Sąd przyznał ubezpieczonej zasiłek mimo umowy zlecenia, której nie zaczęła wykonywać

Decyzją z dnia 20 stycznia 2026 r. znak (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. odmówił ubezpieczonej M. Z. prawa do zasiłku chorobowego za okres od 1 stycznia 2026 r. do 11 stycznia 2026 r. na podstawie art. 13 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa.

Uzasadniając decyzję organ wskazał, iż z posiadanej dokumentacji wynika, że tytuł ubezpieczenia ustał w dniu 31 grudnia 2025 r., natomiast ubezpieczona po ustaniu ubezpieczenia kontynuowała podjętą wcześniej, w dniu 15 grudnia 2025 r. pracę zarobkową. Mając powyższe na uwadze, organ wskazał, że prawo do zasiłku chorobowego ubezpieczonej za okres od 1 stycznia 2026 r. do 11 stycznia 2026 r. nie przysługuje. Zasiłek chorobowy nie przysługuje natomiast za okres po ustaniu tytułu ubezpieczenia chorobowego, jeżeli osoba niezdolna do pracy kontynuuje pracę zarobkową stanowiącą tytuł do objęcia obowiązkowo lub dobrowolnie ubezpieczeniem chorobowym albo zapewniającą prawo do świadczeń za okres niezdolności do pracy z powodu choroby.

UbezpieczonaM. Z. odwołując się od wyżej wymienionej decyzji, wniosła o jej zmianę poprzez przyznanie jej prawa do zasiłku chorobowego za okres od 1 stycznia 2026 r. do 11 stycznia 2026 r. Argumentując swoje stanowisko wskazała, że uznanie przez organ, iż posiada ona inny tytuł ubezpieczenia społecznego z tytułu umowy zlecenia jest błędne. Umowa zlecenia zawarta przez nią z płatnikiem K. B. spółką z ograniczoną odpowiedzialnością w S. nie była faktycznie wykonywana, choć została zawarta na okres od dnia 15 grudnia 2025 r. Ubezpieczona wskazała, że z tytułu ww. umowy nie uzyskała żadnego przychodu, w związku z czym nie stanowiła ona dla niej żadnego realnego źródła utrzymania.

W odpowiedzi na odwołanie organ wniósł o jego oddalenie go w całości, uzasadniając swoje stanowisko jak w zaskarżonej decyzji oraz wniósł o zasądzenie na jego rzecz kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych wraz z odsetkami.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

M. Z. od 4 czerwca 2018 r. do 31 grudnia 2025 r. była zatrudniona na podstawie umowy o pracę wS. sp. z o.o. sp.k. w K. i z tego tytułu podlegała obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym, w tym ubezpieczeniu chorobowemu.

Niesporne , a nadto dowód:

przesłuchanie M. Z. w charakterze strony – k. 23,24, zaświadczenie płatnika składek S. sp. z o.o. sp.k. w K. z 9 stycznia 2026 r. – k. 1 – 4 akt organu

W terminie od 31 grudnia 2025 r. do 11 stycznia 2026 r. M. Z. była niezdolna do pracy i przebywała na zwolnieniu lekarskim.

Niesporne, a nadto dowód:

zaświadczenie lekarskie za okres 31.12.2025 r. – 11.01.2026 r. – k. 11 akt organu (koperta), przesłuchanie M. Z. w charakterze strony – k. 23-24

W dniu 15 grudnia 2025 r. M. Z. zawarła umowę zlecenia K. B. spółką z ograniczoną odpowiedzialnością w S.. Umowa została zawarta na okres od 15 grudnia 2025 r. do 28 lutego 2026 r. Zgodnie z zapisami umowy do obowiązków jej obowiązków miało należeć prowadzenie czynności związanych z prowadzeniem biura oraz rachunkowości spółki jak np. prowadzenie ksiąg rachunkowych spółki, przygotowywanie umów, wystawianie i księgowanie faktur itd. Wynagrodzenie miało wynosić 35 zł netto za 1 godzinę pracy.

Po upływie terminu obowiązywania umowy zlecenia, M. Z. miała zostać zatrudniona przez zleceniodawcę na podstawie umowy o pracę.

Umowa zlecenia została zawarta jeszcze w czasie obowiązywania umowy o pracę z poprzednim pracodawcą, ponieważ M. Z.miała nadzieję na wcześniejsze rozwiązanie z nim umowy o pracę. Ostatecznie pracodawca nie zgodził się na to i stosunek pracy został rozwiązany z dniem 31 grudnia 2025 r.

Dowód:

umowa zlecenia z dnia 15 grudnia 2025 r. – k. 7, przesłuchanie M. Z. w charakterze strony – k. 23-24

W okresie od 15 grudnia 2025 r. do 11 stycznia 2026 r. M. Z. nie wykonywała żadnych czynności na rzecz K. B. sp. z o.o. w S. W okresie tym nie przystąpiła w ogóle do realizacji umowy zlecenia, nie przedkładała żadnych rezultatów pracy ani raportów. Za okres ten M. Z. nie otrzymała żadnego wynagrodzenia.

