Skarga kasacyjna pozwanej o 791 tys. zł odrzucona, bo wniosek nie określił zakresu uchylenia

Powódka – P. Spółka Akcyjna w W. pozwem z 2 listopada 2020 r. wniosła o

zasądzenie na jej rzecz od pozwanych – J. Ż. i D. Ż. kwoty 791 833, 39 zł wraz z

ustawowymi odsetkami za opóźnienie od kwoty 637 833,39 zł od dnia 9 czerwca

2020 r. do dnia zapłaty, z zastrzeżeniem, że pozwani mają prawo powoływać się w

toku postępowania egzekucyjnego na ograniczoną odpowiedzialność pozwanych

do nieruchomości położonych w: K. przy ul. A. […], dla której Sąd Rejonowy w

Katowicach prowadzi księgę wieczystą KW nr […] oraz w I. przy ul. K. […], dla

której Sąd Rejonowy w Mysłowicach prowadzi księgę wieczystą KW nr […] - na

nieruchomościach tych na rzecz strony powodowej, tytułem zabezpieczenia

I CSK 1822/25

2

wierzytelności kredytowej, zostały ustanowione hipoteka umowna w wysokości

700.000 zł i hipoteka umowna łączna kaucyjna do kwoty 154.000 zł.

Nakazem zapłaty z dnia 27 kwietnia 2021 r. wydanym w postępowaniu

upominawczym Sąd Okręgowy w Katowicach zasądził od pozwanych na rzecz

strony powodowej kwotę 791 833, 39 zł wraz z ustawowymi odsetkami za

opóźnienie od kwoty 637 833,39 zł od dnia 9 czerwca 2020 r. do dnia zapłaty oraz

kwotę 39 109 zł tytułem kosztów procesu (k. 83).

Sprzeciw od nakazu zapłaty wniosła tylko pozwana D. Ż.

W wyniku rozpoznania sprawy Sąd Okręgowy w Katowicach wyrokiem z 16

marca 2022 r.: w pkt. 1. zasądził od pozwanej D. Ż. na rzecz powódki P. Spółki

Akcyjnej w W. kwotę 791.833,39 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od

kwoty 637.833,39 zł liczonymi od dnia 9 czerwca 2020r. do dnia zapłaty z

zastrzeżeniem prawa powoływania się przez pozwaną D. Ż. w toku postępowania

egzekucyjnego na ograniczenie jej odpowiedzialności do prawa własności

nieruchomości położonej w K. przy ul A. […], dla której Sąd Rejonowy w

Katowicach prowadzi KW nr […], a na której to nieruchomości na rzecz powodowej

spółki zostały ustanowione: hipoteka umowna w wysokości 700.000 zł i hipoteka

umowna łączna kaucyjna do kwoty 154.000 z; w pkt. 2. oddalił powództwo w

pozostałym zakresie; w pkt.3. zasądził od pozwanej na rzecz powódki z kwotę

46.909,00 zł tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym kwotę 15.017 zł tytułem

kosztów zastępstwa procesowego wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie

liczonymi od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, zaś w pkt.4. zastrzegł, że

odpowiedzialność pozwanej D. Ż. pozostaje solidarna w zakresie zasądzonego

roszczenia z odpowiedzialnością pozwanego J. Ż. wynikającą z prawomocnego

orzeczenia Sądu Okręgowego w Katowicach w postaci nakazu zapłaty w

postępowaniu upominawczym wydanego w dniu 27 kwietnia 2021 r. (k. 132).

Apelację od wyroku Sądu Okręgowego w Katowicach z 16 marca 2022 r.

wniosła pozwana – D. Ż. zaskarżając go w całości. W apelacji zarzuciła naruszenie

przepisów postępowania tj.: art. 117 § 1 k.p.c. poprzez oddalenie jej wniosku o

ustanowienie dla niej pełnomocnika z urzędu, co mogło mieć istotny wpływ na

wynik sprawy, ponieważ pozwana została pozbawiona możliwości reprezentacji

przez profesjonalnego pełnomocnika, wskutek czego nie była w stanie należycie

I CSK 1822/25

3

dochodzić obrony swoich interesów oraz reprezentować swojego stanowiska

procesowego, a ponadto zarzuciła też błędy w ustaleniach faktycznych przyjętych

za podstawę zaskarżonego wyroku. We wnioskach apelacji skarżąca wniosła,

między innymi, o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie powództwa w

całości, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie

sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania; ewentualnie, domagała się

także zmiany zaskarżonego orzeczenia poprzez obniżenie zasądzonej od pozwanej

na rzecz powodowego Banku kwoty o kwoty transz wypłaconych bez jej zgody na

rachunek techniczny przez jej męża oraz kwoty nienależnie naliczonych odsetek i

innych należności ubocznych.

