Zarzut zemsty byłej żony nie przekonał sądu. Kara za nękanie obniżona do 6 miesięcy

Część wstępna

Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Wyrok Sądu Rejonowego w Bełchatowie wydany w dniu 25 kwietnia 2025 roku w sprawie o sygn. akt II K 796/24.

Podmiot wnoszący apelację

Oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

Kierunek i zakres zaskarżenia

Na korzyść

W całości

co do winy

Podniesione zarzuty

art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

Wnioski

uchylenie

zmiana

Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

M. O. (1)

Oskarżony wykonywał zdjęcia na posesji pokrzywdzonej w celu wykazania, że wychowuje ich dzieci w bardzo złych warunkach i źle się nimi opiekuje.

M. O. (1)

Oskarżony wykonywał nagrania z udziałem pokrzywdzonej, jej matki, brata i siostry w celu wykazania, że oni go pomawiają w złożonych zeznaniach i dzieci wychowuje była żona w złych warunkach, gdyż mieszkający z nimi jej brat A. S. (1) nadużywa alkoholu.

nagrania i zdjęcia na płycie CD

k-273

M. O. (1)

Pokrzywdzona wychowuje ich dzieci w bardzo złych warunkach i źle się nimi opiekuje.

M. O. (1)

Pokrzywdzona i jej matka, brat oraz siostra składają nieprawdziwe zeznania obciążające oskarżonego.

nagrania i zdjęcia na płycie CD

k-273

Wydruki zdjęć , nagrania i zdjęcia na płycie CD.

Dołączone do akt nagrania i wydruki zdjęć przez oskarżonego potwierdzają, że często nagrywał swoje wizyty pod posesją pokrzywdzonej i ich bezpośredni wówczas kontakt, także z udziałem, jej siostry i matki. Z dołączonych nagrań i zdjęć na płycie CD przez oskarżonego wynika , że między nim i pokrzywdzoną jest konflikt, a głównym podłożem tego konfliktu jest zła opieka zdaniem oskarżonego nad ich wspólnymi dziećmi ze strony A. S. (2)

Wydruki zdjęć , nagrania i zdjęcia na płycie CD.

Dołączone do akt nagrania i zdjęcia na płycie CD nie świadczą o błędnej ocenie przez sąd meriti zeznań ujawnionych w toku przewodu sądowego świadków. W ocenie sądu okręgowego dołączone nagrania i zdjęcia na płycie CD potwierdzają konflikt oskarżonego z pokrzywdzoną i jej matką oraz siostrą.

Stanowisko sądu odwoławczego wobec zgłoszonych zarzutów i wniosków

Oskarżony w złożonej apelacji pisemnej zaskarżonemu wyrokowi zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych polegający na ustaleniu, że jest sprawcą zarzuconego mu czynu w oparciu o zeznania pokrzywdzonej, jej matki i siostry, a pominięciu materiału dowodowego, który przedstawił. Zdaniem apelanta sąd meriti nie wziął pod uwagę przy ocenie zeznań świadka A. S. (2), że są one zemstą za to, że oskarżony poinformował Policję, że jej brat posiada broń myśliwską bez pozwolenia i był zatrzymany dwa razy za jazdę po alkoholu. Ponadto sąd nie wziął pod uwagę, że była żona w okresie rozwodu lipiec 2020 - marzec 2022 zawierała ugody sądowe o próbie wspólnego zamieszkania z oskarżonym, jak również podejmowała mediacje sądowe i terapie małżeńskie. Oskarżony ponadto podniósł, że pokrzywdzona nie chciała wziąć udziału w terapii na poprawę ich wspólnego kontaktu, co do decyzji w sprawie dzieci i nie podjęła również terapii dla rodzin z problemem alkoholowym.

