Sąd utrzymał w mocy wyrok za groźby wobec córki, apelacja obrońcy oddalona

Część wstępna

Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Wyrok Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 16 marca 2026 roku w sprawie o sygn. akt II K 683/25

Podmiot wnoszący apelację

Obrońca

Kierunek i zakres zaskarżenia

Na korzyść

W całości

Podniesione zarzuty

Art. 438 pkt 2 kpk – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

Art. 438 pkt 3 kpk – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

Art. 438 pkt 4 kpk – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

Wnioski

Zmiana

Stanowisko sądu odwoławczego wobec zgłoszonych zarzutów i wniosków

Obrońca podniósł zarzuty:

1. obrazy przepisów prawa procesowego, tj. naruszenie:

a) art. 2 § 1 pkt 1 k.p.k, art. 4 k.p.k. i art. 5 § 2 k.p.k. poprzez wydanie zaskarżonego wyroku bez dowodów uprawdopodobniających fakt zawinienia oraz poprzez naruszenie podstawowych zasad procesowych określających regułę dowodzenia winy i zastąpienie ich przez domniemanie winy w zakresie kierowanie gróźb przez oskarżonego wobec jego córki;

b) art. 7 k.p.k. poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału dowodowego:

- poprzez bezzasadną odmowę wiarygodności wyjaśnień oskarżonego w zakresie niekierowania gróźb wobec pokrzywdzonej, mimo iż przyznał się on, że dopuścił się naruszenia nietykalności córki poprzez jej oplucie, co wskazuje, iż jego wyjaśnienia były szczere,

- poprzez bezstronne danie wiary zeznaniom pokrzywdzonej co do tego, że oskarżony kierował wobec niej groźby karalne, co w konsekwencji doprowadziło do uznanie za nieprawdziwe twierdzeń oskarżonego;

2. błędu w ustaleniach faktycznych polegającego na uznaniu, iż M. L. kierował groźby wobec pokrzywdzonej, podczas gdy z okoliczności sprawy wynika, iż oskarżony — po opluciem córki — nie podejmował z nią żadnego dialogu z uwagi na wieloletni konflikt.

3. rażącej niewspółmierności orzeczonej wobec oskarżonego kary grzywny w wymiarze 200 stawek w wysokości po 10 zł każda, w sytuacji gdy oskarżony jest osobą chorą onkologicznie, bezdomną i utrzymującą się jedynie z renty, podczas gdy wymierzenie oskarżonemu niższej grzywny, w wymiarze 50 stawek po 10 zł każda, spełniłoby wszelkie cele prewencji ogólnej i indywidualnej, co w konsekwencji doprowadziło do wymierzenia oskarżonemu kary, która w świetle okoliczności sprawy jest rażąco surowa;

Niezasadny

Twierdzenia skarżącego sprowadzające się do zanegowania prawidłowych ustaleń faktycznych oraz koncentrujące się na zakwestionowaniu przeprowadzonej oceny zebranych dowodów (wskazujące na jej rzekomą wadliwość spowodowaną dowolnością wyprowadzonych wniosków), nie przedstawiają dostatecznie przekonujących argumentów, podważających prawidłowość i słuszność rozumowania sądu I instancji.

Sąd rejonowy w sposób rzetelny i kompleksowy dokonał wartościowania zarówno osobowych, jak i nieosobowych źródeł dowodowych zebranych na gruncie analizowanej sprawy, a następnie poczynił prawidłowe ustalenia faktyczne w tym zakresie. Dokonane zaś przez sąd rejonowy ustalenia w pełni odpowiadają zebranym w sprawie dowodom, a nade wszystko są wynikiem wszechstronnej ich analizy. Apelujący w żadnej mierze nie zdołał skutecznie wykazać, aby rozumowanie sądu I instancji, przy ocenie zgromadzonych w sprawie dowodów było nietrafne, bądź nieracjonalne, gdyż zarzuty przedstawione w apelacji, po ich analizie i zestawieniu z materiałem dowodowym, opierają się wyłącznie na odmiennej, subiektywnej i selektywnej ocenie zebranych w sprawie dowodów.

W ocenie sądu odwoławczego, to konkluzje sądu rejonowego stanowią wynik rozważenia wszystkich okoliczności, a nade wszystko zostały wyczerpująco i rzeczowo – z uwzględnieniem wskazań wiedzy, doświadczenia życiowego i prawidłowego rozumowania – uzasadnione w pisemnych motywach zaskarżonego wyroku.

Nie było też podstaw do twierdzenia, by przy weryfikacji dowodów sąd I instancji dopuścił się naruszenia dyspozycji art. 5 § 2 kpk.

Zarzuty zawarte w apelacji mają w przeważającej większości charakter polemiki z oceną materiału dowodowego przedstawioną przez sąd

meriti.

