Sąd utrzymał wyrok za oszustwo z laptopem, odrzucając zarzuty obrony wobec K. K.

Część wstępna

Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Wyrok Sądu Rejonowego w T. z dnia 2 lutego 2023 r., sygn. akt (...)

Podmiot wnoszący apelację

Obrońca

Kierunek i zakres zaskarżenia

Na korzyść

W całości

Podniesione zarzuty

art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

Wnioski

uchylenie

Zmiana

Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

K. K.

niekaralność oskarżonego

Karta karna

Dokument wystawiony przez uprawniony podmiot.

Stanowisko sądu odwoławczego wobec zgłoszonych zarzutów i wniosków

-

apelacja obrońcy oskarżonego -

- zarzuty obrazy przepisów postępowania oraz błędu w ustaleniach faktycznych zmierzające do wykazania, iż oskarżony K. K. niesłusznie został uznany winnym popełnienia zarzuconego mu czynu.

Niezasadny

Apelacja obrońcy oskarżonego okazała się niezasadna.

W ocenie sądu odwoławczego, sąd I instancji prawidłowo przeprowadził przewód sądowy i zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 7 kpk ocenił wszystkie zebrane dowody, a na ich podstawie poczynił właściwe ustalenia faktyczne i trafnie orzekł o odpowiedzialności oskarżonego. Postępowanie w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone w sposób właściwy. Ocena dowodów dokonana przez sąd meriti jest rozsądna, a sąd odwoławczy nie doszukał się w niej błędów, zaniechań i uchybień. Jest ona zgodna z zasadami wiedzy, doświadczenia życiowego oraz nie zawiera błędów logicznych ani faktycznych.

Skarżący nietrafnie wywodził, by zebrany w sprawie materiał dowodowy nie dawał rzetelnych podstaw do zweryfikowania osoby, która zawarła umowę rachunku bankowego o nr (...). Obiektywny materiał dowodowy w postaci dokumentów nie pozostawia w ocenie Sądu Okręgowego cienia wątpliwości co do tego, iż osobą tą był K. K.. Nie dezawuują tych wyników podniesione przez obrońcę okoliczności, że umowa tegoż rachunku została zawarta poza lokalem przedsiębiorstwa (banku) i doręczona za pośrednictwem firmy kurierskiej. Są to praktyki powszechnie akceptowane. Zawieranie tego rodzaju umów w drodze takich procedur jest dopuszczalne prawnie. Z akt sprawy nie wynika, by oskarżony podejmował jakiekolwiek działania mające na celu zweryfikowanie poprawności założenia tegoż rachunku bankowego. Skoro z niego korzystał to znaczy, że nie ma podstaw do kwestionowania prawidłowości jego zawarcia.

Obrońca podniósł, że wyżej wymieniony rachunek bankowy oraz potwierdzenie tożsamości osoby przy rejestracji numeru telefonu (...) nastąpiło przy użyciu nieważnego dowodu. Okoliczność ta nie rzutuje jednak na ustalenia faktyczne przedmiotowej sprawy. Podkreślenia wymaga to, iż zgodnie z notatką urzędową zawartą na k. 133 akt sprawy K. K. nie zgłaszał utraty dowodu osobistego (...). To on zatem był osobą która się nim posługiwała. Kwestia natomiast ważności dowodu ma charakter drugorzędny albowiem nie rzutuje ona na ocenę tego, że wskazane zachowania podjęła osoba, która się nim legitymowała czyli oskarżony K. K..

