Sąd oddalił apelację prokuratora, J. W. pozostaje uniewinniona z kradzieży z włamaniem

Część wstępna

Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Wyrok Sądu Rejonowego w Dębicy z dnia 6 maja 2026 r. w sprawie o sygn. akt II K 251/25 przeciwko J. W. oskarżonej o czyny z art. 279 § 1 kk (14-krotnie)

Podmiot wnoszący apelację

Oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

Kierunek i zakres zaskarżenia

Na niekorzyść

W całości

Podniesione zarzuty

Art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

Wnioski

Uchylenie

Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

Fakty uznane za udowodnione

1. J. W.

Uprzednia niekaralność

Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Dotychczasowa niekaralność oskarżonego

Informacja z (...)

Dowód w postaci informacji z (...) w odniesieniu do oskarżonej J. W. nie budzi wątpliwości, ani w zakresie formy, ani treści. Została ona sporządzona przez uprawniony do tego podmiot w formie przewidzianej dla tej czynności. Żadna ze stron postępowania nie kwestionowała jej autentyczności i rzetelności.

Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów

.

STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

obrazy przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 279 § 1 kk poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na nieprawidłowym rozumieniu znamienia strony podmiotowej przestępstwa kradzieży, tj. „zamiaru zaboru w celu przywłaszczenia” (

animus rem sibi habendi) i w konsekwencji niezasadne przyjęcie, iż zachowanie oskarżonej nie wypełniło ustawowych znamion czynu zabronionego, co skutkowało niesłusznym jej uniewinnieniem

Niezasadny

Zarzut obrazy prawa materialnego ma miejsce wtedy, gdy stan faktyczny został w orzeczeniu ustalony prawidłowo a nie zastosowano do niego właściwego przepisu prawa materialnego, a także wówczas gdy nie zastosowano określonego przepisu w sytuacji gdy jego zastosowanie było obowiązkowe. Natomiast nie zachodzi taka obraza, kiedy wadliwość zaskarżonego orzeczenia jest wynikiem błędnych ustaleń przyjętych za jego podstawę lub naruszenia przepisów prawa procesowego. Pogląd, że przy zarzucie naruszenia prawa materialnego za punkt wyjścia należy przyjmować nie to co sąd ustalił, lecz to co powinien ustalić, jest nie do zaakceptowania i tak ujmowany zarzut obrazy prawa materialnego jest w istocie zarzutem błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku (postanowienia SN z dnia 8 stycznia 2002 r., V KKN 214/01; z dnia 16 lipca 2025 r., I KK 192/25; z dnia 7 stycznia 2026 r., V KK 522/25). Tymczasem we wniesionej apelacji Skarżący w rzeczywistości kwestionuje ustalenia faktyczne i na tej podstawie wyprowadza wniosek o powinności zastosowania art. 279 § 1 kk do zachowań oskarżonej zarzucanych w akcie oskarżenia. Rzecz w tym, że w realiach tej sprawy, co trafnie ustalił sąd I instancji, a pogląd ten podzieli sąd odwoławczy. Z obrazą prawa materialnego mamy do czynienia wówczas, gdy do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego sąd zastosował niewłaściwą kwalifikację prawną bądź dokonał wadliwej wykładni przepisów prawa materialnego. Sąd nie podzielił poglądu, że przy zarzucie obrazy prawa materialnego za punkt wyjścia należy przyjmować nie to co sąd ustalił, ale to co powinien ustalić (postanowienie SN z dnia 5 lutego 2010 r., V KK 569/19).