Częściowo zasadny

Zarzut podniesiony w apelacji wniesionej przez oskarżonego okazał się zasadny w takim stopniu, że sąd okręgowy zmienił zaskarżony wyrok. Sąd okręgowy w tym składzie podziela pogląd, że aby skutecznie podnosić zarzut naruszenia wynikającej z art. 7 kpk zasady swobodnej oceny dowodów należy wykazać, że ustalenia sądu meriti oraz ocena zgromadzonego w niniejszej sprawie istotnego materiału dowodowego z punktu widzenia postawionego oskarżonemu zarzutu nie została poprzedzona ujawnieniem w toku rozprawy głównej całokształtu okoliczności sprawy (art. 410 kpk) i to w sposób podyktowany obowiązkiem dochodzenia prawdy (art. 2 § 2 kpk), a nadto nie była wynikiem rozważenia wszystkich okoliczności przemawiających zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonego (art. 4 kpk) oraz uwzględnieniem wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego uargumentowane w uzasadnieniu wyroku (art. 424 § 1pkt1 kpk) - zobacz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 listopada 1990 r., OSNKW 1991 r., nr 7-9, poz. 41 oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 września 1998 r., Prok i Pr. 1999 r., nr 2 poz.6 ). Sąd rejonowy na rozprawie w dniu 23 stycznia 2025 roku po otarciu przewodu sądowego przeprowadził postępowanie dowodowe w trakcie, którego oskarżony złożył obszerne wyjaśnienia, a także zeznania złożyła pokrzywdzona A. S. (2). Na kolejnych terminach rozpraw sąd meriti przeprowadził dowód z zeznań świadków M. K., J. W., C. K., K. K., J. S.. Świadek A. S. (1) skorzystał z prawa odmowy zeznań (k-283v). Rację ma oskarżony, że większość z przesłuchanych świadków to najbliższa rodzina z pokrzywdzoną i mają motyw zeznawać niekorzystnie dla niego, a sąd meriti nie uwzględnił jego wniosku o ujawnienie wydruków zdjęć i nagrań znajdujących się na płycie CD dołączonych do akt sprawy. Sąd okręgowy ujawnił zdjęcia dołączone do akt sprawy przez oskarżonego i nagrania zawarte na płycie CD. Dołączony do akt przez oskarżonego materiał dowodowy potwierdza jego konflikt z pokrzywdzoną co jest bezsporne. Sąd meriti wbrew zarzutowi oskarżonego dokonał oceny ujawnionych w toku przewodu sądowego dowodów i wskazał dlaczego nie dał wiary wyjaśnieniom oskarżonego. Nie zmieniają tej oceny wydruki zdjęć dołączone do akt sprawy i nagrania znajdujące się na płycie CD złożonej przez oskarżonego. Sąd okręgowy uznał za zasadny zarzut podniesiony w apelacji przez oskarżonego w części dotyczącej ustalenia okresu w jakim oskarżony miał popełnić przypisany mu czyn. Sąd meriti przyjął, że oskarżony popełnił przypisany mu czyn w okresie od 01 lutego 2022 roku do 14 marca 2024 roku opierając się na ujawnionych dowodach w postaci zeznań pokrzywdzonej A. S. (2) i ww. świadków oraz nagrań wiadomości przesyłanych przez oskarżonego do pokrzywdzonej znajdujących się na płytach CD, z których wydruki dołączono do akt sprawy (k- 23 i 24-150), wydrukach połączeń telefonicznych oskarżonego do pokrzywdzonej (k-158, 175-182). Podnieść należy, że ujawnione dokumenty zawierają wiadomości tekstowe pisane do pokrzywdzonej od 12 września 2022 roku, a ujawnione połączenia telefoniczne są wykonane w okresie od 24 kwietnia 2023 roku do 22 kwietnia 2024 roku. Pokrzywdzona w złożonych zeznaniach twierdziła, że cały czas była nękana przez oskarżonego od 20 sierpnia 2020 roku. W tym czasie M. O. (1) w związku z negatywnym postępowaniem wobec pokrzywdzonej został oskarżony o czyn z art. 191 § 1 kk popełniony w dniu 22 listopada 2020 roku na szkodę A. O. (obecnie S.) i w dniu 26 marca 2021 roku Sąd Rejonowy w Bełchatowie prawomocnym wyrokiem wydanym w sprawie o sygn. akt II K 61/21 warunkowo umorzył postępowanie karne wobec oskarżonego