Sąd utrzymał wyrok za groźby wobec pokrzywdzonej, apelacja obrońcy oddalona

Część wstępna

Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

wyrok Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 30 marca 2026 roku w sprawie II K 975/25

Podmiot wnoszący apelację

Obrońca

Kierunek i zakres zaskarżenia

Na korzyść

W całości

Podniesione zarzuty

Art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

Art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

Art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

Wnioski

Uchylenie

Zmiana

Stanowisko sądu odwoławczego wobec zgłoszonych zarzutów i wniosków

Zarzut obrazy przepisów postępowania, która miała istotny wpływ na treść wydanego w sprawie rozstrzygnięcia, tj.

1) art. 7 k.p.k. poprzez odmowę przyznania waloru wiarygodności wyjaśnieniom oskarżonego w części, tj. w zakresie w jakim twierdził, że nie kierował w stronę G. J. żadnych gróźb oraz że jego słowa zostały źle zrozumiane przez pokrzywdzonych, podczas gdy wyjaśnienia te są spójne, korespondują z materiałem dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy, a także wskazują na rzeczywiste intencje U. V., co miało istotny wpływ na treść wydanego w sprawie rozstrzygnięcia, gdyż doprowadziło do przypisania oskarżonemu sprawstwa czynu z art. 190 § 1 k.k., którego nie popełnił,

2) art. 7 k.p.k. poprzez przyznanie waloru wiarygodności zeznaniom pokrzywdzonej G. J., podczas gdy pokrzywdzona pozostawała w konflikcie z oskarżonym, nie tolerowała jego znajomych, zaś przedmiotowa sprawa stała się pretekstem do zmuszenia oskarżonego do opuszczenia dotychczasowego miejsca zamieszkania, co miało istotny wpływ na treść wydanego w sprawie rozstrzygnięcia, gdyż doprowadziło do pociągnięcia oskarżonego do odpowiedzialności karnej, pomimo nieudowodnienia sprawstwa czynu.

Niezasadny

Twierdzenia skarżącego, sprowadzające się do zakwestionowania przeprowadzonej przez Sąd meriti oceny zebranych dowodów (wskazujące na jej rzekomą wadliwość spowodowaną dowolnością wyprowadzonych wniosków), nie przedstawiają jakichkolwiek przekonujących argumentów, podważających prawidłowość i słuszność rozumowania Sądu pierwszej instancji. Sąd Rejonowy w sposób rzetelny, wnikliwy i kompleksowy dokonał wartościowania zarówno osobowych, jak i nieosobowych źródeł dowodowych zebranych na gruncie analizowanej sprawy, a następnie poczynił prawidłowe ustalenia faktyczne w tym zakresie. Apelujący w żadnej mierze nie zdołał skutecznie wykazać, aby rozumowanie Sądu pierwszej instancji, przy ocenie zgromadzonych w sprawie dowodów było nietrafne, bądź nieracjonalne, gdyż zarzuty przedstawione w apelacji, po ich gruntownej analizie i zestawieniu ze zgromadzonym materiałem dowodowym, opierają się wyłącznie na odmiennej, subiektywnej i selektywnej ocenie zebranych w sprawie dowodów.

Weryfikując wartość dowodową prezentowanych w sprawie relacji oskarżonego U. V. i pokrzywdzonej G. J., słusznie Sąd pierwszej instancji przyznał walor wiarygodności zeznaniom pokrzywdzonej.

Pokrzywdzona konsekwentnie i stanowczo wskazywała, iż w dniu 3 kwietnia 2025 roku, kiedy przebywała wraz z P. S. (2) na podwórku, oskarżony wyglądając przez okno mieszkania odgrażał się, że stworzy jej ,,piekło na ziemi”, że do końca życia go popamięta i z nią skończy. Jej relacje zostały pozytywnie zweryfikowane poprzez zeznania świadków J. T. i P. S. (1). Świadek J. T. potwierdziła, iż oskarżony w dniu 3 kwietnia 2025 roku wykrzykiwał ze swojego mieszkania, że wyrządzi pokrzywdzonej G. J. piekło na ziemi i że ta popamięta go do końca życia. Podała przy tym, iż po wypowiedzeniu przez oskarżonego takich słów, pokrzywdzona wystraszyła się i uciekła do mieszkania. Poza tym relacjonując wskazała, że oskarżony swoim stałym zachowaniem wprowadzał stan permanentnego zagrożenia dla zdrowia i życia mieszkańców. Wielokrotnie były podejmowane interwencje względem oskarżonego za zakłócanie spokoju i ciszy nocnej w budynku. Okoliczność uciążliwości oskarżonego potwierdzona została informacją policji z dnia 10 lutego 2026 roku (k. 465).

