Bank dochodził zapłaty od klienta. SN odrzucił skargę, bo apelacja nie została rozstrzygnięta w sentencji

Wyrokiem z dnia 14 listopada 2022 r. Sąd Apelacyjny w Łodzi, na skutek

apelacji pozwanego P.B., w punkcie I zmienił zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego

w Łodzi wydany w sprawie z powództwa Bank S.A. w W. o zapłatę w ten sposób,

że: a) zasądzoną w punkcie 1a) kwotę obniżył z kwoty 95 585, 10 zł do kwoty

62 095, 68 zł; b) w punkcie 1 b) nie obciążył pozwanego obowiązkiem zwrotu

kosztów procesu na rzecz powódki. Sąd Apelacyjny orzekł ponadto o kosztach

postępowania apelacyjnego (punkt II), kosztach należnych pełnomocnikowi

pozwanego tytułem pomocy prawnej udzielonej pozwanemu z urzędu w

postępowaniu apelacyjnym (punkt III) i odstąpił od obciążenia pozwanego

obowiązkiem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego na rzecz powódki.

Wyrok Sądu Apelacyjnego zaskarżył w całości skargą kasacyjną pozwany,

wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania i uchylenie zaskarżonego

wyroku w całości oraz zmianę wyroku Sądu Okręgowego przez oddalenie

powództwa w całości. Wartość przedmiotu zaskarżenia wyrażono kwotą 62 095, 68

zł.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

W części, w jakiej pozwany objął zakresem zaskarżenia rozstrzygnięcie

zawarte w punkcie I wyroku Sądu Apelacyjnego, skarga kasacyjna była

niedopuszczalna z uwagi na brak interesu w zaskarżeniu. Jeżeli sąd drugiej

instancji zmienia zaskarżony apelacją wyrok i orzeka co do istoty sprawy, to

znaczy, że uwzględnia apelację (arg. ex art. 386 § 1 k.p.c.). W punkcie I wyroku

Sąd Apelacyjny uwzględnił zatem częściowo apelację pozwanego przez zmianę

zaskarżonego wyroku i obniżenie kwoty zasądzonej na rzecz powódki.

Rozstrzygnięcie to było zgodne z kierunkiem apelacji i korzystne dla pozwanego,

toteż pozwany nie ma interesu, aby je kwestionować w postępowaniu kasacyjnym,

skoro Sąd Apelacyjny – obniżając kwotę zasądzoną na rzecz powódki z kwoty

95 585, 10 zł do kwoty 62 095, 68 zł – orzekł w tej części zgodnie z wnioskiem

I CSK 3202/23

3

apelacji (por. uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego – zasada

prawna – z dnia 15 maja 2014 r., III CZP 88/13, OSNC 2014, nr 11, poz. 108).

W pozostałej części należało zważyć, że jeżeli w apelacji zaskarżono wyrok

sądu pierwszej instancji w całości, domagając się jego zmiany i oddalenia

powództwa, to sąd drugiej instancji, zmieniając częściowo wyrok sądu pierwszej

instancji na skutek częściowego uwzględnienia apelacji, musi jednocześnie

rozstrzygnąć w sentencji wyroku o żądaniu apelacji w pozostałej części, do której

nie odnosi się zmiana wyroku sądu pierwszej instancji (art. 325 w związku z art.

391 § 1 k.p.c.). In casu, uwzględniając apelację pozwanego przez obniżenie kwoty

zasądzonej przez Sąd Okręgowy, Sąd Apelacyjny nie podjął decyzji procesowej co

do pozostałej części żądania apelacji, a zatem co do żądania zmiany wyroku Sądy

Okręgowego przez oddalenie powództwa co do jego dalszej części.

Zgodnie z art. 351 k.p.c. wyrok niepełny, niezawierający całościowego

rozstrzygnięcia o dochodzonym roszczeniu, może być uzupełniony na wniosek

strony, złożony w terminie dwóch tygodni od ogłoszenia wyroku. O tym, czy

rozstrzygnięcie ma pełny charakter, decyduje zakres zgłoszonych w sprawie żądań,

przy czym w postępowaniu apelacyjnym ocena ta musi być dokonywana z

uwzględnieniem żądań podniesionych w apelacji. Treści brakującego

rozstrzygnięcia nie można natomiast domniemywać na podstawie wykładni

sformułowań użytych w sentencji lub na podstawie uzasadnienia wyroku.

Skarga kasacyjna pozwanego, w zakresie, w jakim wyrażała wartość

przedmiotu zaskarżenia kwotą 62 095, 68 zł, kierowała się w istocie przeciwko

oddaleniu apelacji pozwanego w zakresie przenoszącym kwotę, o którą Sąd

Apelacyjny – w uwzględnieniu apelacji – obniżył kwotę zasądzoną przez Sąd

Okręgowy. Rozstrzygnięcia tego Sąd Apelacyjny nie zawarł jednak w sentencji

wyroku. Należało tym samym odwołać się do utrwalonego stanowiska, zgodnie z

którym skargę kasacyjną należało uznać za skierowaną przeciwko nieistniejącemu

orzeczeniu, co czyniło ją niedopuszczalną (por. postanowienie Sądu Najwyższego

z dnia 2 lutego 2017 r., II CZ 94/17, a także – odpowiednio – postanowienie Sądu

Najwyższego z dnia 7 kwietnia 2017 r., V CZ 30/17 i powołane tam dalsze

orzecznictwo).

I CSK 3202/23

4

W konkluzji należało stwierdzić, że skarga kasacyjna, jako niedopuszczalna,

podlegała odrzuceniu.

Z tych względów, na podstawie art. 3986 § 3 i art. 102 w związku z art. 391 §

1 i art. 39821 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.

Wniosek pełnomocnika skarżącego o przyznanie kosztów pomocy prawnej

udzielonej skarżącemu z urzędu w postępowaniu kasacyjnym oddalono, albowiem

wniesienie niedopuszczalnej skargi kasacyjnej z racji braku gravamen lub braku

substratu zaskarżenia nie może być uważane za pomoc prawną (por. odpowiednio

postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 31 października 2018 r., V CSK 208/18 i z

dnia 12 czerwca 2020 r., I CSK 799/19).

Paweł Grzegorczyk

(K.G.)

[SOP]