Wtorek Wydanie nr 31

Sygnatura akt
I CSK 2935/25
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Cywilna Wydział I
Rodzaj
Postanowienie
Data orzeczenia
27 lutego 2026 r.
Rozstrzygnięcie
Zasądzono
Zasądzono
2700 zł
W serwisie od

Zestawienie z tego dnia
Kategorie
Sąd Najwyższy
Sąd Najwyższy
© autorzy OpenStreetMap

Sąd Najwyższy

SN nie przyjął skargi banku o kredyt indeksowany. Zapłaci klientom 2700 zł

Przejdź do orzeczenia, 16 min czytania

Spór

Klienci banku domagali się ustalenia i zapłaty w sporze o umowę kredytu indeksowanego kursem waluty obcej. Bank zaskarżył wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z 29 maja 2025 r. skargą kasacyjną.

Ustalenia sądu

Bank twierdził, że powód zawarł umowę jako przedsiębiorca, bo wpisał w CEIDG adres nieruchomości kupionej za kredyt i osiągał zyski z wynajmu. Sąd Najwyższy ustalił, że z wiążących go ustaleń faktycznych nie wynika prowadzenie przez powoda działalności w zakresie wynajmu nieruchomości.

Rozstrzygnięcie

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od banku na rzecz powodów 2700 zł kosztów postępowania kasacyjnego wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie.

Dlaczego

Sąd uznał, że nieważności postępowania nie wykazano, a zagadnienia prawne były już wyjaśnione w orzecznictwie, w tym w uchwale III CZP 25/22. Zarzuty banku nie wykazały oczywistej zasadności skargi.

Dla firm

Wpis działalności gospodarczej pod adresem nieruchomości sfinansowanej kredytem nie przesądza sam przez się o tym, że kredytobiorca nie jest konsumentem.

Więcej o sprawie

Bank wskazywał, że powód wpisał w CEIDG adres nieruchomości kupionej za kredyt i czerpał z niej dochody z wynajmu, co miało przemawiać za jego statusem przedsiębiorcy.

Zarejestrowanie pod adresem nieruchomości, na której zakup zaciągnięty został kredyt, działalności gospodarczej miało charakter następczy i nie ma znaczenia dla uznania powoda za konsumenta

Z uzasadnienia, Sąd Najwyższy
Rozstrzygnięcie
Zasądzono
Zasądzono
2700 zł
Sąd
Sąd Najwyższy, Izba Cywilna Wydział I
Sygnatura
I CSK 2935/25

Treść orzeczenia około 16 minut czytania

I CSK 2935/25

POSTANOWIENIE

27 lutego 2026 r.

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:

SSN Kamil Zaradkiewicz

na posiedzeniu niejawnym 27 lutego 2026 r. w Warszawie

w sprawie z powództwa A.R. i A.R.1

przeciwko Bankowi S.A. w W.

o ustalenie i zapłatę,

na skutek skargi kasacyjnej Banku S.A. w W.

od wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi

z 29 maja 2025 r., I ACa 2703/23,

1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,

2) zasądza od Banku S.A. w W. na rzecz A.R. i A.R.1 2700 zł

tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego wraz z

odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w

spełnieniu świadczenia pieniężnego za czas po upływie tygodnia

od dnia doręczenia orzeczenia pozwanej do dnia zapłaty.

[M.O.]

Uzasadnienie

Wyrokiem z 29 maja 2025 r. Sąd Apelacyjny w Łodzi w sprawie z powództwa

A.R. i A.R.1 przeciwko Bankowi S.A. w W. o ustalenie i zapłatę, na skutek apelacji

pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim z 30 marca

2023 r., oddalił apelację (pkt 1) oraz rozstrzygnął o kosztach zastępstwa

procesowego w postępowaniu apelacyjnym (pkt 2).