W wyniku apelacji pozwanej Sąd Apelacyjny w Katowicach wyrokiem z 24

lutego 2025 r., w szczególności, pkt 1) zmienił zaskarżony wyrok: a) w punkcie 1. w

ten sposób, że zasądził od pozwanej D. Ż. na rzecz powódki 602 734,37 zł z

odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 9 czerwca 2020 roku do dnia zapłaty

z zastrzeżeniem prawa powoływania się przez pozwaną D. Ż. w toku postępowania

egzekucyjnego na ograniczenie jej odpowiedzialności do prawa własności

nieruchomości położonej w K. przy ul. A. […], dla której Sąd Rejonowy w

Katowicach prowadzi KW o nr […], a na której to nieruchomości na rzecz

powodowej spółki zostały ustanowione hipoteka umowna w wysokości 700 000 zł i

hipoteka umowna łączna kaucyjna do kwoty 154 000 zł, a w pozostałej części

powództwo oddalił; b) w pkt 3 w ten sposób, że zasądził od pozwanej na rzecz

powódki kwotę 31 892 zł, tytułem części kosztów procesu z ustawowymi odsetkami

za opóźnienie liczonymi od dnia uprawomocnienia się orzeczenia; c) w punkcie 4.

w ten sposób, że zastrzegł, iż odpowiedzialność pozwanej D. Ż. pozostaje solidarna

w zakresie zasądzonego roszczenia z odpowiedzialnością pozwanego J. Ż., na

podstawie wydanego w postępowaniu nakazowym prawomocnego nakazu zapłaty

Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 27 kwietnia 2021 r. - do kwoty 602 734,37

zł, a w zakresie kosztów procesu do kwoty 31 892 zł; 2) oddalił apelację w

pozostałej części; 3) nie obciążył pozwanej kosztami postępowania apelacyjnego;

4) orzekł o brakujących kosztach sądowych; 5) przyznał pełnomocnikowi pozwanej

z urzędu wynagrodzenie za udzieloną jej pomoc prawną w postępowaniu

apelacyjnym.

I CSK 1822/25

4

Pozwana D. Ż., skargą kasacyjną zaskarżyła wyrok Sądu Apelacyjnego w

Katowicach z 24 lutego 2025 r. w części, to jest odnośnie do punktu 1a) - którym

Sąd Apelacyjny zasądził od pozwanej na rzecz powódki kwotę 602.734,37 zł wraz z

ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 9 czerwca 2020 r. do dnia zapłaty z

prawem powoływania się przez pozwaną w toku postępowania egzekucyjnego na

ograniczenie jej odpowiedzialności do prawa własności nieruchomości położonej w

K. przy ul. A. […], dla której Sąd Rejonowy w Katowicach prowadzi księgę

wieczystą KW nr […], a na której to nieruchomości na rzecz powodowej spółki

zostały ustanowione hipoteka umowna w wysokości 700.000,00 zł i hipoteka

umowna łączna kaucyjna do kwoty 154.000,00 zł oraz odnośnie do punktu 1b) -

którym Sąd Apelacyjny w Katowicach zasądził od pozwanej na rzecz powódki

kwotę 31.892,00 zł, tytułem zwrotu części kosztów procesu wraz z odsetkami

ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia uprawomocnienia się orzeczenia.

Skargę kasacyjną oparła na zarzutach naruszenia przepisów prawa

materialnego, to jest: art. 58 § 1, § 2 i § 3 k.c. oraz na zarzutach naruszenia

przepisów postępowania, to znaczy: art. 2352 § 1 pkt. 2 i 5 k.p.c. w zw. z art. 391 §

1 k.p.c., w zw. z art. 381 k.p.c.; art. 386 § 2 k.p.c.

We wnioskach skarżąca domagała się uchylenia zaskarżonego wyroku oraz

wyroku Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 16 marca 2022 r., zniesienia

postępowania w obu instancjach i przekazania sprawy Sądowi Okręgowemu w

Katowicach do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania

kasacyjnego.

