Sąd utrzymał wyrok za uszczerbek na zdrowiu i groźby; oskarżony płaci koszty

Część wstępna

Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Wyrok Sądu Rejonowego w Ropczycach z dnia 27 stycznia 2026 r. w sprawie o sygn. akt II K 351/24 przeciwko A. J. o czyny z art. 157 § 1 kk i z art. 190 § 1 kk

Podmiot wnoszący apelację

Obrońca

Kierunek i zakres zaskarżenia

Na korzyść

W całości

Podniesione zarzuty

Art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

Art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

Art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

Wnioski

Uchylenie

Zmiana

Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

Fakty uznane za udowodnione

1. A. H.

Uprzednia niekaralność

Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Dotychczasowa niekaralność oskarżonego

Informacja z (...)

Dowód w postaci informacji z (...) w odniesieniu do oskarżonego A. H. nie budzi wątpliwości, ani w zakresie formy, ani treści. Została ona sporządzona przez uprawniony do tego podmiot w formie przewidzianej dla tej czynności. Żadna ze stron postępowania nie kwestionowała jej autentyczności i rzetelności.

Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów

.

STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

1) Ad 1)

2a)

2b)

Ad 2a

Ad 2b

3a)

3b)

Ad 3a

Ad 3b

w zakresie czynu przypisanego w pkt I wyroku (art. 157 § 1 kk) zarzut obrazy przepisów prawa materialnego, tj. art. 25 § 1 kk poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że zachowanie oskarżonego nie stanowiło działania w warunkach obrony koniecznej, podczas gdy z prawidłowej oceny materiału dowodowego wynika, że oskarżony odpierał bezpośredni, bezprawny zamach ze strony pokrzywdzonego;

Niezasadny

Obraza prawa materialnego może polegać na błędnej wykładni zastosowanego przepisu, zastosowaniu nieodpowiedniego przepisu, a także na niezastosowaniu określonego przepisu w sytuacji, gdy jego zastosowanie jest obowiązkowe. Przedmiotowe naruszenie może być przyczyną odwoławczą jedynie wtedy, gdy ma ono charakter samoistny. Orzecznictwo Sądu Najwyższego i doktryna zgodnie podkreślają, że naruszenie prawa materialnego polega na jego wadliwym zastosowaniu (niezastosowaniu) w orzeczeniu, które oparte jest na trafnych i niekwestionowanych ustaleniach faktycznych. Nie można więc mówić o obrazie prawa materialnego w sytuacji, gdy wadliwość orzeczenia w tym zakresie jest wynikiem błędnych ustaleń faktycznych przyjętych za jego podstawę lub naruszenia przepisów procesowych (postanowienie SN z dnia 29 października 2019 r., V KK 250/19; postanowienie SN z dnia 14 kwietnia 2022 r., I KK 124/22; postanowienie SN z dnia 1 kwietnia 2022 r., IV KK 458/21). Zarzut obrazy prawa materialnego jest uzasadniony w sytuacji, kiedy do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego nie zastosowano właściwego przepisu prawa materialnego bądź do ustalonego stanu faktycznego niezasadnie zastosowano przepis prawa materialnego (wyrok SA w Warszawie z dnia 10 sierpnia 2022 r., II AKa 138/22; wyrok SA w Warszawie z dnia 14 marca 2024 r., II AKa 139/22). Zarzut obrazy prawa materialnego ma rację bytu, gdy nie są kwestionowane poczynione w sprawie ustalenia faktyczne (postanowienie SN z dnia 31 marca 2022 r., V KK 61/22). Istota obrazy prawa materialnego sprowadza się zatem do wadliwej subsumpcji normy prawnej do niespornego stanu faktycznego (postanowienie SN z dnia 15 września 2022 r., III KK 382/22). Zarzut obrazy prawa materialnego ma charakter samoistny, co oznacza, że może być podnoszony w sytuacji, w której nie są kwestionowane ustalenia faktyczne (wyrok SN z dnia 30 maja 2022 r., V KK 98/22; postanowienie SN z dnia 8 września 2022 r., IV KK 284/22). Jeżeli wadliwość orzeczenia w aspekcie materialno-prawnym jest wynikiem błędnych ustaleń faktycznych przyjętych za jego podstawę lub naruszenia przepisów postępowania, to nie można takiej sytuacji utożsamiać z obrazą prawa materialnego w rozumieniu art. 438 pkt 1 kpk, gdyż ta może tylko polegać na błędnej wykładni zastosowanego przepisu, zastosowaniu przepisu niewłaściwego, czy też niezastosowaniu odpowiedniego przepisu w sytuacji, gdy jego zastosowanie jest obligatoryjne (wyrok SA w Warszawie z dnia 19 kwietnia 2022 r., II AKa 185/21). O zarzucie naruszenia prawa materialnego można mówić jedynie wówczas, gdy autor środka zaskarżenia nie podważa dokonanej przez sąd orzekający w sprawie oceny dowodów i dokonanych w oparciu o taką ocenę dowodów ustaleń faktycznych oraz wskazuje, że do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego została przez sąd zastosowana niewłaściwa subsumcja (postanowienie SN z dnia 18 listopada 2022 r., III KK 139/21). Błędne jest zatem jednoczesne zarzucanie co do tego samego zagadnienia błędu w ustaleniach faktycznych i obrazy prawa materialnego (wyrok SA w Białymstoku z dnia 18 listopada 2021 r., II AKa 185/21). Wobec przytoczonych powyżej racji oraz treści apelacji zarzut obrazy

