Sąd zmienił wyrok za jazdę po alkoholu i zasądził nawiązkę 12 tys. zł

Część wstępna

Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Wyrok Sądu Rejonowego w Bełchatowie z dnia 16 grudnia 2025 roku o sygnaturze akt II K 545 / 25

Podmiot wnoszący apelację

Obrońca

Kierunek i zakres zaskarżenia

Na korzyść

W całości

Podniesione zarzuty

Art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

Art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

Art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

Art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

Wnioski

Zmiana

Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

Fakty uznane za udowodnione

potwierdzenie zawartego w wyroku sądu I instancji ustalenia co do stężenia alkoholu we krwi oskarżonego w dniu 12 czerwca 2025 r. ok. godz. 00.10 na poziomie nie niższym, aniżeli opisany w akcie oskarżenia

Dowody będące podstawą ustalenia faktów

1

Opinia biegłego z zakresu toksykologii

W ocenie Sądu Okręgowego opinia ta nie jest dotknięta żadnym z mankamentów, o jakich stanowi przepis art. 201 kpk. Nie było więc powodów, by ją dyskredytować i sięgać po opinię kolejną, względnie opinię uzupełniającą. Jeśli chodzi o jej pełność – opiniująca odniosła się do wszystkich tez, jakie podniesione zostały w postanowieniu dowodowym. Żadna z przedłożonych kwestii nie została bez odpowiedzi. Biegła swoje stanowisko przedstawiła w sposób spójny i klarowny, pozwalający na zrozumienie wyrażonych przez nią ocen i poglądów, przy posłużeniu się rzeczowymi i logicznymi argumentami. Przy dochodzeniu do swoich wniosków nie pominięto znaczenia żadnego istotnego dowodu. Podkreślić przy tym trzeba, że o wadliwości sporządzonej opinii nie może decydować jedynie subiektywne twierdzenie strony z niej niezadowolonej. Jeżeli opinia jest przekonywująca i zupełna dla sądu, to fakt, że nie przekonuje ona jednej ze stron nie jest przesłanką dopuszczenia opinii kolejnej.

Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów

.

STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

1. 1.

mającej wpływ na treść zaskarżonego wyroku obrazy przepisów postępowania, tj. art. 5 § 2 kpk, art. 7 kpk oraz art. 193 § 1 kpk;

2. mających wpływ na treść zaskarżonego wyroku błędnych ustaleń faktycznych;

3. obrazy prawa materialnego – art. 178a § 4 kk;

4. rażącej surowości wymierzonej kary i środków karnych.

Częściowo zasadny

Niezasadny

Niezasadny

Częściowo zasadny

Ad. zarzutów z punktów 1, 2 oraz 3.

Pomijając poprawność sformułowania tych zarzutów ( min. przypomnieć należy, iż podniesienie zarzutu obrazy przepisu prawa materialnego zawiązanego z kwalifikacją prawną czynu nie znajduje uzasadnienie w sytuacji, gdy oparty jest on wyłącznie o próbę zakwestionowania ustaleń faktycznych co do samego sprawstwa ), należy dojść do uogólnionego wniosku, że przy ich podniesieniu skarżący starał się przekonać, że przy dokonaniu prawidłowej oceny zebranych w sprawie dowodów oraz poczynienia na ich podstawie właściwych ustaleń faktycznych, a w szczególności przy respektowaniu reguł wynikających z art. 7 kpk i 5 § 2 kpk, dowody te nie stanowiły wystarczającej podstawy do wyprowadzenia na ich podstawie wniosku, jakoby oskarżony w czasie i miejscu opisanym w akcie oskarżenia poruszał samochodem będąc w stanie nietrzeźwości. Jednocześnie skarżący zarzucał, iż sąd I instancji w sposób bezzasadny ( choć nie towarzyszył temu wprost wyeksponowany zarzut obrazy art. 170 § 1 pkt 5 kpk ) oddalił jego wniosek dowodowy o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego, aby za jego pomocą dokonać weryfikacji takiego ustalenia.

