Sąd utrzymał karę 8 miesięcy za przywłaszczenie wynajętego auta

1.CZĘŚĆ WSTĘPNA

Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Wyrok Sądu Rejonowego w Tomaszowie Mazowieckim z dnia 9 lutego 2026 roku w sprawie sygn. akt II K 506/25.

Podmiot wnoszący apelację

Obrońcy oskarżonego

Kierunek i zakres zaskarżenia

Na korzyść

W części

Co do kary

Podniesione zarzuty

Art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

Wnioski

Uchylenie

Zmiana

1.Ustalenie faktów w związku z dowodami

przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

Fakty uznane za udowodnione

-----------

--------------------

-----------------------------------------------------------

--------------

----------------

Fakty uznane za nieudowodnione

-----------

------------------

---------------------------------------------------------------

--------------

---------------

Dowody będące podstawą ustalenia faktów

-------------

------------------------------------

-------------------------------------------------------------------------------Dokumenty sporządzone przez uprawnione do tego organy w przepisanej przez prawo formie, nie były kwestionowane, a ich treść nie budzi zastrzeżeń co do ich wiarygodności i rzetelności zawartych w nich treści.

Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów

------------

---------------------------------

-----------------------------------------------------------------------

1.STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

Apelacja obrońcy oskarżonego na zasadzie art. 438 pkt 4 k.p.k. zarzuciła:

- rażącą niewspółmierność kary z pominięciem dyrektyw i zasad sądowego wymiaru kary, wskazanych w art. 53 § 1 i 2 k.k. i w konsekwencji orzeczenie wobec oskarżonego kary 8 miesięcy pozbawienia wolności w sytuacji, w której w niniejszej sprawie stopień winy i społecznej szkodliwości czynu, cele zapobiegawcze i wychowawcze, potrzeby kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa, zachowanie sprawcy, jego postawa i warunki osobiste, zachowanie się po popełnieniu przestępstwa, nakazywałyby orzeczenie wobec oskarżonego kary 3 miesięcy pozbawienia wolności.

Niezasadny

Zarzuty zawarte w apelacji obrońcy oskarżonego nie są zasadne i nie zasługiwały na uwzględnienie.

Kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku, przeprowadzona w granicach wyznaczonych środkiem odwoławczym oraz z uwzględnieniem dyspozycji art. 433 § 1 i 2 k.p.k., nie dostarczyła podstaw do uznania, aby wymierzona oskarżonemu kara 8 miesięcy pozbawienia wolności nosiła cechy rażącej niewspółmierności w rozumieniu art. 438 pkt 4 k.p.k.

Na wstępie przypomnieć należy, że zarzut rażącej niewspółmierności kary może odnieść skutek jedynie wówczas, gdy zachodzi wyraźna, oczywista i niedająca się zaakceptować dysproporcja pomiędzy karą wymierzoną przez sąd pierwszej instancji a karą, jaka – przy prawidłowym zastosowaniu dyrektyw określonych w art. 53 k.k. – powinna zostać orzeczona. Nie jest natomiast wystarczające samo przekonanie strony skarżącej, że kara mogłaby zostać wymierzona w niższym wymiarze ani nawet to, że sąd odwoławczy, rozpoznając sprawę jako sąd meriti, mógłby wymierzyć karę odmienną. Postępowanie odwoławcze nie służy bowiem zastępowaniu swobodnej oceny sądu pierwszej instancji własną oceną sądu odwoławczego, lecz eliminowaniu jedynie takich rozstrzygnięć, które w sposób oczywisty naruszają zasady sądowego wymiaru kary. Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie występuje.