Niebudzące wątpliwości są okoliczności zachowań oskarżonej, gdy chodzi o realizację znamion strony przedmiotowej zarzucanych jej czynów z art. 279 § 1 kk. Zarówno czas, jak i miejsce oraz sposób podejmowanych przez oskarżoną zachowań, opisanych w zarzutach aktu oskarżenia, został w pełni udokumentowany i ustalenia w tym zakresie zostały poczynione w sposób stanowczy, a oskarżona J. W. przyznała fakty związane z czynnościami wykonawczymi zarzucanych czynów. Karta bankomatowa, wykorzystana do pobrania pieniędzy z rachunku F. A. – matki oskarżonej, stanowiła narzędzie nadające się do popełnienia przestępstwa kradzieży z włamaniem (art. 279 § 1 kk). W orzecznictwie sądów przez długi czas występowały rozbieżności co do kwalifikacji prawnej działania polegającego na posłużeniu się kartą płatniczą wbrew woli jej właściciela. Ostatecznie dominującym okazał się pogląd, iż dokonanie płatności kartą płatniczą w formie tzw. płatności zbliżeniowej przez osobę nieuprawnioną, która weszła w posiadanie karty wbrew woli jej właściciela, stanowi przestępstwo kradzieży z włamaniem (art. 279 § 1 kk – wyrok SA w Lublinie z dnia 20 grudnia 2019 r., II AKa 235/19; postanowienie SN z dnia 2 grudnia 2020, III KK 358/20; postanowienie SN z dnia 30 grudnia 2024 r., II KK 532/24). Karta bankomatowa stanowi narzędzie nadające się do popełnienia przestępstwa kradzieży z włamaniem (art. 279 § 1 kk), bez względu na to, czy sprawca dysponuje prawidłowym kodem (PIN) zabezpieczającym kartę (postanowienie SN z dnia 6 listopada 2023 r., V KK 387/23). Kod PIN, choć stanowi istotne zabezpieczenie dostępu do środków zgromadzonych przez właściciela karty płatniczej, jest tylko zabezpieczeniem dodatkowym. Pierwotnym bowiem jest konstrukcja karty płatniczej, która zawiera mikroprocesor (w którym zapisany jest niepowtarzalny klucz bezpieczeństwa umożliwiający dostęp do konkretnego rachunku bankowego), umożliwiający dokonywanie wszelkich transakcji, w tym również zbliżeniowych, bez użycia kodu PIN. Przybliżenie karty płatniczej do terminalu skutkuje uzyskaniem dostępu do rachunku bankowego właściciela karty, dochodzi zatem do przełamania bariery elektronicznej w systemie bankowej płatności bezgotówkowej. Stąd wniosek, że jeżeli czyni to osoba nieuprawniona, która weszła w posiadanie karty wbrew woli jej właściciela, w celu dokonania płatności za określony towar lub usługę, dokonuje kradzieży z włamaniem. Podobnie jak w przypadku wejścia bez zgody właściciela w posiadanie klucza i posłużenie się nim (postanowienie SN z dnia 18 maja 2021 r., III KK 102/21).

Rzecz jednak w tym, że właścicielka oszczędności F. A. na rachunku, z którego na podstawie karty bankomatowej oskarżona J. W. dokonała wypłat, przekazała kartę bankomatową wraz z prawidłowym kodem PIN ją zabezpieczającym oraz z przekazaną ustnie dyspozycją dokonania wypłat i rozdysponowania wypłacanych środków pieniężnych. Zgoda na dokonanie wypłat pieniędzy z rachunku F. A. stanowi okoliczność wyłączającą bezprawność zachowania oskarżonej. W realiach sprawy, zgoda matki oskarżonej, niewątpliwie „działała” jako wyłączenie bezprawności zachowania oskarżonej (kontratyp pozaustawowy zgody pokrzywdzonego) do dnia 3 maja 2021 r. (śmierć właścicielki rachunku). W następnych datach dokonywanych przez oskarżoną wypłat, środki zgromadzone na rachunku zmarłej F. A. wchodziły już rzeczywiście do masy spadkowej, do której uprawnienie posiadały dzieci wszystkie dzieci zmarłej, w tym J. T. (1), E. A., B. A., Ż. A. i oskarżona J. W.. Pozostałe na rachunku F. A. środki pieniężne stanowiły zatem dla każdego ze spadkobierców „mienie cudze”, chociaż stanowiły one ich współwłasność (do działu spadku). Jednak oskarżonej przy dokonywaniu w kolejnych dniach po śmierci matki, jak przyjmuje Sąd Rejonowy, nie towarzyszył zamiar – jak przy kradzieży, polegający na przysporzeniu sobie, bądź innej osobie korzyści kosztem uszczuplenia w mieniu spadkobierców. J. W. działała w przekonaniu, że realizuje wolę matki, a zatem nie było jej zamiarem, jak w przypadku przestępstwa z art. 279 § 1 kk zabranie mienia w celu przywłaszczenia, tj. włączeniu tego mienia do swojego majątku i trwałym pozbawieniu władztwa nad nim dotychczasowego właściciela tegoż mienia (po śmierci F. A. jej spadkobierców). Oskarżona została upoważniona przez matkę do dysponowania jej kartą bankomatową, która „otwierała” dostęp do środków pieniężnych zgromadzonych na rachunku, co Sąd Rejonowy prawidłowo ustala, podkreślając przekazanie przez matkę oskarżonej – za pośrednictwem personelu szpitalna, gdzie przebywała F. A., płaszcza z umieszczoną w jego kieszeni kartą bankomatową oraz kartką z podanym numerem PIN. To zachowanie matki oskarżonej było wyraźne i połączone z jej ustnymi dyspozycjami, na co środki pieniężne wypłacone z jej rachunku przy pomocy karty bankomatowej mają być przeznaczone. W takich okolicznościach nie budziłoby żadnych zastrzeżeń wypłacenie środków za życia matki oskarżonej. Była bowiem właścicielką rachunku i dysponentką zgromadzonych na rachunku środków pieniężnych. Po tej dacie – 3 maja 2021 r. – oskarżona J. W. była jednym ze spadkobierców zmarłej matki, a zatem wraz z rodzeństwem była uprawniona do wejścia w posiadanie tych środków. Oskarżona dokonując dalszych wypłat sum pieniężnych przy pomocy karty bankomatowej z rachunku F. A. pominęła rodzeństwo, jednak nadal realizowała dyspozycje wydane przez matkę, a których nie zdążyła zrealizować przed jej śmiercią. Tak jak rozważał Sąd Rejonowy należałoby dokonać oceny zachowania oskarżonej z punktu widzenia realizacji znamion przestępstwa przywłaszczenia, które wypełnia nie tylko sprawca działający z zamiarem ostatecznego i nieodwracalnego pozbawienia mienia innej osoby, lecz także każdy, kto mając świadomość braku tytułu prawnego do rzeczy, traktuje ją jak własną. Przywłaszczeniem jest bowiem każde bezprawne, z wyłączeniem osoby uprawnionej, rozporządzenie rzeczą ruchomą, znajdującą się w posiadaniu sprawcy przez włączenie jej do swojego majątku i powiększenie w ten sposób swojego stanu posiadania lub stanu posiadania innej osoby albo wykonywanie w inny sposób w stosunku do rzeczy ruchomej uprawnień właścicielskich, które dostatecznie wyraźnie symbolizują zerwanie przez sprawcę więzi łączącej cudzą rzecz z jej właścicielem (współwłaścicielami) i włączenie tej rzeczy do majątku sprawcy lub traktowanie tej rzeczy w inny sposób, jako swojej.

