Oskarżony o niealimentację nie musi naprawić szkody z wyroku, reszta wyroku bez zmian

Tytułem wstępu Sąd wyjaśni powody odstąpienia od sporządzenia uzasadnienia na formularzu. Sporządzanie uzasadnienia na formularzu wymusza wielokrotne powtarzanie tych samych kwestii, względnie odwoływanie się do różnych rubryk formularza, zmuszając czytelnika do wielokrotnego wertowania tekstu w poszukiwaniu odniesień, czyniąc z tego dokumentu zawiłą szaradę. Dlatego Sąd Okręgowy odstąpił od sporządzenia uzasadnienia na formularzu, gdyż sporządzenie go w tej formie byłoby nieczytelne dla stron i nie zapewniłoby pełnej transparentności, a tym samym swobodnej realizacji prawa do obrony naruszając prawo stron do rzetelnego procesu. Ma to również oparcie w orzecznictwie Sądu Najwyższego ( por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 kwietnia 2021 roku w sprawie III KK 77/21, opubl. Legalis).

Apelacja obrońcy była zasadna w niewielkim stopniu, a mianowicie co do roztryśnięcia o obowiązku naprawienia szkody. Co do istoty, a więc winy i sprawstwa oskarżonego, nie była zasadna.

Zarzuty błędów w ustaleniach faktycznych oraz zarzuty błędnej oceny dowodów co do przypisania oskarżonemu czyny z art. 209 § 1 kk, nie zasługują na uwzględnienie. Sąd Rejonowy prawidłowo ustalił stan faktyczny w oparciu o rzetelnie i wszechstronnie oceniony materiał dowodowy. Każdy istotny dowód został poddany analizie i oceniony w kontekście innych, powiązanych z nim dowodów. Ocena materiału dowodowego dokonana przez Sąd Rejonowy jest obiektywna, prawidłowa, zgodna z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, oparta o całokształt ujawnionego na rozprawie materiału dowodowego i jako taka korzysta z ochrony jaką daje art. 7 kpk. Sąd Okręgowy nie będzie w tym miejscu tej oceny i tych ustaleń powielał, albowiem wobec doręczenia stronom odpisu uzasadnienia zaskarżonego wyroku analiza ta jest ( a przynajmniej powinna być ) im znana - dość powiedzieć, że Sąd odwoławczy aprobuje dokonaną przez Sąd Rejonowy ocenę dowodów oraz oparte na niej ustalenia faktyczne.

Tym samym – skoro Sad prawidłowo ustalił stan faktyczny – chybione są zarzuty naruszenia prawa materialnego. Zarzut obrazy prawa materialnego może być podnoszony przy niekwestionowaniu ustaleń faktycznych, na podstawie których norma prawa karnego ma być zastosowana.

W sprawie nie ma więc żadnych nieusuniętych wątpliwości, bo zostały one rozwiane w drodze rzetelnej i logicznej oceny dowodów. To, że apelant się z tą oceną nie zgadza, nie jest równoznaczne z sytuacją określoną w art. 5 § 2 kpk. Zatem nie doszło do naruszenia zasady in dubio pro reo, a zarzuty z tym związane są chybione.

W szczególności Sąd Rejonowy słusznie nie dał wiary wersji obrony, jakoby oskarżony i oskarżycielka posiłkowa umówili się, że kwota 41.000 zł przelana ze wspólnego konta ówczesnych małżonków (...) na odrębne konto oskarżycielki posiłkowej

w dniu 30 kwietnia 2023 roku ( zeznania oskarżycielki posiłkowej k. 130 v, dokument przelewu k. 226) miała być przeznaczona na bieżące utrzymanie ich wspólnych dzieci i do czasu jej wyczerpania miałaby zwalniać oskarżonego od bieżącego łożenia alimentów. Przeczą temu zasady logiki i doświadczenia życiowego, a także wypowiedzi samego oskarżonego w korespondencji z oskarżycielką posiłkową prowadzoną po maju 2025 roku. Poniżej zostanie to syntetycznie przedstawione. I tak:



po pierwsze, gdyby ta kwota miałaby być przeznaczona na bieżące potrzeby dzieci, to strony zaznaczyłyby to w umowie alimentacyjnej zawieranej przed notariuszem już po dokonaniu w/w przelewu, a mianowicie w dniu 30 czerwca 2023 roku (przelew miał miejsce dwa miesiące wcześniej) – oczywiście w tej umowie nie ma o tym ani słowa ( dokument umowy k. 9-12);



po drugie, oskarżony do końca 2024 roku, a więc przez półtora roku od zawarcia umowy alimentacyjnej regulował te alimenty ( co jest bezsporne) nie powołując się na fakt przelania kwoty 41.000 zł na swoje konto przez oskarżycielkę posiłkową jeszcze przed jej zawarciem. Gdyby faktycznie doszło do ustalenia, że kwota ta ma być przeznaczona na alimenty, to oskarżony by tego nie czynił. Jego zachowanie byłoby wówczas całkowicie nielogiczne;



