Warunkowe umorzenie zamiast skazania za znęcanie się, 1500 zł zadośćuczynienia

CZĘŚĆ WSTĘPNA

Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Wyrok Sądu Rejonowego w Kielcach z dnia 16 października 2025 r., IX K 929/23

Podmiot wnoszący apelację

Obrońca

Inny

Kierunek i zakres zaskarżenia

Na korzyść

Na niekorzyść

W całości

Podniesione zarzuty

Art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

Art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

Wnioski

Uchylenie

Zmiana

Ustalenie faktów w związku z dowodami

przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów

STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

Obrońca oskarżonego zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:

1.obrazę przepisów postępowania, której wynikiem było błędne ustalenie stanu faktycznego i przypisanie A. R. (1) odpowiedzialności karnej za czyn z art. 207 k.k. a to art. 7 k.p.k., poprzez dowolną, a nie swobodną, ocenę materiału dowodowego zebranego w sprawie i :

- uznanie za wiarygodne zeznań pokrzywdzonej Ł. T. w sytuacji,

gdy w/w jest ona osobą silnie skonfliktowaną z oskarżonym, zainteresowaną wynikiem postępowania (przede wszystkim pod kątem finansowym i prawa do opieki nad małoletnim A. R. (2)) co powoduje że treść jej zeznań jest tendencyjna, nakierowana przeciwko oskarżonemu a dodatkowo treść jej zeznań w/w nie jest spójna z pozostałym materiałem dowodowym, w tym z zeznaniami pozostałych świadków i nie znajduje odzwierciedlenia w dowodach,

- uznanie za wiarygodne zeznań świadków G. D. (1) i Ł. T. w sytuacji gdy są to osoby silnie skonfliktowane z oskarżonym, związane z pokrzywdzoną Ł. T. a przez to jawnie zainteresowane wynikiem postępowania, co powoduje że treść ich zeznań jest nakierowana wyłącznie przeciwko oskarżonemu a dodatkowo treść zeznań w/w nie jest spójna z pozostałym materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie,

2. ewentualnie zaś wyprowadzenie z materiału dowodowego niewynikających z niego wniosków i błędne ustalenie, że opisywane przez pokrzywdzoną Ł. T. (rzekomo cykliczne) zachowanie oskarżonego w latach 2021 - 2022 wypełniało znamiona psychicznego znęcania podczas gdy w sytuacjach konfliktu brak było jakiejkolwiek przewagi oskarżonego nad pokrzywdzoną a ona sama była osobą inspirującą i prowokującą wszelkie scysje i awantury podczas wspólnego zamieszkiwania stron a nadto uznanie za częściowo niewiary godne wyjaśnień oskarżonego na tej tylko podstawie że nie korespondują z zeznaniami pokrzywdzonej (którym z powyższych przyczyn nie można dać wiary) w sytuacji gdy wyjaśnienia A. R. (1) są konsekwentne, rzeczowe i spójne, opisują rzeczywisty przebieg zdarzenia i winny stanowić podstawę faktycznych ustaleń w sprawie,

3. obrazę przepisów postępowania art. 424 § 1 k.p.k., poprzez sumaryczne

wyliczenie w uzasadnieniu zgromadzonych w sprawie dowodów, jako podstawy dla czynienia ustaleń faktycznych Sądu, bez wskazania jakie elementy stanu faktycznego oparto na poszczególnych dowodach, co najmniej utrudnia dokonanie merytorycznej kontroli orzeczenia .

Częściowo zasadny

Apelacja obrońcy oskarżonego co do zasady nie zasługiwała na uwzględnienie.

Przede wszystkim podzielić należało stanowisko Sądu Rejonowego, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy i ustalony na jego podstawie, przy zachowaniu reguł art. 7 k.p.k., stan faktyczny pozwalały na uznanie sprawstwa i winy oskarżonego w zakresie przypisanego mu czynu. Zaznaczyć zatem należy, że Sąd I instancji dokonał prawidłowych ustaleń w zakresie okoliczności stanu faktycznego, jak również winy oskarżonego. Ustalenia faktyczne w zakresie przyjętego zachowania oskarżonego nie wykraczały poza ramy swobodnej oceny dowodów albowiem poczynione zostały na podstawie wszechstronnej analizy przeprowadzonych dowodów, których ocena nie wykazuje błędów natury faktycznej czy logicznej, zgodna jest ze wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego oraz sędziowskim przekonaniem. Tym samym nie może być uznany za trafny zarzut obrazy art. 7 k.p.k. albowiem jest on tylko wtedy skuteczny gdy skarżący wykaże, że sąd orzekający - oceniając dowody – naruszył wskazane zasady.