I CSK 2935/25

2

Pozwana wniosła od wyroku Sądu drugiej instancji skargę kasacyjną,

zaskarżając to orzeczenie w całości oraz wnosząc o uchylenie zaskarżonego

wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi

Apelacyjnemu w Łodzi, formułując jednocześnie wnioski ewentualne szczegółowo

opisane w skardze kasacyjnej. Ponadto, pozwana wniosła o zasądzenie od

powodów na swoją rzecz kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów

zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Uzasadniając wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania

pozwana wskazała w pierwszej kolejności na nieważność postępowania, z uwagi

na to, że Sąd drugiej instancji miał nie rozpoznać istoty sprawy uznając, że w

konsekwencji wyroku Sądu pierwszej instancji pomiędzy stronami sporu wiążąca

pozostaje umowa z 10 lipca 2007 r., jako umowa kredytu zlotowego

oprocentowanego stawką WIBOR, podczas gdy Sąd pierwszej instancji uznał

również pierwotnie obowiązującą pomiędzy stronami umowę kredytu złotowego za

nieważną, a w konsekwencji Sąd odwoławczy, wobec nierozpoznania istoty

sprawy, nie dokonał kontroli instancyjnej wyroku, co winno być uznane za

pozbawienie strony pozwanej możliwości obrony jej praw i powinno prowadzić do

nieważności postępowania na podstawie art. 379 pkt 5 k.p.c. Niezależnie od

powyższego pozwana wskazała, że wniesiona przez nią skarga kasacyjna ma być

oczywiście uzasadniona oraz że w sprawie występują istotne zagadnienia prawne,

które pozwana sformułowała w formie następujących pytań:

1) czy w przypadku uznania w wyniku kontroli incydentalnej niedozwolonego

(nieuczciwego) charakteru całego mechanizmu indeksacji i konieczności

wyeliminowania wprowadzonych aneksem przewalutowującym postanowień

indeksacyjnych dotyczących zasad spłaty kredytu, kierując się zasadą utrzymania

umowy w mocy oraz mając na uwadze postulat przywrócenia sytuacji prawnej

i faktycznej konsumenta, w jakiej znajdowałby się on w przypadku braku

nieuczciwych warunków umownych, prawidłowe jest odwołanie się, jako do

podstawy dla określenia oprocentowania zobowiązań kredytowych wyrażonych

w walucie polskiej, do stawki referencyjnej WIBOR (co miało miejsce przed

wejściem w życie aneksu przewalutowującego) skoro w umowie wiążącej strony

stawka ta występuje i jest ona definiowana jako odnosząca się do kredytów

I CSK 2935/25

3

nieindeksowanych, wyrażonych w walucie polskiej oraz powrót do stosunku

obligacyjnego, jaki został ukształtowany na mocy pierwotnej umowy kredytu

złotowego?;

2) czy wobec umożliwienia kredytobiorcom posiadającym kredyty

denominowane lub indeksowane do waluty innej niż waluta polska dokonywania

spłaty rat kapitałowo-odsetkowych oraz dokonania przedterminowej spłaty pełnej

lub częściowej kwoty kredytu bezpośrednio w tej walucie na podstawie art. 69 ust. 3

ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe (tekst jedn.: Dz.U. z 2026 r.,

poz. 38, dalej: „pr. bank.”), wziąwszy pod uwagę aksjomat racjonalności krajowego

ustawodawcy, uzasadnione jest przyjęcie, że kredyty denominowane lub

indeksowane do waluty innej niż waluta polska są kredytami udzielonymi w złotych

polskich, skoro dokonanie przez kredytobiorcę spłaty raty kapitałowo-odsetkowej

albo dokonanie przedterminowej spłaty pełnej lub częściowej kwoty kredytu

bezpośrednio w walucie, do której denominowany lub indeksowany jest kredyt,

prowadzi do skutecznego spełnienia świadczenia wynikającego ze stosunku

zobowiązaniowego w postaci umowy kredytu oraz zaspokojenia wierzyciela w

osobie kredytodawcy, bez konieczności dokonywania jakichkolwiek przeliczeń bądź

innych operacji walutowych wpłacanych przez kredytobiorcę środków w walucie

innej, niż waluta krajowa?;

3) czy w przypadku uznania w wyniku kontroli incydentalnej obecnych

w umowie o kredyt indeksowany kursem waluty obcej klauzul spreadowych

nieokreślających głównego przedmiotu umowy, za niedozwolone (nieuczciwe)

warunki umowne, prawidłowym jest przyjęcie nieważności całej umowy, skoro

klauzule ryzyka walutowego, określające - zgodnie z jednolitym orzecznictwem

Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej - główny przedmiot tej umowy, nie

stanowią niedozwolonych (nieuczciwych) warunków umownych?;