art. 25 kk jest chybiony. Po raz kolejny przypomnieć bowiem trzeba, że zarzut obrazy prawa materialnego ma miejsce wtedy, gdy stan faktyczny został w orzeczeniu ustalony prawidłowo a nie zastosowano do niego właściwego przepisu prawa materialnego, a także wówczas, gdy nie zastosowano określonego przepisu w sytuacji, gdy jego zastosowanie było obowiązkowe. Natomiast nie zachodzi taka obraza, kiedy wadliwość zaskarżonego orzeczenia jest wynikiem błędnych ustaleń przyjętych za jego podstawę lub naruszenia przepisów prawa procesowego odnoszącego się do oceny dowodów, na podstawie których poczyniono ustalenia faktyczne. Pogląd, że przy zarzucie naruszenia prawa materialnego za punkt wyjścia należy przyjmować nie to co sąd ustalił, lecz to co powinien ustalić jest nie do zaakceptowania i tak ujmowany zarzut obrazy prawa materialnego jest w istocie zarzutem błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku (postanowienia SN z dni: 8 stycznia 2002 r.,

V KKN 214/01 i 16 lipca 2025 r.,

I KK 192/25). Zarzut obrazy art. 25 kk jest oczywiście bezzasadny, albowiem nie jest akcentowany na gruncie niekwestionowanych ustaleń faktycznych. Argumentacja obrońcy oskarżonego sprowadza się do kwestionowania ustaleń faktycznych i wyprowadzania na tej podstawie wniosku o powinności zastosowania konstrukcji obrony koniecznej (ewentualnie z przekroczeniem jej granic), a nawet działania pod wpływem błędu co do kontratypu. Taki zabieg, wobec stanowczego nieustalenia przez sąd, że oskarżony odpierał zamach ze strony pokrzywdzonego nie może zostać uznany za skuteczny (postanowienie SN z dnia 16 marca 2022 r., I KK 81/22). Rzecz w tym, że w realiach tej sprawy, co trafnie ustalił Sąd pierwszej instancji, a stanowisko to podziela sąd odwoławczy, nie sposób uznać, że oskarżony odpierał zamach ze strony pokrzywdzonego. Nawet wcześniejsze czasowo nieporozumienia rodzinne, czy też bezpośrednio przed zdarzenie poddanym prawnokarnej ocenie zwrócenie uwagi przez oskarżonego na rozsypanie trutki na gryzonie, która jednocześnie jest niebezpieczna dla jego kur, nie uprawniały do naruszenia nietykalności cielesnej, czy wypowiadanie pod adresem pokrzywdzonego gróźb (brak podstaw do przyjęcia ekscesu nawet nie obrony koniecznej, co stanu wyższej konieczności). Zresztą na uwagi oskarżonego o trutce zareagował jego brat V. H., który zebrał rozsypaną trutkę i poszedł ją zakopać. W czasie tej czynności usłyszał wołanie syna – pokrzywdzonego U. H. (2). Gdy poszedł za głosem, zastał go leżącego na klatce królików, a oskarżony był na nim i nie pozwalał mu się podnieść. Musiał użyć siły, by uwolnić syna spod ciężaru opierającego się na nim oskarżonego. Ten przebieg zdarzenia, jak również obrażenia ciała jakich doznał pokrzywdzony (także potwierdzone przez biegłego obrażenia ciała oskarżonego) sprzeciwiają się przyjęciu, by to oskarżony był osobą zaatakowaną przez U. H. (2), a podjęte przez niego działania stanowiły sposób jego obrony na atak ze strony pokrzywdzonego. Sąd Rejonowy prawidłowo ocenił dowody i wyciągnął z nich słuszne wnioski, prawidłowo ustalając stan faktyczny. W przedmiotowej apelacji podniesiono zarówno uchybienia naruszenia prawa materialnego, jak i procesowego co czyni ją niespójną. W judykaturze wielokrotnie podkreślano, że obraza prawa materialnego ma miejsce wtedy, gdy stan faktyczny został w orzeczeniu ustalony prawidłowo, a nie zastosowano do niego właściwego przepisu prawa materialnego, a także wówczas, gdy nie zastosowano określonego przepisu w sytuacji, gdy jego zastosowanie było obowiązkowe. Natomiast nie zachodzi taka obraza, kiedy wadliwość zaskarżonego orzeczenia jest wynikiem błędnych ustaleń przyjętych za jego podstawę lub naruszenia przepisów prawa procesowego (wyrok SN z dnia 23 lipca 1974 r.,

V KR 212/74; postanowienie SN z dnia 8 stycznia 2002 r.

V KKN 214/01). Pogląd, że przy zarzucie naruszenia prawa materialnego za punkt wyjścia należy przyjmować nie to co Sąd ustalił, lecz to co powinien ustalić jest nie do zaakceptowania i tak ujmowany zarzut obrazy prawa materialnego jest w istocie zarzutem błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku (postanowienie SN z dnia 16 lipca 2025 r., II KK 272/25; postanowienie SN z dnia 16 lipca 2025 r., I KK 192/25; postanowienie SN z dnia 25 lutego 2025 r., III KK 16/25). Zarzut nie jest zasadny.