Zarówno wersja oskarżonego, jak i pokrzywdzonej, zostały poddane swobodnej ocenie sądu, który w uprawniony sposób jednej z nich dał wiarę, a drugą odrzucił. Obowiązkiem sądu było wskazanie, dlaczego nie uznał dowodów przeciwnych (zob. wyr. SA we Wrocławiu z 29.2.2012 r., II AKa 35/12, KZS 2012, Nr 5, poz. 70), z czego sąd rejonowy w sposób należyty się wywiązał.

Sąd Okręgowy zważył, że obowiązująca procedura nie uznaje legalnej oceny dowodów, oznacza to wyłączenie rzymskiej paremii, że „jeden świadek to żaden świadek”. Oznacza to możliwość oparcia skazania nawet na zeznaniach jednego świadka, byle ocena tego dowodu była rzeczowa i logiczna oraz nie wkraczała w sferę dowolności (tak przykładowo wyrok SA w Krakowie z 28.5.2010 r., II AKa 71/10, KZS 2010, Nr 6, poz. 39). W tym znaczeniu, sąd

meriti prawidłowo dał wiarę wersji prezentowanej R. M., bo nawet pomimo faktu istniejącego pomiędzy nią, a oskarżonym, ostrego sporu na tle osobistym i majątkowym, to wersja opisywana przez pokrzywdzoną jednoznacznie zasługiwała na wiarę.

Fakt oparcia orzeczenia skazującego na zeznaniach tylko jednego świadka samo przez się nie może stanowić podstawy do zarzutu dokonania błędnych czy dowolnych ustaleń faktycznych w sprawie. Nie istnieje bowiem żadna reguła dowodowa, która uzasadniałaby pogląd, że zeznania jednego świadka są niewystarczającą podstawą skazania, podobnie zresztą jak niedopuszczalne jest wartościowanie zeznań tylko w zależności od zajmowanej pozycji społecznej świadka, czy też pełnionej przez niego funkcji publicznej (wyr. SN(7) z 11.1.1996 r., II KRN 178/95, MoP 1996, Nr 10, s. 376, z aprobującymi uwagami S. Zabłockiego, O.. 1996, Nr 5–6, s. 237; podobnie wyr. SA w Łodzi z 25.1.1996 r., II AKr 326/95, Prok. i Pr. – wkł. 1996, Nr 12, poz. 19; wyr. SA w Krakowie z 28.5.2010 r., II AKa 71/10, KZS 2010, Nr 6, poz. 39; wyr. SA we Wrocławiu z 12.7.2012 r., II AKa 191/12, Legalis).

Apelant kwestionuje ustalenia sądu rejonowego w kwestii wypowiedzianych gróźb przez oskarżonego pod adresem pokrzywdzonej córki. Tymczasem dla przyjęcia sprawstwa oskarżonego zarzuconego czynu istotnym był właśnie kontekst sytuacyjny, w którym doszło do zajścia, w tym do wyartykułowania gróźb.

Zważyć należy, że oskarżony z pokrzywdzoną pozostają w permanentnym konflikcie, głównie na tle podziału majątku.

W ocenie sądu odwoławczego konsekwentna i spójna wersja pokrzywdzonej zasługuje na wiarę. Pokrzywdzona zeznała, że sytuacja objęta aktem oskarżenia miała miejsce w odległości ok. 2 lat od poprzednich podobnych zajść i w tym, dosyć długim okresie czasu, unikała oskarżonego, a jej wizyta w dniu 27 lutego 2025r. motywowana była chęcią oględzin posesji po czynnościach komorniczych z udziałem oskarżonego. Pokrzywdzona wobec tego nie spodziewała się zastać ojca na działce przy (...). Gdyby R. M. celowo dążyła do pomówienia ojca o czyny, jakie nie były jego udziałem, gdyby faktycznie zależało jej na niesłusznym go oskarżaniu, mogłaby próbować go prowokować, wymuszając kontakt, a w tym celu mnożyła by sytuacje, w których ojciec miałby zachowywać się agresywnie – niczego takiego jednak nie czyniła; wręcz przeciwnie unikając go.

Zważyć należy także na okoliczności zatrzymania oskarżonego. Był on nietrzeźwy, nawet w ich obecności zachowywał się agresywnie. Nie podporządkowywał się poleceniom interweniujących funkcjonariuszy Policji, co skutkowało nawet koniecznością zastosowania środków przymusu bezpośredniego (kajdanek), wobec starszego i schorowanego człowieka. Powszechnie wiadomym jest, tak z życiowego jak i zawodowego doświadczenia, że osoba nietrzeźwa ma skłonność do zachowań impulsywnych, nieprzemyślanych, irracjonalnych, często agresywnych. Wypowiadanie gróźb wpisuje się w tak opisany schemat.

