Sąd warunkowo umorzył postępowanie wobec oskarżonego o niealimentację na dwa lata

Część wstępna

Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Wyrok Sądu Rejonowego Poznań – Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu z dnia 12 marca 2026 r. sygn. akt VI K 325/25

Podmiot wnoszący apelację

Obrońca

Inny

Kierunek i zakres zaskarżenia

Na korzyść

Na niekorzyść

W całości

W części

Co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

Podniesione zarzuty

Art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

Art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

Art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

Wnioski

Uchylenie

Zmiana

Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

______________

___________________________________________

__________

___________

______________

__________________________________________

__________

___________

Dowody będące podstawą ustalenia faktów

__________

___________________________

_______________________________________________________

Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów

__________

___________________________

_______________________________________________________

Stanowisko sądu odwoławczego wobec zgłoszonych zarzutów i wniosków

Zarzuty z apelacji obrońcy:

Obraza prawa materialnego, tj. art. 209 § 1 kk poprzez jego błędną wykładnię – tj. przyjęcie, iż norma karna penalizuje również sytuacje, w których zobowiązany nie uchyla się od obowiązku alimentacyjnego z powodu działania kierunkowego i umyślnego, lecz swym zakresem obejmuje również działanie niezawinione, spowodowane niemożnością sprostania obowiązkowi alimentacyjnemu przez zobowiązanego i przypisania ww. normy karnej oskarżonemu w sytuacji, w której jego zachowanie nie posiada elementu wolicjonalności pod postacią uchylania się od obowiązku, lecz jest wynikiem problemów ekonomicznych oskarżonego – obiektywnej niemożności świadczenia całości alimentów należnych uprawnionym – oraz braku formalnej przesłanki, tj. zadłużenia w wysokości 3-krotności świadczenia alimentacyjnego;

A w przypadku uznania tegoż zarzutu przez Sąd za niezasadny:

Błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, a mający wpływ na jego treść, tj. dokonanie przez Sąd błędnej oceny społecznej szkodliwości czynu sprawcy i w konsekwencji uznanie, że stopień tej szkodliwości społecznej jest większy niż znikomy w sytuacji, gdy z zebranego w toku sprawy materiału dowodowego: wyjaśnień oskarżonego, akt komorniczych, posiadania przez oskarżonego majątku trwałego, z którego licytacja komornicza w całości pokryła istniejące zaległości alimentacyjne oraz zabezpieczyła roszczenia małoletnich na dalszy okres, prób darowania mieszkania oskarżonego na rzecz uprawnionych dzieci, nieuwzględnienia przez Sąd faktu, iż oskarżony miał na wyłącznym utrzymaniu córkę V. A. (1) równocześnie będąc zobowiązanym do łożenia na jej rzecz do rąk jej matki zasądzonej kwoty; nieuwzględnienie faktu, iż oskarżony dotychczas regularnie, bez opóźnień, przez ponad 10 lat wywiązywał się z nałożonego obowiązku – a w konsekwencji naruszenie art. 414 § 1 kpk poprzez jego niezastosowanie;

Błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, a to przyjęciu, że sytuacja ekonomiczna oskarżonego w okresie objętym aktem oskarżenia jak i w późniejszym okresie pozwalała, w sposób obiektywny, na regulację alimentów w kwocie ponad 7 tys. złotych miesięcznie, podczas gdy oskarżony znalazł się w trudnej sytuacji ekonomicznej, korzystał z pomocy rodziny w celu spłaty zadłużenia alimentacyjnego, błędnego ustalenia przez Sąd pojęcia możliwości zarobkowych oskarżonego, przyjęciu przez Sąd, że możliwym jest, aby lekarz androlog był w stanie przyjąć 32 pacjentów w sytuacji, gdy w klinice, w której oskarżony świadczy usługi, taka ilość pacjentów w miesiącu jest nie do osiągnięcia, braku podjęcia przez uprawnionych do alimentów prób rozwiązania problemu zaległości alimentacyjnych, pomimo kierowania przez oskarżonego propozycji ze sprzedaży bądź przekazania na ich rzecz mieszkania oskarżonego, skierowanie sprawy na drogę postępowania karnego i w konsekwencji przyjęciu, że oskarżony „uchyla się” od obowiązku alimentacyjnego, w sytuacji, gdy w zwrocie tym zawarty jest zawsze negatywny stosunek psychiczny osoby zobowiązanej do świadczenia – sprawca obowiązku tego nie wypełnia, gdyż go wypełnić nie chce lub lekceważy ten obowiązek i przyjęciu, że zachowanie oskarżonego było zachowaniem, w którym wyraża się szczególne nastawienie psychiczne sprawcy;

Błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, a to przyjęcie, że okoliczności sprawy, stopień społecznej szkodliwości czynu, postawa sprawcy oraz jego uprzednia niekaralność nie warunkują zastosowania warunkowego umorzenia postępowania karnego i w konsekwencji naruszenia art. 53 kk i art. 115 § 2 kk;

Obraza prawa procesowego, tj. art. 170 § 1 pkt 3 kpk w zw. z art. 167 kpk poprzez oddalenie przez Sąd wniosku o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadka X. A. (2) w sytuacji, w której jego zeznania jako osoby, którą X. A. (1) finansowo utrzymywał, pozwoliłyby na wykazanie sytuacji majątkowej X. A. (1) oraz istnienia głębokiego konfliktu pomiędzy X. A. (1) a jego byłą żoną, traktowania postępowania karnego jako elementu tego konfliktu, okoliczności istotnych dla oceny społecznej szkodliwości czynu;

Obraza prawa procesowego, tj. art. 7 kpk w zw. z art. 410 kpk poprzez dokonanie dowolnej oceny materiału dowodowego w sposób nieuwzględniający okoliczności przemawiających na korzyść oskarżonego, a to:

dokonania błędnej oceny możliwości zarobkowych oskarżonego, oparcie się w tym zakresie na zeznaniach V. A. (1), która to pozostaje z oskarżonym w głębokim konflikcie;

przyjęcie przez Sąd, że zarobki V. A. (1) wynoszą 14 tysięcy zł miesięcznie w sytuacji, gdy dochód ten wynosi 40 tysięcy zł;

nieuwzględnieniu przez Sąd faktu, iż oskarżony regulował zadłużenie alimentacyjne z wykorzystaniem rachunku bankowego X. A. (2);

nieuwzględnieniu faktu, iż oskarżony podejmował próby rozwiązania problemu zadłużenia alimentacyjnego poprzez przekazanie w posiadanie uprawnionych swojego mieszkania

Częściowo zasadny

Apelacja obrońcy okazała się częściowo zasadna.

