzmieniu art. 86 § 1 kk ta granica wynosi 30 lat. Podsumowując rozważania w uzasadnieniu wskazano, że Sąd orzekł na podstawie art. 85 § 1 kk i art. 86 § 1 kk „wobec skazanego D. Ł. karę łączną 4 lat pozbawienia wolności w miejsce orzeczonej (…) opisanych w Lp.1.2.1.5. i Lp. 1 2.1.6”. Przywołane numery Lp. nie odpowiadają stosowanej numeracji uzasadnienia zaskarżonego wyroku i wskazują na dwa wyroki chociaż kara łączna wymierzona została w miejsce kar jednostkowych orzeczonych w czterech różnych wyrokach za przestępstwa jednostkowe i ciąg przestępstw (pkt 40). Uchybienia uzasadnienia sprawiają, że zachodzą sprzeczności między treścią wyroku a jego uzasadnieniem. Te uchybienia można rzec techniczne w sporządzeniu uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie tylko nie wyjaśniają sposobu wymiaru kar łącznych, a przede wszystkim umorzenia postępowania o wydanie wyroku łącznego w pozostałym zakresie i zastosowanych przepisów, ale budzą wątpliwości, czy Sąd Rejonowy wymierzając kary łączne w pkt I tenoru wyroku miał na względzie okoliczności odnoszące się do skazanego I. I. (1) czy jednak I. I. (2), a wymierzając karę łączną w pkt III tenoru okoliczności związane z D. Ł. a nie I. I. (1).

Sąd odwoławczy jest zobowiązany do badania z urzędu, czy w czasie po wydaniu wyroku przez Sąd I instancji nie doszło do zmiany stanu faktycznego, a jeżeli taką zmianę stwierdzi to ma obowiązek ją uwzględnić. Istotnym jest zatem, że Sąd Rejonowy w Rzeszowie nie objął wyrokiem łącznym wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy – Pragi Południe w Warszawie z dnia 28 kwietnia 2025 r. (sygn. akt III K 28/25), którym za popełnione w dniu 29 marca 2017 r. dwa występki z art. 292 § 1 kk wymierzył Sąd kary po 6 miesięcy pozbawienia wolności i w ich miejsce karę łączną 10 miesięcy pozbawienia wolności. Wyrok uprawomocnił się w dniu 8 maja 2026 r. Ten ostatni zaś przemawiał jednocześnie za tym, że ustała właściwość funkcjonalna i miejscowa Sądu Rejonowego w Rzeszowie do wydania wyroku łącznego wobec skazanego I. I. (1).

Rozstrzygnięcie sądu odwoławczego

Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

11. Przedmiot utrzymania w mocy

Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

Z przyczyn wskazanych w uwagach do zarzutów apelacji w pkt 3 oraz wskazaniach z pkt 4 uzasadnienia, zważywszy na sprzeczności w wyroku i w jego uzasadnieniu, jak również między sentencją wyroku i jego uzasadnienia, przy zaniechaniach ze strony sądu co do omówienia zajętego stanowiska co do stosowanych reguł intertemporalnych i tym samym stosowanego porządku prawnego przy wymiarze kary łącznej, jak również wskazania czynników determinujących jej wysokość (tu zarzuty obrońcy skazanego oraz samego skazanego i uwagi do nich z pkt 3 uzasadnienia). Wielość uchybień w tym zakresie, jak również rozszerzenie zakresu przedmiotowego postępowania o kolejne prawomocne skazanie, stwarza konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości, zwłaszcza ujawnione sprzeczności szeroko omówione w pkt 4 uzasadnienia, wymagają powtórzenia postępowania przed sądem I instancji, aby umożliwić kontrolę instancyjną ponownie wydanego wyroku łącznego po przeprowadzeniu przewodu sądowego w całości. W sprawie wydania wyroku łącznego wobec I. I. (1) doszło do licznych uchybień w zakresie ustaleń faktycznych i prawnych, w szczególności dotyczących wykonania kar jednostkowych oraz wcześniejszych wyroków łącznych, Sąd Okręgowy uchylił wyrok łączny i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, podkreślając konieczność rzetelnego ustalenia wszystkich istotnych okoliczności. Wyrok łączny wydany przez Sąd I instancji został uchylony ze względu na błędne połączenie kar i niespójność rozstrzygnięcia z motywacją, a sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania w celu wydania nowego wyroku łącznego, uwzględniającego zmiany wynikające z nowego prawomocnego skazania. Skoro uchybienie, mające postać rażącej obrazy prawa materialnego zaistniało i miało oczywisty wpływ na treść zaskarżonego wyroku Sądu Rejonowego, to należało, na podstawie art. 440 kpk, zaskarżony wyrok łączny uchylić i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu dla Warszawy Pragi Południe w Warszawie.

Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

Ponownie rozpoznając sprawę Sąd Rejonowy weźmie pod uwagę daty orzeczonych prawomocnie kar objętych postępowaniem o wydanie wyroku łącznego, a następnie zastosuje art. 81 Tarczy 4.0 oraz art. 4 § 1 kk w opisanych powyżej zakresach. W postępowaniu ponownym Sąd Rejonowy uwzględni przedstawione wyżej zapatrywania prawne, przy czym wobec ujawnienia kolejnego skazania wyrokiem Sądu Rejonowego dla Warszawy Praga-Południe w Warszawie z dnia 28 kwietnia 2025 r. rozszerzy przedmiotowy zakres postępowania o wydanie wyroku łącznego. Rozstrzygając kwestie intertemporalne Sąd Rejonowy powinien mieć na uwadze, że przy stosowaniu przepisów sprzed wejścia w życie zmian wprowadzonych Tarczą 4.0 nie był istotny układ wydawanych wyroków (w szczególności czas wydania pierwszego wyroku skazującego), ale istotną kwestią było podleganie wykonaniu kary (a także kary łącznej) wchodzącej w skład nowej kary łącznej wymierzanej w wyroku łącznym w miejsce kar jednostkowych lub kar łącznych z poszczególnych wyroków skazujących. Natomiast przy stosowaniu przepisów obowiązujących po zmianach wprowadzonych Tarczą 4.0 należy pamiętać, że wydaniu wyroku łącznego nie stoi na przeszkodzie, że poszczególne kary wymierzone za zbiegające się przestępstwa zostały w całości lub w części wykonane, jednak objęte karą łączną przestępstwa nie mogą być przedzielone jakimkolwiek wyrokiem. Warto zauważyć, że włączenie tego nowego wyroku może uzasadniać inną konfigurację wyroków w zakresie kar podlegających łączeniu, a w konsekwencji otwiera konieczność rozważenia stosowania przepisów intertemporalnych i rozważenia, które z rozwiązań będzie korzystniejsze dla skazanego (utworzenie możliwych zbiegów jako podstawy kary łącznej poprzez połącznie poszczególnych wyroków zostało omówione w pkt 4 uzasadnienia). Wobec faktu, że apelacje zostały wniesione na korzyść skazanego, przy wyrokowaniu Sąd weźmie pod uwagę pośredni zakaz

reformationis in peius (art. 443 kpk) i wyda orzeczenie, które nie pogorszy sytuacji skazanego w stosunku do tej, jaka się ukształtowała po wydaniu zaskarżonego wyroku łącznego. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Rejonowy, jeżeli zajdzie taka możliwość dokona wnikliwej i kompleksowej analizy prawomocnych skazań dotyczących skazanego I. I. (1), poczyni ustalenia w zakresie zagadnień intertemporalnych, bacząc by wydane orzeczenie zawierało wszystkie obligatoryjne elementy oraz czyniło zadość stosownym przepisom prawa karnego materialnego.

Koszty procesu

Ponieważ wyrok Sądu Odwoławczego nie jest orzeczeniem kończącym postępowanie w sprawie, o jakim mowa w art. 626 kpk, o kosztach procesu za postępowanie odwoławcze nie orzekano.

SSO Waldemar Nycz SSO Grażyna Artymiak SSR del. Ewa Żołnierczuk – Dec

Granice zaskarżenia

Podmiot wnoszący apelację

Obrońca skazanego I. I. (3)

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

Wyrok łączny Sądu Rejonowego w Rzeszowie z dnia 18 lutego 2026 r. (sygn. akt X K 931/24)

Kierunek i zakres zaskarżenia

Na korzyść

W części

Co do kary

Podniesione zarzuty

Art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

Art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

Wnioski

Zmiana

Granice zaskarżenia

Podmiot wnoszący apelację

Skazany I. I. (3)

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

Wyrok łączny Sądu Rejonowego w Rzeszowie z dnia 18 lutego 2026 r. (sygn. akt X K 931/24)

Kierunek i zakres zaskarżenia

Na korzyść

W całości

Podniesione zarzuty

Brak zarzutów

Wnioski

Zmiana