Zarzuty z weksla wobec posiadacza bez dowodu złej wiary. SN odmówił przyjęcia skargi

Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do

rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność

postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

I CSK 2228/24

2

Skarżąca wniosła o przyjęcie skargi do rozpoznania w oparciu o pierwszą i

czwartą z wyżej wskazanych przesłanek.

Przez istotne zagadnienie prawne, o którym mowa w art. 3989 § 1 pkt 1

k.p.c., należy rozumieć problem o charakterze prawnym, powstały na tle

konkretnego przepisu prawa, mający charakter rzeczywisty w tym znaczeniu, że

jego rozwiązanie stwarza realne i poważne trudności. Problem ten musi mieć

charakter uniwersalny, co oznacza, że jego rozwiązanie powinno służyć

rozstrzyganiu innych, podobnych spraw. Chodzi przy tym o problem, którego

wyjaśnienie jest konieczne dla rozstrzygnięcia danej sprawy, a więc pozostający w

związku z podstawami skargi oraz z wiążącym Sąd Najwyższy, a ustalonym przez

sąd drugiej instancji, stanem faktycznym sprawy (art. 39813 § 2 k.p.c.) i także w

związku z podstawą prawną zaskarżonego wyroku (zob. postanowienia SN: z 21

maja 2013 r., IV CSK 53/13, z 3 lutego 2012 r., I UK 271/11 - nie publ.). Konieczne

jest przytoczenie argumentów prawnych, które prowadzą do rozbieżnych ocen.

Skarżący powinien nie tylko wskazać przepis prawa (materialnego lub

procesowego), którego dotyczy zagadnienie, ale także przedstawić pogłębioną

argumentację prawną w celu wykazania, że zagadnienie jest istotne, a jego

rozstrzygnięcie ma znaczenie dla merytorycznego rozstrzygnięcia w jego sprawie

(zob. m.in. postanowienia SN: z 23 sierpnia 2007 r., I UK 134/07 i z 9 lutego 2011

r., III SK 41/10 - nie publ.).

Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem judykatury, odwołanie się do przesłanki

oczywistej zasadności skargi kasacyjnej wymaga przedstawienia, w czym wyraża

się „oczywista zasadność” skargi oraz argumentacji wykazującej, że istotnie skarga

jest oczywiście uzasadniona. Chodzi tu o wykazanie kwalifikowanej postaci

naruszenia prawa materialnego lub procesowego, polegającej na jego oczywistości

widocznej prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej (zob.

m.in. postanowienie SN z 23 listopada 2011 r., III PK 44/11, nie publ.). Celem

sformułowania powyższej przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie

jest wykazanie jedynie oczywistego naruszenie konkretnego przepisu prawa

materialnego lub procesowego, lecz sytuacji, w której naruszenie to spowodowało

wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia (zob. postanowienie SN z 6

listopada 2012 r., III SK 16/12, nie publ.).

I CSK 2228/24

3

Wszystkie argumenty skarżącej zmierzają do zakwestionowania

zobowiązania wekslowego wobec posiadacza weksla – art. 17 ustawy z dnia 28

kwietnia 1936 r. Prawo wekslowe, tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 282. Zgodnie z

tym przepisem, osoby, przeciw którym dochodzi się praw z wekslu, nie mogą

wobec posiadacza zasłaniać się zarzutami, opartymi na swych stosunkach

osobistych z wystawcą lub z posiadaczami poprzednimi, chyba że posiadacz,

nabywając weksel, działał świadomie na szkodę dłużnika. Skarżąca w ramach

podnoszonych przez nią zagadnień prawnych kwestionuje zobowiązanie wekslowe

od strony konstytucyjnoprawnej, nieważności czynności prawnej z art. 58 k.c., a

także od strony dowodowej. Z kolei oczywiste uzasadnienie skargi związała z

naruszeniem zasad rzetelnego procesu.

Treść uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania

nie przekonuje ani o występowaniu istotnych zagadnień prawnych, ani o oczywistej

zasadności skargi. Okoliczności wskazane przez skarżącą nie usprawiedliwiają

takiej oceny. Jest wręcz przeciwnie. Należy zwrócić uwagę na to, że w toku

postępowania skarżąca nie wykazała warunku podniesienia zarzutów wekslowych,

o którym mowa w art. 17 Prawa wekslowego, tj. tego, iż posiadacz, nabywając

weksel, działał świadomie na szkodę dłużnika. Jak to zasadnie ujął Sąd drugiej

instancji, skarżąca nie wykazała celowego działania i złej wiary powoda. Czyni to

wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania bezzasadnym. Ustawodawca wyraźnie

zastrzegł w art. 39813 § 2 k.p.c., że w postępowaniu kasacyjnym nie jest

dopuszczalne powołanie nowych faktów i dowodów, a Sąd Najwyższy jest

związany ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego

orzeczenia; ponadto podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące

ustalenia faktów lub oceny dowodów (art. 3983 § 3 k.p.c.), zaś wobec tego, że Sąd

Najwyższy nie jest więc sądem faktu, przyczyny przyjęcia skargi kasacyjnej do

rozpoznania muszą być osadzone na okolicznościach faktycznych ustalonych przez

Sąd drugiej instancji.

Mając powyższe na uwadze, nie można przyjąć, że powołane przez

skarżącą przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania zostały w sposób

właściwy wykazane.

I CSK 2228/24

4

Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji (art. 3989 § 2 k.p.c.).

Grzegorz Misiurek

(M.M.)

[SOP]