Świadek P. S. (1) również wskazał, iż w dniu 3 kwietnia 2025 roku U. V. odgrażał się G. J., że urządzi ją tak, że popamięta go do końca życia. Zeznał także, że oskarżony na wszelkie próby zwracania mu uwagi reagował agresywnie.

Zeznania świadków, co do podejmowanych przez oskarżonego, znajdującego się pod wpływem alkoholu zachowań, zakłócających spokój w kamienicy przy ul. (...), potwierdza wykaz interwencji policyjnych podjętych wobec oskarżonego. Jakkolwiek większość zgłoszeń dokonana została przez członka rodziny oskarżonego, to jednak wykaz ten potwierdza okoliczność uciążliwości oskarżonego dla mieszkańców kamienicy.

Sąd nie dopatrzył się żadnych motywów, dla których pokrzywdzona miałaby zeznawać niezgodnie z prawdą. Okoliczność, że wymieniona nie miała dobrych relacji z oskarżonym, narzekała, że nie przestrzega on zasad współżycia społecznego, ciszy nocnej i nie zachowuje spokoju, a przy tym nadużywa alkoholu oraz organizuje w swoim mieszkaniu spotkania towarzyskie i urządza głośne imprezy, nie może automatycznie deprecjonować jej zeznań. Należy mieć na względzie fakt, że pokrzywdzona o powyższych zachowaniach oskarżonego informowała jego matkę, a zatem dążyła do rozwiązania problemu z pomocą tejże osoby, co przeczy tezie jakoby miała ona uciekać się do bezpodstawnego pomawiania oskarżonego przed organami ścigania. Nie bez znaczenia w tym kontekście pozostaje fakt, iż oskarżony był wzburzony tym, że pokrzywdzona skarżyła się jego matce, a więc to on miał powód, aby zareagować agresją i odgrażać się pokrzywdzonej. Ze spójnych i kategorycznych zeznań świadków jasno wynika, że oskarżony zapowiedział uczynienie pokrzywdzonej dolegliwości o przestępnym charakterze. Twierdzenia, że pokrzywdzona chciała pozbyć się oskarżonego, za to że często odwiedzali go znajomi, co przeszkadzało wymienionej są zatem czysto spekulatywne i nie mają oparcia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym.

Sąd meriti podał także przekonywujące przyczyny odmowy uznania jako wiarygodnych, wyjaśnień oskarżonego, negującego swoje sprawstwo. Sama okoliczność, że oskarżony konsekwentnie nie przyznaje się do winy, nie jest jeszcze wystarczającą przesłanką do uznania jego twierdzeń, jako zasługujących na aprobatę. Oceniając wyjaśnienia U. V. w zestawieniu z wskazanymi zeznaniami świadków, należało uznać je za niewiarygodne i ukierunkowane na uniknięcie odpowiedzialności karnej.

o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego od popełnienia zarzucanego mu czynu ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.

Niezasadny

Ponieważ podniesiony zarzut nie okazał się zasadny, wniosek o zmianę wyroku i uniewinnienie oskarżonego nie mógł zostać uwzględniony. Nie zostały również spełnione warunki wskazane w art. 437 § 2 zd. 2 k.p.k. zezwalające na uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

zarzut błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia polegający na nieprawidłowym przyjęciu, że w dniu 3.04.2025 roku w D. przy (...) (...), około godziny 12:30 U. V. kierował do pokrzywdzonej słowa: „ja ci stworzę piekło na ziemi, ty mnie do końca życia popamiętasz jak z tobą skończę," podczas gdy w świetle wyjaśnień oskarżonego zdarzenie sprowadzało się do zwrócenia się przez okno do sąsiadki z następującym pytaniem: „czego mi Pani robi piekło na ziemi," co miało istotny wpływ na treść wydanego w sprawie rozstrzygnięcia, gdyż doprowadziło do uznania, iż zachowanie to wzbudziło w pokrzywdzonej poczucie zagrożenia oraz lęku o własne zdrowie i życie, a w konsekwencji przypisania oskarżonemu sprawstwa czynu z art. 190 § 1 k.k.

