Staż cywilny obniżył dodatek funkcjonariusza. Sąd zasądził mu odszkodowanie

Powód V. E. wystąpił przeciwko pozwanemu Skarbowi Państwa – Aresztowi Śledczemu w C. o zapłatę odszkodowania w wysokości (...) zł z tytułu nierównego traktowania w zatrudnieniu wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia doręczenia pozwanemu odpisu pozwu do dnia zapłaty. Domagał się też zasądzenia od pozwanego na swoją rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu pozwu wskazał, iż jest zatrudniony jako funkcjonariusz w pozwanym Areszcie Śledczym. Od dnia 1 kwietnia 2022r. weszły w życie przepisy znowelizowanej ustawy o Służbie Więziennej. Jednym z jej postanowień było zaliczenie do wysługi lat, od której okresu uzależniona jest wysokość dodatku za wysługę – okresów studiów dziennych oraz świadczenia pracy na podstawie umowy o pracę w podmiotach nie będących służbą mundurową poprzedzających przyjęcie do służby. Do końca 2021r. dodatek za wysługę lat wyliczany był wyłącznie

z uwzględnieniem okresu służby. W związku z powyższą zmianą ustawową powodowi zaliczono okresy studiów oraz zatrudnienia przed przyjęciem do służby i przeliczono dodatek za wysługę zwiększając jego wysokość o (...) zł. Jednocześnie w Służbie Więziennej realizowane były podwyżki uposażeń m.in. poprzez zwiększanie niektórym funkcjonariuszom dodatku służbowego w zw. z § 6 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 23 marca 2022r. w sprawie dodatków o charakterze stałym do uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy Służby Więziennej o maksymalną kwotę 416,00 zł. W dniu (...) pozwany w drodze decyzji ustalił powodowi oraz pozostałym funkcjonariuszom składniki uposażenia obowiązujące od dnia 1 stycznia 2022r. Powód nie otrzymał podwyżki dodatku służbowego w maksymalnej kwocie 416,00 zł. W przeciwieństwie do innych funkcjonariuszy zatrudnionych na podobnych stanowiskach służbowych. Zakres obowiązków powoda i funkcjonariuszy, którzy otrzymali dodatek służbowy ustalony w zw. z § 6 pkt 2 rozporządzenia MS z dnia 23 marca 2022r. w sprawie dodatków o charakterze stałym do uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy Służby Więziennej w pełnej wysokości, jest identyczny. Również posiadane przez powoda wykształcenie znajduje się na takim samym poziomie, jak u pozostałych osób. Powód dłużej pełni służbę u strony pozwanej, dysponuje większym doświadczeniem niżli inni funkcjonariusze, którzy otrzymali dodatek służbowy w pełnej wysokości. Pomimo tego powód nie otrzymał dodatku służbowego w pełnej kwocie w oparciu

o § 6 pkt 2 rozporządzenia.

Praca powoda oraz innych osób zajmujących stanowisko podobne, biorąc pod uwagę wymiar czasu pracy, zakres obowiązków, odpowiedzialność spoczywającą na funkcjonariuszach, a także jakość i ilość pracy, jest pracą jednakową. W związku z tym nie jest zrozumiałe różnicowanie wynagrodzenia, jakie otrzymuje powód i inni funkcjonariusze. Takie ukształtowanie warunków wynagradzania stanowi zaś przejaw dyskryminacji bezpośredniej, w związku z czym dochodzi kwoty minimalnej wynagrodzenia za pracę na podstawie przepisu art. 18

3d

k.p.

Pozwany Skarb Państwa – Areszt Śledczy w C. nie uznał powództwa domagając się oddalenia powództwa oraz zasądzenia na swoją rzecz kosztów procesu według norm przepisanych.

Pozwany wskazał, iż zgodnie z § 6 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 15 marca 2022r. w sprawie dodatków o charakterze stałym do uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy Służby Więziennej, dodatek służbowy może składać się z części ustalonej zgodnie z zasadami realizacji podwyżki uposażeń funkcjonariuszy od dnia 1 stycznia 2022r., której wysokość nie może przekroczyć kwoty 416,00 zł. Użycie funktora modalnego „może” świadczy o tym, że przyznanie tej części dodatku nie jest obligatoryjne, zaś jej wysokość nie została określona na stałym poziomie 416,00 zł., lecz kwota ta stanowi górną granicę, wobec czego wysokość tej części dodatku może być oczywiście niższa. W związku

z powyższym oczekiwanie powoda w zakresie obligatoryjnego przyznania części dodatku w kwocie 416,00 zł nie znajduje podstaw normatywnych.

Sąd Rejonowy w (...) wyrokiem z dnia (...) oddalił powództwo i odstąpił od obciążania powoda V. E. kosztami zastępstwa procesowego poniesionymi przez pozwanego Skarb Państwa – Areszt Śledczy w C..

Sąd ten ustalił, że powód V. E. jest funkcjonariuszem służby więziennej od (...) i obecnie pełni służbę jako młodszy inspektor (...), w stopniu chorążego sztabowego Służby Więziennej.

Dyrektor Aresztu Śledczego w C. decyzją z dnia (...)ustalił powodowi uposażenie obowiązujące od 1 stycznia 2022r. na podstawie art. 57, art. 58 ust. 1 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010r. o Służbie Więziennej (tj. Dz. U.

z 2021r. poz. 1064 ze zm.), § 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia

29 listopada 2018r. w sprawie uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy służby więziennej (Dz. U. z 2021r. poz. 1456 ze zm.) oraz § 1, § 2, § 3, § 4 ust. 1, § 6 i § 11 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 15 marca 2022r. w sprawie dodatków o charakterze stałym do uposażenia zasadniczego służby więziennej (Dz. U. z 2022r. poz. 663) zasadnicze według 9 grupy zaszeregowania w kwocie (...), dodatek za wysługę lat 30% uposażenia zasadniczego w kwocie (...), z czego kwota (...) zł wynikała z dokumentów potwierdzających wysługę lat zaliczoną od

1 stycznia 2022r., dodatek za stopień (...), z czego kwota (...) zł wynikała z cytowanego rozporządzenia, dodatek służbowy w zw. z § 6 pkt 1 rozporządzenia

w kwocie (...)i zw. z § 6 pkt 2 w kwocie (...)zł zgodnie z zasadami realizacji podwyżki od dnia (...).; łączny wzrost dodatków do uposażenia zasadniczego o charakterze stałym, stanowiący realizację podwyżki uposażenia

z dniem 1 stycznia 2022r. wyniósł (...) zł.

