Trotyl i pocisk z wojny. Sąd obniżył karę łączną K. K. do 1 roku i 6 miesięcy

Część wstępna

Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Wyrok Sądu Rejonowego w Tomaszowie Mazowieckim wydany w dniu 21 maja 2025 roku w sprawie o sygn. akt II K 688/24.

Podmiot wnoszący apelację

Obrońca

Kierunek i zakres zaskarżenia

Na korzyść

W całości

co do winy

co do kary

Podniesione zarzuty

art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

Wnioski

zmiana

Stanowisko sądu odwoławczego wobec zgłoszonych zarzutów i wniosków

Obrońca oskarżonego w punkcie pierwszym (1- numeracja przyjęta przez sąd okręgowy) wniesionej apelacji pisemnej zaskarżonemu wyrokowi zarzucił w zakresie czynów z pkt II i III aktu oskarżenia /pkt 2 i3 wyroku/ obrazę prawa materialnego, a to art. 28 §1 kk poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, kiedy zebrany w sprawie materiał dowodowy w postaci wyjaśnień oskarżonego, którym sąd meriti w całości dał wiarę, fizyczny wygląd i wiek pochodzenia materiałów wybuchowych i pocisków nie wskazywały na ich zabroniony prawem charakter, co spowodowało po stronie oskarżonego działanie pod wpływem błędu, co do okoliczności stanowiących znamię czyn u zabronionego.

Niezasadny

Zarzut pierwszy(1) podniesiony w apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego K. K. nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa Sądu Najwyższego ,, usprawiedliwiony błąd w rozumieniu art. 28 kk to taki, którego sprawca nie mógł uniknąć. Kryteria usprawiedliwienia mają przede wszystkim charakter obiektywny, co oznacza, że przy ich rozpoznawaniu i ustaleniu należy posłużyć się kryterium normatywnym miarodajnego (wzorowego) obywatela, a następnie uwzględniając również kryterium subiektywne, charakterystyczne dla problematyki błędu, należy ocenić, czy miałby on możliwość uniknięcia błędu w postaci nieświadomości bezprawności czynu” (postanowienie Sądu Najwyższego _ Izba Karna z dnia 14 maja 2020 r., IV KK 143/20. Z wyjaśnień oskarżonego wynika, że w przeszłości (około 12 lat temu) pracował przy sprzedaży petard w okresie noworocznym (na straganie pirotechnicznym). Posiadał zatem wiedzę, że są materiały wybuchowe i wyroby pirotechniczne na zakup których i ich posiadanie potrzebne jest zezwolenie. Oskarżony przed wejściem w posiadanie zabezpieczonych u niego wyrobów o przeznaczeniu wojskowym w postaci trotylu i wyrobów pirotechnicznych klasy F4 w postaci dwóch bomb do moździerzy pirotechnicznych, a także 6 sztuk amunicji i prochu bezdymnego opisanych w zarzuconych mu czynach z punktów II i III, miał możliwość uzyskania informacji na temat tych materiałów chociażby w najbliższej jednostce Policji. Nie działał on pod wpływem błędu, a zdaniem sądu okręgowego jest kolekcjonerem takich wyrobów i wie jakie jest ich przeznaczenie i zasady ich posiadania zgodnie z obowiązującymi przepisami. Dzięki swojej wiedzy oskarżony po zatrzymaniu przez funkcjonariuszy Policji w dniu 10 czerwca 2024 roku w związku z przypisanymi mu czynami w zaskarżonym wyroku wskazał funkcjonariuszom Policji, gdzie znajduje się pocisk artyleryjski z czasów II wojny światowej, który wystawał nad powierzchnię ziemi i nikt nie wiedział co to jest za przedmiot. Przez ponad 80 lat (od zakończenia II wojny światowej) nikt nie zidentyfikował tego przedmiotu i zrobił to dopiero oskarżony, który ma niewątpliwie wiedzę o broni, amunicji i materiałach wybuchowych. Z treści notatki urzędowej ujawnionej przez sąd I instancji (k- 4) wynika, że pocisk ten znajdował się w miejscowości I., na wzgórzu przy miejscowym kościele. Łatwo sobie wyobrazić do jakiej tragedii mogło dojść, gdyby młodzież (lub zbieracze złomu) zainteresowała się tym przedmiotem chcąc go wydobyć z ziemi. Dzięki postawie oskarżonego (nie musiał ujawniać Policji , położenia tego pocisku) nie doszło do potencjalnej (i bardzo realnej) tragedii, gdyż w pobliżu kościoła w czasie nabożeństw, gdyby doszło do detonacji tego pocisku skutki były tragiczne.

O zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego od popełnienia czynów zarzuconych mu w punktach II i III aktu oskarżenia.

Niezasadny

Skoro niezasadny okazał się zarzut pierwszy (1) podniesiony w apelacji pisemnej obrońcy oskarżonego K. K., to brak było podstaw prawnych do zmiany zaskarżonego wyroku w sposób postulowany przez apelanta i uniewinnienie oskarżonego K. K. od popełnienia zarzuconych mu czynów w punktach II i III aktu oskarżenia.

Obrońca oskarżonego w punkcie drugim (2) wniesionej apelacji pisemnej zaskarżonemu wyrokowi zarzucił rażącą niewspółmierność orzeczonej wobec oskarżonego kary łącznej pozbawienia wolności przejawiającą się orzeczeniem kary przy zastosowaniu mieszanej zasady łączenia kar jednostkowych, a nie zasady absorpcji.

Niezasadny

Sąd okręgowy w tym składzie podziela stanowisko zawarte w wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie, że zarzut rażącej niewspółmierności kary jako zarzut z kategorii ocen zasługuje na uwzględnienie wówczas gdy pomiędzy karą orzeczoną przez sąd I instancji a karą jaką należałoby orzec w instancji odwoławczej w następstwie prawidłowo zastosowanych dyrektyw wymiaru kary, istnieje wyraźna, istotna, „bijąca wręcz po oczach” różnica. Oznacza to, że zarzut określony w art. 438 pkt 4 kpk zasługuje na uwzględnienie wówczas gdy spełnione są łącznie dwa warunki. Pierwszy z nich to wskazana wyżej, wyraźna, istotna różnica pomiędzy karą orzeczoną a karą jaką należałoby orzec w instancji odwoławczej, a drugi to stwierdzenie naruszenia przez sąd meriti dyrektyw wymiaru kary określonych w art. 53 KK, co może nastąpić poprzez pominięcie określonych okoliczności o charakterze obciążającym lub łagodzącym lub też nie nadanie tym okolicznościom właściwego znaczenia przy określaniu rodzaju i wymiaru kary wobec osoby oskarżonej (wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 21.09.2021 r., II AKa 252/20). Zdaniem sądu okręgowego w tym składzie wymierzone oskarżonemu kary jednostkowe pozbawienia wolności za przypisane czyny nie są rażąco niewspółmiernie surowe. Natomiast przy wymiarze kary łącznej pozbawienia wolności zasadne było zastosowanie zasady mieszanej zbliżonej do absorpcji. Sąd okręgowy podziela stanowisko Sądu Apelacyjnego w Poznaniu, że ,,przy wymiarze kary łącznej decydujące znaczenie ma związek podmiotowo-przedmiotowy pomiędzy poszczególnymi przestępstwami, za które zostały wymierzone kary podlegające łączeniu. Chodzi tutaj o bliskość kwalifikacyjną i czasową czynów oraz tożsamość osoby (osób) pokrzywdzonych. Im większa występuje zbieżność pomiędzy ww. czynnikami w rozważanych przestępstwach, tym bardziej kara łączna winna grawitować w kierunku pełnej absorpcji. Nadto, kara łączna stanowić ma syntetyczną, całościową ocenę zachowań sprawcy, będąc właściwą, celową z punktu widzenia prewencyjnego reakcją na popełnione czyny. Pierwszeństwo przy wymiarze kary łącznej winny mieć dyrektywy prewencyjne w odniesieniu do sprawcy, ujęte w art. 53 § 1 kk” (Wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu II Wydział Karny z dnia 12.12.2024 r., II AKa 270/23). Oskarżony popełnił wszystkie przypisane mu czyny w dniu 10 czerwca 2024 roku i nie ma osób pokrzywdzonych jego czynami. Czyny z punktów II i III są ze sobą powiązane. K. K. był tymczasowo aresztowany w tej sprawie prawie przez okres 6 miesięcy i jest to wystarczający okres czasu, aby wywołał u osoby dotychczas niekaranej sądownie (oskarżony nie był karany sądownie) refleksję co do zasadności postępowania zgodnego z prawem w czasie pobytu na wolności. Oskarżony ma na utrzymaniu żonę i dwoje małoletnich dzieci i wyrokiem sądu meriti ma orzeczone dwa świadczenia pieniężne na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w kwotach: 10000 złotych i 5000 złotych. Sąd okręgowy obniżył wymierzoną oskarżonemu karę łączną pozbawienia wolności do wysokości 1 roku i 6 miesięcy, która to kara w połączeniu z orzeczonymi środkami karnymi w zaskarżonym wyroku ( świadczenia pieniężne, zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych przez okres 3 lat) spełni swe cele w zakresie obu prewencji i daje szansę K. K. na jej wykonanie poza zakładem karnym (w systemie dozoru elektronicznego).