Niezasadny

Podnoszony zarzut błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, który mógł mieć wpływ na jego treść, nie zasługuje na uwzględnienie. Z utrwalonego orzecznictwa wynika, że zarzut oparty na podstawie odwoławczej z art. 438 pkt 3 k.p.k. należy formułować tylko wtedy, gdy – zdaniem skarżącego – w oparciu o prawidłowo zgromadzony materiał dowodowy i trafnie oceniony co do wiarygodności, sąd ustalił fakty, które z tych dowodów nie wynikały (błąd dowolności) lub zaniechał ustalenia faktów, które z nich wynikały i miały znaczenie dla rozstrzygnięcia w sprawie (błąd braku). Natomiast gdy skarżący dopatruje się przyczyn błędnych ustaleń w obrazie przepisów procesowych związanych ze sposobem ich gromadzenia, czy też oceny (np. w obrazie art. 7 k.p.k. ), to powinien podnieść zarzut obrazy tych przepisów i jedynie jako ich skutek (wpływ na treść wyroku) wskazać błędne ustalenia faktyczne (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 27 października 2021 roku – II AKa 53/21). Tymczasem we wniesionej apelacji nie wykazano, aby w zaskarżonym wyroku Sąd Rejonowy poczynił ustalenie faktycznie nie mające oparcia w przeprowadzonych dowodach, albo że takiego ustalenia nie dokonał, choć z przeprowadzonych dowodów określony fakt jednoznacznie wynikał. Stan faktyczny sprawy został ustalony przez Sąd I instancji poprawnie, a dokonane przez Sąd meriti ustalenia faktyczne w pełni odpowiadają zebranym w sprawie dowodom. Powyższy zarzut apelacyjny w istocie ponownie odwołuje się do naruszenia przez Sąd I instancji dyrektyw oceny dowodów, wymienionych w art. 7 k.p.k., która to kwestia została już omówiona w dziale 3.1 niniejszego uzasadnienia. Jak już wyżej wskazywano, podniesiony przez obrońcę zarzut nieprawidłowej oceny zgromadzonych dowodów przez Sąd meriti nie został uwzględniony, a skarżący skutecznie nie wykazał żadnych nieprawidłowości po stronie tegoż Sądu dokonującego weryfikacji materiału dowodowego, pod kątem jego wiarygodności. Konsekwencją takiego stanu rzeczy było uznanie za nietrafne omawianego zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych. Zarzut ten stanowił jedynie wyraz subiektywnego stanowiska obrony, sprowadzającego się do stwierdzenia, że oskarżony został źle zrozumiany, gdyż w istocie to on skarżył się, że pokrzywdzona zrobiła mu ,,piekło na ziemi”. Wersja ta jest odosobniona, pozostaje w sprzeczności nie tylko z logiką i doświadczeniem życiowym, ale również z zeznaniami pokrzywdzonej i dwóch świadków, które Sąd I instancji prawidłowo uznał jako wiarygodny materiał dowodowy.

Odniesienia się wymaga także sugestia obrony, że pokrzywdzona nie mogła się obawiać wypowiadanych przez oskarżonego słów. Analiza zebranego materiału dowodowego pozwala na podzielenie w pełni przekonania Sądu meriti o tym, iż oskarżony, krzycząc do pokrzywdzonej, że stworzy jej piekło na ziemi, że z nią skończy, użył wobec niej groźby karalnej, stanowiącej znamię czasownikowe przestępstwa z art. 190 § 1 k.k. Przypomnieć trzeba, że dla bytu tego przestępstwa nie jest wymagane, aby sprawca miał rzeczywiście zamiar wykonać groźbę, ani też aby istniały obiektywne okoliczności jej realizacji, a wystarczy, aby z punktu widzenia pokrzywdzonego, w subiektywnym jego odczuciu, groźba ta wywoływała przekonanie, że jest poważna oraz, że może zostać spełniona (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 kwietnia 2008 roku – IV K 471/07). W tym aspekcie Sąd Rejonowy prawidłowo uznał, że pokrzywdzona G. J. miała obiektywnie uzasadnione obawy spełnienia gróźb kierowanych pod jej adresem przez oskarżonego. Pokrzywdzona znała wcześniejsze agresywne zachowania oskarżonego oraz wiedziała, że oskarżony nadużywał alkoholu i zażywał narkotyki, co mogło go tym bardziej skłonić do realizacji tych gróźb. Powszechnie wiadomo, że alkohol, tudzież narkotyki, powodują oraz nasilają stany agresji, a osoby skłonne do agresji - jak oskarżony - w takich stanach, zachowują się często w sposób nieobliczalny i nieprzewidywalny, co też mogło wzmagać jej obawy. Znamienne jest również to, że oskarżony chciał odegrać się na pokrzywdzonej za to, że ta skarżyła się na niego jego matce, przez co wymieniona zażądała aby podsądny wyprowadził się z udostępnionego mu mieszkania. W tej sytuacji trudno nie uznać twierdzeń pokrzywdzonej, iż groźby potraktowała poważnie i realnie. Zaznaczyć też należy, iż obawy jej nie miały charakteru odosobnionego. Także świadkowie obawiali się zachowania oskarżonego, bowiem jawił się on jako osoba impulsywna i nieobliczalna.

