Piątek Wydanie nr 41

Sygnatura akt
I CSK 3130/23
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Cywilna Wydział I
Rodzaj
Postanowienie
Data orzeczenia
18 listopada 2025 r.
Rozstrzygnięcie
Zasądzono
W serwisie od

Zestawienie z tego dnia
Kategorie
Sąd Najwyższy
Sąd Najwyższy
© autorzy OpenStreetMap

Sąd Najwyższy

Spółka akcyjna nie przeprowadzi kasacji w sporze o zapłatę z K. S. o kredyt indeksowany

Przejdź do orzeczenia, 16 min czytania

Spór

K. S. dochodziła od spółki akcyjnej zapłaty w sprawie dotyczącej umowy kredytu indeksowanego do waluty obcej. Spółka wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 28 lutego 2023 r.

Ustalenia sądu

Skarżąca spółka powoływała się na istotne zagadnienia prawne dotyczące abuzywności klauzul indeksacyjnych oraz na nieważność postępowania z powodu składu sądu drugiej instancji. Są to twierdzenia skarżącej, które SN ocenił jako niewykazujące przesłanek przyjęcia skargi.

Rozstrzygnięcie

SN odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od spółki na rzecz K. S. 5400 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od upływu tygodnia od doręczenia odpisu postanowienia.

Dlaczego

Według SN wniosek nie wykazał przesłanek przyjęcia skargi, a zagadnienia dotyczące klauzul indeksacyjnych zostały już wyjaśnione w orzecznictwie TSUE i SN. Zarzut nieważności postępowania nie mógł się udać, bo wyrok z 28 lutego 2023 r. zapadł przed datą uchwały z 26 kwietnia 2023 r.

Dla firm

Wyrok sądu drugiej instancji wydany w składzie jednego sędziego na podstawie przepisów covidowych przed 27 kwietnia 2023 r. nie może sam przez się stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności postępowania.

Więcej o sprawie

Skarżąca spółka zarzucała, że wyrok w II instancji wydał jeden sędzia na podstawie przepisów covidowych, co miało według niej powodować nieważność postępowania. SN uznał, że wyrok z 28 lutego 2023 r. jest objęty uchwałą z 26 kwietnia 2023 r.

Wobec okoliczności, że zaskarżony wyrok został wydany 28 lutego 2023 r., nie zachodzi wskazana przez skarżącego nieważność postępowania.

Z uzasadnienia, Sąd Najwyższy
Rozstrzygnięcie
Zasądzono
Sąd
Sąd Najwyższy, Izba Cywilna Wydział I
Sygnatura
I CSK 3130/23

Treść orzeczenia około 16 minut czytania

I CSK 3130/23

POSTANOWIENIE

18 listopada 2025 r.

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:

SSN Marcin Trzebiatowski

na posiedzeniu niejawnym 18 listopada 2025 r. w Warszawie

w sprawie z powództwa K. S.

przeciwko […] spółce akcyjnej w W.

o zapłatę,

na skutek skargi kasacyjnej […] spółki akcyjnej w W.

od wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach

z 28 lutego 2023 r., I ACa 253/22,

1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;

2. zasądza od […] S.A. w W. na rzecz K. S. 5.400 (pięć tysięcy

czterysta) zł z odsetkami w wysokości odsetek

ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia

pieniężnego za czas po upływie tygodnia od doręczenia

powodowi odpisu niniejszego postanowienia tytułem

kosztów postępowania kasacyjnego.

(M.K.)

Uzasadnienie

I CSK 3130/23

2

Pozwany […] S.A. w W. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu

Apelacyjnego w Katowicach z 28 lutego 2023 r. Wniosek o jej przyjęcie do

rozpoznania uzasadnił występowaniem istotnego zagadnienia prawnego, potrzebą

wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących

rozbieżności w orzecznictwie sądów oraz nieważnością postępowania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do

rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność

postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

Jak zaznaczono wyżej, skarżący oparł wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej

do rozpoznania na kilku spośród wymienionych przesłanek, tj. pierwszej, drugiej

i trzeciej z nich.