Oskarżona J. W. jednak była przekonana o konieczności zrealizowania woli zmarłej matki w pełni. Zatem czuła się uprawniona do dokonywania wypłat przy użyciu otrzymanej karty bankomatowej (w jej świadomości nie działała bez tytułu prawnego do wypłacanych środków pieniężnych), zaś wypłacanych pieniędzy z rachunku matki nie traktowała jak własnych, tak przed jak i po jej śmierci. Uważała, że realizuje wolę matki. Wykluczona jest możliwość popełnienia przestępstwa przywłaszczenia z zamiarem wynikowym. Do przyjęcia realizacji znamion przestępstwa przywłaszczenia od strony podmiotowej konieczne jest wykazanie, że oprócz obiektywnego rozporządzenia przez sprawcę cudzą rzeczą ruchomą, jego działaniu towarzyszył zamiar tzw.

animus rem sibi habendi, tj. zamiar zatrzymania tej rzeczy dla siebie albo dla innej osoby, bez żadnego ku temu tytułu i ekwiwalentu lub zamiar przejęcia dla siebie cudzego prawa majątkowego. Nie wystarcza zatem samo rozporządzenie cudzym mieniem jak własnym. Dla przypisania przestępstwa przywłaszczenia niezbędne jest ustalenie, że sprawca tego czynu musi działać w ściśle określonym celu, którym jest przywłaszczenie „cudzej” rzeczy – z zamiarem trwałego włączenia przedmiotu przestępstwa do swojego majątku. Nie wystarczy przy tym, by godził się na możliwość przywłaszczenia – musi on bowiem tego chcieć i musi to być jego celem. Jest to bowiem przestępstwo umyślne, którego stronę podmiotową charakteryzuje szczególny zamiar bezpośredni kierunkowy określany jako

