Sąd zamienił przepadek równowartości auta pijanego kierowcy na nawiązkę 5 tys. zł

Część wstępna

Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

wyrok Sądu Rejonowego w Kielcach z dnia 7 maja 2025 sygn. akt II K 242/25

Podmiot wnoszący apelację

Obrońca

Kierunek i zakres zaskarżenia

Na korzyść

W całości

Podniesione zarzuty

Art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

Art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

Art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

Wnioski

Zmiana

Stanowisko sądu odwoławczego wobec zgłoszonych zarzutów i wniosków

w stosunku do czynu z art. 178 a par. 4 kk zarzuty obrazy prawa procesowego art. 7 kpk, 207 par. 1 kpk art. 410 oraz błąd w ustaleniach faktycznych

Niezasadny

Zarzuty naruszenia prawa procesowego należało uznać za niezasadne. Sąd dokonując oceny materiału dowodowego nie naruszył art. 7 kpk. Ocena dowodów jest swobodna , zgodna z zasadami doświadczenia życiowego i prawidłowego rozumowania. Ustalenia faktu głównego a więc tego, czy oskarżony prowadził samochód w stanie nietrzeźwości nie należało do biegłego. Opinia L. J. jak każda opinia biegłego miała charakter dowodu pomocniczego. Dokonywanie ustaleń faktycznych w sprawie nie jest kompetencją biegłego. Niezależnie od tego nie jest prawdą, aby biegły stwierdził, że w oparciu o materiał dowodowy nie da się ustalić stanu trzeźwości oskarżonego na godzinę 0.30. Z pkt V opinii k. 130 v wynika, że : "(....) jeżeli przyjmiemy, że F. L. spożywał alkohol przed przyjazdem na stację paliw oraz nie doszło do nadpicia alkoholu wówczas można przyjąć, że w/w w dniu 19.01 2025 roku o godz. 00.30 znajdował się w stanie nietrzeźwości ( ok.2,4 promila)". Opinia ma charakter wariantowy. Stwierdzenie, że uzyskane wyniki badania krwi nie wykluczają , że oskarżony spożywał alkohol po przyjeździe na stację paliw jest tylko jednym z możliwym wariantów. Natomiast z fragmentu opinii, na który powołuje się obrońca wynikało, że dokładne określenie stanu trzeźwości oskarżonego na godz. 00.30 nie jest możliwe z uwagi na brak określenia marki spożytego alkoholu tj wódki i piwa. Dotyczy to wariantu, wedle którego oskarżony miał spożywać alkohol po opuszczeniu stacji paliw. Z treści opinii jasno wynika, że biegły pozostawił sądowi ocenę tego, który wariant jest prawdziwy. Sąd prawidłowo postąpił uznając, że wersja oskarżonego, z której wynika, że oskarżony spożywał alkohol po opuszczeniu stacji paliw jest nieprawdziwa. Po pierwsze wyjaśnienia z których to miało wynikać nie są konsekwentne. Na k. 121v wyjaśnił, że pił alkohol po tym jak wysiadł z auta w w drodze do kolegi w postaci dokładnie 50 ml wódki i piwa . Chwilę później stwierdził, że wypił nie jedno lecz trzy piwa i niecałą setkę wódki po chwili, że wypił wówczas dwa trzy piwa ile dokładnie nie pamiętał ( k.122 ). Alkohol ten miał pić w ciągu jednej do dwóch godzin. Z zapisu monitoringu wynikało, że oskarżony na stację przyjechał o godz. 00.18, zaś teren stacji opuścił o godz.00.31 po tym jak przyjechała jego matka. Wedle przedstawionej początkowej wersji alkohol miał zacząć spożywać w ciągu pięciu minut po tym gdy oddalił się z terenu stacji. Jak widać oskarżony przeczył sam sobie a najistotniejsze jest to, że z w trakcie trzykrotnego badania krwi podał do protokołów z pobrania, że spożywał alkohol w postaci wyłącznie piwa w ilości 2 l. ale w dniu 18 stycznia o godz. 10. Ponadto z zeznań policjanta B. L. wynikało, że obecna na stacji paliw, matka oskarżonego , która przyjechała tam swoim samochodem mówiła mu , że samochodem kierował jej syn znajdując się w stanie nietrzeźwości. Następnie po tym w trakcie interwencji odjechała i po upływie kilku minut przyjechała razem z oskarżonym . To ona wezwała policję i treść komunikatu w pełni potwierdza treść jej wypowiedzi do policjanta. Oskarżony został zatrzymany o godz. 00.50 ( k. 6 ) a więc po upływie 19 minut od momentu oddalenia. Nie mógł więc spożywać alkoholu w ciągu godziny lub dwóch gdyż w tym czasie był już w rękach policji. Ponadto z z zapisu monitoringu nie wynika, aby oskarżony oddalając się miał przy sobie siatkę - torbę, w której znajdowałyby się butelki z piwem i wódką. Wbrew twierdzeniom obrońcy zapis monitoringu nie potwierdza więc wersji o piciu alkoholu w drodze do kolegi.