O zmianę zaskarżonego wyroku i obniżenie oskarżonemu kary łącznej pozbawienia wolności do wysokości 1 roku i 6 miesięcy.

Zasadny

Skoro zasadny okazał się zarzut podniesiony w punkcie drugim (2) apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego, to sąd okręgowy obniżył oskarżonemu orzeczoną karę łączną pozbawienia wolności do wysokości 1 roku i 6 miesięcy.

Rozstrzygnięcie sądu odwoławczego

Przedmiot utrzymania w mocy

Sąd okręgowy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego w Tomaszowie Mazowieckim w pozostałej części, zmieniając go tylko w zakresie wysokości orzeczonej kary łącznej pozbawienia wolności za przypisane oskarżonemu czyny.

Skoro zarzut podniesiony w punkcie pierwszym (1) apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego nie zasługiwał na uwzględnienie, a także brak było podstaw do uchylenia wyroku sądu I instancji z urzędu, należało zaskarżony wyrok w pozostałej części utrzymać w mocy.

Przedmiot i zakres zmiany

Sąd okręgowy zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że obniżył oskarżonemu orzeczoną w punkcie 5 karę łączną pozbawienia wolności do wysokości 1 roku i 6 miesięcy.

Skoro zarzut zawarty w punkcie drugim (2) apelacji obrońcy oskarżonego zasługiwał na uwzględnienie, to sąd okręgowy zmienił zaskarżony wyrok i obniżył oskarżonemu orzeczoną w punkcie 5 karę łączną pozbawienia wolności do wysokości 1 roku i 6 miesięcy. Aktualne są rozważania sądu okręgowego zawarte w punkcie 3.2 uzasadnienia.

Koszty procesu

Punkt 3 wyroku sądu okręgowego

O kosztach sąd okręgowy orzekł na podstawie art. 635 kpk. Sąd okręgowy zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 300 złotych z tytułu opłaty za obie instancje i kwotę 20 złotych z tytułu zwrotu wydatków za postępowanie odwoławcze. Wysokość opłaty została ustalona na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 4 w zw. z art 10 ust. 1 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 roku o opłatach w sprawach karnych (tj. Dz. U nr 49 poz. 223 z późn. zm.).

Granice zaskarżenia

Podmiot wnoszący apelację

Obrońca oskarżonego K. K.

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

Skarżone jest rozstrzygnięcie uznające oskarżonego za winnego popełnienia zarzuconych mu czynów z punktów II i III oraz rozstrzygnięcie dotyczące wysokości wymierzonej kary łącznej pozbawienia wolności oskarżonemu.

Kierunek i zakres zaskarżenia

Na korzyść

W całości

co do winy

co do kary

Podniesione zarzuty

art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

Wnioski

zmiana