Przez istotne zagadnienie prawne, o którym mowa w art. 3989 § 1 pkt 1

k.p.c., należy rozumieć problem o charakterze prawnym, powstały na tle

konkretnego przepisu prawa, mający charakter rzeczywisty w tym znaczeniu, że

jego rozwiązanie stwarza realne i poważne trudności. Problem ten musi mieć

charakter uniwersalny, co oznacza, że jego rozwiązanie powinno służyć

rozstrzyganiu innych, podobnych spraw. Chodzi przy tym o problem, którego

wyjaśnienie jest konieczne dla rozstrzygnięcia danej sprawy, a więc problem

pozostający w związku z podstawami skargi oraz z wiążącym Sąd Najwyższy,

a ustalonym przez sąd drugiej instancji, stanem faktycznym sprawy (art. 39813 § 2

k.p.c.), jak też w związku z podstawą prawną zaskarżonego wyroku (postanowienia

SN: z 21 maja 2013 r., IV CSK 53/13 oraz z 3 lutego 2012 r. I UK 271/11).

Konieczne jest przy tym przytoczenie argumentów prawnych, które prowadzą do

rozbieżnych ocen. Skarżący powinien nie tylko wskazać przepis prawa

(materialnego lub procesowego), którego dotyczy zagadnienie, lecz także

przedstawić pogłębioną argumentację prawną w celu wykazania, że zagadnienie

jest istotne, a jego rozstrzygnięcie ma znaczenie dla merytorycznego

I CSK 3130/23

3

rozstrzygnięcia w jego sprawie (m.in. postanowienia SN: z 23 sierpnia 2007 r., I UK

134/07 oraz z 9 lutego 2011 r., III SK 41/10).

Natomiast oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na

tym, że istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne

wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów wymaga

wykazania, że określony przepis prawa, mimo, iż budzi poważne wątpliwości, nie

doczekał się wykładni albo niejednolita wykładnia wywołuje wyraźnie wskazane

przez skarżącego rozbieżności w orzecznictwie w odniesieniu do identycznych lub

podobnych stanów faktycznych, które należy przytoczyć (postanowienia SN: z 13

czerwca 2008 r., III CSK 104/08; z 28 marca 2007 r., II CSK 84/07).

Przedstawioną problematykę skarżący ujął w pytaniach: „Czy dopuszczalne

jest wyeliminowanie przez strony charakteru niedozwolonego w rozumieniu art.

3851 k.c. (abuzywność) postanowień umowy kredytu dotyczących indeksacji

(waloryzacji4) do kursu waluty obcej, odsyłających do Tabeli Kursów banku-

kredytodawcy, poprzez zastąpienie lub uzupełnienie ich, wskutek zawarcia aneksu

do umowy, postanowieniami pozbawionymi abuzywnego charakteru, dającymi

możliwość korzystania przez kredytobiorcę z dowolnie wybranego kursu, poprzez

samodzielne nabywanie waluty obcej na poczet spłaty kredytu?; Czy norma

zawarta w umowie kredytu indeksowanego (waloryzowanego) do kursu waluty

obcej, zawierająca odesłanie do kursu określonego w tabeli kursowej publikowanej

przez bank, podlega kontroli z punktu widzenia przesłanek abuzywności, czy też

kontrola taka jest wyłączona na mocy art. 1 ust. 2 Dyrektywy Rady 93/13/EWG

z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach

konsumenckich (dalej jako „Dyrektywa 93/13"), z uwagi na fakt, że publikowanie

kursów walutowych przez banki oparte jest na ustawowej podstawie prawnej, tj. art.

111 ust. 1 pkt. 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (Dz.U 2020,

poz. 288, dalej jako „Prawo bankowe")?; Czy określenie niedozwolone

postanowienia umowne w rozumieniu art. 3851 § 1 i 2 k.c., dotyczy określonych

przez strony umowy norm postępowania - czy też, przeciwnie, wyodrębnione

redakcyjnie fragmenty tekstu umowy oraz czy dopuszczalne jest wyeliminowanie

z umowy całości kwestionowanych jednostek redakcyjnych w sytuacji, gdy

stwierdzono abuzywność wyłącznie w odniesieniu do części zawartych tam norm?;