Mając powyższe na uwadze nie sposób dopatrzeć się uchybień procesowych w zakresie oceny materiału dowodowego dokonanej przez Sąd Rejonowy. W tym stanie rzeczy podnieść należy, że argumentacja zaprezentowana w apelacji stanowi jedynie polemikę z prawidłowymi ustaleniami i wywodami Sądu Rejonowego i jest oparta na nieobiektywnej ocenie zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego, a ponadto nie zawiera w istocie żadnego twierdzenia, które byłoby w stanie skutecznie podważyć trafność zaskarżonego rozstrzygnięcia Sądu I instancji i z tej też przyczyny nie mogły doprowadzić

do wzruszenia wyroku. Pamiętać w tym miejscu należy, że Sąd orzekający, rozstrzygając o winie bądź niewinności oskarżonego, kieruje się własnym, wewnętrznym przekonaniem, nieskrępowanym żadnymi ustawowymi regułami dowodowymi, a przekonanie to pozostaje tak długo pod ochroną art. 7 k.p.k., dopóki nie zostanie wykazane, że sąd I instancji oparł swe przekonanie o winie oskarżonego bądź na okolicznościach nieujawnionych w toku przewodu sądowego, bądź też ujawnionych w toku przewodu sądowego, ale ocenionych w sposób sprzeczny ze wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 grudnia 1974 r. w sprawie Rw 618/74, OSNKW 3-4/1975, poz. 47,

wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 listopada 1990 r. w sprawie (...) 149/90, OSNKW 7-99/991, poz. 41, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 lutego 1996 r. w sprawie (...), OSN PiPr 10/1996, poz. 10), co w sprawie niniejszej nie miało miejsca.

Okoliczności popełnienia przypisanego oskarżonemu wyrokiem Sądu Rejonowego czynu nie budzą wątpliwości. Zachowanie oskarżonego w wobec pokrzywdzonej znalazło potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym. Oskarżony ubliżał pokrzywdzonej, kierował groźby pozbawienia pokrzywdzonej kontaktu z synem, umieszczeniem jej w zakładzie psychiatrycznym. Takie zachowania, jeśli przybierają intensywną postać, mogą stanowić formę dręczenia pokrzywdzonej, uprzykrzania jej życia, mogą więc wywierać poważny wpływ na jej psychikę, powodując u niej poczucie beznadziejności. Z zeznań pokrzywdzonej wynika, że przez zachowania oskarżonego straciła ona poczucie własnej wartości. Zachowanie oskarżonego doprowadziła ją do stanów lękowych, zaburzenia koncentracji.

Prawidłowo ocenione zostały zeznania G. D. (1). Z zeznań tych wynika, że oskarżony ubliżał pokrzywdzonej w jej obecności. Jego zachowanie było agresywne, wpadał w furie, podnosił głos. Jej zeznania znajdują potwierdzenie w nagraniach.

Pomimo nieuwzględnienia zasady apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego uznano, że wobec okoliczności zdarzenia, oceny stopnia winy i stopnia społecznej szkodliwości popełnionego czynu oraz warunków i właściwości osobistych oskarżonego w sprawie nie zachodziły przeszkody z art. 66 k.k., które uniemożliwiałyby zastosowanie dobrodziejstwa tegoż środka probacyjnego.

Przepis art. 66 § 1 k.k. stanowi, że Sąd może warunkowo umorzyć postepowanie karne, jeżeli wina i społeczna szkodliwość czynu nie są znaczne, okoliczności jego popełnienia nie budzą wątpliwości, a postawa sprawcy niekaranego za przestępstwo umyślne, jego właściwości i warunki osobiste oraz dotychczasowy sposób życia uzasadniają przypuszczenie, że pomimo umorzenia postępowania będzie przestrzegał porządku prawnego, w szczególności nie popełni przestępstwa. Przy czym zgodnie z § 2 art. 66 k.k. warunkowego umorzenia nie stosuje się do sprawcy przestępstwa zagrożonego kara przekraczająca 5 lat pozbawienia wolności.

Mając na uwadze okoliczności sprawy Sąd uznał, że zagrożenie sankcją karną, przewidziane w art. 207 § 1 k.k. mieści się w graniach określonych przez art. 66 § 2 k.k., co pozwolił na uznanie, że została spełniona formalna przesłanka, która pozwala sądowi na zastosowanie tej wyjątkowej instytucji prawa karnego, jakim jest warunkowe umorzenie postępowania karnego.

