Demontaż ścian pod ziemią liczony do stażu. Sąd przyznał emeryturę górniczą

Decyzją z dnia (...). Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział

w C., wydaną na podstawie art.114 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, odmówił ubezpieczonemu S. M. prawa do emerytury górniczej ze względu na wiek, wskazując, że dołączony po wydaniu pierwotnej decyzji odmowej dokument, a to zaświadczenie z (...)nie został podpisany przez osobę uprawnioną do jego wystawienia. Podtrzymał tym samym treść decyzji z (...), którą odmówiono odwołującemu prawa do emerytury górniczej z uwagi na to, że nie spełnia on warunków do przyznania emerytury górniczej ponieważ nie udowodnił wymaganego 25 letniego okresu pracy górniczej. W decyzji wskazano, że łączny okres pracy górniczej zaliczony wynosi 22 lata 4 miesiące 23 dni. Przy ustaleniu uprawnień do wnioskowanej emerytury organ nie uwzględnił okresu zatrudnienia od(...)do (...)

Odwołanie od tej decyzji wniósł S. M., zaskarżając decyzję w całości oraz wnosząc o przyznanie prawa do emerytury górniczej. Ubezpieczony w treści odwołania domagał się zaliczenia mu na poczet stażu górniczego okresu od (...)do (...), gdy pracował w (...)

W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Sąd ustalił, co następuje:

W dniu (...). ubezpieczony S. M. (ur. (...)) złożył wniosek do organu rentowego o przyznanie mu prawa do emerytury górniczej.

W wyniku rozpoznania tego wniosku organ rentowy wydał decyzje odmowną z dnia(...).

Wówczas organ rentowy zaliczył ubezpieczonemu 22 lata, 4 miesiące oraz 23 dni pracy górniczej ogólnie, w tym 16 lat 9 miesięcy i 5 dni stażu górniczego w rozumieniu art. 50c ust.1.

Jednocześnie organ rentowy nie zaliczył ubezpieczonemu okresu od(...) do(...) gdy ten był zatrudniony w (...) w R. Ś., wskazując, że nie przedłożył on zaświadczenia, z którego wynikałoby czy w zakresie prowadzonej działalności firma ta wykonywała prace górnicze określone w art. 50c ust.1 pkt 2 ustawy emerytalnej, czy roboty budowlano-montażowe określone w art. 50c ust. 1 pkt 2-3 ustawy emerytalnej, wskazując że okresy te są kwalifikowane w stażu pracy na podstawie miesięcznego wykazu dniówek przepracowanych pod ziemią.

Od powyższej decyzji ubezpieczony nie wniósł odwołania, jednakże w dniu(...) przedłożył organowi rentowemu zaświadczenie wydane w dniu(...) przez M. D., w którym potwierdzał on, że w spornym okresie ubezpieczony pracował na stanowiskach:

- (...)do (...) – ślusarz pod ziemią;

- (...)do (...) – górnik pod ziemią;

- (...) do(...)– dozorca maszynowy pod ziemią. W zaświadczeniu tym wskazano, że przez cały ten okres ubezpieczony pracował przy wykonywaniu robót górniczych polegających na przebudowie chodników i likwidacji wyrobisk ścianowych na rzecz (...) oraz (...).

Po złożenia tego zaświadczenia organ rentowy wydał zaskarżoną decyzję,

w której stwierdził, że zostało ono wydane przez osobę nieuprawnioną do jego wystawienia.

Przedsiębiorstwo (...) było firma usługową i wykonywało różne prace górnicze pod ziemią na podstawie umów zawieranych z konkretną kopalnią. W spornym okresie prace te były tylko pod ziemią. W latach (...), jak wynika z informacji (...), przedsiębiorstwo zawarło umowy z (...), których przedmiotem była likwidacja wyposażenia ścian na poziomie 525 m. i 1030 m. pod ziemią. Pracownicy tego przedsiębiorstwa pracowali tak samo jak górnicy zatrudnieni w kopalni przez 7,5 godziny, a w sytuacji gdy temperatura była wysoka zgodnie z przepisami 6 godzin. Wśród prac, które wykonywali pracownicy była przebudowa wyrobisk czy likwidacja ścian tj. rabunek zestawów i ich transport oraz demontaż i transport przenośnika ścianowego kombajnu. Przedsiębiorstwo to zakończyło swoją działalność w (...)

