Kierowca twierdził, że pił alkohol dopiero pod sklepem. Biegły tego nie potwierdził

Część wstępna

Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Wyrok Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 16 września 2025 roku w sprawie o sygn. akt II K 561/25.

Podmiot wnoszący apelację

Obrońca

Kierunek i zakres zaskarżenia

Na korzyść

W całości

Co do winy

Co do kary

Podniesione zarzuty

Art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

Art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

Wnioski

Uchylenie

Zmiana

Stanowisko sądu odwoławczego wobec zgłoszonych zarzutów i wniosków

Zarzut pierwszy (1) zawarty w pisemnej apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego dotyczył błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mający wpływ na jego treść poprzez przyjęcie że:

- opinia sądowo- toksykologiczna jest wiarygodna, przeprowadzona w oparciu o jednoznaczny materiał źródłowy w postaci wyników wielokrotnego badania krwi, wykonana metodą naukową i poparta przekonującym wywodem wypowiedź eksperta dysponującego wiedzą specjalną, jednoznacznie obalająca wersję oskarżonego jako niewiarygodną medycznie. Ponadto, nieobarczona żadnym z mankamentów wskazanych w art. 201 kpk - formułująca jasne i stanowcze wnioski końcowe, niesprzeczna wewnętrznie i w sposób pełny odnosząca się do możliwych scenariuszy zdarzenia, włącznie z wersją o rzekomym nadpiciu alkoholu przez oskarżonego już po zakończeniu podróży, podczas gdy w/w opinia została oparta na nieprawidłowo wykonanych badaniach Alkometrem, braku uwzględnia, iż o godzinie 13:43 stężenie alkoholu w wydychanym powietrzu u oskarżonego wynosiło 0.92 mg/1 etanolu, zaś o godzinie 14:40 0,90 mg/1 etanolu- czyli praktycznie tyle samo- bez uwzględnienia wyników wcześniejszych pomiarów, wyprowadzenia błędnego wniosku, że pomiędzy godziną 12:18, a godziną 13:00 oskarżony był w stanie nietrzeźwości z zawartością alkoholu prowadzącą do stężenia 0,97 mg/1 bez uwzględnienia, że o godzinie 13:45 miał stężenie alkoholu w wydychanym powietrzu 0.97 mg/1, co oznaczałoby , że to stężenie alkoholu utrzymywało się u oskarżonego nieprzerywanie pomiędzy godziną 12:18 a godziną 13:45, a w efekcie niesprawdzenia przez biegłego, czy urządzenie jakim przebadano oskarżonego na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu było sprawne technicznie - co wskazuje, że opinia biegłego zwiera niejasności nie wyjaśnia stanowiska biegłego co do przeprowadzonych pomiarów alkoholu i nie odnosi się do wszystkich istotnych okoliczności sprawy - co uniemożliwia jej jednoznaczną interpretację.