4) czy w przypadku uznania klauzul waloryzacyjnych za abuzywne, co

prowadzi do nieważności umowy kredytu hipotecznego w całości, kredytobiorcy

służy roszczenie pieniężne oparte na tej podstawie, że obu stronom przysługują

odrębne, niezależne roszczenia o zwrot świadczeń wzajemnie spełnionych

w wykonaniu umowy o kredyt hipoteczny, czy też po unieważnieniu umowy

I CSK 2935/25

4

bezpodstawnie wzbogacona jest tylko jedna strona - ta, która spełniła łącznie

świadczenia niższe od sumy świadczeń spełnionych na jej rzecz przez drugą

stronę? To zagadnienie prawne skarżąca powiązała z potrzebą wykładni przepisów

prawnych budzących poważne wątpliwości i wywołujących rozbieżności

w orzecznictwie sądów krajowych z orzecznictwem europejskim, w tym zwłaszcza

z wyrokiem TSUE z 19 czerwca 2025 roku, C-396/24 (ECLI:EU:C:2025:460), a to

przepisów art. 410 § 1 i § 2 k.c. w związku z art. 405 k.c. w zw. z art. w zw. z art. 6

ust. 1 w zw. z art. 7 ust. 1 dyrektywy Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r.

w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich (Dz. Urz. UE z

1993 r., L 95, s. 29; dalej jako „dyrektywa 93/13").

Pozwana powołała się również na potrzebę wykładni przepisów mających

budzić poważne wątpliwości lub wywoływać rozbieżności w orzecznictwie sądów,

tj.: art. 4 ust. 2 dyrektywy 93/13 oraz art. 3851 i art. 3852 k.c., sprowadzającej się do

odpowiedzi na pytania: (i) w jaki sposób winny zostać sformułowane postanowienia

wprowadzające do umowy ryzyko walutowe, by można je było uznać za wyrażone

w sposób jasny i przejrzysty (jednoznaczny - w rozumieniu art. 3851 k.c.) oraz (ii)

jakie informacje o zagrożeniach (ryzykach) związanych z zawarciem kredytu

indeksację kredytu kursem waluty obcej winny zostać przekazane konsumentowi

przed zawarciem umowy, mając na uwadze brak możliwości skutecznego

przewidywania przyszłych kursów walut, treść przepisów obowiązujących w chwili

zawierania umowy oraz ówczesne orzecznictwo.

Powodowie złożyli odpowiedzi na skargę kasacyjną pozwanej, w których

wnieśli o odrzucenie skargi, ewentualnie o odmowę przyjęcia skargi do

rozpoznania, ewentualnie o jej oddalenie oraz o zasądzenie od pozwanej na swoją

rzecz kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna wniesiona przez pozwaną nie kwalifikowała się do

przyjęcia celem jej merytorycznego rozpoznania.

Pozwana nie zdołała wykazać zaistnienia przyczyny kasacyjnej w postaci

nieważności postępowania.

I CSK 2935/25

5

W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd drugiej instancji stwierdził, iż Sąd

Okręgowy uznał nieważność aneksu z dnia 27 listopada 2007 r. do umowy […]

wraz z tekstem jednolitym tej umowy. Wobec tego, w ocenie Sądu II instancji, nie

wymaga pogłębionej analizy okoliczność, iż powyższe przywraca moc wiążącą

pierwotnemu brzmieniu umowy, a zatem umowa z dnia 10 lipca 2007 r. pozostaje

dla stron wiążąca jako umowa kredytu Złotowego oprocentowanego stawką

WIBOR. Jednocześnie w innej części uzasadnienia Sąd odwoławczy wskazał, iż w

jego ocenie, po wyeliminowaniu abuzywnych postanowień odnoszących się

mechanizmu waloryzacji, niemożliwe jest ustalenie wysokości wzajemnych

świadczeń stron na co zasadnie wskazuje uzasadnienie zaskarżonego wyroku. Nie

ulega wątpliwości, że jeżeli eliminacja niedozwolonego postanowienia umownego

doprowadzi do takiej deformacji regulacji umownej, że na podstawie pozostałej jej

treści nie da się odtworzyć treści praw i obowiązków stron, to nie można przyjąć, iż

strony pozostają związane pozostałą częścią umowy. Ten ostatni wniosek wynika

wyraźnie z art. 6 ust. 1 dyrektywy 93/13, który przewiduje, że „...nieuczciwe warunki

w umowach zawieranych przez sprzedawców lub dostawców z konsumentami nie

będą wiążące dla konsumenta, a umowa w pozostałej części będzie nadal

obowiązywała strony, jeżeli jest to możliwe po wyłączeniu z niej nieuczciwych

warunków”.