Zarzutowi, o jakim mowa w ostatnim zdaniu, współtowarzyszył ponowiony w apelacji wniosek o przeprowadzenie tożsamego dowodu w postępowaniu apelacyjnym. Sąd odwoławczy zasadność zarówno tego zarzutu, jak i wniosku podzielił. W sytuacji bowiem, gdy nie było pewności, czy pomiędzy zakończeniem przez A. C. jazdy samochodem po drodze publicznej, a chwilą późniejszego poddania go badaniom na trzeźwość, oskarżony spożywał alkohol ( a jeśli tak, to kiedy, jakiego rodzaju i w jakiej ilości ), przeprowadzenie wnioskowanego przez obronę dowodu jawiło się jako uzasadnione. Przypomnieć wszak trzeba, że oskarżony utrzymywał, iż do spożycia alkoholu przystąpił dopiero po zakończeniu jazdy, zaś de facto nie było żadnego innego dowodu, który by te jego relacje bezspornie obalał. W konsekwencji zatem sąd odwoławczy dopuścił dowód z opinii biegłego z zakresu toksykologii celem wypowiedzenia się co do występowania ( i ewentualnego określenia jego poziomu ) stężenia alkoholu we krwi oskarżonego w dniu 12 czerwca 2025 r. w okresie pomiędzy ok. godz. 00.10, a godz. 00.24 ( w tym przedziale czasowym oskarżony z pewnością kierował bowiem samochodem po drodze publicznej – por. protokół oględzin nagrania wideorejestratora – k. 40 – 41 ), a także zweryfikował wynikające z jego wyjaśnień twierdzenia odnoszące się do deklarowanego przez niego czasu i ilości spożywania alkoholu. Pozyskany w wyniku tego dowód uznać należy jako kluczowy dla oceny zasadności ustaleń stanowiących kanwę wydania zaskarżonego wyroku. Wymowa tej opinii pozwalała bowiem sądowi II instancji nie tylko uznać, iż deklarowana przez A. C. wersja nie koreluje z wynikami przeprowadzonych z jego udziałem badań na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu, ale przede wszystkim wprost ustalić, iż „ temopore crimini ” oskarżony znajdował się w stanie nietrzeźwości o stężeniu we krwi nie mniejszym, iż oscylującym w granicach 1,3 promila. Tym samym skarżący nie może oczekiwać, by sąd odwoławczy, weryfikując ustalenia sądu I instancji, w sposób bezkrytyczny oparł je na wyjaśnieniach oskarżonego i wspierających jego wersję zeznaniach świadka. Utrwalonej w art. 5 § 2 kpk zasady in dubio pro reo nie należy bowiem rozumieć jako konieczności wyboru spośród dwóch wersji zdarzenia tej, która jest dla oskarżonego najbardziej korzystna. Pozwala ona jedynie rozstrzygać na jego korzyść te wątpliwości, których usunąć się nie da. Jeżeli jednak wybór jednej z konkurujących ze sobą wersji będzie przeprowadzony w oparciu o nie budzącą zastrzeżeń swobodną ocenę dowodów ( art. 7 kpk ) i ustalenia te będą stanowcze, to nie może zachodzić obraza art. 5 § 2 kpk. Innymi słowy, samo zaistnienie „ dychotomii dowodowej ” nie uprawnia jeszcze do prostego zastosowania przewidzianej w art. 5 § 2 kpk reguły. Sięgnąć po nią można dopiero wtedy, gdy wątpliwości co do stanu faktycznego istnieją nadal pomimo, że dla ich rozwiania przeprowadzono pełne postępowanie dowodowe, w odniesieniu do którego zastosowano zasady prawidłowego rozumowania, wskazania wiedzy i doświadczenia życiowego, do których odwołuje się art. 7 kpk. Skoro jednak wersja oskarżonego i wspierającego go świadka pozostaje w nie dającej się wytłumaczyć na ich korzyść sprzeczności z obiektywnymi dowodami opartymi o ekspercką wiedzę biegłego toksykologa, odnoszącą się do wyników badań pomiarowych przeprowadzonych przy wykorzystaniu specjalistycznych urządzeń na użytek ustaleń stanu trzeźwości, to ani o obrazie art. 7 kpk, ani art. 5 § 2 kpk mowy być nie może. W tej sytuacji posiłkowo już tylko nadmienić należy, iż przeciwko wersji lansowanej przez obronę stały nie tylko wskazania wiedzy stricte naukowej, ale również tzw. względy doświadczenia życiowego oraz logicznego rozumowania. Trudno bowiem znaleźć racjonalny powód, dla którego oskarżony, pomimo uświadomienia możliwości przeprowadzenia wobec niego nieodległym w czasie interwencji policyjnej, połączonej z niemal pewną kontrolą stanu trzeźwości ( wynikało to choćby z okoliczności oddalenia się z miejsca zdarzenia i z podjętej przez świadków próby zapobieżenia temu ) spożywać miał następnie od razu alkohol w tak znacznej ilości. Gdyby na chwilę założyć, że oskarżony był wówczas zupełnie trzeźwy, to z pewnością brałby pod rozwagę, że w związku z zaistniałym zdarzeniem może być przez policję poszukiwany i w konsekwencji poddany badaniom stanu trzeźwości. W konsekwencji przyjąć należało, iż wbrew sugestiom skarżącego, sprawstwo oskarżonego w kontekście przypisanego mu czynu nie budzi wątpliwości.