Zarzut obrazy art. 207par. 1 kpk jest zarzutem obosiecznym. Policjanci nie szukali pustych butelek po alkoholu gdyż oskarżony nie mówił im, że pił alkohol po oddaleniu się ze stacji paliw i nie opisał miejsca gdzie butelki te miał pozostawić. Fakt ten jednoznacznie świadczy na niekorzyść oskarżonego. W sytuacji gdyby oskarżony rzeczywiście spożywał alkohol po przyjeździe na stację a nie przed, licząc się z ewentualnymi podejrzeniami i konsekwencjami okoliczność tę raczej powinien ujawnić policjantom od razu na miejscu zdarzenia i sam wskazać im miejsce, w którym pozostawił puste butelki. Zaniechanie to stanowi kolejny argument przeciwko wersji wynikających z wyjaśnień złożonych na rozprawie. Wydając wyrok sąd oparł się n.in na zapisie monitoringu. Wynika to wprost z pisemnych motywów rozstrzygnięcia. Jeśli się oparł i w oparciu o ten zapis ustalił fakty uznane za udowodnione to logicznym jest, że dowód ten uznał za wiarygodny. Nie był on zresztą przez nikogo kwestionowany.

Mając powyższe na uwadze stwierdzić trzeba, że sąd nie dopuścił się błędu w ustaleniach faktycznych, które w ocenie obrońcy miały stanowić konsekwencję naruszenia prawa procesowego .

o zmianę wyroku i uniewinnienie oskarżonego od popełnienia przestępstwa z art. 178a par. 4 kk

Niezasadny

wskazano w pkt 3.1 przy omawianiu zarzutów

Naruszenie prawa materialnego art. 44 b par. 2 kk i art. 42 par.3 kk

Niezasadny

W sytuacji , w której samochód kierowany przez oskarżonego nie stanowił jego własności po zmianie przepisów i wejściu w życie art. 42 par 5 pkt 1 kk , która nastąpiła po wydaniu zaskarżonego wyroku nie można było orzec jego równowartości na rzecz Skarbu Państwa. Należało zastosować ustawę nową gdyż dotychczasowa (- art. 42 b par. 2 kk ) nie była względniejsza dla oskarżonego. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 44 b par. 6 kk orzeczono od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa nawiązkę w najniższej możliwej wysokości 5 tys. zł. Na etapie postępowania odwoławczego zarzut naruszenia art. 44 b par. 2 kk stracił swoją aktualność.

Nie można było podzielić stanowiska obrońcy jakoby doszło do obrazy przepisu art. 42 par. 3 kpk.. Mając na uwadze treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego, na który powołuje się obrońca należało uznać , że rozstrzygnięcie sądu w zakresie środka karnego dożywotniego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych jest rozstrzygnięciem prawidłowym . Orzeczenie to jest obecnie fakultatywne. Oskarżony był już karany za jazdę w stanie nietrzeźwości prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Kielcach z dnia 30 maja 2022. Wyrokiem tym orzeczono wobec niego zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres siedmiu lat. Przestępstwa będącego przedmiotem niniejszego postępowania dopuścił się w trakcie obowiązywania zakazu. Stan jego nietrzeźwości był znaczny w obu przypadkach. Swoim postępowaniem oskarżony dowiódł, że jest sprawcą niepoprawnym, uporczywie lekceważącym zasady ruchu drogowego, a przede wszystkim podstawową zasadę trzeźwości. Jest osobom uzależnioną a dotychczasowe próby leczenia odwykowego nie przyniosły pozytywnego rezultatu. Tym sposobem powinien być wyeliminowany dożywotnio z grona kierowców. W dalszym ciągu, będzie istnieć ryzyko, że kolejny raz siądzie za kierownicę w stanie nietrzeźwości. Stwarza i będzie stwarzał poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego. Oskarżony nie daje gwarancji poprawy. Orzeczenie czasowego zakazu jest niecelowe. Wszelkie niedogodności dla oskarżonego płynące z zakazu stanowią naturalne konsekwencje własnego przestępnego zachowania i nie mogą stanowić argumentu przemawiającego za odmiennym orzeczeniem w tym zakresie.

o zmianę wyroku i uniewinnienie

Niezasadny

przyczyny wskazano w pkt 3.1 i 3.2

Zarzut wymierzenia rażąco niewspółmiernej kary za czyn z art. 226 par. 1 kk.