Niedozwolone postanowienie umowne (art. 3851 § 1 k.c.) jest od początku, ż

mocy samego prawa, dotknięte bezskutecznością na korzyść konsumenta, który

może udzielić następczo świadomej i wolnej zgody na to postanowienie i w ten

sposób przywrócić mu skuteczność z mocą wsteczną (uchwała składu siedmiu

Sądu Najwyższego z 7 maja 2021 r., III CZP 6/21). Kredytobiorca nie udzielił

następczo, świadomej zgody na abuzywne postanowienia umowne dotyczące

sposobu waloryzacji, a tym stanowiskiem Sąd jest związany.

Z uzasadnienia wyroku Sądu ad quem wynika, że orzeczenie Sądu pierwszej

instancji zostało uznane za prawidłowe i żaden z zarzutów nie został uznany za

zasadny. Pozwana nie została zatem pozbawiona możności obrony swych praw.

Brak możności obrony swoich praw jako przesłanka nieważności postępowania

musi być interpretowana ściśle. Hipoteza art. 379 pkt 5 k.p.c. zostaje wypełniona,

gdy z powodu uchybień procesowych sądu strona nie mogła brać i faktycznie nie

I CSK 2935/25

6

brała udziału w postępowaniu lub jego istotnej części, zaś skutki tych wadliwości

nie mogły być usunięte na następnych posiedzeniach przed wydaniem wyroku w

danej instancji (zob. np. postanowienia SN z 31 stycznia 2025 r., I CSK 4436/23; z

10 grudnia 2024 r., III CZ 136/24; z 28 listopada 2024 r., I CSK 3539/23; z 19

listopada 2024 r., I UZ 11/24; z14 listopada 2024 III CZ 238/24 oraz z 20 września

2024 r., I CSK 1980/24). W niniejszej sprawie taka sytuacja nie wystąpiła.

Jako drugą przyczynę kasacyjną pozwana wskazała oczywistą zasadność

wniesionej przez siebie skargi.

Na tle tej przesłanki w orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że nie

każde naruszenie prawa, nawet oczywiste, przesądza o zasadności skargi

kasacyjnej (zob. w szczególności postanowienia SN: z 15 lutego 2007 r., V CSK

485/06; z 3 marca 2020 r., V CSK 75/19). Sam zarzut naruszenia, nawet

oczywistego, określonego przepisu prawa nie prowadzi wprost do oceny, że skarga

kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, bowiem mimo takiego naruszenia prawa,

orzeczenie może być prawidłowe (postanowienia SN: z 10 stycznia 2003 r. V CZ

187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49; z 6 listopada 2020 r., III CSK 110/20).

Przesłanka „oczywistej zasadności skargi kasacyjnej" nie odpowiada bowiem w

pełni przesłance „oczywistego naruszenia prawa" przez wydanie zaskarżonego

orzeczenia (postanowienie SN z 20 lutego 2008 r., V CSK 512/07).

O oczywistej zasadności skargi można mówić jedynie w przypadku

stwierdzenia szczególnych, kwalifikowanych, wręcz rażących przypadków

naruszenia prawa przez sąd drugiej instancji, bez wnikliwego wgłębiania się

w merytoryczną analizę trafności orzeczenia (postanowienia SN: z 10 stycznia

2003 r. V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49; z 7 października 2010 r., I CSK

189/10; z 28 lipca 2011 r., I CSK 77/11), które powodują, że zaskarżone orzeczenie

jest wadliwe.

W ocenie pozwanej Sąd odwoławczy błędnie uznał, że powód zawarł sporną

umowę kredytu jako konsument podczas gdy, w ocenie pozwanej zawarł ją jako

przedsiębiorca. Skarżąca podniosła, że powód wskazał w CEIDG adres

nieruchomości nabytej za środki pochodzące z kredytu jako adres wykonywania

działalności a ponadto powód miał osiągać zyski z wynajmu tej nieruchomości.