Nie sposób podzielić stanowiska skarżącego, jakoby Sąd Rejonowy pominął dyrektywy wymiaru kary określone w art. 53 § 1 i 2 k.k. Analiza uzasadnienia zaskarżonego wyroku prowadzi do wniosku przeciwnego. Sąd pierwszej instancji prawidłowo zidentyfikował zarówno okoliczności przemawiające na korzyść oskarżonego, jak i okoliczności go obciążające, nadając każdej z nich odpowiednią rangę. Uwzględnił przyznanie się oskarżonego do popełnienia czynu oraz wyrażoną przez niego skruchę, a jednocześnie prawidłowo dostrzegł jego uprzednią karalność. Okoliczności te zostały następnie zestawione z charakterem przypisanego czynu, jego skutkami oraz stopniem społecznej szkodliwości, co doprowadziło do wymierzenia kary pozostającej we właściwej proporcji do całokształtu ujawnionych okoliczności sprawy.

Nie zasługuje na aprobatę stanowisko obrońcy, iż przyznanie się do winy oraz wyrażenie skruchy powinny prowadzić do wymierzenia oskarżonemu kary jedynie 3 miesięcy pozbawienia wolności. Okoliczności te niewątpliwie mają charakter łagodzący i zostały przez Sąd Rejonowy właściwie uwzględnione. Nie można jednak tracić z pola widzenia, że ich znaczenie nie ma charakteru dominującego ani nie może automatycznie prowadzić do wymierzenia kary zbliżonej do ustawowego minimum. W realiach niniejszej sprawy oskarżony przyznał się do popełnienia czynu już po ujawnieniu przestępstwa i zabezpieczeniu pojazdu, gdy zasadniczy materiał dowodowy został zgromadzony przez organy ścigania. Jego postawa procesowa nie doprowadziła zatem do wykrycia sprawcy ani ujawnienia okoliczności wcześniej nieznanych organom procesowym. Trafnie więc Sąd Rejonowy uznał wskazane okoliczności za łagodzące, jednak równie trafnie nie przypisał im takiej wagi, która mogłaby zdominować pozostałe elementy mające znaczenie dla wymiaru kary.

Zasadniczego znaczenia nabiera natomiast stopień społecznej szkodliwości przypisanego oskarżonemu czynu, który – wbrew twierdzeniom apelacji – nie może zostać oceniony jako nieznaczny. Oskarżony wszedł w posiadanie pojazdu całkowicie legalnie, na podstawie zawartej umowy najmu, korzystając z zaufania, jakim obdarzył go wynajmujący. Następnie, po skutecznym wypowiedzeniu umowy i wezwaniu do zwrotu pojazdu, obowiązku tego świadomie nie wykonał, traktując powierzoną mu rzecz jak własną. Tym samym dopuścił się klasycznego przypadku nadużycia zaufania, które stanowi istotę przestępstwa określonego w art. 284 § 2 k.k.

Na ocenę stopnia społecznej szkodliwości wpływa przy tym nie tylko sam fakt przywłaszczenia pojazdu, lecz również sposób postępowania oskarżonego z powierzonym mieniem. Pojazd został odnaleziony dopiero w wyniku działań Policji, a jego stan świadczył o daleko posuniętej ingerencji w jego strukturę techniczną. Brakowało licznych elementów mechanicznych, elektronicznych oraz sterujących, zaś wartość brakujących części została oszacowana na kwotę przekraczającą 82 000 zł. Zakres uszkodzeń był na tyle rozległy, że ubezpieczyciel zakwalifikował zdarzenie jako szkodę całkowitą i wypłacił odszkodowanie leasingodawcy. Skutki przestępstwa wykraczały zatem daleko poza samo bezprawne zatrzymanie pojazdu, prowadząc do powstania bardzo poważnej szkody majątkowej. Okoliczności te w sposób oczywisty zwiększają stopień społecznej szkodliwości czynu oraz stopień zawinienia oskarżonego.