Ubezpieczony podczas pracy w firmie (...) nigdy nie wykonywał żadnych prac na powierzchni. Początkowo ubezpieczony pracował na kopalni (...) jako ślusarz, następnie przy likwidacji ścian na kopalni (...) i (...). Ubezpieczony pracował przy rozbieraniu sekcji, likwidując wszystko co pozostało na ścianie po zakończeniu wydobycia. Wykonując pracę przy likwidacji ścian demontował ich obudowy i przenosił do komory demontażowej,

w której wraz z innym pracownikami rozmontowywali je na części a następnie transportowali na powierzchnię. Praca ta odbywała się w trybie zmianowym 5 dni w tygodniu, czasem zaś

w soboty i niedziele. W jej trakcie ubezpieczony ciągle przebywał pod ziemią, ponieważ nie było możliwości wyjechania na powierzchnię w trakcie zmiany. Praca ta odbywała się czasem także w sobotę i niedzielę. Po zdaniu egzaminu (...) zostało wydane przez (...) w K. zaświadczenie o posiadaniu przez odwołującego kwalifikacji do zatrudnienia na stanowisku osoby niższego dozoru górniczego. W związku z tym pracował w dozorze na dole kopalni. Wówczas praca ta polegała na rozdzieleniu zadań oraz na nadzorowaniu pracy ślusarzy przy demontażu obudów. Odwołujący zgłaszał także podległych mu pracowników u dyspozytora, że zjechali oni pod ziemię oraz jaka jest ich lokalizacja. Nadto ubezpieczony zobowiązany był do skontrolowania czytnika (...) aby sprawdzić czy stan liczebny podległej mu grupy zgadza się. Czas pracy pracowników firmy (...) był tak samo rejestrowany jak czas pracy górników zatrudnionych przez kopalnie. Początkowo rejestrowano go znaczkami zaś później każdy z pracowników posiadał swoją dyskietkę.

Odwołujący w okresie zatrudnienia w przedsiębiorstwie (...) wykorzystał 14 dni urlopu bezpłatnego oraz przebywał 19 dni na zwolnieniu lekarskim ((...)).

Powyższych ustaleń faktycznych Sąd dokonał w oparciu o akta organu rentowego, akta osobowe odwołującego z okresu pracy w (...), zeznania świadków M. D. (e-protokół z rozprawy z dnia (...)),P. R. (e-protokół z rozprawy z dnia (...)), A. Ś. (e-protokół z rozprawy z dnia(...)., (...)) oraz samego odwołującego (e-protokół z rozprawy z dnia (...).

Sąd dał wiarę zeznaniom świadków i odwołującemu, ponieważ były one spójne, logiczne oraz wzajemnie korelowały ze sobą jak i z aktami osobowymi ubezpieczonego. Dokonując ustaleń faktycznych Sąd Okręgowy wziął pod uwagę, że w postępowaniu sąd nie jest ograniczony przy dokonywaniu ustaleń faktycznych do konkretnych rodzajów dowodów, a okoliczności sprawy mogą być wykazywane wszelkimi dostępnymi zgodnie z przepisami prawa cywilnego procesowego dowodami, w tym zeznaniami świadków.

Sąd zważył, co następuje:

Odwołanie S. M. zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 50a ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach

z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2025 r., poz. 1749) górnicza emerytura przysługuje pracownikowi, który spełnia łącznie następujące warunki:

1) ukończył 55 lat życia;

2) ma okres pracy górniczej wynoszący łącznie z okresami pracy równorzędnej co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, w tym co najmniej 10 lat pracy górniczej określonej w art. 50c ust. 1;

3) nie przystąpili do otwartego funduszu emerytalnego albo złożyli wniosek

o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa.