Ad. zarzutu z punktu 3.

Jeśli chodzi o wymiar orzeczonej względem oskarżonego kary oraz środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów – przywoływana na korzyść oskarżonego argumentacja nie może przesłonić okoliczności o wymowie przeciwnej, w świetle której zarówno wymierzona mu kara ( tak co do jej rozmiaru, jak rodzaju ), jak i orzeczony względem niego zakaz nie rażą jakąkolwiek surowością. Już choćby tylko w świetle przypisanego mu poziomu stanu nietrzeźwości oraz jego uprzedniej, wielokrotnej karalności – zwłaszcza w kontekście popełnienia przestępstw do podobnych – wymierzenie oskarżonemu jakiejkolwiek innej kary, aniżeli pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania, jawiłaby się jako kara rażąco łagodna. Podobny wniosek odnosi się do orzeczenia wobec niego dożywotniego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, skoro na przestrzeni stosunkowo krótkiego okresu czasu oskarżony dopuścił się już trzeciego przestępstwa, w związku z którym taki zakaz podlega orzeczeniu. Oskarżony jawi się w tym kontekście jako kierowca nie dający rękojmi możliwości poprawy, którego z ruchu drogowego należy wyeliminować dożywotnio.

Częściowo zasadnym okazał się zarzut odnoszący do odstąpienia od orzekania przepadku równowartości pojazdu, którym oskarżony kierował. Po wydaniu zaskarżonego wyroku doszło bowiem do nowelizacji kodeksu karnego dotykającej min. tej materii, zaś w odniesieniu akurat do sytuacji procesowej oskarżonego, aktualny stan prawny jawi się jako dla niego względniejszy. Obecnie bowiem, w związku z treścią art. 44b § 6 kk w zw. z art. 44b § 5 pkt 1 kk, jeżeli w czasie popełnienia przestępstwa z art. 178a § 4 kk pojazd mechaniczny nie stanowił wyłącznej własności sprawcy ( w niniejszej sprawie stanowił on własność ojca oskarżonego ) sąd orzeka nawiązkę na rzecz Skarbu Państwa w wysokości od 5000 do 500 000 złotych – a więc w grę wchodzić może in concreto nawiązka o wysokości niższej, aniżeli wartość pojazdu. W tym miejscu podnieść nalży, iż wartość pojazdu określonego w akcie oskarżenia oszacowana była kwotą 18000 złotych. Zważywszy z kolei na pozostałe surowe dolegliwości wynikające ze skazania oskarżonego w niniejszej sprawie ( bezwzględna kara pozbawienia wolności, dożywotni zakaz prowadzenia pojazdów, 10000 złotych świadczenia pieniężnego, obciążenie go kosztami procesu ), sąd odwoławczy orzekł nawiązkę w kwocie niższej, aniżeli ta stanowiąca równowartość pojazdu, a która zważywszy na sytuację materialną oskarżonego i tak jawi się jako dolegliwa.

o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego od zarzuconego czynu, ewentualnie poprzez wymierzenie mu kary 3 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, odstąpienie od dożywotniego orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów oraz od przepadku równowartości pojazdu

Częściowo zasadny

Omówiono powyżej

Okoliczności podlegające uwzględnieniu z urzędu

1.

Rozstrzygnięcie sądu odwoławczego

Rozstrzygnięcia zawarte w punktach 1-3 oraz 5.

Omówiono powyżej

Rozstrzygnięcie z punktu 4.

Omówiono powyżej

Koszty procesu

Punkt III wyroku

Wobec utrzymania w mocy skazującego charakteru wyroku sądu I instancji, na podstawie art. 634 kpk w zw. z art. 627 kpk, oskarżonego obciążono kosztami procesu za II instancję.