I CSK 3130/23

4

Czy w przypadku, gdy proces poinformowania konsumenta o ryzykach,

wynikających z wprowadzenia do umowy kredytu klauzul przewidujących

indeksację (waloryzację) kursem waluty obcej, polegał na przedstawieniu

konsumentowi szczegółowej informacji o ryzyku kursowym związanym

z zaciągnięciem kredytu (było to stałym elementem procedury Banku), a konsument

potwierdził przekazanie informacji w zakresie ryzyka kursowego oraz

zaakceptowania zasad funkcjonowania kredytu indeksowanego składając

oświadczenie zawarte w umowie, to czy klauzule obciążające konsumenta

ryzykiem kursowym mają charakter jednoznaczny i nie stanowią postanowień

niedozwolonych w rozumieniu art. 3851 § 1 k.c.?; Czy norma, zawarta w umowie

kredytu indeksowanego (waloryzowanego) do kursu waluty obcej, regulująca

odesłanie do konkretnego źródła pochodzenia kursu walutowego (tzw. „klauzula

spreadu”), stanowi normę regulującą główne świadczenia stron w rozumieniu art.

3851 § 1 k.c. oraz czy norma ta należy do essentialia negotii umowy kredytu?; Czy

stwierdzenie przez Sąd niezwiązania konsumenta normą, zawartą w umowie

kredytu indeksowanego (waloryzowanego) do kursu waluty obcej, regulującą

odesłanie do konkretnego źródła pochodzenia kursu walutowego (kursu kupna

i sprzedaży, tzw. klauzula spreadu), skutkuje również niezwiązaniem konsumenta

normą, zgodnie z którą wartość wzajemnych świadczeń uzależniona jest od kursu

waluty obcej (tzw. klauzula ryzyka) oraz czy niezwiązanie konsumenta klauzulą

ryzyka skutkuje upadkiem umowy?; Czy jest zgodna z zasadami proporcjonalności,

równości i pewności prawa, wynikającymi z Konstytucji oraz przepisów prawa

unijnego, jak również z celami Dyrektywy 93/13 oraz z celami art. 3851 § 2 k.c.,

wykładnia polegająca na twierdzeniu, że niezwiązanie stron klauzulą spreadu, ma

rzekomo skutkować niezwiązaniem również klauzulą ryzyka, co ma prowadzić do

przekształcenia umowy z mocą wsteczną w kredyt Złotowy, ale oprocentowany

w oparciu o parametr ekonomiczny właściwy wyłącznie dla waluty indeksacji

(waloryzacji), co z kolei mogłoby prowadzić do stwierdzenia nieważności całej

umowy?; Czy stwierdzenie przez Sąd niezwiązania konsumenta normą, zawartą

w umowie kredytu indeksowanego (waloryzowanego) do kursu waluty obcej,

regulującą odesłanie do konkretnego źródła pochodzenia kursu walutowego (kursu

kupna i sprzedaży, tzw. klauzula spreadu), przy jednoczesnym stwierdzeniu że

I CSK 3130/23

5

konsument jest związany normą, zgodnie z którą wartość wzajemnych świadczeń

uzależniona jest od kursu waluty obcej (tzw. klauzula ryzyka), skutkuje

koniecznością dokonania wykładni postanowień umowy z pominięciem klauzuli

spreadu, natomiast z wykorzystaniem przepisów dyspozytywnych w brzmieniu

aktualnym na dzień zamknięcia rozprawy, w szczególności art. 358 § 2 k.c. lub art.

24 ust. 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o Narodowym Banku Polskim (dalej:

„ustawa o NBP"), oraz stwierdzeniem, że umowa podlega wykonaniu,

z wykorzystaniem do przeliczeń kursu średniego waluty indeksacji publikowanego

przez Narodowy Bank Polski, aktualnego na dzień danej operacji finansowej?”.

Ponadto skarżący wskazał na potrzebę wykładni art. 3851 § 1 i 2 k.c. w zw.

z art. 6 ust. 1 Dyrektywy 93/13, art. 3851 § 1 k.c., art. 316 § 1 k.p.c. w zw. z art.

