Sąd uchylił grzywnę dla prezes spółki za zaległości VAT, bo odpowiadał pełnomocnik

B. S. została oskarżona o to, że w okresie od 27 czerwca 2023 r. pełniąc funkcję prezesa zarządu spółki (...) Sp. z o.o. z siedzibą w S. ( NIP (...)) i będąc z tego tytułu osobą odpowiedzialną za sprawy gospodarcze i finansowe, w tym za terminowe wywiązywanie się z obowiązków podatkowych ww. spółki będącej podatnikiem podatku do towarów i usług, wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 103 ustawy z dnia 11 marca 2024 roku o podatku do towarów i usług, uporczywie nie wpłacała w terminie na rzecz Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. należnego podatku od towarów i usług za:

- maj 2023 roku w kwocie 22125,86 zł, w terminie płatności do 26 czerwca 2023 roku,

- czerwiec 2023 roku w kwocie 16974,00 zł, w terminie płatności do 25 lipca 2023 roku,

- październik 2023 roku w kwocie 3361,00 zł, w terminie płatności do 27 listopada 2023 roku,

- listopad 2023 roku w kwocie 2325,00 zł, w terminie płatności do 27 grudnia 2023 roku,

- grudzień 2023 roku w kwocie 2731,00 zł, w terminie płatności do 25 stycznia 2024 roku,

- maj 2024 roku w kwocie 1093,00 zł, w terminie płatności do 25 czerwca 2024 roku,

tj. w łącznej kwocie 48609,86 zł, wynikającego ze złożonych do Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. deklaracji Vat–7 za powyższy okres,

tj. o wykroczenie skarbowe z art.57§1 kks w zw. z art. 9 § 3kks.

Sąd Rejonowy w Kielcach wyrokiem zaocznym z dnia 17 lipca 2025 r. w sprawie II W 416/25 oskarżoną B. S. uznał za winną popełnienia czynu zarzucanego jej aktem oskarżenia stanowiącego wykroczenie skarbowe z art. 57 § 1 kks w zw. z art. 9§3 kks i za ten czyn na podstawie art. 57 § 1 kks w zw. z art. 48§ 1 i § 3 kks wymierzył jej karę grzywny w wysokości 4.500 ( cztery tysiące pięćset) złotych.

Powyższy wyrok w całości zaskarżyła oskarżona nie precyzując formalnego zarzutu. W uzasadnieniu podniosła, że wprawdzie była w zarządzie spółki, to jednak nie zajmowała się sprawami finansowymi, a zajmował się nimi jako pełnomocnik jej mąż S. S., który został skazany za ten sam czyn.

Wniosła o uniewinnienie, ewentualnie o zmniejszenie kary.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Apelacja jest w stopniu oczywistym zasadna. Wprawdzie skarżąca nie wskazała konkretnego zarzutu, to jednak treść uzasadnienia w sposób bezsporny przekonuje, że zarzuca, iż sąd I instancji dopuścił się błędu w ustaleniach faktycznych, co do osoby odpowiedzialnej za sprawy finansowe spółki, a co za tym idzie za nieterminowe wywiązywanie się z obowiązku podatkowego w okresie opisanym w zarzucie.

Odpowiedzialność oskarżonej była, jak wynika z zarzutu i kwalifikacji, oparta o przepis art. 9 § 3 kks w związku z pełnioną funkcją prezesa zarządu. W piśmiennictwie jednak przyjmuje się, że błędem jest traktowanie 9 § 3 k.k.s. jako samodzielnej podstawy pociągnięcia wymienionych w tym przepisie osób do odpowiedzialności za przestępstwo lub wykroczenie skarbowe. Przepis ten nie stwarza bowiem domniemania sprawstwa tych osób. Niewłaściwe jest zatem przyjmowanie, że w przypadku czynu popełnionego w związku z działalnością osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej w pierwszej kolejności należy poszukiwać sprawcy wśród osób wymienionych w tym przepisie. Na podstawie art. 9 § 3 k.k.s. sprawstwo może być przypisane osobie, która zajmuje się sprawami gospodarczymi, w szczególności finansowymi, osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej niemającej osobowości. Sąd odwoławczy podziela, co do zasady stanowisko wyrażone m.in. w wyroku z dnia 2.07.2002 r. IV KK 164/02. Sąd Najwyższy wskazał tam: „

skoro zarząd spółki prowadzi sprawy tej spółki, a pracami zarządu kieruje jego prezes, to jeżeli nie powierzono spraw spółki jako płatnika podatku od wynagrodzeń osób fizycznych (zaliczek na ten podatek) innemu z członków zarządu albo kierownikowi innej komórki organizacyjnej tej firmy, prezes zarządu spółki jest tą osobą, która zajmuje się jej sprawami gospodarczymi w powyższym zakresie, jeżeli nie dojdzie do wskazania (...) innej jeszcze osoby odpowiedzialnej za czynności spółki jako płatnika podatku”. Aczkolwiek w kwestii przyjęcia odpowiedzialności prezesa zarządu w piśmiennictwie (patrz m.in. Komentarz do kks 2024 r. Błachut, Keler, Soja teza 17) podkreśla się, że podejście takie wydaje się nadmiernie uproszczone, ponieważ opiera się na swego rodzaju domniemaniu odpowiedzialności członków zarządu spółki, ze szczególnym uwzględnieniem prezesa zarządu, to w zakresie odnoszącym się do uwolnienia członków zarządu, w tym prezesa od odpowiedzialności, stanowisko wyrażone w cytowanym orzeczeniu nie jest kwestionowane. Mianowicie podkreśla się, że odpowiedzialność ponosi konkretnie osoba zajmująca się sprawami finansowymi spółki. Wynika to, albo ze struktury powierzenia obowiązków w ramach zarządu (np. jeden z wiceprezesów zajmujący się sprawami finansowymi), albo struktury spółki, przedsiębiorstwa, czy innej firmy (np. główny księgowy, szef działu finansowego), albo z wyznaczenia osoby spoza kręgu tego podmiotu (np. osoba prowadząca biuro rachunkowe, pełnomocnik ds. związanych z obsługą finansową). Wyznaczenie takie, spoza struktury spółki może wynikać z zawartej umowy cywilnoprawnej. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, bezspornym jest, co znalazło wyraz m.in. w prawomocnym rozstrzygnięciu, że osobą zajmującą się sprawami gospodarczymi i finansowymi spółki na podstawie udzielonego pełnomocnictwa i będąc z tego tytułu odpowiedzialnym za terminowe wywiązywanie się z obowiązków podatkowych był S. S.. W takiej sytuacji, ta regulacja z art. 9 § 3 kks, wskazująca na odpowiedzialność członków zarządu, a tym samym prezesa- oskarżonej B. S., nie wchodziła w rachubę, albowiem w sprawie in concreto ustalono osobę odpowiedzialną za nieterminowe wywiązywanie się z obowiązku podatkowego w przedmiotowej spółce w okresie objętym zarzutem.

Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy na podstawie art. 113 § 1 kks w zw. z art. 437 § 1 i 2 kpk i art. 113 § 1 kks w zw. z art. 414 § 1 kpk w zw. art. 17 § 1 pkt 1 kpk oraz art. 632 ust. 2 kpk orzekł jak w dyspozytywnej części wyroku.

SSO Krzysztof Sajtyna