Oskarżony przyznał się do oplucia córki. Apelant temu fragmentowi wyjaśnień oskarżonego przyznaje jednak nadmierną wagę, zwłaszcza jak się uwzględni, że oskarżony prezentował wersję o agresywnych, wręcz prowokacyjnych zachowaniach pokrzywdzonej córki, a spluniecie w twarz kreował jako akt obrony.

Trudno dać wiarę, aby kobieta miała celowo prowokować w sposób opisany przez oskarżonego nietrzeźwego mężczyznę, zwłaszcza w sytuacji „sam na sam”.

Silne wzburzenie sprzyja artykułowaniu agresywnych sformułowań, a w sytuacji permanentnego konfliktu prawidłowo uznał sąd rejonowy, że pokrzywdzona miała obiektywnie uzasadnione obawy spełnienia gróźb kierowanych pod jej adresem przez oskarżonego – przy uwzględnieniu okoliczności, w których groźby zostały wypowiedziane, jak też przy uwzględnieniu właściwości osobistych skonfliktowanych stron.

Art. 5 § 2 kpk odnosi się natomiast do wątpliwości, jakie może powziąć sąd orzekający, a nie strona postępowania. Dopiero gdy sąd takie wątpliwości poweźmie, a następnie nie rozstrzygnie ich na korzyść oskarżonego, zasadny byłby zarzut naruszenia tego przepisu (por. wyrok SN z dnia 20 kwietnia 2004 r., sygn. V KK 332/2003). Ponadto, interpretując przywołaną zasadę

in dubio pro reo w orzecznictwie podnosi się, że najistotniejszą kwestią przy powoływaniu się na tenże przepis jest "nieusuwalność wątpliwości". Innymi słowy, możliwość jego zastosowania aktywuje się dopiero wówczas, gdy wyczerpane zostaną możliwości dowodowe i w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał nie sposób dokonać oceny (rozstrzygnąć) tychże wątpliwości na korzyść bądź niekorzyść oskarżonego (por. wyrok SN z 16 stycznia 1974, III KR 315/73, OSNKW 1974, Nr 5, poz. 97).

Wskazać trzeba ponadto, że art. 5 § 2 kpk dotyczy wątpliwości sądu wyłaniających się w toku postępowania i dotyczących poszczególnych, jednostkowych okoliczności sprawy, których rozstrzygnięcie na korzyść bądź niekorzyść oskarżonego wpływa następnie pośrednio na ostateczne orzeczenie sądu o winie sprawcy bądź o jego niewinności, tudzież o ewentualnym wymiarze kary. Dopiero całość okoliczności, obejmująca zgodnie z art. 4 kpk zarówno te przemawiające na korzyść, jak i na niekorzyść sprawcy, może po zbadaniu przez sąd stanowić podstawę do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia. Nie można, zatem utożsamiać użytego w art. 5 § 2 kpk zwrotu "wątpliwości" z ogólnie ujętą wątpliwością, co do istnienia winy oskarżonego, będącą efektem swobodnej oceny całości materiału dowodowego, z uwzględnieniem zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego (art. 7 kpk.). Raz jeszcze należy podkreślić, że aby skutecznym okazał się zarzut obrazy art. 5 § 2 kpk niezbędnym jest po pierwsze wykazanie, że to sąd powziął określoną wątpliwość i dał temu wyraz w uzasadnieniu wyroku, po drugie, że wątpliwości tej nie sposób było usunąć w oparciu o pozostały materiał dowodowy, a po trzecie, że mimo tej nieusuwalności, sąd rozstrzygnął tą wątpliwość na niekorzyść oskarżonego.

W przedmiotowej sprawie obrońca nie wykazał jednak żadnej niedającej się usunąć i wynikającej z rozumowania sądu wątpliwości, odnoszącej się do sprawstwa oskarżonego przypisanego mu czynu. Wobec czego zarzut naruszenia art. 5 § 2 kpk nie zasługiwał na uwzględnienie w jakimkolwiek zakresie. Co więcej, wątpliwości tego typu nie dostrzegł również sąd odwoławczy.

W przedmiotowej sprawie nie naruszono granicy swobodnej oceny dowodów, właśnie dlatego, iż sądowi I instancji nie można racjonalnie zarzucić braku oceny istotnych dowodów, która jest sprzeczna z zasadą logicznego powiązania wniosków z ustalonym stanem faktycznym lub z doświadczeniem życiowym. Usuwanie wyłaniających się wątpliwości przy ocenie dowodów nie musi być dokonywane wyłącznie za pomocą konkretnego i bezspornego dowodu przeciwnego, lecz także za pomocą okoliczności lub wniosków wynikających z logicznego myślenia, wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego.