na okres próby 1 roku. Postanowieniem wydanym w dniu 29 czerwca 2022 roku w sprawie o sygn. akt II Ko 1216/22 Sąd Rejonowy w Bełchatowie podjął warunkowo umorzone postępowanie karne ww. wyrokiem wobec oskarżonego. Po ponownym rozpoznaniu sprawy oskarżony został skazany na karę grzywny za popełniony czyn z art. 191 §1 kk prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Bełchatowie wydanym w dniu 24 maja 2023 roku w sprawie o sygn. akt II K 605/22. Nie jest zatem tak, że pokrzywdzona bała się złożyć zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa z art. 190a§1 kk w związku z zachowaniem oskarżonego wobec jej osoby. Nie bez znaczenia jest także okoliczność, że do 20 kwietnia 2022 roku toczyło się postępowanie przed sądem I instancji w sprawie o rozwód w związku z pozwem wniesionym przez pokrzywdzoną i wówczas często strony takiego postępowania pozostają w konflikcie i zachowują się nagannie wobec siebie (wydany wyrok uprawomocnił się 06.04.2023 r.) Zachowanie oskarżonego było na tyle naganne w 2022 roku, że Sąd Rejonowy w Bełchatowie 29 czerwca 2022 roku podjął warunkowo umorzone postępowanie karne wobec oskarżonego w sprawie o sygn. akt II K 61/21 ze względu na nierespektowanie obowiązku powstrzymania się M. O. (1) od kontaktowania się w jakikolwiek sposób z A. O. (obecnie S.) wysyłanie do niej wiadomości tekstowych sms i w ocenie sądu to zachowanie nosiło znamiona nękania. Sąd okręgowy ustalił, że do wypełnienia znamion przestępstwa z art. 190a § 1 kk (uporczywego nękania) w związku z zachowaniem oskarżonego na szkodę pokrzywdzonej A. S. (2) doszło od 1 lutego 2022 roku, gdyż w dniu 03 kwietnia 2022 roku mijał okres próby w sprawie o sygn. akt II K 61/21 i sąd rejonowy w wydanym postanowieniu podniósł, że zachowanie oskarżonego nosiło cechy nękania w okresie próby, a zatem przed kwietniem 2022 roku. Nie mogło mieć ono miejsca tylko w marcu 2022 roku, gdyż byłby to okres zbyt krótki na dokonanie oceny przez sąd rejonowy, że doszło do nękania pokrzywdzonej, a zatem sąd okręgowy ustalił, że uporczywe nękanie pokrzywdzonej przez oskarżonego wypełniające dyspozycję art. 190a§1 kk miało miejsce od 1 lutego 2022 roku i jest to wersja najbardziej korzystna dla oskarżonego. W tym miejscu podnieść należy, że zarzut podniesiony w apelacji przez oskarżonego odnośnie składania fałszywych zeznań przez pokrzywdzoną, aby zemścić się na nim nie jest zasadny. Uporczywe nękanie oskarżonego w sposób opisany w przypisanym mu czynie przez sąd meriti z modyfikacją okresu jego trwania od 01 lutego 2022 roku 14 marca 2024 roku jest poparty nie tylko osobowym materiałem dowodowym w postaci zeznań świadków, których ocenę jako wiarygodne dokonaną przez sąd meriti oskarżony bezzasadnie kwestionuje, ale także nieosobowym materiałem dowodowym w postaci wydruków wiadomości sms kierowanych do pokrzywdzonej od 12 września 2022 roku oraz zamieszczanych na Internecie i wydruków z danymi potwierdzającymi nawiązywanie połączeń telefonicznych z pokrzywdzoną od 24 kwietnia 2023 roku do 22 kwietnia 2024 roku i wysyłanie do niej wiadomości tekstowych sms wbrew jej woli. Wbrew stanowisku oskarżonego negującego wiarygodność zeznań świadków, którzy są najbliższą rodziną z pokrzywdzoną A. S. (2) (w tym jej brata A. S. (1), który skorzystał z prawa odmowy składania zeznań k-283v) , to świadek J. W. jest funkcjonariuszem Policji i miał wcześniej w nadzorze służbowym jako dzielnicowy rejon, w którym mieszka z dziećmi pokrzywdzona. Jest to obiektywny świadek, który opisał zachowanie oskarżonego w stosunku do pokrzywdzonej A. S. (2), Zeznania świadka J. W. korespondują z zeznaniami pokrzywdzonej i potwierdzają wiarygodność jej zeznań.