Trzeba wszakże już w tym miejscu wskazać, że o ile Sąd Odwoławczy podzielił stanowisko skarżącego co do wystąpienia w rozpoznawanej sprawie przesłanek do warunkowego umorzenia postępowania karnego wobec oskarżonego (vide: pkt 2d apelacji), o tyle pozostałe wywody apelującego, ukierunkowane na wykazanie, że podsądny nie popełnił przypisanego mu czynu zabronionego bądź też – ewentualnie – że ów czyn cechował się znikomym stopniem społecznej szkodliwości – były już jednak całkowicie chybione.

Przechodząc do konkretnego omówienia zarzutów apelacyjnych, w pierwszej kolejności należy zauważyć, iż podniesiony przez skarżącego zarzut domniemanej obrazy przez Sąd Rejonowy prawa materialnego – art. 209 § 1 kk – okazał się nietrafny już z powodu jego niewłaściwego sformułowania. Trzeba bowiem przypomnieć, iż obraza prawa materialnego może mieć miejsce wtedy, gdy do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego nie zastosowano właściwego przepisu prawa materialnego. Nie zachodzi natomiast taka obraza, kiedy wadliwość zaskarżonego orzeczenia jest wynikiem błędnych ustaleń przyjętych za jego podstawę lub naruszenia przepisów prawa procesowego. Natomiast nie dość, że w dalszej części środka odwoławczego obrońca zakwestionował zarówno trafność dokonanej przez Sąd I instancji oceny dowodów i prawidłowość ustaleń faktycznych (co samo w sobie czyni zarzut obrazy art. 209 § 1 kk bezprzedmiotowym), to nawet sama treść uzasadnienia omawianego zarzutu świadczy jasno o tym, iż w rzeczywistości to właśnie wymienione powyżej aspekty niniejszej sprawy w sferze oceny dowodów i ustaleń stanu faktycznego – a nie domniemana obraza prawa materialnego – były przedmiotem zastrzeżeń skarżącego. Ewidentnie bowiem to nie sposób dokonania przez Sąd

meriti wykładni przytoczonego przepisu budził wątpliwości obrońcy, lecz rzekoma niezgodność z rzeczywistym stanem rzeczy kluczowego dla niniejszej sprawy ustalenia faktycznego poczynionego przez tenże Sąd, polegającego na przyjęciu, że X. A. (1) posiadał wystarczające możliwości finansowe do wypełniania ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego. Zarzut skarżącego został zaś sformułowany i uzasadniony w taki sposób, jak gdyby podsądny – w ocenie Sądu

meriti –

nie dysponował wskazanymi możliwościami, a mimo to zostało mu przypisane popełnienie czynu zabronionego stypizowanego w art. 209 § 1 kk. Takie założenie pozostaje jednak oczywiście sprzeczne z tokiem rozumowania, którym kierował się Sąd Rejonowy, co jasno wynika z treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku. Tym samym omawiany zarzut obrońcy należało uznać za całkowicie bezpodstawny.

Następnie Sąd Odwoławczy zaznacza, że błąd w ustaleniach faktycznych jest co do zasady skutkiem naruszenia przepisów postępowania, gdyż przeprowadzenie postępowania zgodnie ze wszystkimi zasadami i regułami procedury prowadzi do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego. Dlatego też zarzuty skarżącego w zakresie obrazy przepisów postępowania oraz wynikający z nich zarzut błędu w ustaleniach faktycznych omówione zostaną łącznie.

Przed przystąpieniem do ich merytorycznego rozpoznania przypomnieć jednakże jeszcze należy, że dokonanie odmiennej oceny dowodów przez stronę postępowania, z pominięciem całokształtu okoliczności sprawy, a zwłaszcza oparcie twierdzeń na wybiórczo wybranej części materiału dowodowego nie może prowadzić do podważenia wyroku sądu I instancji. Należy podkreślić, że przekonanie sądu o wiarygodności jak i niewiarygodności dowodów, pozostaje pod ochroną przepisu art. 7 kpk, jeżeli zostało poprzedzone ujawnieniem w toku rozprawy głównej całokształtu okoliczności sprawy, rozważeniem okoliczności przemawiających zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonego - zgodnie ze wskazaniami wiedzy i zasadami doświadczenia życiowego oraz zostało wyczerpująco i logicznie uargumentowane w uzasadnieniu wyroku.

Przekładając powyższe teoretyczne rozważania na realia niniejszej sprawy należało zaś stanowczo stwierdzić, iż na podstawie zgromadzonego w toku niniejszego postępowania materiału dowodowego nie sposób - wbrew odmiennym zapatrywaniom apelującego –uznać, że oskarżony X. A. (1) nie popełnił zarzucanego mu aktem oskarżenia przestępstwa.

Zarzuty podniesione w apelacji obrońcy, a dotyczące rzekomej obrazy przez Sąd Rejonowy przepisów postępowania, które miałyby mieć wpływ na treść wyroku i polegać na naruszeniu zasady swobodnej oceny dowodów, w ocenie Sądu Okręgowego mają zaś jedynie charakter nieuzasadnionej polemiki. Wyjątek stanowią argumenty dotyczące przesłanek do warunkowego umorzenia postępowania wobec sprawcy występku z art. 209 § 1 kk, o czym będzie mowa w dalszej części niniejszego uzasadnienia.

Przede wszystkim zaś zdaniem Sądu Odwoławczego brak podstaw merytorycznych do zakwestionowania faktu, iż X. A. (1) w okresie objętym zarzutem posiadał możliwości zarobkowe i finansowe, aby sumiennie wywiązywać się z obowiązku utrzymywania swoich małoletnich dzieci – F., X. oraz I. A. – nałożonego na niego na mocy postanowienia o zabezpieczeniu powództwa wydanego przez Sąd Rejonowy Poznań – Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu w dniu 31 stycznia 2023 r. (sygn. IV RC 220/22). Sąd Okręgowy wnikliwie przenalizował bowiem zarówno treść ww. postanowienia, uzasadnienie wyroku z dnia 18 września 2024 r. w sprawie alimentacyjnej - sygn. IV RC 272/22, zawierające rozważania dotyczące możliwości zarobkowych X. A. (1) (k. 132-150), materiał dowodowy zgromadzony w toku niniejszego postępowania (ze szczególnym uwzględnieniem wyjaśnień podsądnego) oraz argumentację apelacyjną obrońcy i w rezultacie uznał, iż ustalenia faktyczne odnoszące się do tego aspektu sprawy, a poczynione przez Sąd

