Kierowca w czasie zakazu tłumaczył się pomyłką w terminie. Sąd utrzymał wyrok

Część wstępna

Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

wyrok Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 9 lipca 2025 roku – sygn. akt II K 253/25.

Podmiot wnoszący apelację

Obrońca

Kierunek i zakres zaskarżenia

Na korzyść

W całości

Podniesione zarzuty

art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

Wnioski

uchylenie

Stanowisko sądu odwoławczego wobec zgłoszonych zarzutów i wniosków

rażąco niewspółmiernie surowej kary grzywny w wysokości 5.000 złotych, środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 1 roku oraz świadczenia na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym i Pomocy Postpenitencjarnej, która to kara nie uwzględnia i nie nadaje właściwego znaczenia występującym w sprawie okolicznościom zmniejszającym stopień winy oraz łagodzącym odpowiedzialność karną takim jak m.in. dotychczasowa niekaralność oskarżonego (stan na dzień składania apelacji), przyznanie się oskarżonego do zarzucanego mu czynu, okazanie skruchy, jak również pominięcie okoliczności popełnienia przestępstwa wskazujące na to, iż czyn oskarżonego nie cechuje się znacznym stopniem społecznej szkodliwości oraz właściwości i warunków oskarżonego, a tym samym niesłuszne niezastosowanie w oparciu o art. 66 k.k. warunkowego umorzenia postępowania, co w konsekwencji powoduje, że wymierzona oskarżonemu kara oraz środki karne są nadmiernie dolegliwe i nie spełniają swoich ustawowych wymogów zapobiegawczych oraz wychowawczych w stosunku do oskarżonego, jak również w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa.

Niezasadny

Zarzut nie zasługuje na uwzględnienie.

Nie ma racji skarżący twierdząc, iż Sąd Rejonowy podjął błędną decyzję odstępując od warunkowego umorzenia postępowania karnego wobec oskarżonego. Nie chodzi tu o uprzednią karalność oskarżonego, na co powołał się Sąd Rejonowy, a która to okoliczność zdezaktualizowała się na etapie postępowania międzyinstancyjnego z powodu zatarcia wcześniejszego skazania. To, że oskarżony spełnia obecnie formalne kryterium dla zastosowania środka probacyjnego z art. 66 § 1 k.k., nie oznacza jeszcze konieczności wydania tego rodzaju orzeczenia. Pamiętać trzeba przede wszystkim, że sąd może warunkowo umorzyć postępowanie, tylko wówczas, jeżeli wina i społeczna szkodliwość czynu nie są znaczne (art. 66 § 1 k.k.). Sam ustawodawca wyjaśnił przy tym, jakie kryteria należy mieć na względzie przy ocenie społecznej szkodliwości czynu, wprowadzając przepis art. 115 § 2 k.k. Przepis ten stanowi, że przy ocenie stopnia społecznej szkodliwości czynu sąd bierze pod uwagę rodzaj i charakter naruszonego dobra, rozmiary wyrządzonej lub grożącej szkody, sposób i okoliczności popełnienia czynu, wagę naruszonych przez sprawcę obowiązków, jak również postać zamiaru, motywację sprawcy, rodzaj naruszonych reguł ostrożności i stopień ich naruszenia. Jak z powyższego wynika, przy dokonywaniu tejże oceny należy brać pod uwagę wyłącznie okoliczności dotyczące samego czynu, a nie zaś np. osoby sprawcy, czy też zachowania oskarżonego po czynie. Oceniając popełniony przez oskarżonego czyn przez pryzmat art. 115 § 2 k.k. stwierdzić natomiast trzeba, iż żaden ze wskazanych tam faktorów nie przemawia za uznaniem tegoż czynu jako społecznie szkodliwego jedynie w stopniu nieznacznym. Mieliśmy tu do czynienia z typowym przestępstwem polegającym na zlekceważeniu przez sprawcę prawomocnego wyroku sądowego orzekającego określony zakaz, a nie zaistniały jakieś szczególne, nadzwyczajne okoliczności obniżające poziom jego społecznej naganności. Nie przekonują tu tłumaczenia oskarżonego, że po prostu się pomylił w obliczeniu terminu obowiązywania zakazu. Rozpoznawany tu czyn miał miejsce

w styczniu 2025 roku, a roczny zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych rozpoczął swój bieg

w lutym 2024 roku. Nie upłynął nawet rok od samej daty wydania wyroku przez Sąd Rejonowy w Bełchatowie w sprawie II K 31/24 (

30 stycznia 2024 roku – czyn oskarżonego

27 stycznia 2025 roku). Poza tym oskarżony doskonale wiedział, że nie posiada ważnego prawa jazdy (sam stwierdził, że dopiero w marcu 2025 roku zdał egzamin na prawo jazdy na kategorię B) i nie wolno mu kierować samochodami. Pomimo to, w pełni świadomie zdecydował się na prowadzenie pojazdu mechanicznego. Rzutuje to także na ocenę stopnia zawinienia oskarżonego, którego również nie można uznać jako nieznacznego.