O zmianę zaskarżonego wyroku i umorzenie postępowania w sprawie, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji.

Niezasadny

Skoro zarzut podniesiony w pisemnej apelacji przez oskarżonego okazał się w zasadniczej części bezzasadny, to brak było podstaw prawnych do zmiany zaskarżonego wyroku i umorzenia postępowania wobec oskarżonego.

Rozstrzygnięcie sądu odwoławczego

Przedmiot utrzymania w mocy

Sąd okręgowy utrzymał w mocy wyrok sądu meriti w części dotyczącej uznania oskarżonego za winnego popełnienia zarzuconego mu czynu wypełniającego dyspozycję art. 190a§ 1 kk ze zmianą okresu czasu jego popełnienia.

Skoro zarzut podniesiony w apelacji wniesionej przez oskarżonego błędu w ustaleniach faktycznych polegającego na ustaleniu, że jest sprawcą zarzuconego mu czynu okazał się bezzasadny, to sąd okręgowy utrzymał zaskarżony wyrok w mocy w części uznającej oskarżonego za winnego popełnienia zarzuconego mu czynu wypełniającego dyspozycję art. 190a § 1 kk ze zmianą okresu ustaloną na korzyść M. O. (1), w którym został popełniony.

Przedmiot i zakres zmiany

1.Sąd okręgowy zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że:

2.a) ustalił, że oskarżony popełnił zarzucony mu w akcie oskarżenia czyn w okresie od 01 lutego 2022 roku do 14 marca 2024 roku,

3.b) obniżył wymierzoną oskarżonemu w punkcie 1 karę pozbawienia wolności do wysokości 6 miesięcy,

4.c) obniżył w punkcie 2 okres próby warunkowego zawieszenia oskarżonemu wykonania orzeczonej kary pozbawienia wolności do 2 lat,

5.d) uchylił rozstrzygnięcie z punktu 2 o obowiązku informowania kuratora na piśmie o przebiegu okresu próby,

6.e) za podstawę prawną rozstrzygnięcia o obowiązkach probacyjnych z punktu 2 przyjął art. 72 § 1 pkt 7a kk i art. 72 § 1a kk.

Skoro zarzut podniesiony w apelacji wniesionej przez oskarżonego błędu w ustaleniach faktycznych polegającego na ustaleniu, że jest sprawcą zarzuconego mu czynu okazał się zasadny w części dotyczącej ustalenia okresu, w którym M. O. (2) popełnił przypisany mu czyn, to sąd okręgowy zmienił zaskarżony wyrok w tej części na korzyść oskarżonego przyjmując, że popełnił przypisany mu czyn wypełniający dyspozycję art. 190a § 1 kk w okresie od 01 lutego 2020 roku do 14 marca 2024 roku. Sąd okręgowy obniżył oskarżonemu: wymierzoną karę pozbawienia wolności do 6 miesięcy i okres próby zawieszenia jej wykonania do 2 lat. Sąd odwoławczy uchylił rozstrzygnięcie z punktu 2 o obowiązku informowania kuratora na piśmie o przebiegu okresu próby, uznając ten obowiązek probacyjny za niecelowy w sytuacji oddania oskarżonego w okresie próby pod dozór kuratora sądowego i nałożenia na niego innych obowiązków probacyjnych. Sąd okręgowy z urzędu zmienił podstawę prawną rozstrzygnięcia o obowiązkach probacyjnych z punktu 2 na art. 72§1 pkt 7 a kk i art. 72§1a kk. Z uwagi na obowiązek powstrzymania się od zbliżania do pokrzywdzonej na odległość mniejszą niż 50 metrów należało podstawę prawną rozstrzygnięcia z punktu 2 uzupełnić o art. 72 § 1a kk.

Koszty procesu

Punkt 3 wyroku sądu okręgowego

O kosztach sądowych za postępowanie odwoławcze sąd okręgowy orzekł na podstawie art. 634 kpk. Sąd okręgowy zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 120 złotych opłaty za obie instancje i kwotę 20 złotych z tytułu zwrotu wydatków za postępowanie odwoławcze. Wysokość opłaty została ustalona na podstawie art. 2 ust 1 pkt 2 w zw. z art. 10 ust.1 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 roku o opłatach w sprawach karnych (tj. Dz.U. nr 49 z 1983 r., poz. 223 z późn.zm).

Granice zaskarżenia

Podmiot wnoszący apelację

Oskarżony M. O. (1).

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

Skarżone jest rozstrzygnięcie uznające oskarżonego za winnego popełnienia zarzuconego mu czynu.

Kierunek i zakres zaskarżenia

Na korzyść

W całości

co do winy

Podniesione zarzuty

art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

Wnioski

uchylenie

zmiana