I CSK 2935/25

7

Argumenty przedstawione przez pozwaną nie pozwalają uznać, że

wniesiona przez pozwaną skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

Zarejestrowanie pod adresem nieruchomości, na której zakup zaciągnięty został

kredyt, działalności gospodarczej miało charakter następczy i nie ma znaczenia dla

uznania powoda za konsumenta (zob. wyroki SN z 27 maja 2022 r., II CSKP

314/22, OSNC-ZD 2022, nr 4, poz. 50, i z 14 czerwca 2023 r., II CSKP 254/22, oraz

postanowienie SN z 20 grudnia 2023 r., I CSK 2646/23). Ponadto, do przyjęcia

niekonsumenckiego charakteru zawartej umowy nie wystarczy pobieranie

dochodów z jej przedmiotu. Podstawowym kryterium jest bowiem występowanie

bezpośredniego związku z działalnością gospodarczą lub zawodową

wynajmującego lokal (zob. np. wyrok SN z 14 czerwca 2023 r., II CSKP 254/22). Z

wiążących Sąd Najwyższy ustaleń faktycznych stanowiących podstawę

zaskarżonego wyroku nie wynika, aby powód prowadził działalność gospodarczą w

zakresie wynajmu nieruchomości.

Odnosząc się z kolei do zagadnień prawnych sformułowanych przez

pozwaną oraz wskazanych przez nią przepisów mających budzić wątpliwości i

wywoływać rozbieżności w orzecznictwie, kwestie podniesione przez skarżącą w

ramach uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania były już

przedmiotem wielu wypowiedzi Sądu Najwyższego.

Zgodnie z uchwałą pełnego składu Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z 25

kwietnia 2024 r., III CZP 25/22, która z chwilą jej podjęcia uzyskała moc zasady

prawnej w świetle art. 87 § 1 zd. 1 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie

Najwyższym (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r., poz. 622):

1. w razie uznania, że postanowienie umowy kredytu indeksowanego lub

denominowanego odnoszące się do sposobu określania kursu waluty obcej

stanowi niedozwolone postanowienie umowne i nie jest wiążące,

w obowiązującym stanie prawnym nie można przyjąć, że miejsce tego

postanowienia zajmuje inny sposób określenia kursu waluty obcej

wynikający z przepisów prawa lub zwyczajów.

I CSK 2935/25

8

2. w razie niemożliwości ustalenia wiążącego strony kursu waluty obcej

w umowie kredytu indeksowanego lub denominowanego umowa nie wiąże

także w pozostałym zakresie.

3. jeżeli w wykonaniu umowy kredytu, która nie wiąże z powodu

niedozwolonego charakteru jej postanowień, bank wypłacił kredytobiorcy

całość lub część kwoty kredytu, a kredytobiorca dokonywał spłat kredytu,

powstają samodzielne roszczenia o zwrot nienależnego świadczenia na

rzecz każdej ze stron.

4. jeżeli umowa kredytu nie wiąże z powodu niedozwolonego charakteru jej

postanowień, bieg przedawnienia roszczenia banku o zwrot kwot

wypłaconych z tytułu kredytu rozpoczyna się co do zasady od dnia

następującego po dniu, w którym kredytobiorca zakwestionował względem

banku związanie postanowieniami umowy.

5. jeżeli umowa kredytu nie wiąże z powodu niedozwolonego charakteru jej

postanowień, nie ma podstawy prawnej do żądania przez którąkolwiek ze

stron odsetek lub innego wynagrodzenia z tytułu korzystania z jej środków

pieniężnych w okresie od spełnienia nienależnego świadczenia do chwili

popadnięcia w opóźnienie co do zwrotu tego świadczenia.

Ponadto: co do kwestii, czy umowy kredytu denominowanego lub

indeksowanego do waluty innej niż waluta polska są kredytami udzielonymi w

złotych polskich, Sąd Najwyższy wypowiedział się m.in. w wyroku z 27 kwietnia

2023 r., II CSKP 1027/22; co do możliwości stosowania wskaźnika WIBOR do

umowy kredytu indeksowanego po wyeliminowaniu z niej niedozwolonych

postanowień dotyczących indeksacji Sąd Najwyższy wypowiedział się już m.in. w

wyrokach: z 8 listopada 2022 r., II CSKP 1153/22; z 29 listopada 2023 r., II CSKP

1753/22; co do kwestii powiązania tzw. klauzuli kursowej i tzw. klauzuli ryzyka

walutowego Sąd Najwyższy wypowiedział się m.in. w wyrokach: z 10 maja 2022 r.,

II CSKP 285/22; z 13 maja 2022 r., II CSKP 293/22; z 29 listopada 2023 r., II CSKP

1460/22.