W opinii z zakresu badań dokumentów (k. 216 – 221) biegła kategorycznie wskazała, że kwestionowane częściowo czytelne podpisy sporządzone na nazwisko K. K. widniejące na umowie rachunku oszczędnościowo – rozliczeniowego oraz umowie usług bankowości elektronicznej (...) i umowie o kartę płatniczą, a także na formularzu weryfikacji danych osobowych i doręczenia przesyłki zostały nakreślone przez K. K.. Biegła dysponując wystarczającym, określonym materiałem dowodowym oraz wiedzą specjalistyczną, właściwie go oceniła i wskazała jednoznaczne wnioski końcowe. Biegła nie wskazała jakichkolwiek wątpliwości co do wartości dowodowej przedstawionych jej materiałów (materiał porównawczy – wzory pisma i podpisów K. K., materiał dowodowy – umowa rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowego, umowa usług bankowych, umowa o kartę płatniczą, formularz weryfikacji danych osobowych i doręczenia przesyłki). Skoro osoba o doświadczeniu i wiedzy w danej dziedzinie nie formułuje zastrzeżeń w kierunku dostarczonego materiału to brak jest podstaw do kwestionowania wyciągniętych przez biegłą wniosków. W opinii zostało wskazane, że wyselekcjonowane zgodności cech identyfikacyjnych z materiału dowodowego oraz materiału porównawczego pozwalają na stwierdzenie, iż dowodowe podpisy zostały nakreślone przez K. K.. Nie dezawuuje powyższego okoliczność, że biegłej celem wydania opinii nie zostały przekazane dokumenty w oryginalnych egzemplarzach, a były to kserokopie. Sporządzająca opinię nie sformułowała w tym kierunku żadnych zastrzeżeń i stwierdziła, że wystarczające są kopie (k. 50 – 65 akt). W ocenie sądu II instancji nie jest zatem zasadne negowanie stanowiska podmiotu posiadającego wiedzę specjalną. Doświadczenie procesowe sądu pokazuje, że biegli w sytuacji niemożności wyciągnięcia jednoznacznych wniosków z przekazanych im do badań materiałów dają temu wyraz w opinii. Taka sytuacja nie miała miejsca w przedmiotowej sprawie. Wnioski zawarte w opinii są klarowne, rzeczowe i jednoznaczne. Obrońca w istocie nie wskazał żadnych uchybień w sporządzonej opinii, które rzutowałyby na ocenę wyprowadzonych przez biegłą wniosków.

Skoro P. K. (będąca siostrą oskarżonego) odmówiła składania zeznań w toku postępowania sądowego, to oczywistą konsekwencją procesową była niemożność skorzystania z jej zeznań złożony w postępowaniu przygotowawczym. Nieuprawnione jest kwestionowanie przez obrońcę takiego procedowania sądu meriti.

Sąd Rejonowy wskazał karty akt, na których znajdowały się dowody będące podstawą ustaleń faktycznych sprawy. Niezasadne jest zatem stanowisko obrońcy by niemożliwym było które konkretnie dowody sąd I instancji uznał za podstawę ustalenia faktów. Dokonana przez sąd meriti ocena dowodów jest zwięzła i konkretna. Sąd Okręgowy analizując pisemne motywy zaskarżonego orzeczenia nie dopatrzył się uchybień procesowych mających wpływ na treść zaskarżonego wyroku. Skarżący w istocie posługuje się ogólnikami, które słuszności wniosków co do ustaleń w zakresie sprawstwa K. K. obalić nie mogły.

Argumentacja obrońcy sprowadzała się do twierdzenia, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie wskazuje na fakt, że numer bankowy (...) na które pokrzywdzony wpłacił kwotę 210 zł tytułem zapłaty za laptopa z ogłoszenia na (...) należy do oskarżonego. Takie zapatrywanie nie jest słuszne, albowiem to wynika z danych bankowych (k. 50 – 65 akt) oraz opinii biegłego (k. 216 – 221 akt). Nie dezawuuje powyższego niemożność wskazania przez operatora z uwagi na retencję danych osoby zamieszczającej ogłoszenie. Środki finansowe wpłynęły na konto oskarżonego, a on ich nie zwrócił. To, że nie było możliwe za pomocą operatora ustalenie osoby, do której należało konto w serwisie (...) oraz która zamieściła ogłoszenie nie wykluczało możności ustalenia sprawcy przedmiotowego przestępstwa na podstawie dowodów, którymi dysponował Sąd Rejonowy i które jednoznacznie wskazywały na osobę oskarżonego. Także nie wykluczało tego nieustalenie do kogo należał nr telefonu (...) służącego pierwotnie do autoryzacji transakcji związanych z obsługą wyżej wymienionego rachunku bankowego, albowiem właścicielem tego rachunku jest bezsprzecznie K. K.. Na podstawie dokumentów bankowych można było dokonać ustaleń kto posługiwał się tym rachunkiem i kto zainicjował jego otwarcie. Oskarżony był właścicielem tego konta i nie zgłaszał, by osoby nieuprawnione miały do niego dostęp i z niego skorzystały.