w zakresie czynu przypisanego w pkt I wyroku (art. 157 § 1 kk)

obrazy przepisów postępowania mającą istotny wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 7 kpk, art. 410 kpk oraz art. 5 § 2 kpk, polegającą na dokonaniu dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału dowodowego poprzez:



bezkrytyczne przyjęcie wersji zdarzenia przedstawionej przez pokrzywdzonego, pomimo braku jakiegokolwiek bezpośredniego świadka zdarzenia, który potwierdzałby, kto był jego inicjatorem, jak również pomimo tego, iż zeznania świadka (pokrzywdzonego) ulegały zmianie na przestrzeni postępowania przygotowawczego oraz postępowania sądowego, jak również pomimo tego, iż pokrzywdzony mijał się z prawdą w zakresie istotnych elementów zdarzenia, jak np. to, iż rzucił w A. H. drewnianą belką w momencie, gdy ten bezbronnie leżał na ziemi, co wprost wskazuje, iż zeznania pokrzywdzonego są niewiarygodne i mają na celu umniejszenie jego roli w zdarzeniu,



pominięcie, iż z materiału dowodowego wynika, że oskarżony nie przejawiał zachowań agresywnych, a jego działanie ograniczało się do spokojnego zwrócenia uwagi na niebezpieczne rozrzucenie trutki na szczury, przy czym gdyby rzeczywiście działał agresywnie, mógłby zaatakować obecnego na miejscu ojca pokrzywdzonego, z którym rozmawiał jako z pierwszym, czego nie uczynił wobec czego przyjęcie, iż przejawił agresję w stosunku do U. H. (1) jawi się jako całkowicie sprzeczne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego,



pominięcie istotnych dowodów w postaci dokumentacji medycznej oskarżonego, z której wynika, iż doznał on licznych obrażeń ciała, w tym rozcięcia łuku brwiowego, a także dokumentacji fotograficznej przedstawiającej jego odzież - podartą i zakrwawioną koszulkę, co jednoznacznie wskazuje, iż był on osobą atakowaną i poddaną przemocy fizycznej, a nie agresorem,



dowolne i sprzeczne z zasadami logiki oraz doświadczenia życiowego zinterpretowanie wypowiedzi „tato, tato" jako wołania o pomoc, podczas gdy z materiału dowodowego nie wynika, aby pokrzywdzony wprost wzywał pomocy, a sama treść tej wypowiedzi może być interpretowana również jako zwrócenie się do ojca w innym celu, w tym np. w kontekście eskalacji zdarzenia,



pominięcie zeznań świadka siostry oskarżonego, która bezpośrednio po zdarzeniu widziała pokrzywdzonego i wskazała, iż jego wygląd nie wskazywał na złamanie nosa, jak również nie wyglądał na osobę pokrzywdzoną, w przypadku gdy jednocześnie to oskarżony wyglądał jakby został pobity bowiem miał całą zakrwawioną twarz oraz podartą i zakrwawioną koszulkę,



pominięcie istotnych okoliczności wynikających z zeznań ratowników medycznych udzielających pomocy oskarżonemu oraz pokrzywdzonemu, z których jednoznacznie wynika, iż w przypadku podejrzenia złamania nosa u U. H. (1) sporządzana jest stosowna dokumentacja medyczna, której w niniejszej sprawie brak, a co za tym idzie - dowolne przyjęcie przez Sąd, iż pokrzywdzony doznał złamania nosa w następstwie działania oskarżonego, pomimo braku obiektywnego potwierdzenia takiego urazu bezpośrednio po zdarzeniu

w zakresie czynu przypisanego w pkt III wyroku (art. 190 § 1 kk) zarzut

obrazy przepisów postępowania mającą istotny wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 7 kpk, art. 410 kpk oraz art. 5 § 2 kpk polegającą na dokonaniu dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału dowodowego, w szczególności poprzez:



bezkrytyczne uznanie za wiarygodne zeznań pokrzywdzonego w zakresie rzekomego kierowania gróźb karalnych,



pominięcie, iż żaden ze świadków obecnych na miejscu zdarzenia nie potwierdził faktu ich wypowiadania, w tym także ojciec pokrzywdzonego, który pojawił się w trakcie zdarzenia i nie wskazywał, aby słyszał jakiekolwiek groźby,



pominięcie, iż pokrzywdzony bezpośrednio po zdarzeniu nie informował interweniujących funkcjonariuszy o kierowaniu wobec niego gróźb, co podważa wiarygodność jego późniejszych twierdzeń;



pominięcie istotnej okoliczności, iż to sam pokrzywdzony przejawiał zachowania agresywne wobec oskarżonego, w tym uderzył go drewnianą belką w sytuacji, gdy oskarżony znajdował się na ziemi, co pozostaje w oczywistej sprzeczności z przyjęciem, że pokrzywdzony pozostawał w stanie uzasadnionej obawy spełnienia jakichkolwiek gróźb;

Niezasadny

Niezasadny

Zarzut obrazy prawa procesowego może zostać uznany przez sąd odwoławczy za zasadny i skuteczny tylko wówczas, gdy spełnione są łącznie dwa warunki. Pierwszy z nich to rzeczywiste naruszenie przez sąd

meriti określonego przepisu prawa procesowego oraz wskazanie przez skarżącego sposobu jego naruszenia przez sąd orzekający w I instancji. Drugi warunek to wynikający z treści art. 438 pkt 2 kpk obowiązek wykazania przez autora apelacji wpływu obrazy danego przepisu prawa procesowego na treść wyroku. Dla skuteczności zarzutu obrazy przepisów konieczne jest wykazanie, który konkretnie dowód (dowody) został przez sąd dowolnie oceniony oraz w czym ta dowolność się przejawia. W tym zakresie nie przedstawiono przekonujących argumentów przemawiających za słusznością powyżej sformułowanych zarzutów. Sąd Rejonowy przeprowadził postępowanie dowodowe w sposób prawidłowy i wnikliwy, nie pomijając potrzeby ustalenia najistotniejszych okoliczności. Podczas postępowania dowodowego Sąd I instancji wyczerpał dostępne możliwości dowodowe w celu ustalenia, czy istnieją podstawy do przypisania oskarżonemu zarzucanych mu czynów, respektując przy tym zasady procesowe, w tym zasadę prawdy materialnej (art. 2 § 2 kpk), zasadę bezstronności (art. 4 kpk), zasadę