Niezasadny

Orzeczona kara dwóch miesięcy pozbawienia wolności nie nosi w sobie cech rażącej niewspółmierności. Mimo niezbyt fortunnego sposobu uzasadnienia wymiaru kary, niezależnie od tego obiektywnie rzecz biorąc stwierdzić trzeba, że kara dwóch miesięcy oscyluje w granicach ustawowego minimum i jest adekwatna do winy i społecznej szkodliwości czynu. Sąd prawidłowo ocenił stopień jego społecznej szkodliwości. Wina oskarżonego nie była ograniczona. Słusznie sąd zwrócił uwagę na to, że funkcjonariusze policji w żaden sposób nie prowokowali oskarżonego i nie przyczynili się do eskalacji jego agresji. Kara nie zawiera w sobie elementów , które świadczyłyby o rażącej niewspółmierności. Skazanie na inną karę, w tym grzywnę nie wchodzi w grę w sytuacji gdy oskarżony był uprzednio karany w zakresie w jakim wynika to z ustaleń sądu ,nawet w sytuacji uwzględnienie okoliczności łagodzących takich jak przeproszenie pokrzywdzonych i wyrażenie skruchy na co zwraca uwagę obrońca. Okoliczności te rzutuje wyłącznie na wymiar a nie rodzaj kary i tak należało je potraktować.

o zmianę wyroku i skazanie na grzywnę

Niezasadny

wskazano w pkt.3.3

Rozstrzygnięcie sądu odwoławczego

Przedmiot utrzymania w mocy

wina oraz kara

Rozstrzygnięcie w zakresie winy jest prawidłowe. Szczegóły na temat tego rozstrzygnięcia omówiono w pkt. 3.1. Co do czynu z art. 226 par. 1 kk oskarżony winy swej nie kwestionował. Orzeczono kary cząstkowe jak i kara łączna nie noszą w sobie cech rażącej niewspółmierności. Spełniają kryteria prewencji generalnej i indywidualnej. Obrońca przedłożył szereg dokumentów , które potwierdzały fakt podjęcia leczenia odwykowego przez oskarżonego. W apelacji nie ma zarzutu rażącej niewspółmierności stricte kary orzeczonej za czyn z art 178 a par. 4 kk. Domyślać się trzeba, że obrońca przedłożył je właśnie w tym celu, aby wykazać , że orzeczona kara za ten czyn jest rażąco surowa. Sąd odwoławczy uwzględnił złożone dokumenty i to co z nich wynika w ramach kontroli odwoławczej wykraczającej poza zakres zaskarżenia a to w kontekście art. 440 kpk. Podjęcie leczenia odwykowego nie miało i nie mogło mieć żadnego wpływu na orzeczoną przez sąd I instancji karę. Zgodnie z treścią art 69 par. 4 kk wobec sprawcy przestępstwa określonego w art. 178 a par. 4 sąd może warunkowo zawiesić wykonanie kary jedynie w szczególnie uzasadnionych wypadkach. Podjęcie kolejny raz leczenia odwykowego przez oskarżonego nie spełnia kryterium szczególnie uzasadnionego wypadku w rozumieniu powołanego przepisu. Orzeczone kary są sprawiedliwie.

Przedmiot i zakres zmiany

wyrok zmieniono w zakresie orzeczenia o obowiązku zapłaty na rzecz Skarbu Państwa równowartości pojazdu .

powody wskazano w pkt 3.2

Koszty procesu

pkt III

w orzeczonej kwocie zawiera się opłata od kary łącznej pozbawienia wolności w wysokości n180 zł oraz ryczałt za doręczenia w postępowaniu odwoławczym w wysokości wysokości 20 zł.

SSO Andrzej Ślusarczyk

Granice zaskarżenia

Podmiot wnoszący apelację

obrońca

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

Kierunek i zakres zaskarżenia

Na korzyść

W całości

Podniesione zarzuty

Art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

Art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

Art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

Wnioski

Zmiana