Natomiast skarżący nie ma racji twierdząc, że przy dokonywaniu oceny stopnia społecznej szkodliwości popełnionego przez oskarżonego przestępstwa należało wziąć pod uwagę niekaralność oskarżonego (według stanu na dzień składania apelacji), przyznanie się oskarżonego do zarzucanego mu czynu, okazanie skruchy, a także negatywne skutki, jakie może mieć dla oskarżonego wydanie wyroku skazującego. Są to bowiem wszystko okoliczności leżące

poza czynem, nie wchodzące w zakres kryteriów określonych w art. 115 § 2 k.k. Okoliczności przytaczane w apelacji obrońcy oskarżonego mogły natomiast być brane pod uwagę przy wymiarze kary. Jak zresztą wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku zostały one w tym właśnie kontekście wzięte pod uwagę przez Sąd I instancji. M.in. dlatego właśnie oskarżonemu wymierzono stosunkowo łagodną karę (samoistnej grzywny) oraz zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych i świadczenie pieniężne na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w najniższych możliwych wymiarach.

Orzeczenie ww. środków było w świetle obowiązujących przepisów obligatoryjne. Oczywistym jest, że orzeczony zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych, może spowodować komplikacje w życiu oskarżonego, lecz jest to nieuchronna konsekwencja jego nieodpowiedzialnego zachowania. Wymierzonej kary 250 stawek dziennych grzywny również nie można uznać jako rażąco surowej, zwłaszcza, że ustawodawca przewidział – co do zasady – wymierzanie za to przestępstwo kary pozbawienia wolności. Także i określenie wysokości jednej stawki dziennej na kwotę 20 złotych nie jest z pewnością wygórowane (zbliżone wręcz do progu minimalnego – art. 33 § 3 k.k.) i jest to kwota adekwatna do aktualnej kondycji finansowej i majątkowej oskarżonego.

o uchylenie zaskarżonego wyroku i warunkowe umorzenie postępowania karnego na okres 3 lat próby i orzeczenie wobec oskarżonego środka karnego w postaci świadczenia pieniężnego na rzecz funduszu Pomocy Pokrzywdzonym i Pomocy Postpenitencjarnej w kwocie 10 000 złotych oraz odstąpienie od orzekania środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych.

Niezasadny

Jak już wyżej wskazano, w realiach rozpoznawanej sprawy nie było możliwości przyjęcia, że stopień zawinienia oraz społecznej szkodliwości popełnionego przez oskarżonego czynu nie był znaczny, co powoduje, że zastosowanie wobec niego środka probacyjnego w postaci warunkowego umorzenia postępowania karnego nie było możliwe.

Przy wyroku skazującym nie było podstaw do odstąpienia wobec oskarżonego obligatoryjnego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych. Wymiaru orzeczonej wobec oskarżonego kary grzywny także nie można uznać jako niewspółmiernej i to w stopniu rażącym.

Rozstrzygnięcie sądu odwoławczego

Przedmiot utrzymania w mocy

Całość zaskarżonego wyroku.

Zaskarżony wyrok jest słuszny i odpowiadający prawu. Podniesiony zarzut nie okazał się zasadny, o czym była już mowa wyżej.

Koszty procesu

2

O kosztach postępowania odwoławczego przypadających od oskarżonego Sąd Okręgowy orzekł w oparciu o treść art. 636 § 1 k.p.k., przy czym wysokość opłaty została ustalona na podstawie art. 8 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 roku o opłatach w sprawach karnych (tekst jednolity: Dz.U. z 1983 roku, Nr 49, poz. 223 z późn. zmianami).

Granice zaskarżenia

Podmiot wnoszący apelację

obrońca

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

całość rozstrzygnięcia o karze

Kierunek i zakres zaskarżenia

Na korzyść

W całości

Podniesione zarzuty

art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

Wnioski

uchylenie