in dubio pro reo (art. 5 § 2 kpk), a także zasadę swobodnej oceny dowodów (art. 7 kpk). Dokonane w wyroku ustalenia faktyczne wolne są od błędów i uwzględniają całokształt okoliczności ujawnionych w toku rozprawy (art. 410 kpk). Przeprowadzone w taki sposób postępowanie dowodowe wyjaśniło istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności przypisanego oskarżonemu czynu. Podniesiony w apelacji zarzut obrazy przepisów postępowania, w tym wskazanych art. 410 kpk i art. 7 kpk, może być skuteczny tylko wtedy, gdy Skarżący wykaże, że Sąd orzekający – oceniając dowody – naruszył zasady logicznego rozumowania, nie uwzględnił przy ich ocenie wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego. Zauważyć należy, że Sąd Rejonowy wydał wyrok na podstawie całokształtu ujawnionych w toku postępowania okoliczności mających znaczenie dla przedmiotowego rozstrzygnięcia wobec czego ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie uchybia art. 410 kpk. W szczególności bowiem naruszenie art. 410 kpk może polegać na oparciu wyroku na okolicznościach nieujawnionych w toku rozprawy głównej, albo pominięciu przy wyrokowaniu okoliczności wynikających z przeprowadzonych dowodów (postanowienie SN z dnia 14 grudnia 2006 r., III KK 372/06). Dokonanie zaś ocen dowodów nie jest obrazą tego przepisu (wyrok SA w Krakowie z dnia 29 grudnia 2006 r., II AKa 223/06). Skarżący zdaje się nie dostrzegać, że tak dokumentacja medyczna i opinia biegłego co do rodzaju stwierdzonych obrażeń ciała A. H., były podstawą dowodową czynionych ustaleń faktycznych. Sąd Rejonowy ustalił bowiem, że U. H. (1) rzucił deską w stronę oskarżonego, jak również zadawał mu ciosy w wyniku których A. H. doznał obrażeń, które spowodowały naruszenie czynności narządu ciała na okres nie dłuższy niż 7 dni. Natomiast dla skuteczności zarzutu obrazy art. 7 kpk konieczne jest wykazanie, który konkretnie dowód (dowody) został przez sąd dowolnie oceniony oraz w czym ta dowolność się przejawia. W realiach niniejszej sprawy nie można przyjąć, iżby Sąd Rejonowy naruszył dyrektywy art. 7 kpk przy ustalaniu, że oskarżony dokonał przypisanych mu czynów. W szczególności, do wysunięcia takiego twierdzenia dalece niewystarczające jest to, iż przyjęte przez Sąd I instancji założenia dowodowe, nie odpowiadają preferencjom Skarżącego. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego przekonanie sądu o wiarygodności jednych dowodów i niewiarygodności innych pozostaje pod ochroną art. 7 kpk, jeśli tylko jest poprzedzone ujawnieniem w toku rozprawy głównej całokształtu okoliczności sprawy, stanowi wyraz rozważenia wszystkich okoliczności przemawiających zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonego, jest zgodne ze wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego, a nadto zostało wyczerpująco i logicznie uargumentowane w uzasadnieniu wyroku. Skarżący nie wykazał, aby którykolwiek z powyższych warunków nie został w zaskarżonym wyroku dotrzymany, a zatem także i zarzut obrazy art. 7 kpk nie mógł w realiach niniejszej sprawy stanowić przyczyny wzruszenia zaskarżonego orzeczenia. W niniejszej sprawie Sąd dokonał oceny dowodów w sposób zgodny z dyspozycją art. 7 kpk. Oceniając wyjaśnienia oskarżonego brał pod uwagę całość jego wyjaśnień i odnosił je do innych dowodów zgromadzonych w sprawie. Tak dokonana weryfikacja wyjaśnień oskarżonego została dokonana prawidłowo, a przekonanie Sądu w tej mierze pozostaje pod ochroną art. 7 kpk. Podobnie błędnie Skarżący podniósł bezpodstawność dania wiary zeznaniom pokrzywdzonego. Sąd Rejonowy także zestawił wypowiedzi oskarżonego i pokrzywdzonego. Te zaś, a zwłaszcza przeciwstawne w swojej treści wypowiedzi, nie tylko zestawił ze sobą, ale także z wypowiedziami innych świadków oraz z pozostałym materiałem dowodowym w postaci głównie dokumentacji medycznej, ale i fotograficznej. Podkreślić należy nieudaną próbę zdyskredytowania pokrzywdzonego i przez to osłabienie wiarygodności jego zeznań prawidłowo Sąd przyznał atrybut wiarygodności. Podkreślić należy, że Sąd Rejonowy przekonanie o wiarygodności zeznań pokrzywdzonego przekonująco umotywował. W związku z ich treścią Sąd Rejonowy nie miał wątpliwości co do przebiegu zdarzenia, jak również roli, jaką w nim pełnił oskarżony. Ocena wypowiedzi osobowych źródeł dowodowych, w tym wyjaśnień oskarżonego i zeznań świadków, należy do prerogatywy sądu orzekającego. Wskazał on na okoliczności, które uwzględnił dokonując ich oceny. Sąd nie postąpił w sposób arbitralny. Swoje stanowisko uzasadnił. Nie można też zapominać o roli, jaką w procesie oceny wiarygodności osobowych źródeł dowodowych odgrywa bezpośrednie zetknięcie się z osobami przesłuchiwanymi i czynienie tych ocen z uwzględnieniem spostrzeżeń ich zachowań, sposobu udzielania odpowiedzi i reakcji na zadawane pytania. Dla skuteczności zarzutu obrazy art. 7 kpk konieczne jest wykazanie, który konkretnie dowód (dowody) został przez sąd dowolnie oceniony oraz w czym owa dowolność się przejawia. Nie jest w tej mierze przeciwstawienie wyjaśnień oskarżonego z zeznaniami pokrzywdzonego, jak czyni to skarżący. Zarzut naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów nie może sprowadzać się do samej polemiki z ustaleniami sądu wyrażonymi w uzasadnieniu w uzasadnieniu orzeczenia, czy też przeciwstawianiu tymże ustaleniom odmiennego poglądu opartego na własnej dokonanej przez skarżącego ocenie materiału dowodowego (wyrok SA w Lublinie z dnia 22 kwietnia 2026 r., II AKa 52/26). Zarzut obrazy art. 7 kpk i w związku z tym dokonanie błędnych ustaleń faktycznych może być skuteczny tylko wtedy, gdy Skarżący wykaże, że Sąd orzekający – oceniając dowody – naruszył zasady logicznego rozumowania, nie uwzględnił przy ich ocenie wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego. Tymczasem Skarżący podniesione zarzuty motywuje dokonaną przez siebie oceną materiału dowodowego, którą przeciwstawia ocenie dokonanej przez Sąd Rejonowy a kwestionowanej w apelacji. Nie narusza dyspozycji art. 410 kpk oparcie czynionych ustaleń faktycznych na części materiału dowodowego, zwłaszcza gdy wypowiedzi osobowych źródeł dowodowych tworzą diametralnie różne grupy twierdzeń co do przebiegu poddanych prawnokarnej ocenie zdarzeń. Wówczas istota orzekania skupia się na dokonaniu oceny tych grup dowodów i dokonania wyboru tych, którym w świetle całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego, w uwzględnieniu doświadczenia życiowego, zasad logiki można przyznać atrybut wiarygodności. Nie jest oparciem orzeczenia na części dowodów, jak zarzuca skarżący, uczynienie podstawą faktyczną rozstrzygnięcia tych dowodów, które zostały uznane za wiarygodne, a odrzucenie dowodów, które w procesie ich oceny Sąd uznał za niewiarygodne. Zarzut obrazy przepisów postępowania nie zasługiwał na uwzględnienie.