meriti, były w pełni prawidłowe. Zauważyć w tym miejscu należy, że wszechstronna i wyczerpująca analiza co do możliwości zarobkowych oskarżonego została przeprowadzona przez sąd rodzinny, poprzedzając postanowienie z dnia 31 stycznia 2023 r., sygn. IV RC 220/22, a wynikające z niej wnioski Sąd Odwoławczy przeprowadzający niniejszą kontrolę instancyjną w pełni podziela, nie znajdując żadnych podstaw do ich zakwestionowania. Dlatego też nie ma potrzeby pełnego przytaczania tych wszystkich okoliczności w tymże opracowaniu. Tytułem swoistego podsumowania trzeba wszakże podkreślić, że w ocenie Sądu Okręgowego nie ma najmniejszych wątpliwości, że podsądny, który wykonuje bardzo dobrze płatny zawód lekarza, w okresie objętym zarzutem jak najbardziej był w stanie – przy założeniu dochowania przez niego należytych starań – w pełni wywiązywać się z nałożonego nań obowiązku alimentacyjnego. O trafności powyższej tezy świadczy bowiem chociażby fakt, iż – jak wyjaśniał sam oskarżony – w przedmiotowym okresie zaledwie przez tydzień bądź dwa w miesiącu pracował zarobkowo w Wielkiej Brytanii w szpitalu jako lekarz dyżurny. W pełni logiczne jest zatem założenie, że mając do dyspozycji pozostałą, znaczną ilość czasu wolnego, a zarazem posiadając cenione na rynku pracy wiedzę i umiejętności, podsądny jak najbardziej był w stanie – przy wykazaniu się odpowiednim zaangażowaniem – tak zorganizować swoją aktywność zawodową, aby uzyskiwane przez niego dochody pozwalały mu na regulowanie świadczeń alimentacyjnych na rzecz swoich małoletnich dzieci w pełnej wysokości.

Trzeba przy tym podkreślić, że oskarżony X. A. (1), jako ojciec w sumie pięciorga dzieci (w tym trojga małoletnich, których dotyczyło postanowienie zabezpieczające z dnia 31 stycznia 2023 r.) powinien mieć pełną świadomość odpowiedzialności, która wiąże się z tym faktem. Jej istotnym elementem jest zaś niewątpliwie obowiązek dołożenia należytych starań, aby potomstwo miało zapewnione środki pozwalające na zaspokojenie usprawiedliwionych potrzeb oraz funkcjonowanie na poziomie życia opowiadającym możliwościom finansowym własnego rodzica. Dlatego też w ocenie Sądu Odwoławczego nie sposób uznać, by w realiach niniejszej sprawy ekskulpować podsądnego od przypisanego mu czynu z art. 209 § 1 kk mogły takie okoliczności, jak przytaczane przez obronę problemy oskarżonego z uzyskiwaniem zleceń lekarskich. Mając bowiem na uwadze nałożony nań przez sąd rodzinny obowiązek alimentacyjny, X. A. (1) nie powinien był bowiem przyjmować postawy biernej i rezygnacyjnej, lecz podjąć stosowny wysiłek w celu przezwyciężenia napotkanych trudności – czego przejawem powinno być w szczególności zwiększenie aktywności zarobkowej czy poszukiwanie możliwości uzyskania dodatkowych kwalifikacji zawodowych. Oskarżony nie wykazał zaś, by tego rodzaju próby zostały przez niego podjęte, a zważywszy na posiadane specjalizacje, w tym w szczególności w zakresie andrologii, która w związku z rosnącym w ostatnich latach problem z męską płodnością, zyskała na popularności - było to jak najbardziej realne. Dlatego też Sąd Rejonowy trafnie uznał, iż popełnienia czynu zabronionego z art. 209 § 1 kk podsądny dopuścił się co najmniej w zamiarze ewentualnym, tj. przewidując możliwość jego popełnienia, na to się godził.

Przechodząc do omówienia pozostałych argumentów obrońcy, w pierwszej kolejności trzeba zaznaczyć, iż żadnego znaczenia dla niniejszej sprawy nie miał fakt, czy zarobki V. A. (1) (matki małoletnich) wynoszą 14 tys. zł czy też 40 tys. zł miesięcznie. Ustalenie to było bowiem istotne jedynie w kontekście miarkowania wysokości obowiązku alimentacyjnego. Nie jest ono zaś przedmiotem zainteresowania sądu karnego, gdyż o ile do stwierdzenia, czy X. A. (1) dopuścił się popełnienia czynu zabronionego z art. 209 § 1 kk, Sąd

meriti obowiązany był do samodzielnego ustalenia możliwości zarobkowych podsądnego (gdyż okoliczność ta była istotna w kontekście zbadania, czy wypełnione zostało przez oskarżonego znamię czasownikowe ww. przestępstwa, tj. czy „uchylał się” on od wykonania obowiązku alimentacyjnego), tak brak jest podstaw prawnych do ewentualnego kwestionowania przez sąd karny samej wysokości alimentów zasądzonych przez sąd rodzinny.

W ocenie tutejszego Sądu Okręgowego chybione były także zastrzeżenia apelującego względem dokonanej przez Sąd

meriti oceny dowodu z zeznań V. A. (1). Choć bowiem nie sposób podważyć faktu, iż oskarżony oraz jego była żona rzeczywiście pozostają ze sobą w konflikcie, to jednocześnie w wypowiedziach V. A. (1) mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy nie odnaleziono takich, które budziłyby wątpliwości w kontekście jej wiarygodności jako świadka. Wręcz przeciwnie, złożone przez nią zeznania w zakresie zarówno brakujących wpłat ze strony oskarżonego, jak też jego sytuacji zawodowej, za każdym razem znajdowały potwierdzenie w sukcesywnie załączanej do akt sprawy dokumentacji, która miała charakter bezwpływowy i neutralny.