W ocenie sądu odwoławczego wina oskarżonego została w niewątpliwy sposób wykazana w oparciu o analizę całokształtu materiału dowodowego z zachowaniem zasad logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego. W związku z powyższym istniały wszelkie podstawy do uznania oskarżonego za winnego popełnienia przypisanych mu zaskarżonym wyrokiem czynów, w tym z art. 190 § 1 kk.

Sąd odwoławczy nie doszukał się powodów uzasadniających zmianę wymiaru kary grzywny. Orzeczona oskarżonemu kara 200 stawek dziennych grzywny po 10 złotych każda, nie może uchodzić za rażąco niewspółmiernie surową, a więc taką, że na podstawie ujawnionych okoliczności, które powinny mieć zasadniczy wpływ na wymiar kary, można było przyjąć, że zachodziłaby wyraźna różnica pomiędzy karą wymierzoną przez sąd I instancji, a karą jaką należałoby wymierzyć w następstwie prawidłowego zastosowania dyrektyw wymiaru kary określonych w art. 53 kk. oraz zasad ukształtowanych przez orzecznictwo Sądu Najwyższego. Została wymierzona z zastosowaniem instytucji z art. 37 a kk, w wymiarze nieco powyżej minimalnej granicy 150 stawek przy alternatywnym zagrożeniu karą ograniczenia wolności.

W ocenie sądu odwoławczego rodzaj i wysokość wymierzonej oskarżonemu kary, nie przekracza stopnia jego winy oraz przystaje do stopnia społecznej szkodliwości przypisanego mu czynu. Poza tym uwzględnia dotychczasową linię życia oskarżonego determinowaną wiekiem i brakiem uprzedniej karalności. Orzeczona kara zdaniem sądu odwoławczego jest również właściwą reakcją dla uzyskania zapobiegawczego efektu zarówno w stosunku do oskarżonego jak i społeczeństwa. W należyty sposób ukazuje, iż popełnianie przestępstw nie przynosi żadnych korzyści.

Stawkę dzienną grzywny ukształtowano na minimalnym poziomie.

Oskarżony posiada świadczenie rentowe. Jest osobą zdolną do pracy w warunkach pracy chronionej ( k. 55 ). Ponadto należność można uiścić w ratach lub wykonać w formach zastępczych.

Wniosek o zmianę zaskarżonego orzeczenia:

a) poprzez wyeliminowanie z opisu czynu, iż oskarżony groził słownie innej osobie — R. M., popełnieniem przestępstwa na jej szkodę poprzez pozbawienie życia oraz spowodowanie uszczerbku ma zdrowiu, co wzbudziło w zagrożonej uzasadniona obawę, że groźny będą spełnione, a w konsekwencji zmianę kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu i uznanie, że wyczerpał on jedynie dyspozycję art. 217 § 1 k.k.

b) orzeczenie wobec oskarżonego kary grzywny w liczbie 50 (pięćdziesiąt) stawek dziennych ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 10 (dziesięć) złotych;

Ponadto obrońca wnosił także o:

c) zwolnienie oskarżonego od kosztów sądowych w postępowaniu odwoławczym;

d) zasądzenie na rzecz adwokata F. O. kosztów udzielonej oskarżonemu obrony z urzędu w postępowaniu odwoławczym, zgodnie z normami przepisanymi, z zaznaczeniem, iż koszty te nie zostały uiszczone w żadnej części.

Zasadne: c, d

Niezasadne: a, b

Niezasadne okazały się zarzuty apelacji i brak było podstaw prawnych do zmiany zaskarżonego wyroku,

Rozstrzygnięcie sądu odwoławczego

Przedmiot utrzymania w mocy

wyrok i wszystkie rozstrzygnięcia,

Skoro zarzuty podnoszone w apelacji nie zasługiwały na uwzględnienie, a także brak było podstaw do zmiany lub uchylenia wyroku sądu I instancji należało zaskarżony wyrok utrzymać w mocy.

Koszty procesu

2, 3

Wynagrodzenie obrońcy przyznano na poziomie minimalnym przewidzianym przez normy prawne, a wobec trudnej sytuacji materialnej (...) L. (podeszły wiek, choroba, uzyskiwanie renty chorobowej) zwolniono go od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych za postepowanie odwoławcze.

Granice zaskarżenia

Podmiot wnoszący apelację

obrońca oskarżonego

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

wyrok skazujący

Kierunek i zakres zaskarżenia

Na korzyść

W całości

Podniesione zarzuty

Art. 438 pkt 1 kpk – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

Art. 438 pkt 2 kpk – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

Art. 438 pkt 3 kpk – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

Art. 438 pkt 4 kpk – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

Wnioski

Zmiana