animus rem sibi habendi – definitywnego uczynienia cudzej rzeczy jako własnej i musi on być bezsprzeczny. Jednak oskarżona uzyskując wcześniej dostęp do środków matki, po jej śmierci, wypłacanych pieniędzy nadal nie traktowała jako własnych, prawa do środków z rachunku matki jak prawa majątkowego jak swojego własnego. Czuła się uprawniona i zobowiązana do zrealizowania woli matki, a zatem w świadomości oskarżonej brak było odzwierciedlenia, że nie ma tytułu prawnego do dysponowania wypłacanymi kwotami z rachunku F. A.. Przestępstwa przeciwko mieniu – zarzucane oskarżonej z art. 279 § 1 kk, czy rozważane przez Sąd Rejonowy przestępstwo określone w art. 284 § 1 kk należy do kategorii tzw. przestępstw kierunkowych. Kodeks wymaga, aby zachowanie sprawcy było nie tylko popełnione z zamiarem umyślnym bezpośrednim, ale ukierunkowane na określony cel, którym jest włączenie powierzonej rzeczy do majątku sprawcy lub postępowanie z nią jak z własną w inny sposób, a zatem sprawca musi postępować z cudzą rzeczą jak właściciel i musi temu towarzyszyć zamiar zatrzymania mienia bez żadnego ku temu tytułu prawnego. Sprawcę musi bowiem cechować wola włączenia rzeczy do swojego majątku lub wola postępowania z nią jak z własną. Tymczasem oskarżona J. W. była przekonana, że dokonując wypłat na podstawie otrzymanej od matki karty bankomatowej jest do tego upoważniona i realizuje dyspozycje matki. Faktem, jest że czyniła to także po jej śmierci, jednak – jak to potwierdziła J. T. (1) – środki wypłacone z rachunku matki zostały przez oskarżoną przeznaczone zgodnie z wolą matki, której zależało na spłacie jej zadłużenia (spłata debetu), zapłatę za wykonanie nowej płyty nagrobkowej (która już wcześniej przed przekazaniem oskarżonej kary bankomatowej była zamówiona), przeznaczenie środków dla wnuków F. A., na zwrot poniesionych przez J. T. (1) i J. W. kosztów pochówku F. A. (w tym zorganizowanej po pogrzebie w domu oskarżonej stypy). Miała bowiem świadomość poważnego stanu zdrowia matki i utraty jej sił.

Taką linię obrony przedstawiła oskarżona i wsparła ją w tym J. T. (1), pozostałe rodzeństwo wprawdzie potwierdzało wolę ścigania oskarżonej (wniosek o pociągnięcie jej do odpowiedzialności), to jednak nie podważyło wiarygodności wyjaśnień oskarżonej i zeznań J. T. (1), przyznając że nie partycypowali w kosztach pochówku matki, że została wykonana nowa płyta nagrobkowa. Skarżący nie zaakceptował stanowiska Sądu Rejonowego, a w podniesionej w uzasadnieniu apelacji motywacji nie uwzględnia działania zasad rozkładu ciężaru dowodu w procesie karnym, zgodnie z którymi wydanie wyroku uniewinniającego jest konieczne nie tylko wówczas, gdy wykazano niewinność oskarżonej, lecz również wtedy, gdy nie udowodniono, że jest winna popełnienia zarzuconych jej czynów z art. 279 § 1 kk. W tym ostatnim przypadku wystarczy bowiem, że twierdzenia oskarżonej, negującej tezy aktu oskarżenia, zostaną uprawdopodobnione. Co więcej, wyrok uniewinniający musi zapaść również i w takiej sytuacji, gdy wskazywana przez oskarżoną teza wprawdzie nie jest dostatecznie uprawdopodobniona, ale też nie zdołano udowodnić sprawstwa zarzucanych oskarżonej czynów (postanowienie SN z dnia 18 grudnia 2008 r., V KK 267/08), tj. wykazania realizacji znamion typu czynu zabronionego, nie tylko strony przedmiotowej, ale i podmiotowej, jak również niewystępowania okoliczności kontratypowych wyłączających bezprawność zachowania (zgoda pokrzywdzonego), czy też okoliczności wyłączających winę (błąd). Sąd przystępując do rozpoznania sprawy ma bowiem zakładać, że oskarżona winna zostać uniewinniona, jeżeli przedstawione w przewodzie sądowym dowody nie pozwolą powziąć przekonania, że wina została udowodniona w sposób wyłączający wszelkie wątpliwości (wyrok SA w Katowicach z dnia 28 grudnia 2011 r., II AKa 382/11). Sformułowana w art. 2 § 2 kpk zasada prawdy materialnej wprowadza wymóg opierania wszelkich rozstrzygnięć organów postępowania karnego na zgodnych z prawdą ustaleniach faktycznych, rozumianych jako ustalenia udowodnione, gdy w świetle dowodów przeprowadzonych fakt przeciwny dowodzonemu jest niemożliwy lub wysoce nieprawdopodobny (wyrok SN z dnia 28 marca 2008 r., III KK 484/07). Tak rozumiany obowiązek udowodnienia odnosić jednak należy do ustaleń niekorzystnych dla oskarżonej, która korzysta z domniemania niewinności (art. 5 § 1 kpk). Zatem słusznie Sąd Rejonowy wydał wyrok uniewinniający, gdyż nie zdołano udowodnić oskarżonej sprawstwa zarzucanych jej czynów (realizacji znamion typu czynu zabronionego – zarzucanych aktem oskarżenia z art. 279 § 1 kk, jak i innych przeciwko mieniu w szczególności z art. 284 § 1, czy § 2 kk, zwłaszcza realizacji znamion strony podmiotowej, ale także braku bezprawności z uwagi na wystąpienie okoliczności wyłączającej bezprawność – kontratyp, czy też wystąpienie okoliczności wyłączającej winę – błąd), a wniesiona apelacja nie podważyła trafności tego rozstrzygnięcia.