W pozwanej jednostce (...)funkcjonariuszy otrzymało dodatek służbowy ustalony w zw. z § 6 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 23 marca 2022r. w sprawie dodatków o charakterze stałym do uposażenia zasadniczego

w pełnej wysokości tj. 416,00 zł przyznany z dniem 1 stycznia 2022r.

Analizując stan faktyczny i prawny w sprawie Sąd Rejonowy podniósł, że

z dniem 1 stycznia 2022r. weszła w życie ustawa z dnia 17 grudnia 2021r. o ustanowieniu „Programu modernizacji Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Ochrony Państwa w latach 2022–2025”, o ustanowieniu

„Programu modernizacji Służby Więziennej w latach 2022–2025” oraz o zmianie ustawy o Policji i niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021r. poz. 2448).

W uzasadnieniu do projektu tej ustawy wskazano, że „Kształtowanie i utrzymywanie przez państwo oczekiwanego przez społeczeństwo stanu bezpieczeństwa zobowiązuje do monitorowania współczesnych problemów zachodzących w świecie społecznym i podejmowanie adekwatnych działań w sferze funkcjonowania służb odpowiedzialnych za bezpieczeństwo kraju. Dopełnieniem powyższego jest zagwarantowanie samym funkcjonariuszom, zważywszy na charakter podejmowanych przez nich czynności – częstokroć realizowanych z narażeniem życia – mechanizmów mających na celu zwiększenie atrakcyjności, motywacji i wyszkolenia w służbie, przyczyniając się do wzmocnienia tych formacji. Realizacji tej misji ma służyć program ”modernizacji służb mundurowych”.

Kluczowym elementem programu modernizacji służb było wzmocnienie motywacyjnego systemu uposażeń funkcjonariuszy, co znalazło wyraz w art.

19 ustawy zmieniającej, który to nowelizował ustawę z dnia 9 kwietnia 2010r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2022r. poz. 2470) w zakresie dodatków do uposażenia zasadniczego o charakterze stałym funkcjonariuszy Służby Więziennej. Dodane zostały zapisy rozszerzające katalog okresów uwzględniających przy ustalaniu wysokości dodatku za wysługę lat m. in. o okresy ukończonych studiów wyższych, jak też okresy pracy w tzw. cywilu. Jednocześnie wskazano, iż dotychczasowe przepisy wykonawcze dot. dodatków do uposażenia zasadniczego o charakterze stałym zachowują moc do dnia wejścia w życie nowych (art. 30 ust. 2 ustawy zmieniającej).

Przepisy ustawy o Służbie Więziennej i rozporządzenia gwarantowały wszystkim funkcjonariuszom uzyskanie co najmniej minimalnej zakładanej kwoty podwyżki, która została określona na nie mniej niż(...) zł. W konsekwencji czego żaden funkcjonariusz Służby Więziennej, w tym również powód, nie otrzymał podwyżki mniejszej niż (...)zł brutto.

Realizując zakładaną podwyżkę Minister Sprawiedliwości rozdzielił powyższą kwotę na 3 dodatki do uposażenia zasadniczego o charakterze stałym (za wysługę lat, za stopień i służbowy), co znalazło swoje odzwierciedlenie w § 1 nowego rozporządzenia. W dniu 24 marca 2022r. weszło bowiem w życie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 15 marca 2022r. w sprawie dodatków o charakterze stałym do uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy Służby Więziennej (Dz. U. z 2022 r. poz. 663). Treść nowego rozporządzenia wskazuje przy tym wprost na dwie części dodatku służbowego, z których druga posiada charakter fakultatywny. Zgodnie z brzmieniem § 6 rozporządzenia dodatek służbowy:

1) składa się z części ustalonej na podstawie § 5 (tzw. część motywacyjna)

2) może składać się z części ustalonej zgodnie z zasadami realizacji podwyżki uposażeń funkcjonariuszy od 1 stycznia 2022 r., której wysokość nie może przekroczyć kwoty 416 zł (tzw. część modernizacyjna).

Z kolei w myśl § 9 w/w rozporządzenia w przypadku ustalenia wysokości dodatku za wysługę lat w trybie określonym w § 2 pkt 2 dodatek służbowy ulega odpowiedniemu obniżeniu z części określonej w§ 6 pkt 2.

Mając to na uwadze Sąd Rejonowy wskazał, że żaden przepis prawa powszechnie obowiązującego nie gwarantował przyznania powodowi podwyżki dodatku służbowego w wysokości 416,00 zł. Kwota 416,00 zł na etat stanowi maksymalny, nie zaś minimalny pułap wysokości części dodatku służbowego określonego w § 6 pkt 2 rozporządzenia.

Z opisanej regulacji § 6 i § 9, zgodnie z przyjętą koncepcją realizacji podwyższenia uposażeń funkcjonariuszy, składającej się z 3 komponentów (dodatku za wysługę lat, dodatku za stopień służbowy oraz dodatku służbowego), wynika wyłącznie możliwość wzrostu dodatku służbowego w wysokości stanowiącej różnicę pomiędzy kwotą podwyżki w wysokości 624,00 zł, a sumą dodatku za stopień

i ustaloną wysokością dodatku za wysługę lat w związku z doliczeniem okresów służby i pracy cywilnej do wysługi lat, w sytuacji, gdy ta różnica będzie większa niż zero złotych.

W konsekwencji w przypadku powoda dodatek za wysługę lat został zwiększony o (...) zł, dodatek za stopień o (...) zł. Ich suma jest mniejsza od ustalonej kwoty podwyżki (...) zł, co oznacza, że w myśl regulacji rozporządzenia powodowi dodatek służbowy w części modernizacyjnej przysługuje, gdyż różnica między kwotą podwyżki w wysokości (...)zł, a sumą dodatku za stopnie w wysokości (...) zł i ustaloną wysokością dodatku za wysługę lat w związku z doliczeniem okresów służby i pracy cywilnej do wysługi lat w wysokości (...) zł jest większa niż 0 zł. (stanowi kwotę(...) zł. i taką kwotę powodowi przyznano).