Rozstrzygnięcie sądu odwoławczego

Przedmiot utrzymania w mocy

Wyrok Sądu Rejonowego w T. z dnia 2 lutego 2023 r., sygn. akt (...)

Racje wskazane w punkcie 3.1. zadecydowały o uznaniu wywiedzionej w sprawie apelacji za niezasadną.

Sąd Okręgowy ustalił, że podstawę prawna orzeczenia stanowią w myśl art. 4 § 1 kk przepisy kodeksu karnego w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 września 2023r.

Sąd II instancji zaaprobował wymierzoną K. K. karę 4 miesięcy ograniczenia wolności polegającą na wykonywaniu nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 godzin miesięcznie, która była adekwatna do stopnia jego winy oraz stopnia społecznej szkodliwości popełnionego przez niego czynu zabronionego. Kara ta uwzględniała okoliczności przedmiotowe przypisanego oskarżonemu przestępstwa, w tym wysokość wyrządzonej szkody. Oscylowała ona w dolnych granicach ustawowego zagrożenia. Wybór kary o charakterze wolnościowym był racjonalny. Kara ograniczenia wolności spełni względem K. K. funkcje wychowawcze i wzbudzi w nim refleksje odnośnie naganności jego postępowania.

Z popełnionego przez oskarżonego czynu zabronionego wynikła szkoda majątkowa stąd sąd I instancji słusznie orzekł o obowiązku jej naprawienia.

Sąd odwoławczy – jako słuszny - utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego, nie dopatrując się w zaskarżonym orzeczeniu żadnych uchybień mogących stanowić bezwzględne przyczyny odwoławcze, będących podstawą do uchylenia wyroku z urzędu.

Koszty procesu

II. III.

Sąd Okręgowy zasądził od Skarbu Państwa (Sądu Rejonowego w T.) na rzecz adwokata P. C. kwotę 840 złotych brutto tytułem zwrotu nieopłaconych kosztów obrony z urzędu udzielonej oskarżonemu K. K. w postępowaniu odwoławczym. Oskarżony korzystał z obrony udzielonej mu z urzędu, a sąd odwoławczy, wydając rozstrzygnięcie w tym przedmiocie, uwzględnił wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 grudnia 2022 r., sygn. akt SK 78/21, opublikowany w Dzienniku Ustaw z dnia 28 grudnia 2022 r. Dlatego wynagrodzenie wskazanego obrońcy w niniejszej sprawie zostało przyznane na podstawie minimalnej stawki za obronę w wysokości określonej w §11 ust. 2 pkt 4 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. poz. 1800 z późn. zm.). Przypomnieć należy, że Trybunał Konstytucyjny wspomnianym wyrokiem z dnia 20 grudnia 2022 r., sygn. akt SK 78/21, opublikowanym w Dzienniku Ustaw z dnia 28 grudnia 2022 r. pod pozycją 2790, orzekł, że §17 ust. 1 pkt 2 oraz §17 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2019 r. poz. 18, ze zm.) są niezgodne z art. 64 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1, art. 2 i art. 92 ust. 1 zdanie pierwsze Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przez to, że wskazane w nich stawki dla adwokatów ustanowionych obrońcami z urzędu są niższe od stawek w tych samych sprawach dla adwokatów ustanowionych obrońcami z wyboru. Wprawdzie stwierdzenie niekonstytucyjności odnosi się do przepisów regulujących wysokość opłat za obronę w śledztwie i w postępowaniu zwyczajnym przed Sądem Rejonowym, tym niemniej nie budzi wątpliwości, iż należy to wiązać wyłącznie z przedmiotem zaskarżenia, zaś ową niekonstytucyjność rozciągać należy także na pozostałe przepisy regulujące wysokość opłat za obronę z urzędu w sposób różny od stawek dla adwokatów ustanowionych obrońcami z wyboru. Za niekonstytucyjny uznać zatem należy także przepis §17 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. ustalający wysokość opłaty za obronę przed Sądem Okręgowym jako drugą instancją na kwotę 420 zł, podczas gdy rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U.2015.1800 ze zm.) w §11 ust. 2 pkt 4 stawkę minimalną za obronę przed Sądem Okręgowym jako II instancją ustala odpowiednio na kwotę 840 zł.