Wszak obowiązujące w procesie karnym domniemanie niewinności ma obalić oskarżyciel udowadniając winę oskarżonej ponad wszelką wątpliwość (wyrok SA w Katowicach z dnia 8 marca 2007 r., II AKa 33/07). Wprawdzie wyrażona w art. 5 § 2 kpk reguła

in dubio pro reo nie nakłada na Sąd obowiązku przyjęcia wersji najkorzystniejszej dla oskarżonej, lecz formułuje zakaz czynienia niekorzystnych ustaleń w oparciu o niekorzystne domniemania, gdy stan dowodów nie pozwala na ustalenie faktów (postanowienie SN z dnia 19 października 2006 r., II KK 80/06). Tymczasem Skarżący z faktu osobistego dokonywania wypłat z rachunku bankowego przez oskarżoną z wykorzystaniem karty bankomatowej, także po śmierci matki, z faktu przeznaczenia pieniędzy na wskazane przez matkę cele, jednak przy braku wiedzy i woli w tym względzie pozostałych spadkobierców, wywodzi błędność stanowiska Sądu Rejonowego wyrażonego w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Podkreślenia jednak wymaga fakt, iż wykluczona jest możliwość popełnienia przestępstwa kradzieży (przywłaszczenia) z zamiarem ewentualnym. Skarżący w apelacji wywodzi natomiast, że oskarżona z zamiarem bezpośrednim dążyła do uzyskania środków z rachunku matki i realizując jej dyspozycje postępowania, jak z mieniem własnym z pominięciem pozostałego rodzeństwa. W tym zakresie Sąd Odwoławczy podziela stanowisko Sądu Rejonowego, a tezy stawiane przez oskarżyciela publicznego w uzasadnieniu apelacji uznaje za nieuprawnione, bo wywodzące wnioski oparte na schematach, domniemaniach i ocenach stereotypowych, nie zaś na dowodach wiarygodnych i pewnych, pozwalających na obalenie domniemania niewinności. Chronologia zdarzeń i towarzyszące im okoliczności (czas Covidu, stąd ograniczone bezpośrednie kontakty z pacjentami przebywającymi w szpitalu, pogorszenie stanu zdrowia F. A., konflikt między rodzeństwem, uprzednie przebywanie matki u oskarżonej, przejęcie opieki nad matką przez J. W. i J. T. (1) za jej życia, a następnie załatwianie wszelkich formalności pogrzebowych przy bierności pozostałego rodzeństwa i milczącej akceptacji przedsiębranych czynności przez siostry) w zestawieniu z przyznawanymi przez oskarżoną okolicznościami związanymi z przyczyną realizacji wypłat pieniędzy przy wykorzystaniu otrzymanej od matki karty bankomatowej z podanym do niej kodem PIN (matka była samodzielna, stanowczo rozdysponowała co ma zostać zrobione – ustnie podczas wizyt bądź telefonicznie, płyta nagrobka jej się nie podobała chciała ją wymienić, poleciła wymianę płyty, gdy została zatrzymana w szpitalu, nie chciała także pozostawić po sobie długów, dlatego kazała spłacić zadłużenie debetowe, J. W. i J. T. (2) miały z nią bezpośredni kontakt i one wiedziały o woli matki, postępowały zgodnie z jej zaleceniami) pozwalają zasadnie przyjąć, że w zakresie czynionych ustaleń faktycznych Sąd Rejonowy nie popełnił zarzucanego mu przez Skarżącego naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 279 § 1 kk polegającą na nieprawidłowym rozumieniu strony podmiotowej przestępstwa kradzieży i w konsekwencji przyjęcie, że zachowanie oskarżonej nie wyczerpywało znamion ustawowych czynu zabronionego. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje wprawdzie na podjęcie czynności związanych z dokonaniem wypłat, jednak nie wykazano, aby oskarżona miała świadomość podejmowania takich działań w celu popełnienia przestępstwa, działała ze świadomością i wolą pokrzywdzenia rodzeństwa. Brak jest podstaw do kwestionowania prawdziwości zeznań pokrzywdzonych, które znajdują także potwierdzenie w dokumentach utrwalających operacje finansowe dokonanych wypłat. Nic nie stoi na przeszkodzie, by twierdzić, że w czasie gdy oskarżona dokonywała wypłat kartą bankomatową pieniędzy z rachunku bankowego matki, po stronie oskarżonej nawet nie istniał zamiar wykorzystania ich dla realizacji własnych celów, a jedynie wykonywanie poleceń matki. To zaś sprawia, że zachowanie oskarżonej J. W. jako pozbawione cech bezprawności i zawinienia, nie mogło być oceniane w kategoriach przestępstwa, stąd prawidłowa decyzja Sądu Rejonowego uniewinniającego oskarżoną od popełnienia czynów zarzuconych jej aktem oskarżenia.

o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Dębicy do ponownego rozpoznania.