M. Z. przystąpiła do realizacji umowy zlecenia dopiero po okresie zwolnienia lekarskiego, tj. po dniu 11 stycznia 2026 r. Po zakończeniu okresu obowiązywania umowy, podjęła tam następnie zatrudnienie na podstawie umowy o pracę.

Dowód:

pismo z dnia 27.03.2025 r. K. B. sp. z o.o. w S. – k. 17, (...) k. 4, (...) k. 5, przesłuchanie M. Z. w charakterze strony – k. 23-2,

Do formalnego zgłoszenia ubezpieczonej M. Z. przez płatnika K. B. sp. z o.o. w S. do ubezpieczeń społecznych (bez dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego) doszło w dniu 15 grudnia 2025 r.

Dowód:

(...) – k. 20

Sąd zważył, co następuje:

Odwołanie M. Z. okazało się uzasadnione.

Stan faktyczny w sprawie został ustalony w oparciu o dowód z przesłuchania ubezpieczonej M. Z., przedłożonych przez nią dokumentów dotyczących zawartej umowy zlecenie z płatnikiem K. B. spółką z ograniczoną odpowiedzialnością w S. w dniu 15 grudnia 2025 r., w oparciu o informację udzieloną na zapytanie Sądu przez ww. spółkę oraz dokumenty w aktach organu. Prawdziwość i rzetelność dokumentów zgromadzonych w sprawie nie była kwestionowana przez żadną ze stron.

Przedmiotem niniejszej sprawy było prawo M. Z. do zasiłku chorobowego za okres od 1 stycznia 2026 r. do 11 stycznia 2026 r. tj. za okres po ustaniu stosunku pracy z pracodawcą S. sp. z o.o. sp.k. w K..

Regulacje dotyczące świadczeń z ubezpieczenia chorobowego, do których należy zasiłek chorobowy zawarte zostały w przepisach ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (jednolity tekst – Dz. U. z 2023 r. poz. 2780 z późn. zm.), zwanej dalej „ustawą zasiłkową”. Zgodnie z art. 6 ust. 1 tej ustawy zasiłek chorobowy przysługuje ubezpieczonemu, który stał się niezdolny do pracy z powodu choroby w czasie trwania ubezpieczenia chorobowego.

Zgodnie z art. 13 ustawy zasiłkowej ust. 1 pkt 2 ustawy zasiłkowej, zasiłek chorobowy z tytułu niezdolności do pracy powstałej w czasie trwania ubezpieczenia chorobowego, jak i z tytułu niezdolności do pracy powstałej po ustaniu tytułu ubezpieczenia nie przysługuje za okres po ustaniu tytułu ubezpieczenia chorobowego, jeżeli osoba niezdolna do pracy kontynuuje działalność zarobkową lub podjęła działalność zarobkową stanowiącą tytuł do objęcia obowiązkowo lub dobrowolnie ubezpieczeniem chorobowym albo zapewniającą prawo do świadczeń za okres niezdolności do pracy z powodu choroby.

Trzeba zaznaczyć, że prawo do zasiłku chorobowego po ustaniu tytułu ubezpieczenia ma charakter wyjątkowy. Co do zasady bowiem, celem zasiłku chorobowego, określonego w ustawie jest zapewnienie środków finansowych ubezpieczonym, którzy w wyniku zaistnienia zdarzeń objętych ryzykiem ubezpieczenia chorobowego nie mogą uzyskiwać dochodu ze swojej działalności zarobkowej. Zasiłek chorobowy rekompensuje zarobek utracony przez ubezpieczonego. Z tego względu ustawodawca wyraźnie wyłącza prawo do zasiłku za te okresy niezdolności do pracy, w których dana osoba zachowała prawo do wynagrodzenia (art. 12 ust. 1 ustawy zasiłkowej). Zasiłek chorobowy po ustaniu tytułu ubezpieczenia przysługuje osobom niepodlegającym ubezpieczeniu, a więc nie ma on ekwiwalentu w składce i to z tytułu zdarzeń nieobjętych ryzykiem ubezpieczenia chorobowego. Przyczyną utraty zarobku w tym wypadku nie jest bowiem czasowa niezdolność do pracy, ale zaprzestanie wykonywania działalności stanowiącej tytuł ubezpieczenia. W orzecznictwie prawo do tego świadczenia uzasadnia się koniecznością ochrony wytworzonej przez chorobę przerwy w pracy oraz niemożnością wykonywania (kontynuowania lub podjęcia) nowego zatrudnienia.

Organ nie kwestionował w niniejszej sprawie niezdolności do pracy ubezpieczonej w okresie od 31 grudnia 2025 r. do 11 stycznia 2026 r., jednak stał na stanowisku, że po ustaniu tytułu ubezpieczenia, kontynuowała ona podjętą w dniu 15 grudnia 2025 r. pracę zarobkową na podstawie umowy zlecenia zawartej z K. B. spółką z o.o. w S., co stanowiło tytuł do objęcia jej dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym z tego tytułu.