Znaczenie przywołanego przez skarżącą wyroku TSUE z 19 czerwca 2025

r., C-396/24, dla rozpoznawanych przez Sąd Najwyższy spraw, w których strony

I CSK 2935/25

9

umowy kredytu uznanej za nieważną dochodzą wzajemnych rozliczeń, zostało

przedstawione w wyroku SN z 5 września 2025 r., II CSKP 550/24. Wydanie

wskazanego wyroku przez TSUE nie doprowadziło do ustania związania Sądu

Najwyższego przyjętą wcześniej zasadą prawną. Nie wyklucza to jednak, w

związku z tym wyrokiem, dokonania oceny zasadności wystąpienia we właściwym

trybie (art. 88 § 1 i 2 u.SN.) do odpowiedniego składu Sądu Najwyższego celem

rozważenia ewentualnego odstąpienia od zasady prawnej przyjętej w punkcie

trzecim uchwały z 25 kwietnia 2024 r., III CZP 25/22.

W składzie wydającym wyrok z 5 września 2025 r., II CSKP 550/24, potrzeba

rozważenia zasadności odstąpienia od przyjętej zasady prawnej nie zaistniała, gdyż

zastosowanie w niej teorii dwóch kondykcji nie stoi w sprzeczności z art. 7 ust. 1

dyrektywy 93/13 przy uwzględnieniu jego interpretacji przyjętej w wyroku TSUE

z 19 czerwca 2025 r., C-396/24. Motywy, którymi kierował się TSUE w wyroku

z 19 czerwca 2025 r., C-396/24, odrzucając teorię dwóch kondykcji w przypadku

dochodzenia zwrotu nienależnego świadczenia przez bank, nie zostały wprost

wyrażone, przez co ich odtworzenie, a w konsekwencji odniesienie się do nich

nasuwa pewne trudności. Trybunał cytuje jednak stanowisko zajęte we

wcześniejszym orzeczeniu (wyrok z 25 listopada 2020 r., C-269/19, Banca B),

zgodnie z którym w razie stwierdzenia nieuczciwego charakteru umowy sąd

powinien upewnić się, że orzeczenie zniechęci przedsiębiorcę do wprowadzania

nieuczciwych warunków w umowach oferowanych konsumentom (pkt 38 wyroku

z 19 czerwca 2025 r., C 396/24), a jeżeli umowa nie może obowiązywać po

usunięciu z niej nieuczciwych warunków, sąd powinien podjąć niezbędne środki dla

ochrony konsumenta przed szczególnie szkodliwymi konsekwencjami (pkt 39

wymienionego wyroku). Z przytoczenia tych motywów należy wnosić, że w ocenie

TSUE w razie dochodzenia przez bank roszczenia o zwrot nienależnego

świadczenia jedynie zastosowanie teorii salda będzie dla niego wystarczająco

dolegliwe, by wywrzeć skutek prewencyjny, i jedynie to rozwiązanie należycie

uchroni konsumenta przed niekorzystnymi konsekwencjami „upadku” umowy.

Zastosowanie aksjologii leżącej u podstaw wyroku TSUE z 19 czerwca 2025 r., C-

396/24, do stanu faktycznego, w którym roszczenie o zwrot świadczenia

dochodzone jest przez konsumenta, prowadzi do wniosku, że przyjęcie teorii dwóch

I CSK 2935/25

10

kondykcji jest rozwiązaniem zgodnym z celem ochronnym prawa konsumenckiego,

gdyż wywiera pożądany skutek prewencyjny i lepiej zabezpiecza interesy

konsumenta.

W wyroku z 19 czerwca 2025 r., C-396/24, TSUE dokonywał interpretacji art.

7 ust. 1 dyrektywy 93/13, zgodnie z którym państwa członkowskie Unii Europejskiej

są zobowiązane zapewnić stosowne i skuteczne środki mające na celu

zapobieganie dalszemu stosowaniu nieuczciwych warunków w umowach

zawieranych przez sprzedawców lub dostawców [przedsiębiorców]

z konsumentami. Nie sposób uznać, że zastosowanie teorii dwóch kondykcji

mogłoby w jakikolwiek sposób pozostawać w sprzeczności z realizacją tego celu.