W dalszej kolejności wskazać należy, iż w ocenie Sądu Okręgowego brak jest podstaw do przyjęcia, aby Sąd I instancji, oddalając wniosek o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka X. A. (2), dopuścił się obrazy przepisów prawa procesowego. Choć bowiem sugestia Sądu Rejonowego, jakoby potencjalne wywarcie „traumatyzującego wpływu” na syna oskarżonego w następstwie jego przesłuchania winno być głównym argumentem przeciwko przeprowadzeniu tej czynności procesowej niewątpliwie jest co najmniej dyskusyjna, to już powołana przez Sąd

meriti podstawa prawna oddalenia wniosku dowodowego - art. 170 § 1 pkt 3 kpk - była co do zasady trafna. Trzeba bowiem zauważyć, że przecież nawet sam podsądny nie twierdził, by za pośrednictwem rachunku bankowego swojego syna regulował on swoje zadłużenie alimentacyjne w znacznym zakresie - wskazywał bowiem na dokonywanie drobnych wpłat, co potwierdzają dokumenty z (...) S.A. (k. 19,21,31), stanowiące element dowodowy. Wpłaty te, dotyczące okresu niealimentacji objętego zaskarżonym wyrokiem nie miały więc istotnego znaczenia, w kontekście łącznej wysokości zaległości alimentacyjnych, wynoszących według stanu na dzień(...). ponad 55 tys. zł. Nawet zatem potwierdzenie ww. okoliczności przez X. A. (2) nie wywarłoby istotnego wpływu na treść ostatecznego rozstrzygnięcia. W szczególności zaś zeznania te nie mogłyby doprowadzić do uniewinnienia podsądnego od przypisanego mu czynu zabronionego, gdyż łączna wysokość zaległości X. A. (1) wciąż stanowiłaby równowartość co najmniej 3 świadczeń okresowych, które na mocy postanowienia sądu rodzinnego z dnia 31 stycznia 2023 r. zobowiązany był on uiszczać na rzecz swoich trojga małoletnich dzieci. Natomiast sam fakt istnienia i przebieg konfliktu pomiędzy podsądnym i oskarżycielką posiłkową – czyli okoliczności, na temat których ów świadek zdaniem obrony również winien zeznawać – nie miały żadnego znaczenia w kontekście przedmiotu niniejszego postępowania.

Jednoznacznie nietrafne były również wywody apelującego ukierunkowane na wykazanie, jakoby społeczna szkodliwość popełnionego przez X. A. (1) czynu zabronionego była znikoma. O ile bowiem przeprowadzenie analizy całokształtu okoliczności niniejszej sprawy doprowadziło Sąd Odwoławczy do wniosku, że ów stopień społecznej szkodliwości czynu oskarżonego rzeczywiście nie jest „znaczny” (co stanowiło jedną z przyczyn, które skłoniły Sąd Okręgowy do zmiany zaskarżonego wyroku na korzyść oskarżonego – o czym będzie mowa w dalszej części niniejszego uzasadnienia), to jednak z pewnością nie sposób określić go jako „znikomego”. Trzeba w tym miejscu przypomnieć, że zgodnie z art. 115 § 2 kk,

„przy ocenie stopnia społecznej szkodliwości czynu sąd bierze pod uwagę rodzaj i charakter naruszonego lub zagrożonego dobra, rozmiary wyrządzonej lub grożącej szkody, sposób i okoliczności popełnienia czynu, wagę naruszonych przez sprawcę obowiązków, jak również postać zamiaru, motywację sprawcy, rodzaj naruszonych reguł ostrożności i stopień ich naruszenia”. Poprzez uchylanie się od wypełniania obowiązku alimentacyjnego X. A. (1) naruszył zaś dobra prawne o szczególnej doniosłości z punktu widzenia prawidłowego funkcjonowania społeczeństwa, związane z ochroną rodziny oraz realizacją obowiązku opieki nad osobami uprawnionymi do alimentacji. Nie można też przy tym pominąć, iż powstała wskutek zaniechań podsądnego suma zadłużenia z ww. tytułu była – jak już zasygnalizowano wcześniej – dość znaczna, co skutkowało faktem, iż małoletnie dzieci oskarżonego nie mogły zaspokoić istotnej części swoich uzasadnionych bieżących potrzeb. Dlatego też, choć niewątpliwie wskazane przez apelującego okoliczności przemawiające na korzyść oskarżonego takie jak m.in. fakt ostatecznego uregulowania przez niego zadłużenia alimentacyjnego, wykazywanie zainteresowania zawarciem stosownej ugody czy wspomaganie finansowo dwójki dorosłych dzieci, również winny zostać uwzględnione podczas wyrokowania, czemu dał wyraz Sąd II instancji, to jednak „natężenie” tychże okoliczności łagodzących nie było na tyle znaczne, aby przyjąć, iż stopień społecznej szkodliwości popełnionego przez oskarżonego czynu był znikomy. Brak było zatem podstaw do uchylenia zaskarżonego wyroku i umorzenia postępowania na podstawie art. 17 § 1 pkt 3 kpk.

Przechodząc zaś do omówienia jedynego w pełni zasadnego zarzutu apelacyjnego obrońcy (oznaczonego w środku odwoławczym numerem 2d), trzeba wskazać, iż rzeczywiście całokształt okoliczności niniejszej sprawy przemawiał za tym, by nie skazywać X. A. (1) za popełniony przez niego czyn zabroniony, lecz zastosować wobec niego instytucję warunkowego umorzenia postępowania karnego.

Należy w tym miejscu przypomnieć, że zgodnie z art. 66 § 1 kk,

„sąd może warunkowo umorzyć postępowanie karne, jeżeli wina i społeczna szkodliwość czynu nie są znaczne, okoliczności jego popełnienia nie budzą wątpliwości, a postawa sprawcy niekaranego za przestępstwo umyślne, jego właściwości i warunki osobiste oraz dotychczasowy sposób życia uzasadniają przypuszczenie, że pomimo umorzenia postępowania będzie przestrzegał porządku prawnego, w szczególności nie popełni przestępstwa”.

W ocenie Sądu Okręgowego, na gruncie niniejszej sprawy spełnione zostały wszystkie powyższe przesłanki, czego nie rozpatrzył należycie Sąd I instancji. W odniesieniu do okoliczności dotyczących samego czynu popełnionego przez oskarżonego należy zauważyć, że choć – jak wskazywano powyżej – powstałe zadłużenie alimentacyjne podsądnego rzeczywiście urosło do stosunkowo dużych rozmiarów, to nie sposób było uznać, by X. A. (1) w ogóle nie interesował się losem i dobrostanem swoich dzieci. Nie można bowiem zaprzeczyć, że faktycznie dokonywał on pewnych, choć nieregularnych wpłat (stąd wyłączenie z opisu czynu okresów od (...) – bezpośrednio, jak i za pośrednictwem rachunku bankowego swojego pełnoletniego syna X.. Sam okres niealimentacji również nie był szczególnie długi – wynosił około roku. Niewątpliwie wysoce istotna jest przy tym także okoliczność, iż w praktyce oskarżony w tym czasie niemal wyłącznie utrzymywał finansowo zarówno wspomnianego wyżej syna X., jak i najstarszą córkę X., co przypadało na czas ich studiów. Trudno zatem przypisywać podsądnemu koncentrowanie się wyłącznie na własnych potrzebach i całkowite lekceważenie ciążących na nim obowiązków rodzicielskich. Nie można też utracić z pola widzenia faktu, że ostatecznie - przed wydaniem wyroku przez Sąd Okręgowy - zadłużenie alimentacyjne podsądnego zostało w całości uregulowane. I choć oczywiście przedmiotowe przekazanie majątkowe nie zostało dokonane przez X. A. (1) w pełni dobrowolnie (odbyło się przy udziale komornika sądowego), tak z przedstawionej przez oskarżonego korespondencji jasno wynika, że był on zainteresowany tym aby w ramach ugody alimentacyjnej przekazać swoim małoletnim dzieciom należącą do niego nieruchomość lokalową (sprzedaną ostatecznie na licytacji komorniczej). Przytoczony fakt jasno świadczy zaś o tym, iż nie sposób przypisać podsądnemu szczególnie złych intencji. Choć rzeczywiście w inkryminowanym okresie nie podjął on wystarczających wysiłków w celu uzyskania zarobków adekwatnych do jego rzeczywistych możliwości i tym samym godził się na to, że jego zaniechania mogą doprowadzić do powstania zadłużenia alimentacyjnego, błędem byłoby uznanie, iż zachowanie podsądnego podyktowane było czystą złośliwością, całkowitym zanegowaniem zasadności nałożonego na niego przez sąd rodzinny obowiązku czy też jakimkolwiek innym występującym po jego stronie szczególnie negatywnym psychicznym nastawieniem. W rezultacie, w ocenie Sądu Odwoławczego w pełni uzasadnione było przyjęcie, iż wina oskarżonego i społeczna szkodliwość popełnionego przez niego czynu

