Umowa zlecenia bez wykonywanej pracy nie wyłączyła zasiłku chorobowego po zwolnieniu

Powódka H. D. wniosła odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 24 lutego 2025 roku, odmawiającej prawa do zasiłku chorobowego za okres od 1 grudnia 2024 roku do 28 lutego 2025 roku. W uzasadnieniu podała, że nie świadczyła pracy zarobkowej na podstawie zawartej umowy zlecenia.

W odpowiedzi na odwołanie Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o oddalenie odwołania oraz zasądzenie od powoda kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu powołano podstawę prawną decyzji i podniesiono, że powódka po ustaniu tytułu ubezpieczenia kontynuowała umowę zlecenia stanowiącą tytuł do objęcia dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym.

W toku postępowania Sąd ustalił

następujący stan faktyczny:

Powódka do 31 listopada 2024 roku była pracownikiem Grupa (...) sp. z o.o. w (...). Dodatkowo miała zawartą umowę zlecenia z Urzędem Miejskim w (...).

Wobec niezdolności do pracy powódka w okresie od 1 grudnia 2024 roku do 28 lutego 2025 roku przebywała na zwolnieniu lekarskim i nie osiągnęła przychodu.

Decyzją z dnia 24 lutego 2025 roku pozwany odmówił powódce prawa do zasiłku chorobowego po ustaniu tytułu zatrudnienia ubezpieczenia chorobowego za okres od 1 grudnia 2024 roku do 28 lutego 2025 roku.

Dowód: akta ZUS - w załączeniu

Zaświadczenie UM k. 24

W tak ustalonym stanie faktycznym

Sąd zważył:

Odwołanie podlegało uwzględnieniu.

Ustaleń stanu faktycznego sąd dokonał w oparciu o zgromadzone w postępowaniu dowodowym dokumenty, albowiem wszystkie te dowody tworzyły spójną i logiczną całość, dającą obraz stanu faktycznego.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 roku o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz.U. z 2020r. poz. 870) zasiłek chorobowy z tytułu niezdolności do pracy powstałej w czasie trwania ubezpieczenia chorobowego, jak i z tytułu niezdolności do pracy powstałej po ustaniu tytułu ubezpieczenia nie przysługuje za okres po ustaniu tytułu ubezpieczenia chorobowego, jeżeli osoba niezdolna do pracy kontynuuje działalność zarobkową lub podjęła działalność zarobkową stanowiącą tytuł do objęcia obowiązkowo lub dobrowolnie ubezpieczeniem chorobowym albo zapewniającą prawo do świadczeń za okres niezdolności do pracy z powodu choroby.

Powódka przyznała, że ma zawartą umowę zlecenia, jednakże w okresie objętym zaskarżoną decyzją nie wykonywała w ramach tej umowy żadnych czynności. Okoliczność braku przychodów wynika także ze znajdującego się w aktach pisma Urzędu Miejskiego w O. z 19 IX 2025 roku. Z pisma tego wynika, że powódka otrzymywała wynagrodzenie z tytułu umowy zlecania we J., październiku i od 1 do 22 listopada 2024 roku, zaś w okresie od 25 listopada do 31 grudnia 2024 roku nie świadczyła pracy na umowie zlecania i nie otrzymała wynagrodzenia. Informacja z UM znajduje się także w aktach ZUS (pismo z 20 stycznia 2025r).

W tym miejscu wskazać należy, że zgodnie z obowiązującą doktryną i orzecznictwem Sądu Najwyższego1 prawo do zasiłku chorobowego po ustaniu tytułu ubezpieczenia ma wyjątkowy charakter, przy czym ryzykiem chronionym jest w tym przypadku niemożność wykonywania (kontynuowania lub podjęcia) każdej działalności zarobkowej, zarówno tej, której wykonywanie dawało tytuł do objęcia ubezpieczeniem, jak i wykonywanej równolegle z taką działalnością, a ponadto jakiejkolwiek nowej działalności dającej źródło utrzymania. Wówczas zdarzenie ubezpieczeniowe (choroba) będzie pozostawać w związku z nowym tytułem ubezpieczeniowym. Pozbawienie prawa do zasiłku chorobowego miałoby uzasadnienie wówczas, gdyby wnioskodawca uzyskał tytuł ubezpieczenia w postaci faktycznego kontynuowania działalności zarobkowej, a więc wykonywania pracy zarobkowej.

Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika natomiast, aby powódka po ustaniu tytułu ubezpieczenia (a w trakcie niezdolności do pracy) wykonywała pracę zarobkową. Wskazać należy, że zgodnie z art. 6 kc ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Tym samym strona pozwana powinna wykazać, że powódka po ustaniu tytułu ubezpieczenia osiągnęła dochód z tytułu umowy zlecenia. Okoliczność ta nie została wykazana.

Mając na uwadze stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w wyroku z 4 VI 2012 (I UK 13/12), w którym wskazano, że znaczenie ma tutaj okoliczność faktycznego prowadzenia działalności gospodarczej po ustaniu ubezpieczenia pracowniczego uznać należało, że po stronie powódki nie wystąpiły negatywne przesłanki z art. 13 ustawy i nie zachodzą okoliczności wyłączające prawo do zasiłku po ustaniu ubezpieczenia pracowniczego.

Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, iż ZUS niezasadnie odmówił powódce prawa do zasiłku chorobowego za okres od 1 grudnia 2024 roku do 28 lutego 2025 roku i na podstawie art. 477

14 § 2 k.p.c. zmienił zaskarżoną decyzję.

1 Wyroki z uzasadnieniami SN z 4 VI 2012r ( I UK 13/12), z 13 VI 2013r, (I UK 19/13) i powoływane tam orzeczenia – cyt. za M.