Pozwany ustalił powodowi wynagrodzenie od 01 stycznia 2022 r. składające się z wynagrodzenia zasadniczego według 9 grupy zaszeregowania w kwocie (...) zł, dodatku za wysługę lat w wysokości 30 % uposażenia zasadniczego w kwocie (...) zł, z czego kwota (...) zł wynika z dokumentów potwierdzających wysługę lat zaliczoną od 01 stycznia 2022 r. (staż „w cywilu”), dodatku za stopień w kwocie (...) zł, z czego kwota (...) zł stanowi wzrost wynikający z załącznika do rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 15 marca 2022 r. w sprawie dodatków o charakterze stałym do uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy Służby Więziennej; dodatku służbowego (części motywacyjnej) ustalonego na dotychczasowych zasadach (§ 6 pkt 1 rozporządzenia) w wysokości (...) zł., dodatku służbowego (części modernizacyjnej) - ustalonego na podstawie § 6 pkt 1 rozporządzenia w wysokości (...) zł. Łączny wzrost dodatków do uposażenia zasadniczego o charakterze stałym, stanowiący realizację podwyżki uposażenia

z dniem 01 stycznia 2022 r. wyniósł (...) zł (dodatek za wysługę lat w wysokości (...) zł, dodatek za stopień w wysokości (...) zł oraz dodatek modernizacyjny w kwocie (...) zł.).

Następnie Sąd Rejonowy wskazał, że kwestia dyskryminacji uregulowana jest przede wszystkim w art. 18

3a § 1 k.p., zgodnie z dyspozycją którego pracownicy powinni być równo traktowani w zakresie nawiązania i rozwiązania stosunku pracy, warunków zatrudnienia, awansowania oraz dostępu do szkolenia w celu podnoszenia kwalifikacji zawodowych, w szczególności bez względu na płeć, wiek, niepełnosprawność, rasę, religię, narodowość, przekonania polityczne, przynależność związkową, pochodzenie etniczne, wyznanie, orientację seksualną, zatrudnienie na czas określony lub nieokreślony, zatrudnienie w pełnym lub w niepełnym wymiarze czasu pracy. Przepis ten stanowi przy tym realizację obowiązku implementacji do polskiego porządku prawnego stosownych regulacji prawa wspólnotowego.

Rozwinięciem dyspozycji tego przepisu jest przepis art. 18

3c § 1 k.p., z którego wynika, że pracownicy mają prawo do jednakowego wynagrodzenia nie tylko za pracę o "jednakowej wartości" (tj. za pracę taką samą pod względem faktycznych obowiązków i obciążenia nimi), lecz także za pracę "jednakową" (tj. za pracę tożsamą pod względem sposobu i obiektywnej jakości jej wykonania i tym samym przydatności dla pracodawcy). Jak wskazuje art. 18

3c § 3 k.p. pracami o jednakowej wartości są prace, których wykonywanie wymaga od pracowników porównywalnych kwalifikacji zawodowych, potwierdzonych dokumentami przewidzianymi w odrębnych przepisach lub praktyką i doświadczeniem zawodowym, a także porównywalnej odpowiedzialności i wysiłku. Prace jednakowe to z kolei prace takie same pod względem rodzaju, kwalifikacji koniecznych do ich wykonywania, warunków, w jakich są świadczone, a także ich ilości i jakości. Prace tożsame pod względem rodzaju i kwalifikacji wymaganych do ich wykonywania na tych samych stanowiskach pracy funkcjonujących u danego pracodawcy mogą różnić się co do ilości i jakości, a wówczas nie są pracami jednakowymi w rozumieniu art. 18

3c

§ 1 k.p. (por. wyrok Sądu Najwyższego z 7 marca 2012 r., II PK 161/11, OSNP 2013/3-4/33).

Wskazana regulacja, która zdaniem Sądu Rejonowego ma zastosowanie również do funkcjonariuszy Służby Więziennej, wprowadza do polskiego porządku prawnego zasadę równego traktowania w zatrudnieniu, co oznacza również prawo do takiego samego wynagrodzenia za jednakową pracę. Innymi słowy zasadą jest brak różnicowania wynagrodzeń pracowników zatrudnionych na tożsamych stanowiskach i wykonujących jednakową pracę. Oznacza to, iż pracodawca wypłacając identyczne wynagrodzenie pracownikom wykonującym taką samą (jednakową) pracę, na takich samych stanowiskach, nie narusza co do zasady wskazanego w powołanym przepisie obowiązku zapewnienia równego traktowania

w zatrudnieniu.

Wykładnia przepisów o dyskryminacji płacowej powinna być dokonywana w kontekście art. 78 § 1 k.p., zgodnie z którym wynagrodzenie za pracę powinno też być tak ustalone, aby odpowiadało w szczególności rodzajowi wykonywanej pracy i kwalifikacjom wymaganym przy jej wykonywaniu, a także uwzględniało ilość i jakość świadczonej pracy. Przepis wskazuje szereg kryteriów umożliwiających zróżnicowanie płac w ramach jednego zakładu pracy. Możliwe jest odmienne potraktowanie pracowników w zakresie wynagrodzenia również z innych przyczyn, niż wskazane w przytoczonych przepisach, o ile wynika to z uzasadnionej potrzeby i jest motywowane obiektywnymi względami, niesprzecznymi z zasadami współżycia społecznego i przepisami prawa pracy. Kryterium różnicowania płac zasadniczych poszczególnych pracowników na takich samych stanowiskach i wykonujących podobne prace może być także staż pracy, rozumiany jako doświadczenie zawodowe.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się przy tym, że posiadane doświadczenie zawodowe - stanowiące wyłącznie efekt dłuższego stażu pracy - nie tyle nawet, że nie musi przekładać się na wyższe zarobki, ale nie zawsze może być podstawą dozwolonej dyferencji w zakresie wysokości wynagrodzenia, a to w sytuacji, gdy efekt wykonywania takiej samej pracy przez porównywanych pracowników, mimo posiadania przez część z nich większego doświadczenia zawodowego, jest taki sam (por. wyrok z 14.03.2019 r., II PK 310/17).

Podobnie w wyroku Sądu Najwyższego z 7 lutego 2018 r. sygn. II PK 22/17 wskazano, iż różnicowanie płacy zasadniczej tylko ze względu na staż pracy, czy doświadczenie zawodowe może być uznane za nierówne traktowanie pracowników

w sytuacji, gdy doświadczenie zawodowe nie jest elementem istotnym przy ocenie wykonywania zadań służbowych.

Oznacza to, iż brak zróżnicowania wynagrodzenia z uwagi na staż pracy nie może samoistnie świadczyć o nierównym traktowaniu lub dyskryminacji. Zasadą jest bowiem jednakowe wynagrodzenie za jednakową pracę. Dłuższy staż pracy może być natomiast w pewnych sytuacjach kryterium pozwalającym uzasadnić wyższe zarobki.

