Zatrzymanie w szpitalu psychiatrycznym bez zgody. SN nie przyjął skargi

Uczestnik E. D. wniósł skargę kasacyjną od postanowienia Sądu

Okręgowego we Wrocławiu z 16 kwietnia 2025 r. Wniosek o jej przyjęcie do

rozpoznania uzasadnił oczywistą zasadnością skargi kasacyjnej.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

I CSK 2417/25

2

Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do

rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność

postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

Jak zaznaczono, skarżący oparł wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do

rozpoznania tylko na jednej spośród wymienionych przesłanek, tj. czwartej z nich.

Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem judykatury, odwołanie się do przesłanki

oczywistej zasadności skargi kasacyjnej wymaga przedstawienia, w czym wyraża

się „oczywista zasadność” skargi oraz argumentacji wykazującej, że istotnie

skarga jest oczywiście uzasadniona. Chodzi tu o wykazanie kwalifikowanej postaci

naruszenia prawa materialnego lub procesowego, polegającej na jego oczywistości

widocznej prima facie i ocenianej przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy

prawniczej (m.in. postanowienie SN z 23 listopada 2011 r., III PK 44/11). Celem

sformułowania powyższej przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie

jest wykazanie jedynie oczywistego naruszenie konkretnego przepisu prawa

materialnego lub procesowego, lecz sytuacji, w której naruszenie to spowodowało

wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia (postanowienie SN z 6 listopada

2012 r., III SK 16/12).

W ocenie skarżącego na gruncie przedmiotowej sprawy istnieje okoliczność

wskazująca na wątpliwości, czy treść art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 19 sierpnia

1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (t.j.: Dz.U. z 2024 r. poz. 917, dalej jako

„uozp”), aktywuje się w momencie jedynie, gdy osoba zachowuje się agresywnie

i niestabilnie i czy takie zachowanie powoduje automatycznie uznanie, że osoba ta

cierpi na zaburzenia psychiczne. […]

Treść uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania

nie przekonuje o jej oczywistej zasadności. Sąd Najwyższy nie dopatrzył się

rażącego naruszenia powołanych przepisów widocznego prima facie. Brak jest

jakichkolwiek podstaw, aby twierdzić, że w niniejszej sprawie doszło do

oczywistego naruszenia prawa.

[…]

I CSK 2417/25

3

Sąd II instancji podzielił ustalenia faktyczne i prawne Sądu I instancji,

podkreślając przy tym, że okoliczności niniejszej sprawy pozwalały uznać, iż

wyczerpane zostały przesłanki stanowiące o zasadności przyjęcia do szpitala

psychiatrycznego uczestnika postępowania bez jego zgody. Towarzyszące

uczestnikowi zachowania, wymagały i w pełni uzasadniały pozostawienie go

w szpitalu psychiatrycznym. Przy przyjęciu uczestnika zostały zachowane wszelkie

procedury, a czynności podjęte w sprawie Sąd II instancji uznał za prawidłowe.

Mając powyższe na uwadze, brak jest jakichkolwiek podstaw, aby twierdzić,

że w niniejszej sprawie doszło do oczywistego naruszenia prawa. Z pewnością

w okolicznościach sprawy nie można mówić o naruszeniu prawa, które byłoby

oczywiste – tak pod względem stopnia czy charakteru tego naruszenia, jak

i samego jego ustalenia, w tym w zakresie jego skutku w postaci zaskarżonego

postanowienia.

Tym samym nie można przyjąć, że przesłanka przyjęcia skargi kasacyjnej do

rozpoznania została wykazana w sposób właściwy.

Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji (art. 3989 § 2 k.p.c.).

(M.K.)

[r.g.]