o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego od popełnienia zarzucanego mu czynu ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.

Niezasadny

Ponieważ podniesiony zarzut nie okazał się zasadny, wniosek o zmianę wyroku i uniewinnienie oskarżonego nie mógł zostać uwzględniony. Nie zostały również spełnione warunki wskazane w art. 437 § 2 zd. 2 k.p.k. zezwalające na uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Zarzut rażącej niewspółmierności orzeczonej wobec oskarżonego kary grzywny w wymiarze 150 stawek dziennych z ustaleniem wysokości jednej stawki na 15 złotych w sytuacji, gdy biorąc pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, w tym w szczególności: nieznaczny stopień winy i społecznej szkodliwości czynu, brak wątpliwości, co do okoliczności popełnienia przestępstwa, a także właściwości i warunki osobiste sprawcy, uprzednią niekaralność oraz dotychczasowy sposób życia, wymierzona oskarżonemu kara jawi się jako rażąco surowa.

Niezasadny

W utrwalonym orzecznictwie wskazuje się, że ,,rażąca niewspółmierność kary", o jakiej mowa w art. 438 pkt 4 k.p.k., zachodzi wówczas, gdy na podstawie ujawnionych okoliczności, które powinny mieć zasadniczy wpływ na wymiar kary, można przyjąć, iż zachodzi wyraźna różnica (dysproporcja) pomiędzy sumą kar zasadniczych i środków karnych orzeczonych przez sąd I instancji, a karą jaką należałoby sprawcy wymierzyć w następstwie prawidłowego zastosowania w sprawie dyrektyw sądowego wymiaru kary, określonych w art. 53 k.k. Ma to miejsce zatem wówczas, gdy orzeczona kara nie uwzględnia należycie stopnia społecznej szkodliwości czynu oraz nie realizuje w wystarczającej mierze celów kary w zakresie jej społecznego oddziaływania i celów zapobiegawczych, jakie ma osiągnąć w stosunku do skazanego. Praktycznie zachodzi zaś wtedy, gdy orzeczona kara, jakkolwiek mieści się w granicach ustawowego zagrożenia, to jednak nie uwzględnia w sposób właściwy zarówno okoliczności popełnienia przestępstwa, jak i osobowości sprawcy - innymi słowy, gdy w społecznym odczuciu jest karą ,,niesprawiedliwą".

Natomiast wymierzona oskarżonemu w przedmiotowej sprawie kara 150 stawek dziennych grzywny, przy ustaleniu wysokości jednej stawki dziennej na kwotę 15 złotych, w żadnej mierze nie nosi cech rażącej surowości. Trzeba zresztą zwrócić uwagę, że Sąd pierwszej instancji i tak zachował daleko idącą powściągliwość przy wymiarze oskarżonemu kary, stosując wobec niego instytucję przewidzianą w art. 37a § 1 k.k. Sąd Rejonowy odstąpił od wymierzenia oskarżonemu, przewidzianej przez ustawodawcę, kary pozbawienia wolności, uznając, że cele postępowania karnego zostaną osiągnięte przy zastosowaniu kary o najłagodniejszym charakterze spośród reakcji karnych – kary grzywny. Już sam ten fakt świadczy o tym, że Sąd Rejonowy uwzględnił okoliczności przemawiające na korzyść oskarżonego i zastosował wobec niego rozwiązanie względniejsze.