Podkreślił następnie Sąd, że zgodnie z przepisem art. 18

3c

§ 1 k.p. pracownicy mają prawo do jednakowego wynagrodzenia za jednakową pracę lub za pracę o jednakowej wartości. Wynagrodzenie, o którym mowa w § 1, obejmuje wszystkie składniki wynagrodzenia, bez względu na ich nazwę i charakter, a także inne świadczenia związane z pracą, przyznawane pracownikom w formie pieniężnej lub w innej formie niż pieniężna (art. 18

3c

§ 2 k.p.). Podzielił stanowisko Sądu Najwyższego z dnia 10 grudnia 2019r. II PK 126/18 wskazujące, że na tle przepisu art. 18

3c § 2 k.p. nie dopatrzył się dyskryminacji w sytuacji pracownika wyżej wynagradzanego od innych po uwzględnieniu wszystkich składników wynagrodzenia, o których stanowi art. 18

3c § 2 k.p., gdyż porównywanie wynagrodzenia powinno być ujęte całościowo.

Mając to wszystko na uwadze Sąd Rejonowy uznał, że powód nie został potraktowany gorzej od innych funkcjonariuszy. Celem działania dyrektora pozwanego Aresztu, realizującego obowiązujące go regulacje rozporządzenia było osiągnięcie zakładanego przez ustawodawcę efektu, tj. podniesienie poziomu wynagrodzeń wszystkich funkcjonariuszy co najmniej o (...)zł. W stosunku do powoda efekt ten osiągnięto wliczając mu przede wszystkim dodatkowy staż sprzed okresu służby, a co do funkcjonariuszy, którzy takiego stażu nie posiadali poprzez zastosowanie regulacji z § 6 pkt 2 w/w rozporządzenia z 15.03.2022r. W ostatecznym rozrachunku bezspornie podwyżka wynagrodzenia powoda, jak już wyżej wskazano, nie okazała się niższa od podwyżek wynagrodzenia funkcjonariuszy, którym przyznano tzw. dodatek modernizacyjny. Tak więc, w wyniku zmiany uregulowań płacowych powód nie został gorzej potraktowany od innych funkcjonariuszy.

O ile w przypadku powoda i porównywanych z nim funkcjonariuszy ustawodawca zastosował trochę inną metodę dojścia do zakładanego minimalnego poziomu wzrostu wynagrodzenia, to metoda ta nie tylko nie zwiększyła, ale przeciwnie zmniejszyła dysproporcje płacowe pomiędzy funkcjonariuszami wykonującymi taką samą pracę (w okolicznościach rozpatrywanej sprawy powód nie wykazał, aby jego praca w związku ze stażem pracy w okresie poprzedzającym służbę była bardziej przydatna, czy też jakościowo lub ilościowo odmienna od innych funkcjonariuszy). Oznacza to, iż rozpatrywane całościowo regulacje rozporządzenia w omawianym zakresie nie pozostają w sprzeczności z celem, który przyświecał ustawodawcy krajowemu przy implementowaniu rozwiązań prawa wspólnotowego, tj. zapewnienia jednakowego wynagrodzenia za taką samą pracę.

Istotne jest, iż w związku z wejściem w życie nowelizacji ustawy zaliczono powodowi na poczet dodatku stażowego okres pracy w cywilu, przy czym w/w rozporządzenie z dnia 15 marca 2022r. również w tym zakresie odzwierciedlało tę nowelizację. Nie można więc mówić, aby poprzez wyliczenie dodatkowego stażu jego wynagrodzenie było niższe od wynagrodzeń funkcjonariuszy, którzy takiego stażu nie posiadają. Przeciwnie, jak to już wyżej wskazano, o ile powód nie otrzymał dodatku służbowego w tzw. części modernizacyjnej, o tyle w jego przypadku dodatek stażowy wzrósł o (...) zł, a zatem łącznie ze wzrostem dodatku za stopień o (...)zł, łączna kwota podwyżki wyniosła (...) zł (czyli gwarantowaną wysokość podwyżki).

Nie doszło zatem do niekorzystnego dla powoda zróżnicowania wynagrodzenia względem innych funkcjonariuszy Służby Więziennej. Powód nie wykazał, iż jakikolwiek funkcjonariusz, który uzyskał podwyżkę dodatku za wysługę lat po wliczeniu do okresu służby okresu pracy tzw. „w cywilu” czy studiów wyższych, otrzymał również dodatek modernizacyjny w wysokości 416,00 zł.

W ocenie Sądu Rejonowego ustawodawca wprowadzając tzw. dodatek modernizacyjny zmniejszył dysproporcje płacowe pomiędzy funkcjonariuszami posiadającymi staż pracy przed służbą i takiego stażu nieposiadającymi. Innymi słowy ustawodawcy prześwięcał więc cel, żeby funkcjonariusze, którzy nie mieli wypracowanego takiego stażu, otrzymali z kolei wyższy dodatek modernizacyjny, czyli wyrównanie dysproporcji płacowych. Tego rodzaju cel jest niewątpliwe zgodny z zasadą prawa do jednakowego wynagrodzenia za jednakową pracę, czyli zasadą przyświecającą zarówno uregulowaniom prawa wspólnotowego, jak i uchwalonym w ich implementacji przepisom ujętym w rozdziale IIa Kodeksu pracy.

Wszystko to doprowadziło do oddalenia powództwa.

Na podstawie art. 102 kpc, Sąd odstąpił od obciążania powoda kosztami zastępstwa procesowego poniesionymi przez pozwanego. W niniejszej sprawie powód mógł żywić subiektywne uzasadnione przekonanie, że działania pracodawcy były wadliwe, gdyż faktycznie powód w porównaniu do innych funkcjonariuszy nie otrzymał dodatku modernizacyjnego w pełnej wysokości, zaś przyczyny takiego zróżnicowania, wobec stopnia skomplikowania zagadnienia, co wymagało oceny całokształtu zmieniających się uregulowań prawnych, mogły rozpatrywane bez szerszego kontekstu, budzić uzasadnione wątpliwości. Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd doszedł do przekonania, że w sprawie miał miejsce "szczególnie uzasadniony" wypadek, wobec czego należało odstąpić od obciążania powoda kosztami procesu w całości.

W apelacji od tego wyroku powód zaskarżył go w części oddalonego powództwa.