Skarżący pomija również, że oskarżony był uprzednio karany, w tym odbywał już karę pozbawienia wolności. Okoliczność ta nie mogła zostać uznana za irrelewantną przy wymiarze kary. Przeciwnie, świadczy ona o tym, iż wcześniejsza reakcja karna nie odniosła wobec oskarżonego oczekiwanego skutku wychowawczego i zapobiegawczego. Trafnie zatem Sąd Rejonowy uznał uprzednią karalność za okoliczność obciążającą, nadając jej odpowiednią wagę przy wymiarze kary. Nie sposób zgodzić się z apelującym, iż okoliczność ta została przeceniona. Stanowi ona bowiem jeden z podstawowych elementów prognozy kryminologicznej i pozostaje w ścisłym związku z oceną potrzeby oddziaływania kary wobec sprawcy.

Całkowicie nieprzekonująca pozostaje argumentacja apelacji odwołująca się do prowadzenia przez oskarżonego działalności gospodarczej oraz możliwości naprawienia szkody. Nie można zaakceptować stanowiska, zgodnie z którym sam fakt prowadzenia przedsiębiorstwa miałby przemawiać za wymierzeniem łagodniejszej kary pozbawienia wolności. Przyjęcie takiego poglądu prowadziłoby do nieuzasadnionego uprzywilejowania sprawców prowadzących działalność gospodarczą względem pozostałych sprawców przestępstw przeciwko mieniu. Z istoty każdej kary pozbawienia wolności wynika bowiem czasowe ograniczenie możliwości wykonywania pracy zarobkowej oraz prowadzenia działalności gospodarczej. Okoliczność ta stanowi naturalną konsekwencję wykonania kary i sama przez się nie może uzasadniać jej złagodzenia. Inaczej należałoby przyjąć, że wobec osób prowadzących działalność gospodarczą orzekanie kar izolacyjnych powinno mieć charakter wyjątkowy, czego obowiązujące przepisy prawa karnego nie przewidują.

Nie zasługuje również na uwzględnienie argument, iż wymierzenie oskarżonemu kary pozbawienia wolności uniemożliwi wykonanie obowiązku naprawienia szkody. Funkcja kompensacyjna prawa karnego niewątpliwie odgrywa istotną rolę, jednak nie może determinować rodzaju ani wysokości kary w oderwaniu od stopnia winy oraz społecznej szkodliwości czynu. Środek kompensacyjny przewidziany w art. 46 § 1 k.k. oraz kara stanowią odrębne środki reakcji prawnokarnej, realizujące odmienne cele. Nie można zatem uzależniać wymiaru kary wyłącznie od aktualnych możliwości zarobkowych sprawcy. Przyjęcie odmiennego stanowiska prowadziłoby do sytuacji, w której osoby dysponujące większym potencjałem ekonomicznym mogłyby oczekiwać łagodniejszego traktowania tylko z uwagi na możliwość późniejszego naprawienia szkody, co pozostawałoby w oczywistej sprzeczności z zasadą równości wobec prawa.

Nie sposób również podzielić twierdzenia apelacji, jakoby kara 8 miesięcy pozbawienia wolności była karą nadmiernie represyjną. Wręcz przeciwnie, wymierzona kara pozostaje stosunkowo łagodna na tle ustawowego zagrożenia przewidzianego za przestępstwo z art. 284 § 2 k.k., wynoszącego od 3 miesięcy do 5 lat pozbawienia wolności. Oznacza to, że Sąd Rejonowy wymierzył karę jedynie nieznacznie przekraczającą dolną granicę ustawowego zagrożenia, co samo w sobie świadczy o uwzględnieniu okoliczności przemawiających na korzyść oskarżonego. Trudno w tych realiach przyjąć, aby kara taka mogła zostać uznana za oczywiście surową, zwłaszcza wobec sprawcy uprzednio karanego, który dopuścił się przestępstwa skutkującego powstaniem znacznej szkody majątkowej.