po trzecie i najważniejsze wersji oskarżonego zaprzecza treść korespondencji prowadzonej między nim a oskarżycielką posiłkową w maju 2025 roku. Oskarżony przyznaje w niej, że faktycznie zaczął uchylać się od wpłacania alimentów, powołuje się na swoje przejściowe utrudnienia finansowe, zapewnia ( jak się potem okazało kłamliwie), że jeszcze w maju ( w ciągu dwóch tygodni od tej rozmowy, czyli od 11 maja 2025 roku) ureguluje zaległe alimenty z w/w umowy i wprost przyznaje, że oskarżycielka posiłkowa może pójść do komornika i przymusowo wyegzekwować kwoty wynikające z w/w umowy alimentacyjnej – ale ani słowem nie powołuje się na jakieś rzekome ustalenia dotyczące przeznaczenia przelanej w dniu 30 kwietnia 2023 roku kwoty 41.000 zł na poczet alimentów ( wydruk korespondencji k. 227-232).

Dlatego Sąd prawidłowo ocenił materiał dowodowy i ustalił stan faktyczny w oparciu o zeznania oskarżycielki posiłkowej znajdujące potwierdzenie w pozostałym materiale dowodowy, słusznie odmawiając wiary oskarżonemu.

Oskarżony ewidentnie uchylał się od obowiązku alimentacyjnego we wskazanym w przypisanym mu czynie okresie, bo miał wówczas środki finansowe ( cały czas pozostawał w zatrudnieniu zarabiając jak na polskie warunki bardzo dobrze), wiedział, że ciąży na nim obowiązek alimentacyjny ( wprost przyznawał to w w/w korespondencji), miał pieniądze na uregulowanie nie tylko bieżących, ale również zaległych za okres od stycznia do maja 2025 roku alimentów bo zapewniał w w/w korespondencji, że uczyni to w ciągu dwóch tygodni – ale tego celowo nie zrobił. Wyczerpał więc dyspozycję art. 209 § 1 kk, a zarzuty z tym związane są chybione.

Chybione są w związku z tym zarzuty związane z oddaleniem wniosków dowodowych o dopuszczenie dowodu z zeznań świadków A. J. i T. J. oraz załączenie i przeprowadzenie dowodu z akt sprawy (...) Sądu Rejonowego w (...), albowiem dowody te miały dotyczyć porozumienia stron co do przeprowadzenia podziału majątku wspólnego, w więc nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy karnej. Ponadto fakt pominięcia kwoty 41.000 zł we wnioskach o podział majątku został wprost przyznany przez oskarżycielkę posiłkową i przez nią wytłumaczony ( zeznania k. 235).

Zasadne okazały się zarzuty apelanta związane z naruszeniem prawa procesowego, tj. art. 415 § 1 kpk.

Ciągle toczy się postępowanie w sprawie (...) Sądu Rejonowego w (...)o zasądzenie alimentów w podwyższonej w porównaniu z tą umową kwocie również za okres poprzedzający, a więc obejmujący okres przypisany w wyroku jako czas przestępstwa z art. 209 § 1 kk. Co prawda w dniu 5 sierpnia 2026 roku zapadł w tej sprawie wyrok w którym w tej części powództwo oddalono, ale nie jest on prawomocny ( co pełnomocnik oskarżycielki posiłkowej potwierdził na rozprawie apelacyjnej).

Wszystko to prowadzi do wniosku, że orzeczenie z punktu 3 zaskarżonego w tej sprawie wyroku może spowodować, że powstanie drugi konkurencyjny tytuł egzekucyjny, co

narusza klauzulę antykumulacyjną z art. 415 § 1 kpk.

Wobec powyższego Sąd Rejonowy naruszył dyspozycję art. 415 § 1 kpk orzekając o naprawieniu szkody, na którą składały się kwoty nieuregulowanych rat alimentacyjnych za okres od stycznia 2025 roku do dnia 25 listopada 2025 roku. Dlatego należało uchylić rozstrzygniecie z punktu 3 zaskarżonego wyroku.

Na podstawie art. 636 § 1 kpk Sąd zasądził od oskarżonego na rzecz oskarżycielki posiłkowej 840 zł tytułem zwrotu wydatków związanych z udziałem pełnomocnika z wyboru w postępowaniu odwoławczym. Wynagrodzenie obliczono według stawek minimalnych w oparciu o treść § 11 ust 2 pkt pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie z dnia 22 października 2015 r. (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800).

Na podstawie art. 636 § 1 kpk i art. 8 ustawy o opłatach w sprawach karnych Sąd zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa wydatki za postępowanie odwoławcze, na które złożył się ryczałt za doręczenia w kwocie 20 zł, oraz opłatę za drugą instancję. Koszty te nie są wysokie i oskarżony jest je w stanie ponieść bez uszczerbku dla niezbędnego utrzymania siebie i swoich najbliższych.