Także i w ocenie Sądu Okręgowego orzeczona wobec oskarżonego kara jest adekwatna do stopnia jego zawinienia, społecznej szkodliwości przypisanego mu czynu oraz celów kary określonych w art. 53 k.k. Kara ta nie przekracza stopnia winy oskarżonego, nie ma charakteru represji nadmiernej, a jednocześnie jest wystarczająca dla osiągnięcia celów indywidualno - prewencyjnych wobec sprawcy oraz celów ogólnoprewencyjnych związanych z kształtowaniem poszanowania dla porządku prawnego. W konsekwencji brak było jakichkolwiek podstaw do ingerencji w rozstrzygnięcie o karze.

o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego od popełnienia zarzucanego mu czynu ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.

Niezasadny

Stawiając wyżej omówiony zarzut apelacyjny, skarżący nie sformułował osobnego wniosku, w którym określiłby, orzeczenia jakiej kary oczekuje, w razie uznania przez Sąd odwoławczy, iż orzeczona dotychczas kara jest rażąco surowa. Sądząc z treści zarzutu, wydaje się, że autor apelacji, twierdząc, iż oskarżony zasługiwał na łagodniejszą reakcję prawnokarną, miał na myśli zastosowanie wobec niego instytucji warunkowego umorzenia postępowania.

Jednakże zastosowanie w przedmiotowej sprawie środka probacyjnego z art. 66 § 1 k.k. nie było możliwe. Pamiętać trzeba przede wszystkim, że sąd może warunkowo umorzyć postępowanie, tylko wówczas, jeżeli wina i społeczna szkodliwość czynu nie są znaczne (art. 66 § 1 k.k.). Oceniając popełniony przez oskarżonego czyn stwierdzić trzeba, iż Sąd meriti prawidłowo uznał, że jego społeczna szkodliwość była większa, aniżeli nieznaczna. Oskarżony dopuścił się przestępstwa gróźb karalnych wobec osoby w podeszłym wieku. Jak ustalił Sąd meriti, pokrzywdzona, pomimo upływu czasu, wciąż obawia się oskarżonego. Jednocześnie dla oceny stopnia społecznej szkodliwości czynu nie ma znaczenia wcześniejsza niekaralność oskarżonego, czy też jego niedostatki w sferze psychicznej. Są to bowiem wszystko okoliczności leżące poza czynem, nie wchodzące w zakres kryteriów określonych w art. 115 § 2 k.k. Okoliczności te mogły natomiast być brane pod uwagę przy wymiarze kary. Jak zresztą wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku zostały one w tym właśnie kontekście wzięte pod uwagę przez Sąd I instancji. M.in. dlatego właśnie oskarżonemu wymierzono stosunkowo łagodną karę samoistnej grzywny, a nie karę pobawienia wolności.

Rozstrzygnięcie sądu odwoławczego

Przedmiot utrzymania w mocy

Całość zaskarżonego wyroku.

Z przedstawionych już wyżej powodów wniesiona apelacja nie zasługiwała na uwzględnienie, a zaskarżony wyrok, jako słuszny i odpowiadający prawu, należało w utrzymać w mocy.

Koszty procesu

2

Wynagrodzenie dla obrońcy, z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżonemu z urzędu w postępowaniu odwoławczym, ustalono na podstawie § 17 ust. 2 pkt 4 w zw. z § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 roku w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1950). Sąd Okręgowy nie uwzględnił przy tym wniosku obrońcy o zasądzenie powyższej kwoty w wysokości podwójnej stawki minimalnej. Mając na uwadze charakter i przebieg przedmiotowej sprawy, która nie była sprawą zawiłą i złożoną oraz fakt, że zakończyła się ona na jednym terminie rozprawy, nie zachodziła – zdaniem Sądu Okręgowego – podstawa do zwiększania podstawowej stawki wynagrodzenia.

3

Zgodnie z treścią art. 636 § 1 k.p.k. koszty postępowania odwoławczego powinien ponieść w całości oskarżony. Mając na względzie sytuację majątkową oskarżonego, Sąd na podstawie art. 624 § 1 k.p.k. i art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 roku o opłatach w sprawach karnych (tekst jednolity: Dz.U. z 1983 r. Nr 49, poz. 223 z późniejszymi zmianami) zwolnił go od uiszczenia opłaty za drugą instancję, a także zwolnił go z części wydatków postępowania odwoławczego.

Granice zaskarżenia

Podmiot wnoszący apelację

Obrońca oskarżonego

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

Całość wyroku

Kierunek i zakres zaskarżenia

Na korzyść

W całości

Podniesione zarzuty

Art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

Art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

Art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

Wnioski

Uchylenie

Zmiana