Sąd Odwoławczy podziela stanowisko Sądu Rejonowego, że jedynie kara o charakterze izolacyjnym będzie w stanie zrealizować wobec oskarżonego cele zapobiegawcze i wychowawcze oraz odpowiednio uświadomić mu naganność jego postępowania. Dotychczas stosowane wobec oskarżonego środki reakcji karnej nie doprowadziły do trwałego przestrzegania przez niego porządku prawnego, co uzasadniało konieczność wymierzenia kary bezwzględnego pozbawienia wolności. Jednocześnie wymiar tej kary nie przekracza granic niezbędnych dla osiągnięcia jej celów i pozostaje adekwatny zarówno do stopnia winy oskarżonego, jak i stopnia społecznej szkodliwości przypisanego mu czynu.

W konsekwencji Sąd Okręgowy uznał, iż podniesiony w apelacji zarzut rażącej niewspółmierności kary stanowi jedynie polemikę z prawidłową oceną Sądu Rejonowego i wyraża odmienne zapatrywanie skarżącego na zakres represji karnej. Nie wykazuje natomiast istnienia takiej oczywistej dysproporcji pomiędzy karą wymierzoną a karą sprawiedliwą, która uzasadniałaby ingerencję sądu odwoławczego. Z tych wszystkich względów apelacja obrońcy nie mogła odnieść zamierzonego skutku, a zaskarżony wyrok należało utrzymać w mocy.

Wniosek o zmianę zaskarżonego wyroku Sądu poprzez orzeczenie wobec oskarżonego kary 3 miesięcy pozbawienia wolności, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji.

Niezasadny

Wniosek niezasadny z przyczyn wskazanych szczegółowo powyżej.

1.OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

1.ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

Przedmiot utrzymania w mocy

Utrzymanie w mocy w całości zaskarżonego wyroku.

Apelacja nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie. Mając na uwadze wszystkie przedstawione wyżej okoliczności, Sąd Okręgowy uznał, że zaskarżony wyrok odpowiada prawu. W konsekwencji apelacja obrońcy oskarżonego jako bezzasadna nie mogła zostać uwzględniona, a zaskarżony wyrok należało utrzymać w mocy.

Reasumując stwierdzić należy prawidłowość rozstrzygnięcia Sądu I instancji w zakresie ustalenia sprawstwa oskarżonego, kwestii jego winy i kwalifikacji prawnej przypisanego mu czynu, a także orzeczonej kary.

Sąd Okręgowy, nie dopatrując się również uchybień podlegających uwzględnieniu z urzędu, określonych w art. 439 k.p.k. i art. 440 k.p.k., zaskarżony wyrok wobec oskarżonego utrzymał w mocy.

Przedmiot i zakres zmiany

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

------------------------------------------------------------------------

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

------------------------------------------------------------------------

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Konieczność umorzenia postępowania

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

------------------------------------------------------------------------

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

------------------------

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------

1.Koszty Procesu

2. Sąd Okręgowy na podstawie art. 636 § 1 k.p.k. i art. 8 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o opłatach w sprawach karnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 123 ze zm.) zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 180 tytułem opłaty za drugą instancję oraz kwotę 20 złotych tytułem zwrotu wydatków poniesionych przez Skarb Państwa w postępowaniu odwoławczym. Bowiem utrzymanie w mocy zaskarżonego wyroku skutkowało obciążeniem oskarżonego kosztami postępowania odwoławczego. Brak było podstaw do odstąpienia od tej zasady. Sytuacja majątkowa i osobista oskarżonego, ustalona w sprawie, nie uzasadniała przyjęcia, że poniesienie kosztów drugiej instancji byłoby dla niego niemożliwe lub nadmiernie uciążliwe.

1.PODPIS

Granice zaskarżenia

Podmiot wnoszący apelację

Obrońca oskarżonego S. H..

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

Wyrok Sądu Rejonowego w Tomaszowie Mazowieckim z dnia 9 lutego 2026 roku w sprawie sygn. akt II K 506/25.

Kierunek i zakres zaskarżenia

Na korzyść

W części

Co do kary

Podniesione zarzuty

Art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

Wnioski

Uchylenie

Zmiana