Zarzut obrazy art. 5 § 2 kpk - został sformułowany w sposób ogólnikowy, jedynie poprzez stwierdzenie, że w niniejszej sprawie wystąpiły wątpliwości, które uniemożliwiają przyjęcie oraz ustalenie, iż to oskarżony dokonał zarzucane mu czyny, których nie usunięto w postępowaniu dowodowym. Wątpliwości te zdaniem Skarżącego nie zostały rozstrzygnięte na korzyść oskarżonego, łamiąc tym samym zasadę domniemania niewinności. Tak sformułowany zarzut nie jest zasadny. Zarzut obrazy art. 5 § 2 kpk byłby słuszny wówczas, gdyby po przeprowadzeniu wszystkich istotnych dowodów i poddaniu ich ocenie, w ramach dyrektywy określonej w art. 7 kpk wyciągnięte zostały wnioski, które prowadzą do ustalenia co najmniej dwóch równorzędnych, równie prawdopodobnych, wersji przebiegu zdarzeń. Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie zaistniała, a to że w sposób nieuprawniony postrzega ją Skarżący, nie oznacza trafności tak postawionego zarzutu. Natomiast w wypadku wyrażonej w art. 5 § 2 kpk reguły

in dubio pro reo, podkreślić trzeba, że przepis ten odnosi się do „wątpliwości” Sądu orzekającego, a nie stron, czy ich reprezentantów procesowych. Dlatego też w orzecznictwie wskazuje się, że sytuacja równoznaczna z „nie dającymi się usunąć wątpliwościami” jest kategorią obiektywną w tym sensie, że ani zasady logicznego rozumowania, ani zasady doświadczenia życiowego lub nauki nie pozwalają usunąć określonej wątpliwości co do dwóch (albo więcej) możliwych wersji tego samego zdarzenia (faktu). Nie ma to zatem nic wspólnego z subiektywnymi ocenami stron procesowych. Oceny te nie powodują ani powstania stanu „nie dających się usunąć wątpliwości” i tym samym nie kreują naruszenia prawa procesowego (postanowienie SN z 15 kwietnia 2004 r., II KK 369/03), ani też same takie oceny nie są w stanie takich wątpliwości wzbudzić. Przecież z treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika w sposób oczywisty, że Sąd I instancji nie powziął jakichkolwiek wątpliwości natury faktycznej, co do przebiegu zdarzeń i zachowań oskarżonego. Skoro zatem takich wątpliwości nie powziął, to nie mogło dojść do naruszenia art. 5 § 2 kpk. Fakt, iż takie wątpliwości zdaje się mieć Skarżący, a wynikają one raczej z subiektywnej oraz wybiórczej i jednostronnej oceny dowodów, nie oznacza, że dyspozycja normy art. 5 § 2 kpk została naruszona. Nie należą do takich wątpliwości związane z problemem oceny dowodów, a więc który z wzajemnie sprzecznych dowodów zasługuje na wiarę, a który tego waloru nie ma. Jeżeli Sąd dokonał ustaleń na podstawie swobodnej oceny dowodów, odpowiadającej zasadom logiki i doświadczenia życiowego i w zgodzie z art. 410 kpk, a ustalenia te są stanowcze, to nie może zachodzić obraza art. 5 § 2 kpk (wyrok SA w Katowicach z dnia 5 czerwca 2007 r., II AKa 173/07). Jeżeli pewne ustalenia faktyczne zależne są od dania wiary lub odmówienia jej zeznaniom świadków, czy wyjaśnieniom oskarżonego, to nie można mówić o naruszeniu zasady