Na podstawie 368 § 1 pkt 2 kpc zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił:

1. błąd w ustaleniach faktycznych oraz obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na treść orzeczenia tj. art. 233 § 1 kpc poprzez uznanie, że:

a) naliczenie powodowi dodatku stażowego od dnia 1.01.2022 r. stanowiło realizację podwyżek uposażenia dla funkcjonariuszy służb mundurowych w kwocie (...) zł, w sytuacji kiedy nie była to podwyżka uposażenia zaplanowana na 2022 rok w kwocie (...)zł dla każdego funkcjonariusza;

b) uznanie, że naliczenie powodowi dodatku stażowego od dnia 1.01.2022 r. stanowiło realizację podwyżek uposażenia dla funkcjonariuszy służb mundurowych w 2022 roku w kwocie (...)zl, w sytuacji kiedy nie była to podwyżka uposażenia zaplanowana w kwocie (...) zł dla każdego funkcjonariusza ponieważ, w przypadku wzrostu dodatku stażowego na skutek innych okoliczności niźli doliczenie stażu przed służbą np. o 1%, funkcjonariusz taki nie był pozbawiany odpowiednio 1% podwyżki dodatku modernizacyjnego (tzw. 416 zł);

c) uznanie, że naliczenie powodowi dodatku stażowego od dnia 1.01.2022 r. stanowiło realizację podwyżek uposażenia dla funkcjonariuszy służb mundurowych w 2022 roku w kwocie (...) zł, w sytuacji kiedy z istoty dodatku stażowego, zasad doświadczenia życiowego i logiki wynika, iż wzrost dodatku stażowego nie stanowi realizacji corocznej podwyżki uposażeń pracownika sfery budżetowej , bowiem podwyżka dotyczy wszystkich pracowników (np. służby więzienne) i inna jest podstawa prawna do jej przyznawania,

d) uznanie że żaden przepis prawa powszechnie obowiązującego nie gwarantował powodowi podwyżki dodatku służbowego w wysokości 416 zł w sytuacji kiedy z zapisów rozporządzeń Prezesa Rady Ministrów z 2022 r. w sprawie wielokrotności kwoty bazowej poszczególnych służb objętych ustawą modernizacyjną (Policji, Straży Pożarnej i Straży Granicznej) jednoznacznie wynika, że właśnie w oparciu o zapisy ustawy budżetowej na 2022 r. i tzw. ustawy modernizacyjnej we wszystkich służbach mundurowych realizacja podwyżki była możliwa w oparciu o zmianę wskaźnika wielokrotności bazowej i nie mogła być inna niż (...) zł miesięcznie i (...) zł z nagrodą roczną;

e) uznanie, że łączny wzrost dodatków do uposażenia zasadniczego o charakterze stałym z dniem 1.01.2022 r. (w tym wzrost dodatku stażowego) stanowił realizację podwyżki uposażenia na 2022 rok, w sytuacji kiedy podwyżka uposażenia dotyczyła jedynie dodatku za stopień 208 zł i dodatku

wodeniłzag/Mego 416 zł;

f) uznanie, że przyznanie dodatku służbowego w części modernizacyjnej tzw. „416 zł” miało charakter fakultatywny i dodatek ten nie jest należny powodowi, w sytuacji kiedy jest on stałym składnikiem uposażenia wobec jego wypłacania w pełnej kwocie 416 zł wszystkim funkcjonariuszom (bez wyjątku) nie posiadającym stażu cywilnego przed służbą;

g) uznanie, że pozbawienie powoda dodatku służbowego w kwocie 416 zł nie skutkowało naruszeniem zasady równego traktowania w zatrudnieniu;

h) błędne uznanie, iż wskazywany przez powoda staż cywilny poprzedzający przyjęcie do służby nie jest kryterium dyskryminacyjnym, mającym wpływ na ukształtowanie dodatku służbowego, w sytuacji kiedy jest to okoliczność faktyczna dotycząca powoda (oraz innych funkcjonariuszy pozwanego dyskryminowanych z tego powodu);

i) uznanie, że przepis art. 18

3d k.p. posługujący się terminem "zasada równego traktowania w zatrudnieniu", zdefiniowanym w art. 18'” k.p. jako "niedyskryminowanie w jakikolwiek sposób", należy redukować do zakazu dyskryminacji ze względu na niedozwolone kryterium różnicujące, w sytuacji kiedy zagada ta obejmuje także inne, poza dyskryminacją, przypadki niedozwolonego nierównego traktowania w zatrudnieniu (tzw. zwykłego nierównego traktowania);

j) uznanie, że zbędną dla ustalenia stanu faktycznego w sprawie jest ocena dowodu z wykazu funkcjonariuszy, którzy otrzymali dodatek służbowy ustalony w zw. z § 6 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 23.03.2022 r. w sprawie dodatków o charakterze stałym do uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy Służby Więziennej w pełnej wysokości tj. w kwocie 416 zł z wyszczególnieniem ich stażu służby oraz stażu cywilnego za okres od 01.01.2022 do dnia wniesienia pozwu, w sytuacji kiedy z treści tego dowodu jasno wynika okoliczność mniej korzystnego ukształtowania warunków płacy powoda wobec innych funkcjonariuszy pozwanego, przy jednoczesnym błędnym ustaleniu, iż powód nie wykazał kryterium jego dyskryminacji;

k) pominiecie przez Sąd meriti treści Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 marca 2022 r. w sprawie wielokrotności kwoty bazowej stanowiącej przeciętne uposażenie funkcjonariuszy Służby Więziennej jako aktu prawnego wykonującego zarówno ustawy budżetową jak i „modernizacyjną” z którego powód wywodzi wysokość kwoty (...)zł jako należnej mu comiesięcznej podwyżki uposażenia w roku 2022; w uzasadnieniu wyroku sąd nie wskazał dlaczego zostały one pominięte. Treść uzasadnienia ww. rozporządzenia jednoznacznie wskazuje na przepisy ustaw (art 1 ust. 2 ustawy budżetowej oraz z art. 10 ust. 5 ustawy modernizacyjnej) jako będące podstawami realizacji podwyżek i określające ich kwoty. Natomiast przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 23.03.2022 r. w sprawie dodatków o charakterze stałym do uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy Służby Więziennej jako przepisy wykonawcze powinny określić sposób rozdysponowania kwot podwyżek, tak aby było zgodne to z przepisami ww. ustaw.