3851 § 2 k.c., w zw. z art. 3 k.c. w zw. z art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 Dyrektywy 93/13,

art. 3851 § 2 k.c. w zw. z art. 7 ust. 1 i art. 8b ust. 1 Dyrektywy 93/13 i art. 3531 k.c.

w zw. z art. 2, art. 31 ust. 3 i art. 32 ust. 1 Konstytucji.

Analiza wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania, jego uzasadnienia,

a także uzasadnień orzeczeń sądów obu instancji, nie daje podstaw do uznania, że

rzeczywiście zachodzi przesłanka potrzeby wykładni przepisów budzących

poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów.

Należy zauważyć, że przepisy dotyczące przedstawionej problematyki były

przedmiotem wykładni Trybunału Sprawiedliwości UE oraz Sądu Najwyższego.

Problemy sformułowane przez skarżącego obecnie można zatem uznać za

wyjaśnione.

W judykaturze Sądu Najwyższego obecnie dominuje pogląd, że klauzule

kształtujące mechanizm indeksacji, zastrzeżone w umowie kredytu złotowego

indeksowanego do waluty obcej (denominowanego w walucie obcej), określają

główne świadczenie kredytobiorcy (np. wyrok SN z 11 grudnia 2019 r., V CSK

382/18, OSNC-ZD 2021, nr 2, poz. 20). Pogląd ten uwzględnia stanowisko

Trybunału Sprawiedliwości UE, w orzecznictwie którego podkreśla się, że za

postanowienia umowne mieszczące się w pojęciu „głównego przedmiotu umowy”

w rozumieniu art. 4 ust. 2 Dyrektywy 93/13 należy uważać te, które określają

podstawowe świadczenia w ramach danej umowy i które z tego względu

I CSK 3130/23

6

charakteryzują tę umowę (wyroki TSUE: z 30 kwietnia 2014 r., w sprawie C-26/13,

Árpád Kásler i Hajnalka Káslerné Rábai przeciwko OTP Jelzálogbank Zrt, pkt 49-

50, ECLI:EU:C:2014:282; z 26 lutego 2015 r., w sprawie C-143/13, Bogdan Matei

i Ioana Ofelia Matei przeciwko SC Volksbank România SA, pkt 54,

ECLI:EU:C:2015:127; z 23 kwietnia 2015 r., w sprawie C-96/14, Jean-Claude Van

Hove przeciwko CNP Assurances SA, pkt 33, ECLI:EU:C:2015:262; z 20 września

2017 r., w sprawie C-186/16, Ruxandra Paula Andriciuc i in. przeciwko Banca

Românească SA, pkt 35, ECLI:EU:C:2017:703). Za takie uznawane są klauzule

indeksacyjne (waloryzacyjne), jak i postanowienia odnoszące się do ustalonego

w walucie obcej mechanizmu waloryzacji świadczeń (określane niekiedy jako

„klauzule ryzyka walutowego”), które wiążą się z obciążeniem kredytobiorcy

– konsumenta ryzykiem zmiany kursu waluty i związanym z tym ryzykiem

zwiększenia kosztu kredytu (wyroki TSUE: 20 września 2017 r., w sprawie

C-186/16, Ruxandra Paula Andriciuc i in. przeciwko Banca Românească SA, pkt

37, ECLI:EU:C:2017:703; z 20 września 2018 r., w sprawie C-51/17, OTP Bank

Nyrt. i OTP Faktoring Követeléskezelő Zrt przeciwko Teréz Ilyés i Emil Kiss, pkt 68,

ECLI:EU:C:2018:750; z 14 marca 2019 r., w sprawie C-118/17, Zsuzsanna Dunai

przeciwko ERSTE Bank Hungary Zrt, pkt 48, ECLI:EU:C:2019:207; z 3

października 2019 r., w sprawie C-260/18, Kamil Dziubak i Justyna Dziubak

przeciwko Raiffeisen Bank International AG, pkt 44, ECLI:EU:C:2019:819).