Natomiast po myśli ust. 2 tegoż przepisu wiek emerytalny wymagany od pracowników dla kobiet mających co najmniej 20 lat, a mężczyzn co najmniej 25 lat pracy górniczej i równorzędnej, w tym co najmniej 15 lat pracy górniczej, o której mowa w art. 50c ust. 1, wynosi 50 lat.

Przy czym po myśli art. 50c ust. 1 pkt 1-3 tejże ustawy za prace górniczą uważa się zatrudnienie:

1) pod ziemią w kopalniach węgla, rud, kruszców, surowców ogniotrwałych, glin szlachetnych, kaolinów, magnezytów, gipsu, anhydrytu, soli kamiennej i potasowej, fosforytów oraz barytu;

2) pod ziemią i przy głębieniu szybów w przedsiębiorstwach budowy kopalń określonych w pkt 1 oraz pod ziemią w przedsiębiorstwach i innych podmiotach wykonujących dla tych kopalń roboty górnicze lub przy budowie szybów;

3) pod ziemią w przedsiębiorstwach montażowych, przedsiębiorstwach maszyn górniczych, zakładach naprawczych i innych podmiotach wykonujących dla kopalń określonych w pkt 1 podziemne roboty budowlano-montażowe, roboty przy naprawie maszyn i wdrażaniu nowych urządzeń; pracownikom zatrudnionym w tych przedsiębiorstwach, zakładach i innych podmiotach uznaje się za pracę górniczą te miesiące zatrudnienia, w których co najmniej połowę dniówek roboczych przepracowali pod ziemią;

Bezspornym w sprawie był fakt, że ubezpieczony posiada wymagany ustawą wiek oraz że złożył wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa.

Kwestia sporną w niniejszej sprawie było to, czy ubezpieczony spełnia warunki stażowe, które są wymagane przez ustawę, aby nabyć prawo do emerytury górniczej,

a w związku z tym czy w okresie od (...) do (...) wykonywał on prace górnicze określone w art. 50c ust. 1 pkt 1-3 ustawy emerytalnej. W tym miejscu wskazać należy, że do dnia wydania zaskarżonej decyzji bezsporne było, że odwołujący ma uznane 16 lat 9 miesięcy i 5 dni pracy górniczej w rozumieniu art. 50c ust.1 oraz 22 lata 4 miesiące i 23 dni pracy górniczej ogólnie, podlegającej zaliczeniu do ustalenia prawa do emerytury górniczej. Brakujący okres to 2 lata 7 miesięcy i 23 dni.

Kwestionowany przez organ rentowy i sporny był okres od (...) do (...)po odjęciu urlopu bezpłatnego i zwolnienia chorobowego był to okres 3 lat 6 miesięcy 13 dni.

Postępowanie przeprowadzone przez Sąd wykazało, że praca, którą wykonywał ubezpieczony w spornym okresie, miała charakter pracy z art. 50c ust. 1 pkt 3 ustawy emerytalnej, bowiem w ocenie Sądu przedsiębiorstwo (...) było firmą montażową wykonującą prace górnicze pod ziemią, ponieważ w ramach montażu mieści się także demontaż ścian górniczych.

Zatem cały ten okres – pod odjęciu urlopu bezpłatnego i zwolnienia lekarskiego należy zaliczyć do pracy górniczej. Okres ten wraz z uznanym przez ZUS przekracza wymagane 25 lat pracy górniczej, wynikające z art. 50a ust.2 ustawy emerytalnej.

Należy dodać, że Sąd potraktował pismo odwołującego z dnia (...). złożone wraz z zaświadczeniem organowi rentowemu przez ubezpieczonego w tym dniu jako nowy wniosek o przyznanie mu prawa do emerytury górniczej. Wobec braku odwołania od decyzji odmownej z (...) stała się ona prawomocna.

W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 477

(

14 )§ 2 k.p.c. zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznał odwołującemu S. M. prawo do emerytury górniczej począwszy od (...), tj. od pierwszego dnia miesiąca złożenia drugiego wniosku, a to w związku z treścią art. 133 ust.1 pkt 1 tej ustawy.

(-) SSO Gabriela Sobczyk