Częściowo zasadny

Zarzut pierwszy podniesiony przez obrońcę oskarżonego w apelacji częściowo zasługuje na uwzględnienie. Aby skutecznie podnosić zarzut naruszenia wynikającej z art. 7 kpk zasady swobodnej oceny dowodów należy wykazać, że ustalenia sądu meriti oraz ocena zgromadzonego w niniejszej sprawie istotnego materiału dowodowego z punktu widzenia postawionego oskarżonemu zarzutu nie została poprzedzona ujawnieniem w toku rozprawy głównej całokształtu okoliczności sprawy (art. 410 kpk) i to w sposób podyktowany obowiązkiem dochodzenia prawdy (art. 2 § 2 kpk), a nadto nie była wynikiem rozważenia wszystkich okoliczności przemawiających zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonego (art. 4 kpk) oraz uwzględnieniem wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego uargumentowane w uzasadnieniu wyroku (art. 424 § 1 pkt 1 kpk) - zobacz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 listopada 1990 r., OSNKW 1991 r., nr 7-9, poz. 41 oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 września 1998 r., Prok i Pr. 1999 r., nr 2 poz. 6). Sąd I instancji przeprowadził w sposób wyczerpujący postępowanie dowodowe i dokonał oceny ujawnionego w toku przewodu sądowego materiału dowodowego, uzasadniając dlaczego nie dał wiary wyjaśnieniom oskarżonego. Dokonana przez sąd rejonowy ocena ujawnionych w toku przewodu sądowego dowodów poczyniona została z uwzględnieniem zasad prawidłowego rozumowania, wskazań wiedzy oraz doświadczenia życiowego i pozostaje pod ochroną art. 7 kpk. Sąd rejonowy zasadnie przypisał R. H. sprawstwo zarzucanego mu czynu. W tym zakresie podzielić należy przede wszystkim wniosek sądu I instancji dotyczący tego, że na wiarę nie zasługiwały wyjaśnienia oskarżonego w których twierdził, że w czasie jazdy samochodem marki K. (...) był trzeźwy, gdyż alkohol spożywał dopiero pod sklepem. Z opinii biegłego chemika- toksykologa dr n. med. Ł. Ł. wynika, że z medycznego punktu widzenia wypicie przez oskarżonego między godziną 13.10 a 13.20 alkoholu w ilości 200 ml wódki i 0,5 piwa doprowadzić powinno do maksymalnego stężenia alkoholu na poziomie ok. 1,4 promila. Taką ilość spożytego alkoholu w dniu zdarzenia oskarżony podał w złożonych wyjaśnieniach na rozprawie przed sądem rejonowym, a także do protokołu badania stanu jego trzeźwości przez funkcjonariuszy Policji w dniu 22 maja 2025 roku. O godzinie 13.45 maksymalna wartość alkoholu, jaką zmierzono w wydychanym powietrzu przez R. H. wynosiła 0,97 mg/l czyli 2,03 promila. W przeprowadzonym badaniu o godzinie 13:43 z udziałem oskarżonego stwierdzono stężenie na poziomie: 0,92 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu, a więc około po 23 minutach od ewentualnego deklarowanego spożycia alkoholu przez R. H.. Biegły Ł. Ł. w wydanej opinii pisemnej wskazał, że, gdyby spożycie alkoholu nastąpiło, jak w wersji podanej przez oskarżonego, uzyskany wynik pomiaru byłby znacznie niższy o godzinie 13.43, dlatego z medycznego punktu widzenia wersja oskarżonego odnośnie spożytego alkoholu jest niewiarygodna. Biegły zaopiniował, że pomiar powietrza wykonany w dniu 25.05.2025 roku wskazuje o godz.13.45 i 14.12, że kierując pojazdem między godz. 12.18, a 13.00 R. H. był w stanie nietrzeźwości z zawartością alkoholu prowadzącą do stężenia 0,97 mg/l. Rację ma obrońca oskarżonego, że stężenie alkoholu w wydychanym powietrzu u oskarżonego przy obu przeprowadzonych badaniach o godz.13.45 i 14.12 było jednakowe, ale fakt ten nie dyskwalifikuje wydanej opinii, gdyż wynik jednego z pomiarów mógł wynikać z niedokładnego ,,wydechu powietrza” przez oskarżonego do Alkometru, ale od pierwszego badania do godziny 14.12 stężenie alkoholu w wydychanym powietrzu rosło i dopiero zmalało o godzinie 14:40 do wartości 0,90 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu. Ponieść należy, że biegły wydający opinię w przedmiotowej sprawie wyjaśnił, że w realiach przedmiotowej sprawy nie można wykonać obliczeń retrospektywnych, co do zawartości alkoholu w organizmie R. H. w czasie popełnienia zarzuconego mu czynu, a jedynie należy oprzeć się na wiedzy medycznej. Taką wiedzę niewątpliwie biegły z wieloletnim doświadczeniem zawodowym (stopniem naukowym doktora) i kwalifikacjami posiada. Zdaniem sądu okręgowego brak jest podstaw do twierdzenia, że wykonywane pomiary u oskarżonego stężenia alkoholu w wydychanym powietrzu są wadliwie. Urządzenie Alkometr nr. (...) posiadało aktualne świadectwo wzorcowania wystawione w dniu 11 kwietnia 2025 roku. Świadek G. F. – funkcjonariusz Policji w złożonych zeznaniach wskazał, że w dniu zdarzenia nie stwierdził jakichkolwiek problemów technicznych w działaniu urządzenia, żadne nieprawidłowości nie zwróciły jego uwagi, a dokonywał w tym dniu kilku pomiarów. Świadek w sposób rzeczowy, fachowy i przekonująco wytłumaczył jakie procedury zastosowano przy badaniu oskarżonego. Najpierw był zbadany urządzeniem Z., które wskazuje tylko czy badana osoba jest pod wpływem alkoholu (zapalają się kolorowe diody oznaczające stan badanego) i dopiero, gdy stwierdzono wynik pozytywny oskarżony został poddany szczegółowemu badaniu urządzeniem Alkometr na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu. Świadek jest funkcjonariuszem Policji, z wieloletnim doświadczeniem, toteż w światle jego obiektywnych zeznań, nie ma podstaw do przyjęcia, że urządzenie Alkometr nr. (...) mogło działać wadliwie.