Sąd rozważył na tle ujawnionych materiałów sprawy zakres społecznej szkodliwości popełnionego przez oskarżonego czynu, biorąc pod uwagę okoliczności strony przedmiotowej i podmiotowej. Przepis art. 115 § 2 k.k. nakazuje bowiem, aby przy ocenie stopnia społecznej szkodliwości czynu brać pod uwagę rodzaj i charakter naruszonego dobra, rozmiar wyrządzonej lub grożącej szkody, sposób i okoliczności popełnienia czynu, wagę naruszonych przez sprawcę obowiązków, jak również postać zamiaru, motywacje sprawcy, rodzaj naruszonych reguł ostrożności i stopień ich naruszenia.

W ocenie Sądu wina i społeczna szkodliwość czynu nie były znaczne. Tłem zdarzeń był konflikt pomiędzy stronami. Pokrzywdzona również nie pozostawała bierna, jej wypowiedzi czy zachowania świadczyły o tym, że dążyła do narzucania swojego stanowiska.

Zachowanie oskarżonego nie cechowało się nadmiernym nasileniem, okres znęcania się również nie był długi.

Podnieść należy, że oskarżony jest osobą dotychczas niekaraną. Prowadzi własną działalność gospodarczą, ma stałe dochody.

Oskarżony prowadzi ustabilizowany tryb życia. Dotychczasowy sposób funkcjonowania oskarżonego pozwala przyjąć, iż w stosunku do jego osoby zachodzi pozytywna prognoza kryminologiczna.

Oskarżony nie mieszka już z byłą partnerką. Obecnie oskarżony sprawuje opiekę nad synem.

Zachowanie oskarżonego bez wątpienia było naganne, jednak mając na uwadze jego warunki i właściwości osobiste oraz jego dotychczasowy sposób życia, takie właśnie rozstrzygnięcie będzie zupełnie wystarczające dla uświadomienia jemu naganności swojego postępowania, jak również będzie stanowić dla oskarżonego właściwą przestrogę na przyszłość. Uzasadnione jest jednocześnie przypuszczenie, że pomimo warunkowego umorzenia postępowania karnego, oskarżony będzie przestrzegała porządku prawnego i w przyszłości nie popełni ponownie przestępstwa. Umarzając warunkowo postępowanie Sąd stosuje wobec sprawcy okres próby wynoszący od roku do trzech lat. W niniejszej sprawie Sąd uznał, że 1 rok okresu próby jest adekwatny i wystarczający, by zapobiec popełnieniu nowego przestępstwa przez oskarżonego w przyszłości i uświadomi mu konsekwencje oraz nieopłacalność takiego zachowania.

Na podstawie art. 67 § 3 k.k. zasądzono zadośćuczynienie od oskarżonego na rzecz pokrzywdzonej w kwocie 1500 zł.

Oskarżony ma świadomość, że niewypełnienie przez niego zasad warunkowego umorzenia postępowania karnego będzie pociągało za sobą podjęcie postępowania oraz możliwość ewentualnego skazania.

Wniósł o uniewinnienie oskarżonego od wszystkich zarzucanych mu aktem oskarżenia czynów ewentualnie zaś rozważenie warunkowego umorzenia postępowania karnego na okres próby wynoszący 1 (jednego) roku lub uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd Rejonowy.

Częściowo zasadny

Wniosek o warunkowe umorzenie zasadny.

Reprezentant małoletniego zaskarżył wyrok w całości na niekorzyść oskarżonego. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:

l. naruszenie prawa procesowego, które miało wpływ na treść orzeczenia tj. art.

7 k.p.k., polegające na wybiórczej i dowolnej ocenie zebranego materiału dowodowego, dokonanej przez Sąd z przekroczeniem granic swobodnej oceny dowodów poprzez:

1.uznanie w znacznej części wyjaśnień oskarżonego dot. małoletniego syna za wiarygodne, podczas gdy tym depozycjom składanym w toku procesu przez A. R. (1) nie można przyznać tego waloru,

2. pominięcie okoliczności wynikających z zalegających w aktach sprawy nagrań obrazujących karalne zachowania oskarżonego wobec małoletniego syna oraz z zeznań świadków Ł. T., G. D. (2) i samego A. R. (2) wskazujących, że zachowania oskarżonego wyczerpują znamiona znęcania się nad małoletnim pokrzywdzonym,

- a w konsekwencji

II. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wydania zaskarżonego wyroku, który miał wpływ na treść orzeczenia polegający na błędnym przyjęciu przez Sąd, że oskarżony swoim zachowaniem wobec syna nie zrealizował znamion czynu zabronionego typizowanego w artykule 207 § 1 a k. k.

III. naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na treść rozstrzygnięcia, a mianowicie art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze w związku z § 17.1 pkt 2, § 17. 2 pkt 3, § 20 oraz § 4. l. pkt 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nie płaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2024 r. poz.763 z póżn.zm.) poprzez zasądzenie zaniżonej kwoty tytułem wynagrodzenia.

Niezasadny

Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie.

Wbrew twierdzeniom skarżącego, Sąd Rejonowy prawidłowo, zgodne z regułami wynikającymi z art. 7 k.p.k., ocenił cały zgromadzony materiał dowodowy i poczynił trafne ustalenia faktyczne, słusznie przyjmując, że oskarżony nie dopuścił się znęcania nad małoletnim. Wskazuje na to zgromadzony materiał dowodowy.

Przede wszystkim małoletni zaprzeczył, aby oskarżony znęcał się nad nim. Wprost zeznał, że wobec niego ojciec zachowuje się w porządku.

Także G. D. (1) i F. T. zeznały, że nigdy nie były świadkami przemocy fizycznej czy psychicznej w stosunku do małoletniego.

Z opinii biegłego psychologa wynika, że małoletni nie ujawnia tendencji do konfabulacji.

Podkreślić również należy, że to oskarżonemu powierzono opiekę nad dzieckiem.

Nie zasadny jest zarzut dotyczący zasadzenia zaniżonej kwoty wynagrodzenia. Skarżący w żaden sposób nie uzasadnił na czym miałoby polegać naruszenie przez Sąd I instancji przepisów tj. Prawo o adwokaturze w związku z § 17.1 pkt 2, § 17. 2 pkt 3, § 20 oraz § 4. l. pkt 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nie płaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu. Z treści uzasadnienia apelacji wynika jedynie, iż zasądzona kwota jest zaniżona.

Wniósł o:

1.uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Kielcach do ponownego rozpoznania,

2.o zasądzanie na moją rzecz kosztów udzielonej pomocy prawnej urzędu, jako kurator małoletniego pokrzywdzonego w postępowaniu apelacyjnym

Niezasadny

Wobec niezasadności zarzutów podniesionych przez skarżącego, wnioski apelacyjne nie zasługiwał na uwzględnienie.

OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

Przedmiot i zakres zmiany

Sąd Okręgowy

I. zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że:

1. na podstawie art. 66 § 1 i 2 k.k. i art. 67 § 1 k.k. postępowanie karne wobec oskarżonego A. R. (1) warunkowo umorzył na okres próby wynoszący 1 (jeden) rok;

2. na podstawie art. 67 § 3 kk zasądził od oskarżonego A. R. (1) na rzecz oskarżycielki posiłkowej Ł. T. 1500,00 złotych tytułem zadośćuczynienia;

3. zasądził od oskarżonego A. R. (1) na rzecz Skarbu Państwa kwotę 100,00 złotych tytułem opłaty za obie instancje (na podstawie art. 7 ustawy o opłatach w sprawach karnych).

Szczegółowe uzasadnienie rubryka 3.1.

Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

Koszty Procesu

Sąd na podstawie art. 636 § 1 k.p.k., art. 627 k.p.k. w zw. z § 17 ust. 2 pkt 4 w zw. ust. 7 w zw. z § 4 ust 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adw. W. O. kwotę 1033,20 zł (840 x 23 % vat) tytułem wynagrodzenia za reprezentację małoletniego A. R. (2) w postępowaniu odwoławczym (pkt III).

Sąd w pkt IV na podstawie art. 636 § 1 k.p.k., art. 627 k.p.k. w zw. z § 11 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie zasądził od oskarżonego A. R. (1) na rzecz oskarżycielki posiłkowej Ł. T. kwotę 1033, 20 zł (840 zł x 20% VAT) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu odwoławczym (pkt IV).

Na podstawie art. 624 § 1 k.p.k. Sąd Odwoławczy w pkt V zwolnił oskarżonego od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze, albowiem uiszczenie tych kosztów, z uwagi na ich sytuację majątkową, byłoby dla niego zbyt uciążliwe.

PODPIS

SSO Aleksandra Babilon – Domagała SSO Jan Klocek SSO Renata Broda