Tak więc stawka minimalna zgodnie z wyżej wskazanym przepisem to kwota 840 zł, którą zasądził Sąd Okręgowy. Poglądu powyższego nie zmienia, w ocenie Sądu Okręgowego, treść obwieszczenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 23 listopada 2023 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości (z dnia 3 października 2016 r.) w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dziennik Ustaw poz. 2631).

W rozporządzeniu tym wskazano, że w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 grudnia 2022 r. utracił moc jedynie §17 ust. 1 pkt 2 (dotyczy śledztwa) oraz §17 ust. 2 pkt 3 (dotyczy postępowania przed Sądem Rejonowym w trybie zwyczajnym). Tym samym traktując ściśle treść rozporządzenia należałoby w związku z obroną z urzędu za rozprawę odwoławczą przyznać obrońcy zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w wysokości 420 zł (§17 ust. 2 pkt 4), co pozostawałoby, w ocenie Sądu Okręgowego, w sprzeczności z intencją rozstrzygnięcia Trybunału Konstytucyjnego i przyjętą nie tylko przez Sąd Okręgowy w Toruniu wyżej przedstawioną interpretacją tego wyroku w odniesieniu do całości rozporządzenia z dnia 3 października 2016 r.

Brak było natomiast podstaw do traktowania zasądzonej opłaty (840 zł) jako kwoty netto i dodatkowego powiększenia jej o podatek VAT na podstawie §4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. Niewątpliwie w sprawie niniejszej obrońca posiada status obrońcy z urzędu. Natomiast w rozporządzeniu z dnia 22 października 2015 r. do którego odwołuje się Trybunał Konstytucyjny nie zamieszczono analogicznego przepisu jak przywołany wyżej przepis §4 ust. 3 rozporządzenia z dnia 3 października 2016 r., przewidujący powiększenie opłaty o kwotę podatku od towarów i usług (VAT), co pozwala wnioskować, iż przewidziane w tym rozporządzeniu (z 22 października 2015 r.) stawki minimalne zawierają już w sobie stawkę podatku VAT. Po wtóre zaś, podwyższenie przyjętej jako podstawa ustalenia opłaty stawki minimalnej za obronę z wyboru o stawkę VAT prowadziłoby z kolei do nierówności w zakresie ustalania wynagrodzenia obrońców z urzędu i obrońców z wyboru, sprzeciw wobec czego wyartykułował Trybunał Konstytucyjny. Podobne stanowisko w tym względzie wyraził m.in. Sąd Apelacyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 8 czerwca 2022 r., sygn. akt II AKa 150/22 (LEX nr 3435967).

Na podstawie art. 624 § 1 kpk w zw. z art. 634 kpk Sąd Okręgowy zwolnił oskarżonego od kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze, a wydatkami tego postępowania obciążył Skarb Państwa.

Granice zaskarżenia

Podmiot wnoszący apelację

- obrońca oskarżonego K. K.,

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

- wyrok Sądu Rejonowego w T. z dnia 2 lutego 2023 r. w sprawie o sygn. akt (...),

Kierunek i zakres zaskarżenia

Na korzyść

W całości

Podniesione zarzuty

art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

Wnioski

uchylenie

Zmiana