Czyn oskarżonego został ujawniony po zawiadomieniu przez jego żonę o możliwości kierowania przez męża pojazdem w stanie nietrzeźwości. Nie znajduje logicznego wytłumaczenia w takiej sytuacji zachowanie oskarżonego, który po rozmowie telefonicznej z funkcjonariuszem Policji w ciągu 10 minut miałby spożyć alkohol zakupiony w sklepie, tym samym narażając się na zarzut jazdy w stanie nietrzeźwości. W ocenie sądu odwoławczego opinia biegłego jest pełna, wewnętrznie spójna i nie zawiera wad o jakich mowa w art. 201 kpk. Prawidłowe są ustalenia sądu meriti, że R. H. w czasie kiedy kierował pojazdem marki K. (...) znajdował się w stanie nietrzeźwości. Zdaniem sądu okręgowego był to stan nietrzeźwości prowadzący o godzinie 14:12 do stężenia alkoholu w wydychanym powietrzu o wartości 0,97 mg/l i w tej części sąd okręgowy zmienił opis przypisanego oskarżonemu czynu w zaskarżonym wyroku, gdyż sąd meriti ustalił, że był to stan nietrzeźwości na poziomie nie niższym niż 0,97 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu. Zarzut podniesiony przez obrońcę oskarżonego w punkcie 1 wniesionej apelacji w tej części sąd okręgowy uznał za zasadny.

O zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego od zarzucanego czynu ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji.

Niezasadny

Skoro częściowo zasadny okazał się zarzut błędu w ustaleniach faktycznych mający wpływ na treść orzeczenia, to brak było podstaw prawnych do zmiany zaskarżonego wyroku w sposób postulowany przez obrońcę oskarżonego bądź jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania sądowi rejonowemu. Sąd okręgowy zmienił zaskarżony wyrok w części dotyczącej ustaleń co do stężenia alkoholu u oskarżonego podczas kierowania swoim samochodem marki K. (...).

Zarzut drugi (2) zawarty w pisemnej apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego dotyczył rażącej niewspółmierności kary w sensie jej surowości.

Niezasadny

Na wstępie podnieść należy, że sąd okręgowy w tym składzie podziela stanowisko zawarte w wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie, że zarzut rażącej niewspółmierności kary jako zarzut z kategorii ocen zasługuje na uwzględnienie wówczas gdy pomiędzy karą orzeczoną przez sąd I instancji a karą jaką należałoby orzec w instancji odwoławczej w następstwie prawidłowo zastosowanych dyrektyw wymiaru kary, istnieje wyraźna, istotna, „bijąca wręcz po oczach” różnica. Oznacza to, że zarzut określony w art. 438 pkt 4 kpk zasługuje na uwzględnienie wówczas gdy spełnione są łącznie dwa warunki. Pierwszy z nich to wskazana wyżej, wyraźna, istotna różnica pomiędzy karą orzeczoną, a karą jaką należałoby orzec w instancji odwoławczej, a drugi to stwierdzenie naruszenia przez sąd meriti dyrektyw wymiaru kary określonych w art. 53 kk, co może nastąpić poprzez pominięcie określonych okoliczności o charakterze obciążającym lub łagodzącym lub też nie nadanie tym okolicznościom właściwego znaczenia przy określaniu rodzaju i wymiaru kary wobec osoby oskarżonej (wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 21.09.2021 r., II AKa 252/20). Czyn przypisany oskarżonemu charakteryzuje się znacznym stopniem społecznej szkodliwości. R. H. wiedział, że jest nietrzeźwy i zdecydował się prowadzić samochód w stanie nietrzeźwości prowadzącym o godzinie 14:12 do stężenia alkoholu w wydychanym powietrzu na poziomie 0.97 mg/l. Działał z zamiarem bezpośrednim popełnienia przestępstwa z art. 178a § 1 kk. Przejechał odcinek drogi z Ł. do G. w momencie wzrastania natężenia ruchu i stwarzał realne zagrożenie dla innych uczestników ruchu drogowego. Biorąc pod uwagę dyrektywy wymiaru kary zawarte w art. 53 § 1 i 2 kk nie można traktować orzeczonej kary wobec oskarżonego jako rażąco niewspółmiernie surowej. Wymierzona oskarżonemu kara nie przekracza stopnia jego winy, który wiedząc, że jest w stanie znacznej nietrzeźwości zdecydował się na jazdę samochodem. W realiach przedmiotowej sprawy oskarżony nie działał w jakiejś wyjątkowej sytuacji i nie było żadnego ważnego powodu, aby w tym dniu musiał jechać swoim samochodu. Podnieść należy, ze T. H. podczas rozmowy z oskarżonym poinformowała go, że ,,jest pijany”, a on temu nie zaprzeczył i odpowiedział jej, że ,,pił wczoraj”, po czym wyszedł z jej mieszkania i odjechał swoim samochodem. Orzeczona kara oskarżonemu nie może być postrzegana jako rażąco niewspółmiernie surowa, gdyż jest karą wolnościową i spełni swe cele w zakresie obu prewencji. Promowanie takich kierowców, jak oskarżony, dobrodziejstwem samoistnej kary grzywny byłoby swoistym przyzwoleniem na analogiczne zachowania.