Niezasadny

Podniesione przez Skarżącego zarzuty nie uzasadniają postąpienia w postulowanym przez niego kierunku. Poczynienie przez Sąd Rejonowy pełnych i niewymagających uzupełnienia ustaleń faktycznych na podstawie poprawnie przeprowadzonego postępowania dowodowego a następnie wyciągnięcia z prawidłowo ocenionych dowodów trafnych wniosków, nie uzasadnia ponownego przeprowadzenia postępowania. Wobec stwierdzonej bezzasadności podniesionego zarzutu wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku nie mógł zostać uwzględniony. Dokonanie stanowczych ustaleń faktycznych, oparcie się na kompletnym materiale dowodowym, poddanym prawidłowej ocenie z zachowaniem dyspozycji art. 7 kpk, wyprowadzenie stąd słusznych wniosków co do ustalonych okoliczności mających istotne znaczenie dla przedmiotu rozstrzyganej sprawy, sprawia, że brak jest podstaw do kwestionowania zasadności i poprawności zaskarżonego wyroku. Sąd Rejonowy właściwie ustalił stan faktyczny, dokonał prawidłowego osądu zachowania oskarżonej z punktu widzenia prawnokarnej oceny braku podstaw do przyjęcia popełnienia zarzuconych jej aktem oskarżenia czynów. Udowodnienie winy powinno być pewne, wolne od jakichkolwiek nie usuniętych wątpliwości. Skarżący natomiast poza przeciwstawieniem ocenie dowodów w wyciągniętych wniosków w zakresie subsumcji niekwestionowanego ustalonego stanu faktycznego pod przepis ustawy karnej (art. 279 § 1 kk) dokonanej przez Sąd Rejonowy nie wskazuje na dowody inne niż te, które poddał ocenie Sąd