in dubio pro reo, a ewentualne zastrzeżenia co do oceny wiarygodności konkretnego dowodu lub grupy dowodów rozstrzygane mogą być jedynie na płaszczyźnie utrzymania się przez Sąd w granicach sędziowskiej swobodnej oceny dowodów wynikające z treści art. 7 kpk (wyrok SN z dnia 11 października 2002 r., V KKN 251/01). Zarzut obrazy art. 5 § 2 kpk nie może być bowiem podnoszony jednocześnie z zarzutem naruszenia art. 7 kpk, gdyż dotyczy wtórnej do ustaleń faktycznych płaszczyzny procedowania. Mianowicie, niedających się usunąć wątpliwości, które mogą powstać jedynie wówczas, gdy Sąd orzekający, po wyczerpaniu wszystkich możliwości dowodowych, oceni materiał dowodowy zgodnie ze standardami wyznaczonymi przez zasadę swobodnej oceny dowodów. Przepisy art. 5 § 2 kpk i art. 7 kpk mają charakter rozłączny. Tymczasem Skarżący czyni zarzut obrazy art. 5 § 2 kpk jednocześnie podnosząc zarzut obrazy art. 7 kpk. Zarzuty naruszenia wskazanych przepisów postępowania nie są zasadne.

w zakresie czynu przypisanego w pkt I wyroku (art. 157 § 1 kk) zarzut

błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mający wpływ na jego treść, polegający na przyjęciu, że to oskarżony był inicjatorem zdarzenia oraz, że pokrzywdzony doznał obrażeń w postaci złamania nosa w wyniku działania oskarżonego, podczas gdy prawidłowa analiza materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że zdarzenie miało charakter obrony przed agresywnym zachowaniem pokrzywdzonego, a brak jest wiarygodnych dowodów potwierdzających powstanie u niego obrażeń w postaci złamania nosa w okolicznościach wskazywanych przez Sąd;

w zakresie czynu przypisanego w pkt III wyroku (art. 190 § 1 kk) zarzut

błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mający wpływ na jego treść, polegający na przyjęciu, że oskarżony kierował wobec pokrzywdzonego groźby karalne wzbudzające uzasadnioną obawę ich spełnienia, podczas gdy brak jest jakichkolwiek obiektywnych dowodów potwierdzających zarówno fakt ich wypowiedzenia, jak i realność oraz uzasadniony charakter obawy po stronie pokrzywdzonego

Niezasadny

Niezasadny

Zarzut błędu w ustaleniach faktycznych może być uznany za trafny jedynie wówczas, gdy skarżący wykaże, iż rozstrzygnięcie sądu nie uwzględnia całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego bądź że ocena poszczególnych dowodów jest sprzeczna z zasadami logicznego myślenia, doświadczenia życiowego, czy wskazaniami wiedzy. Zarzut błędu w ustaleniach faktycznych nie może sprowadzać się do polemiki ze stanowiskiem sądu wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i prezentowania odmiennej subiektywnej oceny dowodów. Sama możliwość przeciwstawienia ustaleniom Sądu orzekającego odmiennego poglądu w kwestii ustaleń faktycznych, opartego nie na innych dowodach od tych, na których oparł się Sąd pierwszej instancji, a w zasadzie jedynie na wyjaśnieniach oskarżonego, nie może prowadzić do wniosku o popełnieniu przez Sąd błędu w ustaleniach faktycznych (wyrok SA w Katowicach z dnia 5 kwietnia 2007 r., II AKa 30/07). Nie może on osiągać celu zamierzonego przez wnoszącego apelację, jeżeli sprowadza się w swojej istocie do polemiki z rozważaniami Sądu I instancji, zawartymi w pisemnych motywach wyroku. Istota zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych nie może bowiem opierać się na odmiennej ocenie materiału dowodowego, innymi słowy na forsowaniu własnego poglądu strony na tę kwestię. Wobec kwestionowania i podnoszenia zarzutu błędów w ustaleniach faktycznych zasadnym jest przypomnienie utrwalonego poglądu sformułowanego tak w doktrynie, jak i w judykaturze, że ustalenia faktyczne dokonane przez Sąd orzekający mogą być skutecznie kwestionowane, a ich poprawność zdyskwalifikowana, wtedy dopiero, gdy w procesie dochodzenia do nich Sąd ten uchybił wskazaniom z art. 7 kpk, pominął istotne dowody w sprawie lub oparł się na dowodach nieujawnionych na rozprawie, sporządził uzasadnienie niezrozumiałe, wewnętrznie sprzeczne bądź sprzeczne z regułami logicznego rozumowania, wyłączające możliwość merytorycznej oceny kontrolno-odwoławczej. Ocena dowodów dokonana z zachowaniem wymienionych kryteriów pozostaje zatem pod ochroną art. 7 kpk, gdy nadto Sąd nie orzeknie z obrazą art. 410 kpk i art. 424 kpk oraz nie uchybi dyrektywnie art. 5 § 2 kpk. Tego rodzaju uchybień tak w procesie dokonywania ustaleń faktycznych, jak też w odniesieniu do uzasadnienia wyroku Sądu I instancji, Sąd odwoławczy nie stwierdził i ich istnienia w żadnym stopniu nie uwiarygodnił Skarżący. Polemika z prawidłowymi i zgodnymi z wymogami art. 7 kpk ustaleniami Sądu Rejonowego sprowadza się do subiektywnej opinii Skarżącego i nie stanowi dostatecznych podstaw do kwestionowania prawidłowości wydanego orzeczenia. Wbrew zarzutom apelacji ustalenia faktyczne przyjęte za podstawę zaskarżonego wyroku nie są błędne. Zastrzeżeń bowiem nie nasuwa ocena dowodów, której są one wynikiem. Sąd Rejonowy ocenił całość zebranego materiału dowodowego. W pisemnych motywach wskazał, jakie fakty uznał za udowodnione i dlaczego. Podał również z jakich powodów odrzucił dowody przeciwne. Przy dokonywaniu ich oceny kierował się zasadami prawidłowego rozumowania ora wskazaniami doświadczenia życiowego. W przedstawionym w pisemnym uzasadnieniu procesie wnioskowania Sądu I instancji, który doprowadził do określonych ustaleń brak jest błędów logicznych, czy też niespójności. Dla skuteczności zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych nie jest wystarczające wykazywanie, że określona grupa dowodów pozwala na przyjęcie, iż zdarzenie mogło mieć inny przebieg. Należy bowiem wykazać, którym wskazaniom wiedzy, logiki i doświadczenia życiowego uchybił Sąd orzekający czyniąc kwestionowane ustalenia, tego zaś apelujący nie uczynił. Możliwość zaś przeciwstawienia ustaleniom Sądu I instancji odmiennego poglądu nie może prowadzić do wniosku o popełnieniu przez Sąd orzekający błędu w ustaleniach faktycznych, poczynionych na podstawie dowodów ocenionych w sposób wadliwy, bo dowolny. Nie sposób uznać za skuteczny zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych tylko dlatego, że Skarżący kwestionuje rozstrzygnięcie, jednak w sposób przekonujący nie wykazuje wpływu wskazywanego błędu na treść zaskarżonego orzeczenia, co jest zgodnie z art. 438 pkt 3 kpk determinantą skuteczności tak podnoszonego zarzutu.