„

nie są znaczne

” – ich natężenie nie przekracza bowiem poziomu średniego.

Sąd Okręgowy wskazuje również, że omówiona powyżej – i co do zasady koncyliacyjna – postawa X. A. (1) wyraźnie świadczy o tym, iż dla uświadomienia podsądnemu naganności jego dotychczasowego postępowania oraz stosownego zdyscyplinowania go nie jest niezbędne wydanie wyroku skazującego, jak przyjął Sąd

meriti. Powołane we wcześniejszej części niniejszego uzasadnienia okoliczności niniejszej sprawy w pełni uzasadniają zaś przekonanie, iż pomimo warunkowego umorzenia postępowania, podsądny będzie w przyszłości przestrzegał porządku prawnego, a w szczególności – że nie popełni kolejnego przestępstwa. Dlatego też Sąd Odwoławczy uznał za zasadną i celową zmianę zaskarżonego wyroku w kierunku korzystnym dla oskarżonego.

W konsekwencji, uznając winę i sprawstwo oskarżonego w zakresie przypisanego mu przez Sąd Rejonowy czynu z art. 209 § 1 kk, na podstawie art. 66 § 1 i 2 kk oraz art. 67 § 1 kk postępowanie karne wobec niego warunkowo umorzył na okres 2 lat próby. Wskazać przy tym należy, iż rozstrzygnięcie to wydaje się dużo lepiej zabezpieczać interes małoletnich dzieci oskarżonego, uprawnionych do uzyskiwania od niego świadczeń alimentacyjnych. Wyznaczony bowiem podsądnemu przez Sąd Odwoławczy okres 2 lat próby niewątpliwie stanowić będzie dla niego silną motywację, aby uniknąć ponownego wejścia w konflikt z prawem. Trzeba przy tym również zauważyć, iż wydany przez Sąd

meriti wyrok skazujący w praktyce w pewnym stopniu utrudniłby wykonywanie X. A. (1) wyuczonego, bardzo dobrze płatnego zawodu lekarza – co z oczywistych przyczyn doprowadziłoby do ograniczenia jego możliwości zarobkowych, a w konsekwencji także wysokości świadczeń alimentacyjnych, które uprawnione małoletnie dzieci oskarżonego mogłyby uzyskiwać od swojego ojca.

Zmiana zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego;

albo

Umorzenie postępowania wobec X. A. (1) z uwagi na znikomy stopień społecznej szkodliwości;

ewentualnie, w przypadku uznania przez Sąd, iż brak jest podstaw do uznania za zasadnego któregokolwiek z powyższych żądań:

Zmiana zaskarżonego wyroku w ten sposób, iż Sąd Okręgowy warunkowo umorzy postępowanie karne wobec oskarżonego na okres próby w wymiarze 1 roku;

oraz

Zwolnienie oskarżonego z ponoszenia kosztów sądowych za I i II instancję – w całości.

Częściowo zasadny

Sąd Odwoławczy uznał, iż w niniejszej sprawie wystąpiły wszelkie – określone w art. 66 § 1 kk - przesłanki do wydania w stosunku do oskarżonego rozstrzygnięcia warunkowo umarzającego postępowanie karne (na okres 2 lat). W tym zatem zakresie wniosek obrońcy uznać należało za uzasadniony.

Natomiast z uwagi na całkowitą bezzasadność pozostałych podniesionych przez apelującego zarzutów, Sąd II instancji nie znalazł podstaw, by uwzględnić wnioski skarżącego w zakresie zmiany zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie podsądnego czy też umorzenie postępowania z uwagi na domniemany, a niepotwierdzony znikomy stopień społecznej szkodliwości popełnionego przez niego czynu.

Sąd Okręgowy nie stwierdził przy tym istnienia żadnych uzasadnionych argumentów do zwolnienia oskarżonego z ponoszenia kosztów sądowych za I i II instancję. Przepis art. 624 § 1 kpk wymaga wykazania przez stronę ubiegającą się o zwolnienie od kosztów sądowych tych przesłanek, które w treści wskazanego przepisu, jako konieczne ustawodawca przewidział. Wymogu tego apelujący obrońca zaś w żadnym razie nie dopełnił. Należy także podkreślić, że zgodnie z ww. przepisem istnieje możliwość zwolnienia skazanego od kosztów sądowych w całości albo w części, jednak jest to sytuacja wyjątkowa - odstępstwo od zasady wynikającej z art. 627 kpk. Skoro zasadą jest obciążenie osoby skazanej kosztami procesu, a zwolnienie od tych kosztów jest wyjątkiem, to konsekwencją tego jest, iż sąd nie ma obowiązku szczegółowego uzasadniania, dlaczego obciążył skazanego kosztami.