l) wybiórcze oparcie się wyłącznie na przepisach rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 23.03.2022 r. w sprawie dodatków o charakterze stałym do uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy Służby Więziennej bez jego oceny z punktu widzenia zgodności z ustawą o Służbie więziennej, Konstytucją RP i aktami prawa wspólnotowego;

m) Sąd I instancji pominą! i nie odniósł się do treści uzasadnień do projektów rozporządzeń w sprawie wielokrotności kwoty bazowej poszczególnych służb objętych ustawą modernizacyjną (Policji, Straży Pożarnej i Straży Granicznej) z których jednoznacznie wynika, ze właśnie w oparciu o zapisy ustawy budżetowej i ustawy modernizacyjnej we wszystkich służbach mundurowych realizacja podwyżki była możliwa w oparciu o zmianę wskaźnika wielokrotności bazowej i nie mogła być inna niż (...) zł miesięcznie i (...) zł z nagrodą roczną. Analogia postępowania we wszystkich służbach i w oparciu o tożsame akty prawne jednoznacznie potwierdza wysokość podwyżki, a także ma wpływ na wykazanie celu jaki przyświecał ustawodawcy tj. równe traktowanie wszystkich służb mundurowych. Wbrew logice i doświadczeniu życiowemu zostało to pominięte i nie podano przyczyn takiego zaniechania;

n) Sąd I instancji wywiódł wszystkie swoje sądy wyłącznie w oparciu o treść rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 23.03.2022 r. w sprawie dodatków o charakterze stałym do uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy Służby Więziennej pomijając i nie analizując zapisów ustawowych na podstawie, których akt ten został wydany. Akt prawmy w postaci rozporządzenia nie może być analizowany w oderwaniu od przepisów ustawowych, które miał wykonywać i nie może samodzielnie stanowić podstawy wydania wyroku bez odniesienia się do wskazanych przez powoda przepisów. Podwyżka uposażeń realizowana była w oparciu o dwie ustawy - budżetową i modernizacyjną oraz 2 rozporządzenia - w sprawie wielokrotności kwoty bazowej i dodatków o charakterze stałym nie tylko w Służbie Więziennej, ale też innych służbach. Trzy pierwsze akty prawne dotyczące Służby Więziennej są ze sobą spójne natomiast rozporządzenie w sprawne dodatków stałych od nich odbiega, a mimo tego Sąd tylko na nim oparł swoje rozstrzygnięcie. Z doświadczenia życiowego oraz logiki wynika, iż akt wykonawczy winien być ściśle związany i spójny z innymi przepisami prawa - w tym w szczególności przepisami ustaw dclcgacyjnych; w tym przypadku tak nie jest;

o) uznanie, że powód nie został potraktowany gorzej niźli inni funkcjonariusze w sytuacji, kiedy nie otrzymał on podwyżki dodatku służbowego 416 zł w pełnej kwocie;

p) uznanie, iż ustawodawcy przyświecał cel żeby funkcjonariusze którzy nie mieli wypracowanego stażu w służbie otrzymali wyższy dodatek modernizacyjny celem wyrównania ich dysproporcji płacowych, w sytuacji kiedy taki wniosek nie płynie z jakiegokolwiek dokumentu mającego moc prawną, zaś zgodnie z uzasadnieniem do ustawy modernizacyjnej podwyżka (...) zł miała pełnić funkcję motywacyjną dla wszystkich funkcjonariuszy w tym dla powoda;

q) uznanie, iż staż pracy jako kryterium różnicujące wysokość uposażenia może przekładać się na kilka składników uposażenia (dodatek stażowy i dodatek służbowy), w sytuacji kiedy stosownie do orzecznictwa Sądu Najwyższego tak być nie może (por. wyrok SN z dnia 7.02.2018 r. II PK 22/17);

r) przyjęcie, że podwyżka uposażeń od 1 stycznia 2022r. w kwocie (...) zł wynikała z tych samych przepisów ustawowych co zmiana dodatku za wysługę lat, w sytuacji kiedy pierwszą regulowały ustawa budżetowa i modernizacyjna, a drugą ustawia o Służbie Więziennej;

2. obrazę przepisów prawa materialnego, tj. art. 18

3d kp poprzez przyjęcie, iż powód nie wykazał faktu jego dyskryminowania (iż jakość jego pracy była wyższa niźli innych/porównywalnych funkcjonariuszy) w sytuacji kiedy to na pozwanym spoczywa obowiązek udowodnienia (ciężar dowodu), iż nie dyskryminował powoda i traktował go na równi z pozostałymi funkcjonariuszami w szczególności z tymi, którzy otrzymali dodatek służbowy w pełnej kwocie 416 zł;

3. obrazę przepisów prawa materialnego, tj. art. 18 § 3 k.p., poprzez jego niezastosowanie, który stanowi, że postanowienia umów o pracę i innych aktów, na podstawie których powstaje stosunek pracy, naruszające zasadę równego traktowania w zatrudnieniu są nieważne, w sytuacji kiedy przepisy rozporządzenia MS z dnia 23.03.2022 r. w sprawie dodatków o charakterze stałym do uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy Służby Więziennej (§5, §6, §9) skutkują nierównym traktowaniem funkcjonariuszy ze względu na ich staż cywilny;

4. obrazę przepisów prawa materialnego, tj. art. 18

3d kp poprzez jego niezastosowanie i oddalenie powództwa o odszkodowanie;

5. naruszenie art. 32 ust. 1 Konstytucji RP poprzez uznanie, iż § 6 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 23.03.2022 r. w sprawie dodatków o charakterze stałym do uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy Służby Więziennej, nie wprowadza skutku w postaci nierównego traktowania funkcjonariuszy ze względu na staż cywilny przed służbą;

6. naruszenie art. 18

jd kp poprzez jego niezastosowanie wskutek błędnego uznania, iż § 6 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 23.03.2022 r. w sprawie dodatków o charakterze stałym do uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy Służby Więziennej oraz pozostałe przepisy tego rozporządzenia nie wychodzą poza delegację ustawową z art. 58 ust. 3 ustawy o Służbie Więziennej, w sytuacji kiedy rozporządzenie wprowadza dodatkowy warunek obniżenia dodatku służbowego nie znany ustawie (staż cywilny przed służbą).

W oparciu o powyższe zarzuty, na podstawie art. 386 § 1 kpc w zw. z art. 368 § 1 pkt 5 kpc wnosił o:

a) zmianę zaskarżonego wyroku w całości poprzez zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda odszkodowania w kwocie (...) zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia doręczenia pozwanemu odpisu pozwu do dnia zapłaty;

b) zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego za obie instancje w wysokości według norm przepisanych.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Apelację należał uznać za uzasadnioną.

Nie można mianowicie zgodzić się z Sądem Rejonowym, że pozwany realizując podwyżki uposażenia funkcjonariuszom służby więziennej nie naruszył zasad równego traktowania w odniesieniu do powoda. Zastosował bowiem niekonstytucyjny przepis § 9 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 15 marca 2022r. w sprawie dodatków o charakterze stałym do uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy Służby Więziennej (Dz. U. z 2020r., poz. 663), który uzależniał obniżenie dodatku służbowego funkcjonariusza Służby Więziennej od kryterium w postaci uwzględnienia wysokości dodatku za wysługę lat, nieprzewidzianego w art. 58 ust. 3 ustawy o Służbie Więziennej, co wykraczało poza zakres uposażenia ustawowego zawartego w tym przepisie.