Klauzule waloryzacyjne, które nie zostały wyrażone w umowie kredytu w sposób

jasny i precyzyjny, podlegają badaniu pod kątem spełnienia przesłanek z art. 3851 §

1 k.c. W orzecznictwie Trybunału wyjaśniono, iż wymaganie wyrażenia warunku

umownego prostym i zrozumiałym językiem nakazuje, by umowa przedstawiała

w sposób przejrzysty konkretne działanie mechanizmu, do którego odnosi się ów

warunek, a także, w zależności od przypadku, związek między tym mechanizmem

a mechanizmem przewidzianym w innych warunkach, tak by konsument był

w stanie oszacować, w oparciu o jednoznaczne i zrozumiałe kryteria, wypływające

dla niego z tej umowy konsekwencje ekonomiczne.

Z kolei Sąd Najwyższy wyjaśnił, że postanowienia umowy (regulaminu),

określające zarówno zasady przeliczenia kwoty udzielonego kredytu na złotówki

przy wypłacie kredytu, jak i spłacanych rat na walutę obcą, pozwalające bankowi

I CSK 3130/23

7

swobodnie kształtować kurs waluty obcej, mają charakter niedozwolonych

postanowień umownych. Takie klauzule mają charakter abuzywny, bowiem

kształtują prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi

obyczajami, rażąco naruszając jego interesy. Sprzeczność z dobrymi obyczajami

i naruszenie interesów konsumenta polega w tym przypadku na uzależnieniu

wysokości świadczenia banku oraz wysokości świadczenia konsumenta od

swobodnej decyzji banku. Zarówno przeliczenie kwoty kredytu na złotówki w chwili

jego wypłaty, jak i przeliczenie odwrotne w chwili wymagalności poszczególnych

spłacanych rat, służy bowiem określeniu wysokości świadczenia konsumenta.

Takie postanowienia, które uprawniają bank do jednostronnego ustalenia kursów

walut, są nietransparentne i pozostawiają pole do arbitralnego działania banku.

W ten sposób obarczają kredytobiorcę nieprzewidywalnym ryzykiem oraz naruszają

równorzędność stron. Skonstruowane w ten sposób, w ślad za wzorcem

stosowanym przez bank, uregulowanie umowne są niedopuszczalne, niezależnie

od tego, czy swoboda przedsiębiorcy (banku) w ustaleniu kursu jest pełna, czy też

w jakiś sposób ograniczona, np. w razie wprowadzenia możliwych maksymalnych

odchyleń od kursu ustalanego z wykorzystaniem obiektywnych kryteriów (np. wyrok

SN z 22 stycznia 2016 r., I CSK 1049/14, OSNC 2016, nr 11, poz. 134).

Sąd Najwyższy przyjmuje również, że abuzywne klauzule indeksacyjne są

od początku, z mocy samego prawa, dotknięte bezskutecznością na korzyść

kredytobiorcy, chyba że następczo udzieli on świadomej i wolnej zgody na te

klauzule i w ten sposób przywróci ich skuteczność z mocą wsteczną (uchwała

składu siedmiu sędziów SN – zasada prawna – z 7 maja 2021 r., III CZP 6/21,

OSNC 2021, nr 9, poz. 56).

Poza tym wyeliminowanie z łączącej strony umowy abuzywnych

postanowień umownych rodzi konieczność dokonania oceny czy umowa

w pozostałym zakresie jest możliwa do utrzymania. Wyeliminowanie ryzyka

kursowego, charakterystycznego dla umowy kredytu indeksowanego do waluty

obcej i uzasadniającego powiązanie stawki oprocentowania ze stawką LIBOR, jest

równoznaczne z tak daleko idącym przekształceniem umowy, że należy ją uznać za

umowę o odmiennej istocie i charakterze, choćby nadal chodziło tu tylko o inny

podtyp czy wariant umowy kredytu. Oznacza to z kolei, że po wyeliminowaniu tego

I CSK 3130/23

8

rodzaju klauzul utrzymanie umowy o charakterze zamierzonym przez strony nie jest

możliwe, co przemawia za opowiedzeniem się o jej nieważności (wyrok SN z 11

grudnia 2019 r., V CSK 382/18, OSNC-ZD B/2021, poz. 20). Wyeliminowanie

abuzywnych klauzul przeliczeniowych nie prowadzi do utrzymania w mocy kredytu

indeksowanego kursem CHF jako kredytu złotowego oprocentowanego według

stawki LIBOR. Brak także podstaw do zastąpienia stawki oprocentowania LIBOR

stawką WIBOR (wyroki SN: z 10 maja 2022 r., II CSKP 285/22, OSNC-ZD D/2022,

poz. 45; oraz z 13 maja 2022 r., II CSKP 293/22).