Zarzuty z zażalenia pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej:

Obraza przepisów postępowania mająca wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 410 kpk w zw. z art. 626 § 1 kpk oraz art. 627 kpk poprzez pominięcie przy orzekaniu w punkcie 3. wyroku całokształtu istotnych okoliczności wynikających z materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy, w szczególności umowy o świadczenie usług prawnych oraz kserokopii paragonu fiskalnego złożonych wraz z wnioskiem z dnia 21 maja 2025 r., dokumentujących poniesienie przez oskarżycielkę posiłkową V. A. (2) kosztów zastępstwa procesowego pełnomocnika z wyboru w kwocie 4.600 zł, a w konsekwencji zasądzenie jedynie kwoty 1.380 zł, bez należytego odniesienia się do rzeczywiście poniesionych, wykazanych i zgłoszonych wydatków strony;

Obraza przepisów postępowania, tj. § 11 ust. 1 pkt 1, § 11 ust. 2 pkt 3, § 15 ust. 3 oraz § 17 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie, poprzez przyjęcie jako podstawy wyliczenia jedynie sumy stawek minimalnych za postępowanie przygotowawcze oraz postępowanie przed sądem rejonowym, z pominięciem podwyższenia stawki minimalnej należnego za kolejne dni rozprawy oraz z pominięciem przesłanek uzasadniających zasądzenie opłaty w wysokości przewyższającej stawkę minimalną;

Błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia o kosztach, polegający na nieuwzględnieniu rzeczywistego nakładu pracy pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej, obejmującego reprezentację już na etapie postępowania przygotowawczego, analizę akt, podjęcie czynności procesowych po odmiennej decyzji organu prowadzącego postępowanie, udział w czynnościach przesłuchania na etapie postępowania przygotowawczego oraz we wszystkich terminach rozpraw sądowych;

Obraza przepisów postępowania, tj. art. 105 § 1 i 2 kpk, polegająca na oczywistej wadliwości redakcyjnej punktu 3. wyroku, poprzez odwołanie się w sentencji do rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. dotyczącego opłat za czynności adwokacie z urzędu, podczas gdy V. A. (2) była reprezentowana przez pełnomocnika ustanowionego z wyboru, a właściwym aktem prawnym pozostaje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie, co doprowadziło do wadliwego ustalenia należnych oskarżycielce posiłkowej kosztów zastępstwa procesowego;

Częściowo zasadny

Zażalenie pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej było zasadne jedynie częściowo, tj. w zakresie, w jakim podniósł on, iż podczas obliczania wysokości kosztów zastępstwa procesowego należnych oskarżycielce posiłkowej Sąd Rejonowy bezzasadnie pominął fakt, iż na mocy § 17 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800 z późn. zm.) stawka minimalna za reprezentowanie V. A. (1) przez adw. V. J. w niniejszym postępowaniu winna zostać podwyższona o 20% za każdy kolejny dzień trwania rozprawy.

Trzeba bowiem przyznać rację skarżącemu, iż w tym zakresie kwestionowane rozstrzygnięcie było nieprawidłowe. Należy jednak przy tym zauważyć, iż owo uchybienie najprawdopodobniej nie było wynikiem świadomej decyzji o przyznaniu oskarżycielce posiłkowej z tytułu korzystania z pomocy prawnej kwoty niższej aniżeli wynikającej z powołanego powyżej rozporządzenia stawki minimalnej, lecz „jedynie” rezultatem przeoczenia ze strony Sądu

meriti.

Dlatego też w ocenie Sądu Odwoławczego zbędnym było szerokie omawianie wskazanego zarzutu. Wystarczy zaś wskazanie, iż w celu konwalidowania nieprawidłowego rozstrzygnięcia, Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, iż w jego punkcie 3. podwyższył wysokość zasądzonych od oskarżonego na rzecz oskarżycielki posiłkowej V. A. (1) kosztów zastępstwa procesowego do kwoty 1.884 zł – uwzględniając fakt, że V. A. (1) była reprezentowana przez pełnomocnika zarówno na etapie postępowania przygotowawczego (§ 11 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia – 540 zł) jak i na etapie postępowania sądowego przed Sądem Rejonowym (§ 11 ust. 2 pkt 3 – 840 zł),

a nadto trwająca przed tym Sądem rozprawa została przedłużona o 3 dni (§ 17 pkt 1 – 20% x 840 zł x 3 dni = 504 zł).

Przechodząc zaś do omówienia kolejnych, już bezzasadnych zarzutów żalącego, należy w pierwszej kolejności wskazać, iż treść umowy łączącej stronę postępowania z jej pełnomocnikiem procesowym nie przesądza o konieczności przyznania zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w wysokości z niej wynikającej. Sąd Okręgowy podziela bowiem podgląd o możliwości kontrolowania wysokości wynagrodzenia ustalonego przez adwokata z mandantem. Przyjęcie przeciwnego stanowiska mogłoby zaś prowadzić do kreowania przez strony w sprawach nieskomplikowanych wydatków nieadekwatnych do ich charakteru. Wynagrodzenie adwokata ustanowionego z wyboru rzeczywiście ustalane jest w granicach dopuszczalnej, szerokiej autonomii (art. 16 ust. 1 ustawy z 1982 r. - Prawo o adwokaturze), jednakże zasada umowności ustalania opłat za czynności adwokackie, uwzględniająca prawa rynku, obowiązuje tylko między stronami umowy. W przypadku opłat za czynności adwokackie przed organami wymiaru sprawiedliwości, stanowiących podstawę do zasądzenia zwrotu kosztów zastępstwa prawnego, sytuacja przedstawia się inaczej, gdyż podlegają one określonym limitom. Zasądzenie kosztów zastępstwa wyższych od ustalonych stawek minimalnych (maksymalnie w wysokości ich sześciokrotności) w sprawach wymagających przeprowadzenia rozprawy wymaga wykazania i ustalenia okoliczności uzasadniających takie rozstrzygnięcie, wymienionych w § 15 ust. 3 przywołanego powyżej rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie. Ocenie sądu podlegają takie wyznaczniki, jak m.in. nakład pracy adwokata w korelacji względem rodzaju i stopnia zawiłości sprawy oraz obszerności materiału dowodowego. Ustalona w umowie z adwokatem kwota nie musi zatem stanowić podstawy zasądzenia poniesionych wydatków procesowych. Sąd powinien je ustalić w granicach między jednokrotnością a sześciokrotnością stawki minimalnej, uwzględniając niezbędny nakład pracy i charakter sprawy (

por.: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 marca 2021 r. IV KK 319/19, Legalis nr 2590685, postanowienie Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 4 lipca 2019 r. II AKz 353/19, Legalis nr 2269229). Znane są odmienne poglądy judykatury w omawianej materii, jednak jako nieprzekonujące, nie spotkały się z aprobatą Sądu Okręgowego. Ponadto w przypadku pełnomocnika z wyboru przepisy nie przewidują odrębnego uwzględniania podatku VAT przy ustalaniu wysokości opłat za czynności adwokackie przed organami wymiaru sprawiedliwości. Zobowiązania podatkowe adwokata są niejako wliczone w wysokość opłaty, której podstawą jest stawka minimalna podwyższona o 20 % za każdy dzień, jeżeli rozprawa trwała dłużej. Z tego też powodu, domaganie się zasądzenia kosztów pełnomocnika zawierającego podatek VAT było nieuprawnione (vide: kserokopie dwóch paragonów fiskalnych k. 214).