O zmianę wyroku i orzeczenie grzywny w dolnych granicach ustawowego zagrożenia.

Niezasadny

Skoro niezasadny okazał się zarzut rażącej niewspółmierności orzeczonej kary, to brak było podstaw prawnych do zmiany zaskarżonego wyroku w sposób postulowany przez obrońcę oskarżonego.

Rozstrzygnięcie sądu odwoławczego

Przedmiot utrzymania w mocy

Sąd okręgowy utrzymał w mocy w pozostałej części wyrok sądu meriti, zmieniając jedynie w opisie przypisanego czynu oskarżonemu ustalenie, co do jego stanu nietrzeźwości.

Skoro zarzuty podnoszone obrońcy oskarżonej nie zasługiwały na uwzględnienie, a także brak było podstaw do uchylenia wyroku sądu I instancji z urzędu, należało zaskarżony wyrok w pozostałej części utrzymać w mocy.

Przedmiot i zakres zmiany

W zakresie ustalenia stopnia stężenia alkoholu w wydychanym powietrzu poprzez przyjęcie, że oskarżony kierował w czasie czynu pojazdem mechanicznym będąc w stanie nietrzeźwości prowadzącym o godzinie 14:12 do stężenia alkoholu w wydychanym powietrzu o wartości 0,97 mg/l.

Sąd meriti poczynił dowolne ustalenie, przyjmując, że oskarżony kierował pojazdem mechanicznym będąc w stanie nietrzeźwości wyrażającym się stężeniem alkoholu w wydychanym powietrzu na poziomie nie niższym niż 0,97 mg/l. Sąd okręgowy ustalił, że oskarżony, kierował w czasie czynu pojazdem mechanicznym będąc w stanie nietrzeźwości prowadzącym o godzinie 14:12 do stężenia alkoholu w wydychanym powietrzu na poziomie 0,97 mg/l.

Koszty procesu

pkt 3

O kosztach za postępowanie odwoławcze orzeczono na podstawie art. 634 kpk. Sąd okręgowy zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 120 złotych opłaty za drugą instancję i kwotę 20 złotych z tytułu wydatków za postępowanie odwoławcze. Wysokość opłaty ustalono na postawie art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych (tekst jednolity: Dz. U. 1983 r. Nr 49 poz. 223)

Granice zaskarżenia

Podmiot wnoszący apelację

Obrońca oskarżonego R. H.

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

Skarżone jest rozstrzygniecie uznające oskarżonego za winnego popełnienia zarzuconego mu czynu, a z ostrożności procesowej apelant podniósł zarzut rażącej niewspółmierności orzeczonej oskarżonemu kary.

Kierunek i zakres zaskarżenia

Na korzyść

W całości

W części

Co do winy

Co do kary

Podniesione zarzuty

Art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

Art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

Wnioski

Uchylenie

Zmiana