Należy przypomnieć, że oceny czy postanowienie umowne jest

niedozwolone (art. 3851 § 1 k.c.), dokonuje się według stanu z chwili zawarcia

umowy (uchwała składu siedmiu sędziów SN z 20 czerwca 2018 r., III CZP 29/17,

OSNC 2019, nr 1, poz. 2). Wykładnia językowa art. 3851 § 1 zdanie pierwsze k.c.

nie stwarza podstaw do przyjęcia, że w ramach oceny abuzywności postanowienia

istotny jest sposób jego stosowania przez przedsiębiorcę. Decydujące znaczenie

ma nie to, w jaki sposób przedsiębiorca stosuje postanowienie i dla kogo jest to

korzystne, lecz to, w jaki sposób postanowienie kształtuje prawa i obowiązki

konsumenta. Z przepisu wynika, że przedmiotem oceny jest samo postanowienie,

a więc wyrażona w określonej formie (przeważnie słownej) treść normatywna, tzn.

norma lub jej element określający prawa lub obowiązki stron (uchwała składu

siedmiu sędziów SN z 20 listopada 2015 r., III CZP 17/15, OSNC 2016, nr 4, poz.

40), a jej punktem odniesienia – sposób oddziaływania postanowienia na prawa

i obowiązki konsumenta. Samo postanowienie może bezpośrednio kształtować

prawa i obowiązki tylko w sensie normatywnym, wpływając na zakres i strukturę

praw lub obowiązków stron. Taka interpretacja pozostaje w zgodzie z powszechnie

akceptowanym poglądem, że art. 3851 § 1 k.c. jest instrumentem kontroli treści

umowy (stosunku prawnego). To, w jaki sposób postanowienie jest stosowane, jest

kwestią odrębną, do której art. 3851 § 1 zdanie pierwsze k.c. wprost się nie odnosi

(uchwała SN z 20 czerwca 2018 r., III CZP 29/17, OSNC 2019, nr 1, poz. 2).

Sankcje będące konsekwencją abuzywności postanowień umownych działają ze

skutkiem ex tunc, co oznacza, że zdarzenia o charakterze następczym w stosunku

do daty zawarcia umowy zawierającej klauzule abuzywne pozostają bez znaczenia

I CSK 3130/23

9

dla takiego charakteru tych postanowień umownych (wyjątek stanowi wola

konsumenta).

W razie stwierdzenia abuzywności klauzuli ryzyka walutowego i klauzul

przeliczeniowych utrzymanie umowy nie jest możliwe z prawnego punktu widzenia.

Jest tak zwłaszcza wówczas, gdy unieważnienie tych klauzul doprowadziłoby nie

tylko do zniesienia mechanizmu indeksacji oraz różnic kursów walutowych, ale

również – pośrednio – do zaniknięcia ryzyka kursowego, które jest bezpośrednio

związane z indeksacją kredytu do waluty. W konsekwencji art. 6 ust. 1 Dyrektywy

93/13 nie stoi na przeszkodzie temu, aby sąd krajowy, po stwierdzeniu

nieuczciwego charakteru niektórych warunków umowy kredytu indeksowanego do

waluty obcej i oprocentowanego według stopy procentowej bezpośrednio

powiązanej ze stopą międzybankową danej waluty, przyjął, zgodnie z prawem

krajowym, że ta umowa nie może nadal obowiązywać bez takich warunków z tego

powodu, iż ich usunięcie spowodowałoby zmianę charakteru głównego przedmiotu

umowy (wyroki TSUE: z 14 marca 2019 r., w sprawie C-118/17, Zsuzsanna Dunai

przeciwko ERSTE Bank Hungary Zrt, pkt 52, ECLI:EU:C:2019:207; z 5 czerwca

2019 r., w sprawie C-38/17, GT przeciwko HS, pkt 43, ECLI:EU:C:2019:461; z 3

października 2019 r., w sprawie C-260/18, Kamil Dziubak i Justyna Dziubak

przeciwko Raiffeisen Bank International AG, pkt 44 i 45, ECLI:EU:C:2019:819;

a także postanowienie SN z 24 listopada 2022 r., I CSK 3127/22).