Ponadto, pełnomocnik oskarżycielki posiłkowej w treści wniesionego zażalenia nie wykazał żadnych takich okoliczności, które przemawiałyby za zasądzeniem od Skarbu Państwa na rzecz V. A. (1) kwoty 4.600 zł, istotnie przewyższającej minimalne stawki za reprezentację oskarżycielki posiłkowej w postępowaniu przygotowawczym (540 zł) i przed sądem rejonowym (840 zł). Sprawa, wbrew sugestiom skarżącego, nie była skomplikowana czy to pod względem prawnym, czy faktycznym. Materiał dowodowy nie jest obszerny, a akta sprawy liczą zaledwie dwa tomy. W konsekwencji trzeba stwierdzić, iż wywody pełnomocnika o jego ponadprzeciętnym nakładzie pracy były bezzasadne. Trudno także przyjąć, by – zgodnie ze stanowiskiem skarżącego – sprawy dotyczące popełnienia przestępstwa stypizowanego w art. 209 § 1 kk jakkolwiek wyróżniały się czy to w kontekście ich pracochłonności czy też pod jakimkolwiek innym tego względem. Natomiast przytoczona w uzasadnieniu zażalenia

„aktywna, staranna i konsekwentna reprezentacja procesowa” winna w ocenie Sądu Odwoławczego stanowić standard pracy adwokata, nie zaś przesłankę do podwyższenia przewidzianej w rozporządzeniu MS stawki minimalnej za reprezentację.

Tytułem podsumowania trzeba zatem stwierdzić, iż wynagrodzenie w kwocie zbliżonej do stawki minimalnej zostało przez ustawodawcę przewidziane właśnie dla tego typu spraw niewymagających dużego, ponadstandardowego nakładu pracy. Działania opisywane przez pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej należą zaś do typowych zadań każdego adwokata. Tak ustawodawca „wycenił” wkład pracy w nieskomplikowanej sprawie (przygotowanie i udział w rozprawie). Niniejszy przypadek należy właśnie do takiej kategorii. Żądanie zatem zasądzenia kwoty istotnie odbiegającej od stawki minimalnej jest zupełnie nieuzasadnione.

Na marginesie należy zauważyć, że wspomniana przez żalącego umowa usługi prawnej z dnia 6 listopada 2024 r. obejmowała także ewentualne postępowanie przed sądem II instancji. W wyroku Sądu Okręgowego z dnia 31 lipca 2026 r., w pkt 3. zasądzono zaś na rzecz oskarżycielki posiłkowej dodatkową kwotę 840 zł, co sprawia, że łączna należność na rzecz oskarżycielki posiłkowej od oskarżonego z tytułu zastępstwa procesowego wynosi 2.724 zł.

Na sam koniec trzeba natomiast wskazać, iż wadliwości redakcyjne zaskarżonego wyroku, o których mowa w punkcie 4. omawianego zażalenia, zostały już sprostowane postanowieniem Sądu Rejonowego wydanym dnia 30 kwietnia 2026 r. (k. 283). Przedmiotowy zarzut był zatem całkowicie bezpodstawny.

Zmiana punktu 3. zaskarżonego wyroku poprzez zasądzenie od oskarżonego X. A. (1) na rzecz oskarżycielki posiłkowej V. A. (2) kwoty 4.600 zł tytułem zwrotu uzasadnionych wydatków związanych z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru w postępowaniu przygotowawczym i sądowym;

Zasądzenie od oskarżonego na rzecz oskarżycielki posiłkowej kosztów postępowania zażaleniowego według norm przepisanych.

Częściowo zasadny

Sąd Odwoławczy zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, iż w jego punkcie 3. podwyższył zasądzone od oskarżonego na rzecz oskarżycielki posiłkowej V. A. (1) koszty zastępstwa procesowego do kwoty 1.884 zł, uwzględniając przeoczony przez Sąd I Instancji fakt, że rozprawa przed Sądem Rejonowym została przedłużona o 3 dni, a w konsekwencji Sąd

meriti winien był zgodnie z § 17 pkt 1 w zw. z § 11 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800 z późn. zm.) podwyższyć stawkę minimalną przysługującą za reprezentację przez adwokata o 20% za każdy następny dzień trwania rozprawy.

Pozostałych wniosków pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej Sąd Okręgowy natomiast nie uwzględnił, bowiem brak było podstaw do uznania, że jego nakład pracy podczas reprezentowania V. A. (1) w toku trwania niniejszej sprawy był wyższy niż przeciętny.

Okoliczności podlegające uwzględnieniu z urzędu

_________________________________________________________________________________________

__________________________________________________________________________________________

Rozstrzygnięcie sądu odwoławczego

Przedmiot utrzymania w mocy

Pozostała, niezmodyfikowana przez Sąd Okręgowy część zaskarżonego wyroku, tj. opis czynu przypisanego oskarżonemu oraz orzeczenie o kosztach z pkt 4, za wyjątkiem opłaty.

Brak podstaw do dalej idącej modyfikacji zaskarżonego wyroku – a w szczególności:

- uniewinnienia oskarżonego (zgodnie z wnioskiem apelacyjnym obrońcy)

- zasądzenia od oskarżonego na rzecz oskarżycielki posiłkowej V. A. (1) kosztów zastępstwa procesowego w kwocie wyższej niż 1.884,00 zł (zgodnie z wnioskiem zawartym w zażaleniu pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej).

