Auto warte 107 800 zł nie przepadnie w sprawie oskarżonego S. C.

Część wstępna

Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Wyrok Sądu Rejonowego w Bełchatowie z dnia 14 kwietnia 2025 roku w sprawie II K 919/24.

Podmiot wnoszący apelację

Oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

Kierunek i zakres zaskarżenia

Na niekorzyść

W części

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

Podniesione zarzuty

art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

Wnioski

zmiana

Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

-------------------

----------------------------------------------------------

-------------

---------------

-------------------

----------------------------------------------------------

-------------

---------------

Dowody będące podstawą ustalenia faktów

---------------

--------------------------------------------------------------

-----------------------------------------------

Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów

---------------

--------------------------------------------------------------

-----------------------------------------------

Stanowisko sądu odwoławczego wobec zgłoszonych zarzutów i wniosków

Podniesiony w apelacji prokuratora zarzut:

- obrazy przepisów prawa materialnego, na podstawie art. 438 pkt 1a k.p.k., a mianowicie art. 178a § 5 k.k. oraz art. 44b k.k., poprzez ich niezastosowanie, błędną wykładnię, a w konsekwencji nieorzeczenie obligatoryjnego środka karnego w postaci przepadku pojazdu, którym poruszał się oskarżony, podczas gdy zgodnie z treścią art. 178a § 5 k.k., sąd orzeka przepadek, o którym mowa w art. 44b k.k., w razie popełnienia przestępstwa określonego w § 1 lub § 4, chyba że zawartość alkoholu w organizmie sprawcy przestępstwa określonego w § 1 była niższa niż 1,5‰ alkoholu we krwi lub 0,75 mg alkoholu na decymetr sześcienny w wydychanym powietrzu albo nie prowadziła do takiego stężenia, a jednocześnie – zdaniem skarżącego – nie zachodziła żadna z przesłanek negatywnych, wskazanych w art. 44b k.k., ani też nie wystąpił wyjątkowy przypadek uzasadniony szczególnymi okolicznościami, który uzasadniałby odstąpienie od orzeczenia przepadku.

Niezasadny

Zarzuty podniesione w apelacji prokuratora okazały się bezzasadne w stopniu oczywistym i tym samym apelacja nie zasługuje na uwzględnienie.

Sąd odwoławczy rozpoznał sprawę w granicach zaskarżenia i podniesionych zarzutów, zgodnie z art. 433 § 1 k.p.k. oraz art. 434 § 1 k.p.k., uznając, iż apelacja prokuratora nie zasługuje na uwzględnienie, a zaskarżony wyrok odpowiada prawu.

Wbrew twierdzeniom skarżącego, Sąd Rejonowy nie dopuścił się obrazy prawa materialnego, w szczególności art. 178a § 5 k.k. w zw. z art. 44b k.k. Należy przypomnieć, że choć art. 178a § 5 k.k. statuuje zasadę orzekania przepadku pojazdu albo jego równowartości, to ustawodawca nie wyłączył możliwości odstąpienia od tego środka, jeżeli zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek, oceniany w realiach konkretnej sprawy. Ocena taka została dokonana przez sąd meriti w sposób prawidłowy, wszechstronny i zgodny z zasadami swobodnej oceny sądowej, a jej rezultaty zasługują na pełną aprobatę.

Sąd odwoławczy w pełni podziela stanowisko Sądu Rejonowego, że w niniejszej sprawie zachodzi szczególny, wyjątkowy przypadek, który uzasadniał odstąpienie od orzeczenia przepadku równowartości pojazdu. Pamiętać bowiem należy, iż w polskim prawie karnym obowiązuje zasada indywidualizacji kary. Orzekanie tym samym wobec oskarżonego przepadku kwoty 107.800 zł (na taką kwotę oszacowano wartość pojazdu, którym poruszał się oskarżony) byłoby w okolicznościach analizowanej sprawy niedorzeczne. Funkcją przepadku, o jakim mowa w art. 178 a § 5 k.k. nie jest przecież karanie za prowadzenie drogich samochodów. Zatem - widząc tę rażącą dysproporcję (trudną sytuację materialną oskarżonego i ponadprzeciętną wartość samochodu) Sąd Okręgowy uznał w ślad za Sądem Rejonowym, że zachodzi określony w art. 178 a § 5 k.k. in fine wyjątkowy wypadek, uzasadniony szczególnymi okolicznościami, pozwalający na odstąpienie od orzekania przepadku.

W szczególności uwzględnienia wymagały następujące okoliczności:

• oskarżony nie był dotychczas karany, a jego niekaralność stanowi istotną okoliczność łagodzącą, świadczącą o dotychczasowym prawidłowym funkcjonowaniu w społeczeństwie;

• brak jest jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, że oskarżony jest osobą uzależnioną od alkoholu – z materiału dowodowego wynika jedynie, że alkohol spożywał w sposób ryzykowny, incydentalny;

• oskarżony leczy się psychiatrycznie z powodu depresji i zaburzeń nastroju, nadal przyjmuje środki antydepresyjne, choć – jak wskazał na rozprawie – jego stan obecnie uległ poprawie;

• oskarżony odczuwa skutki rozpadu życia rodzinnego – ani on, ani jego dzieci nie utrzymują kontaktu z żoną, wobec której oskarżony zobowiązany jest do spłaty;

• jego sytuacja materialna jest skrajnie trudna – oskarżony wskazał, że aktualnie „jest bez grosza”, osiąga dochód w wysokości około 4.500 zł miesięcznie, przy jednoczesnych znaczących obciążeniach finansowych.