Poza s powyższymi zarzutami wobec zaskarżonego wyroku skarżący

podniósł, że w niniejszej sprawie zachodzi również nieważność postępowania na

podstawie art. 379 pkt 4 k.p.c. Zdaniem skarżącego skład Sądu orzekającego w II

instancji był sprzeczny z przepisami prawa, ponieważ Sąd II instancji rozpoznał

sprawę cywilną w składzie jednego sędziego na podstawie art. 15zzs1 ust. 1 pkt 4

ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczegółowych rozwiązaniach związanych

z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób

zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j.: Dz.U. z 2021 r., poz.

2095 ze zm., dalej jako „ustawa o COVID-19"), co ograniczało prawo do

sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy i nie było konieczne dla ochrony zdrowia

publicznego, a zatem przepis ten nie znajdował zastosowania jako sprzeczny z art.

45 ust. 1, art. 2 oraz art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, zgodnie z uchwałą Sądu

I CSK 3130/23

10

Najwyższego z 26 kwietnia 2023 r., III PZP 6/22, więc zastosowanie znajdował

przepis ogólny art. 367 § 3 k.p.c., a sprawę należało rozpoznać w składzie trzech

sędziów.

Należy jednak zauważyć, że w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu

Najwyższego z 26 kwietnia 2023 r., III PZP 6/22 (OSNP 2023, nr 10, poz. 104) – na

którą powołał się skarżący – rozpoznanie sprawy cywilnej przez sąd drugiej

instancji w składzie jednego sędziego, ukształtowanym na podstawie art. 15zzs1

ust. 1 pkt 4 ustawy o COVID-19, ogranicza prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia

sprawy (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP), ponieważ nie jest konieczne dla ochrony

zdrowia publicznego (art. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP) i prowadzi do

nieważności postępowania (art. 379 pkt 4 k.p.c.). W uchwale tej postanowiono

nadać jej moc zasady prawnej, przyjmując, że przyjęta w uchwale wykładnia prawa

obowiązuje od dnia jej podjęcia. Sąd Najwyższy w powiększonym składzie, który

wydał tę uchwałę wyjaśnił, że przyjęta w niej wykładnia prawa obowiązuje od dnia

jej podjęcia, gdyż brak tego ograniczenia byłby niepożądany ze społecznego

punktu widzenia i prowadziłby do nadwyrężenia powagi władzy sądowniczej oraz

wizerunku sądownictwa. Oznacza to, że wydanie orzeczenia przez sąd drugiej

instancji w składzie ukształtowanym na podstawie art. 15zzs1 ust. 1 pkt 4 ustawy

COVID-19 w okresie do dnia 26 kwietnia 2023 r. włącznie, nie może stanowić

samoistnej podstawy do stwierdzenia nieważności postępowania na podstawie art.

379 pkt 4 k.p.c. (np. wyroki SN z 20 marca 2024 r., II CSKP 2164/22 oraz z 21

czerwca 2024 r., II CSKP 718/23, a także postanowienia SN: z 29 kwietnia 2022 r.,

III CZP 77/22 oraz z 28 lipca 2023 r., I CSK 4249/22). Stanowisko to podziela

również Sąd Najwyższy w składzie rozpoznającym skargę kasacyjną.

Wobec okoliczności, że zaskarżony wyrok został wydany 28 lutego 2023 r.,

nie zachodzi wskazana przez skarżącego nieważność postępowania.

Mając powyższe na uwadze, nie można przyjąć, że przesłanki przyjęcia

skargi kasacyjnej do rozpoznania zostały wykazane w sposób właściwy.

Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji (art. 3989 § 2 k.p.c.).

I CSK 3130/23

11

(M.K.)

[a.ł]

Pełny tekst i metryka orzeczenia: Sąd Najwyższy, repozytorium2.sn.pl. Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.