Przedmiot i zakres zmiany

Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że:

uznając winę i sprawstwo oskarżonego w zakresie popełnienia czynu przypisanego mu w punkcie 1., który wyczerpuje znamiona przestępstwa z art. 209 § 1 kk, na podstawie art. 66 § 1 i 2 kk i art. 67 § 1 kk postępowanie karne wobec oskarżonego warunkowo umorzył na okres 2 lat próby;

w miejsce rozstrzygnięcia z pkt 2., na podstawie art. 67 § 3 kk w zw. z art. 72 § 1 pkt 3 kk zobowiązał oskarżonego do bieżącego wykonywania ciążącego na nim obowiązku łożenia na utrzymanie swoich małoletnich dzieci F. A., X. A. (1) oraz I. A.;

na podstawie art. 67 § 3 kk w zw. z art. 39 pkt 7 kk w zw. z art. 43a § 1 kk orzekł wobec oskarżonego świadczenie pieniężne na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w kwocie 5.000 zł;

w punkcie 3. podwyższył zasądzone od oskarżonego na rzecz oskarżycielki posiłkowej V. A. (1) koszty zastępstwa procesowego do kwoty 1.884 zł.

ad a) Sąd uznał apelację obrońcy za zasadną w zakresie, w jakim wywodził on, iż analiza całokształtu okoliczności niniejszej sprawy winna prowadzić do wniosku, że cele prowadzonego wobec oskarżonego postępowania karnego mogą zostać osiągnięte poprzez warunkowe umorzenie tego postępowania, bez potrzeby wydawania wobec podsądnego wyroku skazującego. Istnieje bowiem bardzo wysokie prawdopodobieństwo, że pomimo umorzenia postępowania, oskarżony będzie w przyszłości przestrzegał porządku prawnego, a w szczególności nie popełni kolejnego przestępstwa – szczegółowe rozważania Sąd Odwoławczego odnoszące się do tego aspektu sprawy znajdują się w sekcji 3.1. niniejszego uzasadnienia;

ad b) Choć nałożony przez Sąd Rejonowy na oskarżonego obowiązek bieżącego wykonywania ciążącego na nim obowiązku łożenia na utrzymanie swoich małoletnich dzieci F. A., X. A. (1) oraz I. A. był zasadny, wobec zmiany zaskarżonego wyroku poprzez warunkowe umorzenie prowadzonego wobec X. A. (1) postępowania (zamiast skazania go na karę ograniczenia wolności), modyfikacji musiała ulec także powołana w treści wyroku podstawa prawna wymienionego powyżej obowiązku – obecnie właściwą podstawę jego nałożenia stanowi bowiem art. 67 § 3 kk w zw. z art. 72 § 1 pkt 3 kk; Sąd za zasadne uznał orzeczenie w tym zakresie, mając na uwadze dobro małoletnich dzieci oskarżonego.

ad c) Sąd Odwoławczy na podstawie art. 67 § 3 kk w zw. z art. 39 pkt 7 kk w zw. z art. 43a § 1 kk nałożył także na oskarżonego obowiązek uiszczenia świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w kwocie 5.000 zł chcąc w ten sposób uświadomić podsądnemu, iż warunkowe umorzenie postępowania nie oznacza całkowitego braku reakcji prawnokarnej na popełniony przez niego czyn zabroniony oraz aby upewnić się, iż dostrzegł on potrzebę respektowania w przyszłości ciążących na nim obowiązków;

ad d) Sąd Odwoławczy podwyższył zasądzone od oskarżonego na rzecz oskarżycielki posiłkowej V. A. (1) koszty zastępstwa procesowego do kwoty 1.884 zł mając na uwadze to, iż Sądowi Rejonowemu podczas wydawania rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów zastępstwa procesowego ewidentnie umknął fakt, że na mocy § 17 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800 z późn. zm.) stawka minimalna pełnomocnika za reprezentowanie V. A. (1) w niniejszym postępowaniu winna zostać podwyższona o 20% za każdy kolejny dzień trwania rozprawy, co daje dodatkową kwotę 504 zł. Prawidłowo obliczone koszty zastępstwa procesowego należne V. A. (1) winny zatem wynosić łącznie 1.884 zł. Sąd Odwoławczy szczegółowo omówił ten aspekt sprawy w sekcji 3.2. niniejszego uzasadnienia.

_____________________________________________________

_____________________________________________________________________________________

Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

____________________________________________________________________________________

Konieczność umorzenia postępowania

Art. 437 § 2 k.p.k.

Sąd Okręgowy warunkowo umorzył wobec oskarżonego postępowanie karne na okres 2 lat próby na podstawie art. 66 § 1 i 2 kk oraz art. 67 § 1 kk, gdyż wina i społeczna szkodliwość czynu nie są znaczne, okoliczności jego popełnienia nie budzą wątpliwości, a postawa sprawcy niekaranego za przestępstwo umyślne, jego właściwości i warunki osobiste oraz dotychczasowy sposób życia uzasadniają przypuszczenie, że pomimo umorzenia postępowania będzie przestrzegał porządku prawnego, w szczególności nie popełni kolejnego przestępstwa.

_____________________________________________________

_____________________________________________________________________________________

Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

__________________________________________________________________________________________________

Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

_________________

_____________________________________________________________________________

Koszty procesu

3. Zgodnie z art. 627 kpk, od skazanego w sprawach z oskarżenia publicznego sąd zasądza koszty sądowe na rzecz Skarbu Państwa oraz wydatki na rzecz oskarżyciela posiłkowego.

Natomiast zgodnie z art. 629 kpk, przepis art. 627 kpk stosuje się odpowiednio w razie warunkowego umorzenia postępowania.

Pełnomocnik oskarżycielki posiłkowej w zażaleniu wniósł o zasądzenie od oskarżonego na rzecz oskarżycielki posiłkowej zwrotu kosztów procesu w postępowaniu odwoławczym według norm przepisanych.

Przytoczone wyżej przepisy stanowią podstawę prawną orzeczenia uwzględniającego to żądanie. Wysokość kosztów poniesionych przez oskarżycielkę posiłkową z tytułu ustanowienia w postępowaniu odwoławczym pełnomocnika została ustalona w oparciu o § 11 ust. 2 pkt 4 w zw. z ust. 7 oraz § 15 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U.2015.1800).

Z tego tytułu zasądzono od oskarżonego na rzecz oskarżycielki posiłkowej kwotę 840 zł, tj. opłatę w stawce minimalnej, z analogiczną argumentacją jak za I instancję.

4. Mając na względzie powyżej przytoczone przepisy oraz art. 636 § 1 kpk, Sąd Okręgowy zasądził także od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa zwrot kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze w kwocie 40 zł (20 zł - ryczałt za doręczenie wezwań i innych pism, co wynika z § 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 2003 r. w sprawie wysokości i sposobu obliczania wydatków Skarbu Państwa w postępowaniu karnym; oraz 20 zł – opłata za wydanie informacji o oskarżonym z KRK w trybie teleinformatycznym, co wynika z § 3 ust. 2 ustawy z dnia 18 czerwca 2014 r. w sprawie opłat za wydanie informacji z Krajowego Rejestru Karnego). Ponadto w oparciu o art. 7 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych, Sąd Odwoławczy wobec wydanego orzeczenia o warunkowym umorzeniu postępowania wymierzył X. A. (1) nową opłatę w kwocie 100 zł.

Sąd Okręgowy nie dostrzegł podstaw z art. 624 § 1 kpk uzasadniających zwolnienie podsądnego od obowiązku zwrotu kosztów należnych Skarbowi Państwa.

Hanna Bartkowiak