Teoria ta niewątpliwie ułatwia konsumentowi realizację jego własnego roszczenia.

Jego wysokość jest wówczas wyrażona prostą sumą spełnionych świadczeń, co

pozwala uniknąć konieczności dokonywania rozliczenia, które może okazać się

skomplikowane. Konsument dysponuje przy tym większą liczbą opcji realizacji

swoich praw. Może dochodzić zwrotu całego spełnionego świadczenia i może

również podjąć decyzję o potrąceniu roszczenia o jego zwrot z roszczeniem banku,

jeżeli uzna tę opcje za korzystniejszą dla siebie.

Z kolei w celu zrealizowania przez bank obowiązków informacyjnych co do

ryzyka walutowego i kursowego, które wiąże się dla konsumenta z zawarciem

umów kredytowych indeksowanych do waluty obcej (denominowanych w walucie

obcej) nie jest wystarczające stwierdzenie w umowie, że ryzyko związane ze

zmianą kursu waluty ponosi kredytobiorca oraz odebranie od niego oświadczenia,

zawartego we wniosku o udzielenie kredytu, o standardowej treści, iż został

poinformowany o ponoszeniu ryzyka wynikającego ze zmiany kursu waluty oraz

przyjął do wiadomości i akceptuje to ryzyko. Istnieje obowiązek ostrzegawczy

instytucji finansowej, która oferując kredyt powiązany z walutą obcą kredytobiorcy,

niejednokrotnie takiemu, który nie ma zdolności kredytowej do zaciągnięcia kredytu

złotowego, powinna dołożyć szczególnej staranności w zakresie wyraźnego

wyjaśnienia zagrożeń wiążących się z takim produktem finansowym. Zachowanie

informacyjne banku powinno polegać na poinformowaniu klienta o zakresie ryzyka

kursowego w sposób jednoznaczny i zrozumiale unaoczniający konsumentowi,

który z reguły posiada elementarną znajomość rynku finansowego, że zaciągnięcie

I CSK 2935/25

11

tego rodzaju kredytu jest bardzo ryzykowne, a efektem może być obowiązek zwrotu

kwoty wielokrotnie wyższej od pożyczonej mimo dokonywania regularnych spłat

(zob. wyrok TSUE z 14 marca 2019 r., C-118/17, pkt 35; wyrok SN z 27 listopada

2019 r., II CSK 483/18, OSP 2021, nr 2, poz. 7). Nie istnieje potrzeba wykładni

przepisów prawa, podobnie jak nie występuje w sprawie istotne zagadnienie

prawne, jeżeli Sąd Najwyższy co do podnoszonych kwestii wyraził już swój pogląd

we wcześniejszym orzecznictwie, a nie zachodzą okoliczności uzasadniające

zmianę przyjętego stanowiska (zob. m.in. postanowienie SN z 30 listopada 2023 r.,

I CSK 6472/22). Kwestia zakresu obowiązków informacyjnych banków

zawierających umowy kredytu indeksowanego/denominowanego kursem waluty

obcej była już przedmiotem wielu wypowiedzi Sądu Najwyższego.

Z przytoczonych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do

rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). O kosztach postępowania kasacyjnego

orzeczono na podstawie art. 98 § 1, § 11 i 3 w zw. z art. 108 § 1, art. 391 § 1 i art.

39821 k.p.c. w zw. z § 2 pkt 6 i § 10 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 20 rozporządzenia

Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za

czynności adwokackie (tekst jedn.: Dz.U. z 2023 r., poz. 1964). Sąd Najwyższy

zasądził na rzecz powodów koszty w wysokości jednokrotności stawki minimalnej

mając na uwadze, że na etapie postępowania przed sądami powszechnymi

powodowie mieli jednego pełnomocnika, zaś powódka swojego pełnomocnika

ustanowiła dopiero na etapie postępowania kasacyjnego, przy czym obie

odpowiedzi na skargę mają w istocie taką samą treść.

Kamil Zaradkiewicz

[M.O.]

[SOP]

Pełny tekst i metryka orzeczenia: Sąd Najwyższy, repozytorium2.sn.pl. Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.