Jednoznaczny wyraz niekonstytucyjności przepisu § 9 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 15 marca 2022r. w sprawie dodatków o charakterze stałym do uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy Służby Więziennej dał Sąd Najwyższy w wyrokach z dnia 22.04.2026r. II PSKP 203/26 i z dnia 12.05.2026r. II PSKP 95/26. Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni akceptuje takie stanowisko Sądu Najwyższego i takie miał przed rozstrzygnięciem w powołanych sprawach Sądu Najwyższego. Sąd Najwyższy utwierdził tylko Sąd orzekający jak i wiele innych sądów w niekonstytucyjności powołanego przepisu. Wskazał Sąd Najwyższy, że art. 58 ust. 3 ustawy z dnia 9.04.2010r. o Służbie Więziennej (tj. Dz. U. z 2025r. poz. 1750) zawiera jednoznaczne wytyczne dla Ministra Sprawiedliwości, dotyczące możliwości obniżenia dodatku służbowego funkcjonariuszy Służby Więziennej jedynie w wyniku uwzględniania zakresu obowiązków służbowych oraz ich specyfiki. Są to zatem jedyne kryteria, którymi wskazany wyżej organ mógł kierować się ustalając przesłanki obniżania dodatku służbowego funkcjonariuszy Służby Więziennej. Wprowadzenie natomiast kryterium pozaustawowego, w postaci uwzględnienia wysokości dodatku za wysługę lat, ustalonego w trybie § 2 ust. 2 rozporządzenia z dnia 15 marca 2022r. w sprawie dodatków o charakterze stałym do uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy Służby Więziennej (tj. Dz. U. z 2026r. poz. 645) stanowi przekroczenie delegacji ustawowej wyrażonej w art. 58 ust. 3 ustawy. Z powyższych względów § 9 rozporządzenia uznać należy za przepis niekonstytucyjny, a co za tym idzie – odmówić jego stosowania w sprawach dotyczących ustalania wysokości dodatku służbowego funkcjonariuszy Służby Więziennej. Ponieważ zaś możliwe jest ustalenie wysokości przedmiotowego dodatku z pominięcie kwestionowanego § 9 rozporządzenia, nie zachodzi przypadek nieusuwalnej luki w prawie, wymagającej ingerencji prawodawcy. Zresztą odpowiednie odwołanie się do celu ustawy modernizacyjnej ujawnia, że cały pakiet zmian miał na celu wzmocnienie systemu motywacyjnego uposażeń funkcjonariuszy Służby Więziennej (art. 9 ustawy). Ten cel nie może być osiągnięty, gdy dodatek za wysługę lat stanowi uznaniowy pretekst do ograniczenia wysokości dodatku „modernizacyjnego” poza ustawowym kryterium.

Wskazał też Sąd Najwyższy w tych orzeczeniach, że przekazanie roszczeń funkcjonariusza Służby Więziennej do właściwości sądu pracy na podstawie art. 220 ustawy o Służbie Więziennej nie przekształca publicznoprawnego stosunku służbowego w stosunek pracy i nie uzasadnia stosowania art. 18

(

3 )a - 18

(

3 )d k.p. Ochrona zaś funkcjonariusza Służby Więziennej przed dyskryminacyjnym traktowaniem może wynikać z ustawy z dnia 3 grudnia 2010r. o wdrożeniu niektórych przepisów UE w zakresie równego traktowania, z czym Sąd orzekający w niniejszej sprawie też zgadza się. Mając więc to na uwadze powtórzyć należy za Sądem Rejonowym w Rzeszowie (wyrok z dnia 4 listopada 2024r. IVP 381/24), że od 1 stycznia 2011r. weszła w życie ustawa z dnia 3 grudnia 2010r. o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania, która została uchwalona w związku z koniecznością włączenia do polskiego systemu prawnego niektórych dyrektyw równego traktowania m.in. w zatrudnieniu. Zalicza się do nich dyrektywa Rady 2000/78/WE ustanawiająca ogólne warunki ramowe równego traktowania również funkcjonariuszy służb mundurowych przed dyskryminacją. Ustawa ta nie realizuje jednak ogólnego zakazu dyskryminacji z jakiejkolwiek przyczyny, tak jak to wynika, z treści art. 32 ust. 2 Konstytucji czy Kodeksu pracy, gdzie w odniesieniu do stosunków pracy przyjęto otwarty katalog kryteriów dyskryminacyjnych (art. 11

(

3 )k.p.) Określa natomiast środki ochrony prawnej dla osób, które doznały dyskryminacji ze względu na wymienione w niej kryteria. Według tej ustawy, poszkodowanym przysługuje roszczenie odszkodowawcze na zasadach przewidzianych w Kodeksie cywilnym, z tym zastrzeżeniem, że odszkodowanie na gruncie ustawy wdrożeniowej stanowi zarówno instrument naprawienia szkód majątkowych, jak i środek zadośćuczynienia za szkody niemajątkowe (art. 13 i 14 ustawy wdrożeniowej). Nie oznacza to jednak, że funkcjonariusze nie mogą skutecznie dochodzić swoich praw z tytułu naruszenia zasady równych praw, niespowodowanej użyciem określonego w ustawie kryterium. Należy mianowicie sięgnąć do regulacji prawa unijnego. W Karcie Praw Podstawowych Unii Europejskiej zamieszczono tytuł III „Równość”, który w art. 21 ust. 1 przewiduje zakaz wszelkiej dyskryminacji, w szczególności ze względu na płeć, rasę, kolor skóry, pochodzenie etniczne i społeczne, religię, czy poglądy polityczne. Katalog zakazanych kryteriów jest zatem w tym akcie prawnym otwarty. Z kolei, z art. 2 Traktatu Unii Europejskiej jednoznacznie wynika, że Unia opiera się na wartościach, przy czym jedną z nich jest niedyskryminacja i równość. Zakaz dyskryminacji traktowany jest jako instrument służący realizacji zasady równego traktowania. Prawa podstawowe zawarte w Karcie Praw Podstawowych, jak również te zagwarantowane w traktatach zawierają normy o charakterze bezwzględnie wiążącym i nadają się do sądowego stosowania. Są zatem bezpośrednio skuteczne i nie można stosować przepisów krajowych sprzecznych z tymi zasadami (por. uzasadnienie uchwały SN z dnia 24 sierpnia 2023r. III PZP 1/23).