o zmianę zaskarżonego orzeczenia w całości poprzez uznanie oskarżonego A. H. za niewinnego zarzucanych mu czynów,

zasądzenie na rzecz oskarżonego kosztów sądowych przed Sądem I i II instancji wraz z kosztami ustanowienia obrońcy,

ewentualnie

o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Ropczycach do ponownego rozpoznania.

Niezasadny

Brak jest podstaw do uwzględnienia zarzutów apelacji, a w konsekwencji nie zasługiwał jako niezasadny na uwzględnienie wniosek o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego od zarzucanego mu czynu. Również przeprowadzenie kompleksowego i pełnego postępowania dowodowego, przy braku jego wadliwości, sprawia, że wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Ropczycach do ponownego rozpoznania nie był zasadny. Skarżący w apelacji nie wskazał na istotne luki w postępowaniu dowodowym, a jedynie na wadliwość oceny przeprowadzonych dowodów. Nie wykazał również by niezbędne było przeprowadzenie przewodu sądowego na nowo w całości (art. 437 § 2 kpk), a są to przesłanki uzasadniające podniesienie postulatu kasatoryjnego orzeczenia przez Sąd odwoławczy połączonego z wnioskiem ponownego rozpoznania sprawy przez Sąd I instancji.

Okoliczności podlegające uwzględnieniu z urzędu

1.

Rozstrzygnięcie sądu odwoławczego

Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

1. Przedmiot utrzymania w mocy

Sąd Okręgowy utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Ropczycach z dnia 27 stycznia 2026 r. (sygn. akt II K 351/24), którym Sąd uznał oskarżonego A. H. za winnego popełnienia przypisanych mu występków:

1) z art. 157 § 1 kk polegającego na tym, że oskarżony w dniu11 lipca 2024 r. w m. V., woj. (...), poprzez zadawanie uderzeń rękoma spowodował u U. H. (1) obrażenia ciała w postaci urazu głowy z otarciem naskórka i podbiegnięciem krwawym okolicy nasady nosa, złamania kości nosa, stłuczenia szyi i okolicy obojczyka z otarciem naskórka po stronie prawej, które to obrażenia spowodowały naruszenie czynności narządów ciała U. H. (1) na okres powyżej dni siedmiu. Za tak przypisany czyn na podstawie art. 157 § 1 kk przy zastosowaniu art. 37a § 1 kk Sąd wymierzył oskarżonemu grzywnę w wysokości 160 stawek dziennych przy określeniu wysokości jednej stawki na kwotę 15 zł. Jednocześnie na podstawie art. 46 § 1 kk Sąd orzekł wobec oskarżonego obowiązek zapłaty na rzecz U. H. (1) kwoty 1.500 zł tytułem częściowego zadośćuczynienia;

2) z art. 190 § 1 kk polegającego na tym, że oskarżony w dniu 11 lipca 2024 r. w m. V., woj. (...), kierował do U. H. (1) groźby popełnienia przestępstwa na jego szkodę, które to groźby wzbudziły u pokrzywdzonego uzasadnioną okolicznościami obawę, iż zostaną spełnione. Za tak przypisany czyn na podstawie art. 190 § 1 kk przy zastosowaniu art. 37a § 1 kk Sąd wymierzył oskarżonemu grzywnę w wysokości 150 stawek dziennych przy określeniu wysokości jednej stawki na kwotę 15 zł.