Orzeczenie przepadku równowartości w/w pojazdu stanowiłoby dla oskarżonego istotną stratę nie tylko w sensie materialnym, z uwagi na brak realnych możliwości odtworzenia tego majątku, lecz przede wszystkim w sensie funkcjonalnym, utrudniając realizację podstawowych potrzeb życiowych. Z tych względów, kierując się zasadami humanitaryzmu oraz proporcjonalności reakcji karnej, sąd odwoławczy uznał odstąpienie od przepadku jego równowartości za w pełni uzasadnione. Sąd odwoławczy podkreśla, że celem reakcji karnej jest zapobieganie przestępstwom, co konkretyzuje się w postaci prewencji generalnej i prewencji indywidualnej. Orzeczona wobec oskarżonego kara grzywny (200 stawek dziennych każda w wysokości 25 złotych), zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 3 lat oraz świadczenie pieniężne w znacznej wysokości (20.000 złotych) w sposób wystarczający realizują cele prewencji generalnej, kształtując świadomość prawną społeczeństwa, oraz w pełni realizują również cele prewencji indywidualnej, zapobiegając ponownemu naruszeniu porządku prawnego przez oskarżonego. Z uwagi na dotychczasowy sposób życia oskarżonego oraz okoliczności czynu, nie wymaga on większej represyjności reakcji karnej dla utrwalenia postaw zgodnych z prawem.

Wniosek o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez orzeczenie wobec oskarżonego przepadku równowartości pojazdu mechanicznego, prowadzonego przez oskarżonego w ruchu lądowym, a w pozostałym zakresie – o utrzymanie wyroku w mocy.

Niezasadny

Wniosek jest niezasadny z przyczyn wskazanych szczegółowo powyżej.

Okoliczności podlegające uwzględnieniu z urzędu

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Rozstrzygnięcie sądu odwoławczego

Przedmiot utrzymania w mocy

Utrzymanie w mocy wszystkich rozstrzygnięć zawartych w wyroku.

Prawidłowość rozstrzygnięcia Sądu I instancji w zakresie ustalenia sprawstwa oskarżonego S. C., kwestii jego winy i kwalifikacji prawnej przypisanego mu czynu, a także wymierzonej mu kary.

Sąd Okręgowy podziela ocenę materiału dowodowego dokonaną przez Sąd Rejonowy w zakresie czynu przypisanego oskarżonemu, jak i odtworzony na podstawie tego materiału stan faktyczny. Kontrola odwoławcza wykazała wszak, że Sąd Rejonowy dokonując ustaleń faktycznych w tym względzie działał w zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, w ramach i na podstawie obowiązującego prawa oraz zasad doświadczenia życiowego. Stąd też rozumowanie Sadu Rejonowego, które doprowadziło do dokonania ustaleń faktycznych na kanwie przedmiotowej sprawy w tym zakresie, znajduje odzwierciedlenie w treści uzasadnienia, w którym Sąd Rejonowy w sposób syntetyczny i trafny odniósł się do poszczególnych dowodów, a Sąd odwoławczy w pełni ocenę tą aprobuje.

Brak stwierdzenia uchybień wskazanych w środku odwoławczym w tym zakresie, a także uznania zasadności podniesionych zarzutów oraz uwzględnienia sformułowanych wniosków. Zarzuty zawarte w złożonej apelacji oraz zaprezentowane twierdzenia w tej części, stanowią polemikę z prawidłowymi ustaleniami Sądu I instancji.

Przedmiot i zakres zmiany

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

-----------------------------------------------------------------------

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Konieczność umorzenia postępowania

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

-----------------------------------------------------------------------

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

-----------------

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Koszty procesu

2.-3.

Zgodnie z treścią art. 636 § 1 k.p.k. w związku z nieuwzględnieniem środka odwoławczego wniesionego przez oskarżyciela publicznego, Sąd Odwoławczy:

• zasądził od Skarbu Państwa na rzecz oskarżonego S. C. kwotę 840 zł tytułem zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej w postępowaniu odwoławczym,

• ustalił, że koszty procesu za postępowanie odwoławcze ponosi Skarb Państwa.

Granice zaskarżenia

Podmiot wnoszący apelację

Prokurator Prokuratury Rejonowej w Bełchatowie.

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

Wyrok Sądu Rejonowego w Bełchatowie z dnia 14 kwietnia 2025 roku w sprawie II K 919/24.

Kierunek i zakres zaskarżenia

Na niekorzyść

W części

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

Podniesione zarzuty

art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

Wnioski

zmiana