meriti, które mogłyby spowodować odmienną ocenę zachowania oskarżonej, a tym samym doprowadzić w toku ponownego rozpoznania sprawy do odmiennego orzeczenia w kwestii odpowiedzialności J. W. za zarzucane jej aktem oskarżenia czyny. Stąd też wniosek Skarżącego nie mógł być uwzględniony. Sąd Rejonowy wykorzystał w toku rozprawy istniejące możliwości weryfikacji tez aktu oskarżenia i twierdzeń pokrzywdzonych, w granicach niezbędnych dla ustalenia faktów istotnych dla wydanego rozstrzygnięcia. W procesie karnym udowodnienie winy powinno być pewne, wolne od jakichkolwiek nie usuniętych wątpliwości, o czym zapomina Skarżący. Z tych względów wydanie wyroku uniewinniającego jest konieczne nie tylko wówczas, gdy wykazano niewinność oskarżonej, lecz również wtedy, gdy nie udowodniono, że jest winna popełnienia zarzuconych jej czynów. W tym ostatnim wypadku wystarczy zatem, że twierdzenia oskarżonej, negującej tezy aktu oskarżenia, zostaną uprawdopodobnione. Orzeczenie inne niż uniewinniające, mogło zapaść w niniejszej sprawie tylko po wykluczeniu wiarygodności wyjaśnień oskarżonej (postanowienie SN z dnia 2 grudnia 2002 r., V KK 2/02). Wyrok uniewinniający musi zapaść nawet w sytuacji, gdy wykazywana przez oskarżoną teza jest wprawdzie nieuprawdopodobniona, ale też nie zdołano udowodnić jej sprawstwa, bezprawności i winy (postanowienie SN z dnia 18 grudnia 2008 r., V KK 267/08). Na organie procesowym ciąży obowiązek udowodnienia winy oskarżonej, w tym także wykazania, iż jej linia obrony jest niemożliwa do zaakceptowania w świetle zebranego materiału dowodowego (wyrok SN z dnia 7 stycznia 2010 r., IV KK 199/09). Sąd bowiem przystępując do rozpoznania każdej sprawy winien zakładać, że oskarżona musi zostać uniewinniona, jeżeli przedstawione w przewodzie sądowym dowody nie pozwolą sądowi powziąć przekonania, iż wina została udowodniona w sposób wyłączający wszelkie wątpliwości (wyrok SA w Katowicach z dnia 28 grudnia 2011 r., II AKa 382/11). Sformułowana w art. 2 § 2 kpk zasada prawdy materialnej wprowadza w procesie karnym wymóg opierania wszelkich rozstrzygnięć na zgodnych z prawdą ustaleniach faktycznych, przez które rozumie się ustalenia udowodnione, czyli takie, gdy w świetle przeprowadzonych dowodów fakt przeciwny dowodzonemu jest niemożliwy lub wysoce nieprawdopodobny (wyrok SN z dnia 28 marca 2008 r., III KK 484/07). Obowiązek udowodnienia odnosić należy jednak tylko do ustaleń niekorzystnych dla oskarżonej, jako że ona sama korzysta z domniemania niewinności (art. 5 § 1 kpk), a niedające się usunąć wątpliwości rozstrzyga się na jego korzyść (art. 5 § 2 kpk). Ze względu na te zasady wydanie wyroku uniewinniającego jest konieczne zarówno wówczas, gdy wykazano niewinność oskarżonej, jak i wtedy - co chyba częściej ma miejsce - gdy nie udowodniono, że jest ona winna popełnienia zarzucanych jej czynów. W tym ostatnim wypadku wystarczy zatem, że twierdzenia oskarżonej, negujące tezy aktu oskarżenia, zostaną uprawdopodobnione. Udowodnienie winy oskarżonej musi być całkowite, pewne, wolne od wątpliwości (wyrok SN z dnia 11 stycznia 2011 r., WA 30/10), zaś wątpliwości płynące ze stanu dowodowego, wbrew oczekiwaniom Skarżącego, nie mogą prowadzić do wnioskowania niekorzystnego dla oskarżonej (wyrok SA z Łodzi z dnia 15 maja 2014 r., II AKa 78/14). Warunkiem odpowiedzialności karnej jest przełamanie domniemania niewinności, a więc taki stan rzeczy, gdy z materiału dowodowego wynika jednoznacznie, że sprawca dopuścił się zarzucanych mu czynów, wyczerpujących znamiona konkretnych zarzucanych mu przestępstw. W przeciwnym wypadku sądy zobowiązane są do respektowania tej zasady, a co więcej do rozstrzygania niedających się usunąć wątpliwości na korzyść oskarżonej (postanowienie SN z dnia 24 września 2014 r., IV KK 232/14). Dla wydania wyroku skazującego nie wystarczy „uzasadnione podejrzenie” popełnienia przestępstwa, ale całkowita pewność, brak jakichkolwiek wątpliwości w tym zakresie (wyrok SA w Katowicach z dnia 9 października 2014 r., II AKa 309/14). Nie można bowiem traktować na równi niedostatków dowodu obciążającego oskarżoną z niedostatkami wyjaśnień oskarżonej nieprzyznającej się do winy. Dlatego też, dopóki dowody obciążające nie będą pozwalały na pewne ustalenie winy oskarżonej, eliminując wszelkie wątpliwości w tym zakresie, dopóty nawet najmniej przekonujące jej wyjaśnienia muszą być uznane za wiarygodne, gdyż to obowiązkiem oskarżyciela jest dowiedzenie winy, a oskarżona nie musi dowodzić swojej niewinności (wyrok SA w Warszawie z dnia 1 kwietnia 2015 r., II AKa 57/15). W realiach niniejszej sprawy Sąd Rejonowy oparł orzeczenie na prawidłowo zgromadzonym materiale dowodowym w toku poprawnie przeprowadzonego postępowania sądowego. Wobec pełności i kompletności przeprowadzonych w sposób poprawny dowodów, ocenionych z zachowaniem dyspozycji art. 7 kpk, poczynionych prawidłowych ustaleniach faktycznych i właściwej jego subsumpcji pod przepisy ustawy karnej, wobec niezasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 279 § 1 kk, którego skuteczność mogła wystąpić tylko wtedy, gdyby Skarżący wykazał, że Sąd orzekający – rzeczywiście w sposób nieprawidłowy ocenił realizację przez oskarżoną znamion strony podmiotowej zarzucanych jej czynów. Takich naruszeń Skarżący nie wykazał, stąd też wnioski apelacji nie były zasadne.

Okoliczności podlegające uwzględnieniu z urzędu

1.

Rozstrzygnięcie sądu odwoławczego

Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

1. Przedmiot utrzymania w mocy

Sąd Okręgowy utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Dębicy z dnia 6 maja 2026 r. (sygn. akt II K 251/25), którym Sąd ten na podstawie art. 414 § 1 kpk i art. 17 § 1 pkt 1 kpk uniewinnił oskarżoną J. W. od popełnienia zarzucanych jej aktem oskarżenia czynów z art. 279 § 1 kk, a na podstawie art. 632 pkt 2 kpk kosztami procesu obciążył Skarb Państwa.