W odpowiedzi na skargę pozwanej, strona powodowa wniosła o odmowę jej

przyjęcia do rozpoznania, zasądzenie od pozwanej kosztów postępowania

kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, z ustawowymi odsetkami

za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty,

ewentualnie o oddalenie skargi kasacyjnej, zasądzenie od pozwanej kosztów

postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, z

ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do

dnia zapłaty.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Pozwana zaskarżyła wyrok Sądu odwoławczego jedynie w odniesieniu do

I CSK 1822/25

5

rozstrzygnięcia zawartego w pkt 1) lit a) i b), w ramach których została częściowo

uwzględniona jej apelacja i w następstwie tego oddalone zostało też powództwo w

zakresie różnicy pomiędzy kwotą 791 833,39 zł (kwota zasądzona przez Sąd

pierwszej instancji), a kwotą 602 734,37 zł (kwota, do której nastąpiło obniżenie

należności głównej w wyniku reformatoryjnego orzeczenia Sądu drugiej instancji)

wraz z ustawowymi odsetkami od tej różnicy oraz nastąpiło obniżenie zasądzonych

kosztów procesu z kwoty 46 909 zł do kwoty 31 892 zł. Nie zostało natomiast

zaskarżone orzeczenie Sądu odwoławczego w zakresie, w jakim została oddalona

apelacja pozwanej (pkt 2). W rzeczy samej apelacja została oddalona w zakresie, w

jakim Sąd pierwszej instancji zasądził od pozwanej na rzecz powódki kwotę

602 734,37 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie oraz kwotę 31 892 zł z tytułu

kosztów procesu.

Wartość przedmiotu zaskarżenia w skardze kasacyjnej została określona na

kwotę 791 834 zł.

Z kolei we wnioskach skargi kasacyjnej pozwana domagała się uchylenia

wyroku Sądu drugiej instancji oraz wyroku Sądu Okręgowego w Katowicach z 16

marca 2022 r., zniesienia postępowania w obu instancjach i przekazanie sprawy

Sądowi Okręgowemu w Katowicach do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o

kosztach postępowania kasacyjnego. W kontekście wskazanej wartości przedmiotu

zaskarżenia (791 834 zł) i opisu zakresu zaskarżenia (pkt 1 lit a i b) brakuje

określenia czy skarżąca domaga się uchylenia zaskarżonego wyroku i wyroku Sądu

pierwszej instancji w całości, czy w części, a jeśli tak to w jakiej.

Zgodnie z art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c. konstrukcyjnym wymogiem skargi

kasacyjnej jest wniosek o uchylenie lub uchylenie i zmianę orzeczenia z

oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia i zmiany. Tego rodzaju brak skargi

kasacyjnej nie podlega uzupełnieniu w trybie naprawczym, co wynika z art. 398 6 §

1 k.p.c., gdyż w przepisie tym jest mowa jedynie o brakach określonych w art. 3986

§ 2 i 3 k.p.c. Niezamieszczenie w skardze kasacyjnej wniosku o uchylenie lub

uchylenie i zmianę zaskarżonego wyroku w całości lub w części skutkuje

odrzuceniem skargi kasacyjnej (zob. też postanowienia Sądu Najwyższego z 23

sierpnia 2012 r., III CSK 161/12, z 10 kwietnia 2013 r., III CSK 64/13).

Niezależnie od powyższej wady wniosku skargi kasacyjnej pozwanej

I CSK 1822/25

6

zachodzi sprzeczność pomiędzy wskazaną wartością zaskarżenia, opisem zakresu

zaskarżenia i wnioskami skargi kasacyjnej, gdyż w odniesieniu do tego ostatniego

wymogu nie wiadomo czy skarżąca domaga się uchylenia zaskarżonego wyroku i

wyroku Sądu pierwszej instancji w całości (co pozostawałoby w sprzeczności z

opisem zakresu zaskarżenia), czy w części (co z kolei pozostaje w sprzeczności ze

wskazaną wartością przedmiotu zaskarżenia).

Powyższy brak korelacji pomiędzy tymi elementami skargi kasacyjnej

również uzasadnia odrzucenie skargi kasacyjnej (zob. postanowienia Sądu

Najwyższego z 12 października 2007 r., V CSK 309/07, z 23 sierpnia 2012 r., III

CSK 161/12, z 10 kwietnia 2013 r., III CSK 64/13, z 24 sierpnia 2016 r., V CSK

112/16)

Z tych przyczyn należało skargę kasacyjną odrzucić na podstawie art. 3986 § 3

k.p.c.

O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd Najwyższy orzekł na podstawie art.

102 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c., art. 398²¹ k.p.c., uznając, że okoliczności,

które zadecydowały o zastosowaniu w stosunku do pozwanej dobrodziejstwa z art.

102 k.p.c. przez Sąd odwoławczy są aktualne także na etapie postępowania

kasacyjnego.

[PG]

[a.ł]