W miejsce kar jednostkowych Sąd, na podstawie art. 85 § 1 kk i art. 86 § 1 i 2 kk orzekł wobec oskarżonego A. H. karę łączną grzywny w wysokości 200 stawek dziennych przy przyjęciu wysokości jednej stawki na kwotę 15 zł.

Sąd Okręgowy zaaprobował orzeczenia Sądu Rejonowego w przedmiocie kosztów procesu, którymi na podstawie art. 627 kpk Sąd zasądził od oskarżonego A. H. na rzecz:



oskarżyciela posiłkowego U. H. (1) kwotę 1.512 zł tytułem kosztów związanych z ustanowieniem pełnomocnika w sprawie,



Skarbu Państwa koszty sądowe w kwocie 536,84 zł.

W pierwszej kolejności zauważyć należy, że nie było żadnych merytorycznych czy formalnych racji, które przemawiałyby za koniecznością uchylenia zaskarżonego wyroku w całości jak postulował Skarżący. Sąd Rejonowy wykorzystał w toku rozprawy istniejące możliwości weryfikacji tez aktu oskarżenia i twierdzeń obrony, w granicach niezbędnych dla ustalenia faktów istotnych dla wydanego rozstrzygnięcia. Sąd Rejonowy oparł orzeczenie na prawidłowo zgromadzonym materiale dowodowym w toku poprawnie przeprowadzonego postępowania sądowego. W tym zakresie podniesiony zarzuty naruszenia przepisów postępowania i błędu w ustaleniach faktycznych nie były zasadne. Dokonana zaś ocena dowodów mieszcząca się w granicach zakreślonych dyspozycją art. 7 kpk, pozwoliła Sądowi Rejonowemu na poczynienie prawidłowych ustaleń faktycznych. Sąd Rejonowy w sposób przekonujący przedstawił powody, dla których dał wiarę pokrzywdzonemu i wspierających go dowodom, a odrzucił w części wyjaśnienia oskarżonego. Istotne dla rozstrzygnięcia w kwestii odpowiedzialności za zarzucane oskarżonemu czyny okoliczności ujawnione w toku postępowania przed Sądem Rejonowym zostały szczegółowo omówione w pisemnych motywach zaskarżonego wyroku. Sąd Okręgowy podziela zajęte w tej mierze stanowisko. W wyczerpującym uzasadnieniu, Sąd

meriti poddał wszechstronnej i logicznej analizie zebrane dowody, w sposób w pełni przekonujący oraz zgodny ze wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego, przedstawił, na jakich przesłankach faktycznych i prawnych oparł swoje przekonanie odnośnie do wiarygodności tych dowodów, które włączył do podstawy faktycznej wyroku. Kontrola instancyjna nie potwierdziła zasadności podniesionych w środku odwoławczym uchybień. Sąd I instancji dokonał ustaleń faktycznych opierając się na całokształcie materiału dowodowego, a wyciągając trafne wnioski poczynił prawidłowe ustalenia faktyczne, z których wyciągnął słuszne wnioski co do podstaw do przypisania oskarżonemu zarzucanych aktem oskarżenia czynów. Przy braku podstaw do uwzględnienia zarzutów apelacji brak jest merytorycznych podstaw do uchylenia zaskarżonego wyroku. Oparcie zaś orzeczenia na kompletnym materiale dowodowym, przy braku wystąpienia przyczyn z art. 439 kpk i art. 440 kpk sprawia, że nie ma podstaw do przekazania sprawy do ponownego jej rozpoznania po uprzednim uchyleniu zaskarżonego wyroku w całości. Sąd Odwoławczy mając na względzie powyższe okoliczności, na podstawie art. 437 kpk, art. 449 kpk i art. 456 kpk utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie Sądu Rejonowego

Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

1. Przedmiot i zakres zmiany

Koszty procesu

Punkt II wyroku, czyn III

Wobec nieuwzględnienia apelacji obrońcy oskarżonego, stosownie do dyspozycji art. 636 § 1 kpk, Sąd Okręgowy kosztami procesu za postępowanie odwoławcze obciążył oskarżonego A. H.. Koszty procesu obejmują koszty sądowe i uzasadnione wydatki stron (art. 616 § 1 kpk).

W postępowaniu odwoławczym oskarżyciel posiłkowy U. H. (1) był reprezentowany przez pełnomocnika. Stąd też Sąd Odwoławczy zasądził od oskarżonego A. H. na rzecz oskarżyciela posiłkowego U. H. (1) kwotę 840 zł tytułem zwrotu wydatków związanych z udziałem jego pełnomocnika w postępowaniu odwoławczym. Wysokość zasądzonej kwoty wynika z dyspozycji § 11 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r.

w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2026 r., poz. 215) i obejmuje opłatę minimalną za udział w sprawie prowadzonej przed sądem okręgowym jako sądem II instancji w wysokości 840 zł.

Na zasądzona od oskarżonego A. H. na rzecz Skarbu Państwa kwota 350 zł tytułem kosztów sądowych za postepowanie odwoławcze obejmuje: wydatki wyłożone w toku postepowania odwoławczego w wysokości 50 zł oraz stosownie do art. 3 ust. 1 w zw. z art. 8 ustawy o opłatach w sprawach karnych opłatę w wysokości 300 zł.

SSO Grażyna Artymiak

Granice zaskarżenia

Podmiot wnoszący apelację

Obrońca oskarżonego A. H.

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

Wyrok Sądu Rejonowego w Ropczycach z dnia 27 stycznia 2026 r. (sygn. akt II K 351/24)

Kierunek i zakres zaskarżenia

Na korzyść

W całości

Podniesione zarzuty

Art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

Art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

Art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

Wnioski

Uchylenie

Zmiana