Nie było żadnych merytorycznych czy formalnych racji, które przemawiałyby za koniecznością uchylenia zaskarżonego wyroku w całości jak postulował Skarżący. Sąd Rejonowy wykorzystał w toku rozprawy istniejące możliwości weryfikacji tez aktu oskarżenia i twierdzeń oskarżonej, w granicach niezbędnych dla ustalenia faktów istotnych dla wydanego rozstrzygnięcia. Sąd Rejonowy oparł orzeczenie na prawidłowo zgromadzonym materiale dowodowym w toku poprawnie przeprowadzonego postępowania sądowego. W tym zakresie podniesiony zarzut naruszenia prawa materialnego nie był zasadny. Dokonana zaś ocena dowodów mieści się w granicach zakreślonych dyspozycją art. 7 kpk. Sąd Rejonowy w sposób przekonujący przedstawił powody, dla których dał wiarę oskarżonej i wspierających jej wyjaśnienia dowodom. Istotne dla rozstrzygnięcia w kwestii odpowiedzialności za zarzucane oskarżonej czyny okoliczności ujawnione w toku postępowania przed Sądem Rejonowym zostały omówione w pisemnych motywach zaskarżonego wyroku. Sąd Okręgowy podziela zajęte w tej mierze stanowisko. W wyczerpującym uzasadnieniu, Sąd

meriti poddał wszechstronnej i logicznej analizie zebrane dowody, w sposób w pełni przekonujący oraz zgodny ze wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego, przedstawił, na jakich przesłankach faktycznych i prawnych oparł swoje przekonanie odnośnie do wiarygodności tych dowodów, które włączył do podstawy faktycznej wyroku. Kontrola instancyjna nie potwierdziła zasadności podniesionych w środku odwoławczym uchybień. Sąd I instancji poczynił prawidłowe ustalenia faktyczne, z których wyciągnął słuszne wnioski co do braku podstaw do przypisania oskarżonej zarzucanych jej aktem oskarżenia czynów. Przy braku podstaw do uwzględnienia zarzutów apelacji brak jest merytorycznych podstaw do uchylenia zaskarżonego wyroku. Oparcie zaś orzeczenia na kompletnym materiale dowodowym, przy braku wystąpienia przyczyn z art. 439 kpk i art. 440 kpk sprawia, że nie ma podstaw do przekazania sprawy do ponownego jej rozpoznania po uprzednim uchyleniu zaskarżonego wyroku w całości. Zważywszy na fakt, że zarzuty apelacji naruszenia prawa materialnego nie były zasadne, uwzględniając całokształt omówionych powyżej okoliczności oraz podzielając stanowisko Sądu I instancji, a nie znajdując podstaw do uwzględnienia wniosków apelacyjnych, jak również wobec niestwierdzenia uchybień z art. 439 kpk i art. 440 kpk, Sąd Okręgowy orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonego wyroku.

Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

1. Przedmiot i zakres zmiany

Koszty procesu

Wobec nieuwzględnienia apelacji oskarżyciela publicznego od wyroku uniewinniającego oskarżoną J. W. od popełnienia zarzucanych jej czynów, stosownie do dyspozycji art. 636 § 1 kpk oraz art. 632 pkt 2 kpk w zw. z art. 634 kpk, Sąd Okręgowy kosztami procesu za postępowanie odwoławcze obciążył Skarb Państwa. W postępowaniu odwoławczym oskarżona J. W. korzystała z pomocy prawnej udzielanej jej przez adwokata ustanowionego przez nią jako jej obrońcę z wyboru. W myśl art. 616 § 1 pkt 2 kpk stronie przysługuje zwrot poniesionych uzasadnionych wydatków, w tym związanych z udziałem jednego ustanowionego przez nią obrońcy. Stąd też Sąd Odwoławczy zasądził od Skarbu Państwa na rzecz J. W. kwotę 840 zł tytułem zwrotu wydatków związanych z udziałem jej obrońcy w postępowaniu odwoławczym. Wysokość zasądzonej kwoty wynika z dyspozycji § 11 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r.

w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2026 r., poz. 215) i obejmuje opłatę minimalną za obronę przed sądem okręgowym jako sądem II instancji w wysokości 840 zł.

SSO Grażyna Artymiak

Granice zaskarżenia

Podmiot wnoszący apelację

Oskarżyciel publiczny

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

Wyrok Sądu Rejonowego w Dębicy z dnia 6 maja 2026 r. (sygn. akt II K 251/25)

przeciwko J. W.

Kierunek i zakres zaskarżenia

Na niekorzyść

W całości

Podniesione zarzuty

Art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

Wnioski

Uchylenie