W ocenie zaś sądu orzekającego doszło do nierównego traktowania powoda, jako funkcjonariusza, w porównaniu do innych funkcjonariuszy Służby Więziennej przy rozdysponowaniu i przyznaniu podwyżki uposażeń ze skutkiem od dnia 1 stycznia 2022r., kiedy to weszła w życie ustawa z dnia 17 grudnia 2021r. o ustanowieniu „Programu modernizacji Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Ochrony Państwa w latach 2022–2025”, o ustanowieniu „Programu modernizacji Służby Więziennej w latach 2022-2025” oraz o zmianie ustawy o Policji i niektórych innych ustaw. Nie można przy tym stosować w tym względzie przepisów prawa pracy, a przepisy prawa cywilnego, a mianowicie art. 471 kc i następne. Kryterium dyskryminującym był przepis § 9 powołanego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości. Wprowadził bowiem dyskryminujący funkcjonariuszy mechanizm obniżenia dodatku służbowego, stanowiący, że w przypadku ustalenia wysokości dodatku za wysługę lat w trybie określonym w § 2 ust. 2 dodatek służbowy ulega odpowiedniemu obniżeniu w części określonej w § 6 pkt 2 rozporządzenia. Wynika to z tego, że zarówno dodatek służbowy, jak i dodatek za wysługę lat są dodatkami stałymi do uposażenia funkcjonariuszy określone w akcie rangi ustawowej i zgodnie z ustawą o Służbie Więziennej są od siebie niezależne. Tym samym, akt prawny rangi rozporządzenia nie mógł wprowadzać jakiegokolwiek mechanizmu finansowania dodatków o charakterze stałym do uposażenia funkcjonariuszy określonych ustawą. Powód nie dostał więc podwyżki w pełnej wysokości, albowiem kwota przeznaczona na podwyżkę w postaci dodatku modernizacyjnego została de facto w części skonsumowana przez podwyższenie dodatku za wysługę lat. Z kolei, funkcjonariusze, którzy nie wykazali się wcześniejszymi okresami zatrudnienia poza służbą, otrzymali ten dodatek w maksymalnej wysokości 416,00 zł. Pozwany zaś, mimo spoczywającego na nim ciężaru dowodu (art. 6 kc) nie wykazał, że różnicując wysokość tego dodatku, kierował się obiektywnymi przesłankami. Wręcz przeciwnie, wskazał, iż jedynym kryterium była wysokość dodatku stażowego wynikającego z doliczenia do wysługi lat dodatkowych okresów, co nie stanowi uzasadnionego kryterium dyferencjacji. Dlatego też, skoro doszło wobec powoda do naruszenia przez pozwanego zasady równego traktowania na służbie, to przysługuje mu z tego tytułu roszczenie odszkodowawcze.

Zdaniem Sądu Okręgowego wspólną cechą relewantną funkcjonariuszy pozbawionych podwyżki dodatku określonego § 6 rozporządzenia był staż pracy poza służbą. Nowe regulacje kształtujące dodatek za wysługę lat legły u podstaw zmniejszenia wartości przyznania podwyżki dodatku lub nie przyznania go w ogóle. Trudno jednak jednocześnie znaleźć uzasadnienie w argumentach koniecznych dla usprawiedliwienia tego odstępstwa. Nie sposób go de facto poszukiwać w sytuacji stricte uznaniowej decyzji władzy wykonawczej i podmiotów dystrybuujących środki na podwyżki.

Tu podnieść należy, że potrącenie z dodatku służbowego dodatku za wysługę lat, jak przyjął to Sad Rejonowy, nie mogło służyć uzasadnionemu wyrównaniu wynagrodzenia funkcjonariuszy za tą samą pracę. Dodatek bowiem za wysługę lat nie jest przyznawany za wykonywaną pracę, jest wszakże „bonusem” za coś innego, a mianowicie „bonusem” za „wierność” danemu zakładowi pracy w długotrwałym pozostawianiu z nim w stosunku pracy, bądź stosunku służbowym. Odzwierciedla też nastawienie osób do kwestii podejmowania pracy i podnoszenia samych kwalifikacji przed podjęciem pracy, nie będąc samym kryterium co do jakości pracy i takiej samej pracy innych zatrudnionych.

Podnieść dalej należy, że sąd nie jest wprost związany podstawą prawną wskazaną przez powoda. Brak jest podstaw do zastosowania art. 18

3d

k.p. jako, że powód nie jest pracownikiem w rozumieniu art. 2 kpc. Zasadne jest natomiast zastosowanie art. 471 kc. Choć odpowiedzialność dłużnika, o której traktuje przepis art. 471 kc i następne, potocznie określa się mianem „kontraktowej”, nie ulega wątpliwości, że polski ustawodawca nie ograniczył stosowania przepisów o odpowiedzialności za niewykonanie i nienależyte wykonanie zobowiązania do zobowiązań wynikających z umów. Przyjmuje się powszechnie, że odpowiedzialność ta obejmuje zobowiązania wynikające z czynności prawnych jedno – i dwustronnych, aktów administracyjnych, z czynów niedozwolonych, z bezpodstawnego wzbogacenia, z negotiorum gestio oraz innych zdarzeń, z którymi ustawa łączy powstanie zobowiązania. Niewykonanie, czy nienależyte wykonanie istniejącego zobowiązania, niezależnie od jego źródła, pociąga więc za sobą skutki wskazane w Kodeksie cywilnym. Pomiędzy funkcjonariuszem a Państwem dochodzi do powstania swego rodzaju stosunku obligatoryjnego, w ramach którego, funkcjonariuszom z tytułu pełnienia służby wypłaca się uposażenie, które składa się z uposażenia zasadniczego i dodatków do uposażenia zasadniczego o charakterze stałym, przewidzianych w ustawie o Służbie Więziennej. Ten obowiązek powinien być realizowany z poszanowaniem zasad równego traktowania.

W związku więc z naruszeniem zasady równego traktowania powód miał prawo dochodzić odszkodowania w co najmniej wysokości różnicy pomiędzy wysokością pełnego dodatku służbowego w tzw. części modernizacyjnej tj. 416,00 zł (jaką otrzymali inni funkcjonariusze) a tym, jaki rzeczywiście otrzymał od dnia

1 stycznia 2022r. Suma niewypłaconej powodowi części dodatku służbowego za okres od stycznia 2022r. do dnia wniesienia pozwu przekracza kwotę (...)zł. W związku jednak z tym, że był związany zakresem powództwa wynikającym z art. 321 kpc, Sąd zasądził kwotę (...) zł.

O odsetkach orzekł stosownie do art. 481 § 1 i 2 kc.

O kosztach Sąd okrzekł na podstawie art. 98§1, 1

1 i 3 kpc.

sędzia Piotr Witkowski