Niespornym jest, że M. Z. zawarła w dniu 15 grudnia 2025 r. umowę zlecenia z ww. spółką. Jednak jak wynika z materiału dowodowego zebranego w sprawie w postaci zeznań ubezpieczonej, informacji udzielonej przez K. B. spółkę z o.o. w Szczecinie, dokumentów rozliczeniowych (...) P (...), (...), M. Z., pomimo formalnego zawarcia umowy zlecenia od 15 grudnia 2025 r., nie przystąpiła do jej wykonywania. Uczyniła to dopiero od 12 stycznia 2026 r. po zakończeniu zwolnienia lekarskiego. Umowa zlecenia została zawarta jeszcze w okresie obowiązywania umowy o pracę zS. sp. z o.o. sp.k. w K. ponieważ ubezpieczona liczyła, iż pracodawca ten wyrazi zgodę na wcześniejsze rozwiązanie umowy o pracę bez zachowania pełnego okresu wypowiedzenia, ale ostatecznie do tego nie doszło i umowa rozwiązała się z dniem 31 grudnia 2025 r. Do czasu rozwiązania stosunku pracy oraz w czasie trwania zwolnienia lekarskiego (31 grudnia 2025 r. – 11 stycznia 2026 r.) ubezpieczona nie podejmowała czynności na rzecz zleceniodawcy, nie osiągając przy tym żadnego dochodu z tego tytułu.

Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego, za działalność zarobkową, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 2 ustawy zasiłkowej uznaje się każdą aktywność ludzka o charakterze zarobkowym, zmierzająca do osiągnięcia korzyści majątkowej, niezależnie od stosunku prawnego, w ramach którego jest realizowana. Definicja pracy zarobkowej na gruncie prawa ubezpieczeń społecznych ściśle wiąże się z funkcją zasiłku chorobowego, który ma stanowić rekompensatę za utracony zarobek. Niedopuszczalne jest jednoczesne pobieranie świadczeń z funduszu ubezpieczeń społecznych (przy jednoczesnym zwolnieniu z obowiązku opłacania składek) i uzyskiwanie przychodów z kontynuowanej aktywności zawodowej (m.in. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 czerwca 2012 r. w sprawie I UK 13/12).

W orzecznictwie Sądu Najwyższego podkreśla się także, że dla zastosowania art. 13 ust. 1 pkt 2 ustawy zasiłkowej istotne jest faktyczne (rzeczywiste) wykonywanie działalności zarobkowej stanowiącej tytuł do objęcia ubezpieczeniem (m.in. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 29 kwietnia 2021 r. w sprawie I (...) 27/21, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 października 2022 r. w sprawie II (...) 32/22).

Tymczasem, jak wskazuje zgromadzony materiał dowodowy, M. Z. do dnia 12 stycznia 2026 r. nie wykonywała faktycznie działalności zarobkowej na podstawie zawartej umowy zlecenia ze spółką K. B., w związku z czym nie uzyskiwała żadnego dochodu z tego tytułu. Sąd dał w pełni wiarę zeznaniom ubezpieczonej w tym zakresie, ponieważ były one spójne, logiczne i korespondowały z ze zgromadzonym materiałem z dokumentów. Poza pismem K. B. spółki z o.o. wS. w którym przedstawiono sytuację w sposób zbieżny z zeznaniami ubezpieczonej, także z dokumentacji rozliczeniowej z ZUS za grudzień 2025 r. wynika, że M. Z. nie osiągnęła żadnego dochodu za grudzień 2025 r. Takiego dokumentu nie mogła ona złożyć za styczeń 2026 r., bowiem od 12 stycznia 2026 r. (tj. po rozwiązaniu stosunku z pracy z dotychczasowym pracodawcą i zakończeniu zwolnienia lekarskiego) przystąpiła ona już do wykonywania umowy zlecenia.

W ocenie Sądu samo zgłoszenie przez spółkę K. B. M. Z. do ubezpieczeń społecznych (bez ubezpieczenia chorobowego) już od dnia zawarcia umowy zlecenia, tj. od 15 grudnia 2025 r., mimo faktycznego nie podjęcia się przez nią wykonania umowy, nie może stanowić automatycznie o braku jej prawa do zasiłku chorobowego za sporny okres. W realiach niniejszej sprawy stanowiło to jedynie czynność o charakterze techniczno – administracyjnym w związku z zawartą umową bez względu na dalszy ciąg zdarzeń.

Mając na względzie powyższe rozważania, Sąd uznał, że w niniejszej sprawie nie zachodzi przesłanka ujemna uniemożliwiająca przyznanie świadczenia. W związku z tym Sąd zmienił zaskarżoną decyzję, przyznając M. Z.prawo do zasiłku chorobowego za okres od 1 stycznia 2026 r. do 11 stycznia 2026 r., w oparciu o treść art. 477

(

14 )§ 2 k.p.c.

ZARZĄDZENIE

1. (...),

2. (...),

3. (...),

4. (...).

27 kwietnia 2026 r.