Niedziela Wydanie nr 36

Sygnatura akt
I CSK 3381/25
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Cywilna Wydział I
Rodzaj
Postanowienie
Data orzeczenia
28 stycznia 2026 r.
W serwisie od

Zestawienie z tego dnia
Kategorie
Sąd Najwyższy
Sąd Najwyższy
© autorzy OpenStreetMap

Sąd Najwyższy

W sprawie o ubezwłasnowolnienie SN nie przyjął skargi kasacyjnej S.B.

Przejdź do orzeczenia, 3 min czytania

Spór

Prokuratura Rejonowa w K. wniosła o ubezwłasnowolnienie S.B. Uczestniczka zaskarżyła postanowienie Sądu Apelacyjnego w Łodzi z 6 czerwca 2025 r. skargą kasacyjną.

Ustalenia sądu

Sąd Okręgowy uznał, że zachodziły podstawy do ubezwłasnowolnienia częściowego uczestniczki. Skarżąca twierdziła, że Sąd Apelacyjny oczywiście naruszył przepisy, nie stwierdzając z urzędu nieważności postępowania, ponieważ nie ustanowiono jej pełnomocnika z urzędu.

Rozstrzygnięcie

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i przyznał adwokat E. W.-B. od Skarbu Państwa 240 zł, powiększone o VAT, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Dlaczego

Według Sądu Najwyższego oczywista zasadność skargi wymaga kwalifikowanego naruszenia prawa widocznego prima facie, a w tej sprawie uczestniczka sama uczestniczyła w postępowaniu, a apelacja sporządzona przez zawodowego pełnomocnika nie podnosiła zarzutu pozbawienia możności obrony. Nieważności postępowania również nie stwierdzono.

Więcej o sprawie

Uczestniczka brała osobiście udział w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji i nie wnosiła o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Sąd Najwyższy uznał, że nie jest oczywiste, iż brak pełnomocnika pozbawił ją możności obrony.

W ocenie Sądu Okręgowego zachodziły podstawy do ubezwłasnowolnienia częściowego uczestniczki postępowania, a w tego rodzaju sytuacji brak jest podstaw do uznania za oczywiste, że brak ustanowienia pełnomocnika z urzędu doprowadził do pozbawienia uczestniczki możności obrony jej praw.

Z uzasadnienia, Sąd Najwyższy
Sąd
Sąd Najwyższy, Izba Cywilna Wydział I
Sygnatura
I CSK 3381/25

Treść orzeczenia

I CSK 3381/25

POSTANOWIENIE

28 stycznia 2026 r.

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:

SSN Dariusz Zawistowski

na posiedzeniu niejawnym 28 stycznia 2026 r. w Warszawie

w sprawie z wniosku Prokuratury Rejonowej w K.

z udziałem S.B. i Prokuratury Okręgowej w O.W.

o ubezwłasnowolnienie,

na skutek skargi kasacyjnej S.B.

od postanowienia Sądu Apelacyjnego w Łodzi

z 6 czerwca 2025 r., I ACa 3323/23,

1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

2. przyznaje adwokat E. W.-B. od Skarbu Państwa - Sądu

Apelacyjnego w Łodzi kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści),

powiększoną o stawkę podatku VAT, tytułem kosztów

nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej uczestniczce

postępowania z urzędu w postępowaniu kasacyjnym.

I CSK 3381/25

2

Uzasadnienie

Zgodnie z brzmieniem art. 3989§ 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę

kasacyjną do rozpoznania w następujących wypadkach:

- w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne

- istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne

wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów

- zachodzi nieważność postępowania

- skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, którego rozpoznanie

przez Sąd Najwyższy musi być uzasadnione względami o szczególnej doniosłości,

wykraczającymi poza indywidualny interes skarżącego, a mającymi swoje źródło w

interesie publicznym, w szczególności przez zapewnienie jednolitej wykładni i

stosowania prawa.

Skarga kasacyjna uczestniczki S.B. od postanowienia Sądu Apelacyjnego w Łodzi

z dnia 6 czerwca 2025 r. zawiera wniosek o jej przyjęcie do rozpoznania z

powołaniem się na jej oczywistą zasadność. Analiza wniosku o przyjęcie skargi

kasacyjnej do rozpoznania i jego uzasadnienia prowadzi jednakże do stwierdzenia,

że wskazana przez skarżącą podstawa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

nie zachodzi. Brak jest także podstaw by przyjąć, że w sprawie miała miejsce

nieważność postępowania.

Twierdzenie skarżącej o istnieniu przesłanki do przyjęcia skargi kasacyjnej do

rozpoznania z powodu jej oczywistej zasadności, nie znajduje bowiem

dostatecznego uzasadnienia w świetle argumentacji przytoczonej w tym zakresie

przez skarżącego. W judykaturze utrwalone jest stanowisko, że oczywista

zasadność skargi kasacyjnej ma miejsce jedynie wówczas, gdy bez dokonania

głębszej analizy dla przeciętnego prawnika jest oczywiste, że podstawy skargi

zasługują na uwzględnienie, a zatem ma miejsce kwalifikowana postać naruszenia

prawa, zauważalna prima facie przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej

i przesądza to o wadliwości zaskarżonego orzeczenia w stopniu nakazującym

uwzględnienie skargi. Dla takiej oceny stanowisko przedstawione przez skarżącą,

I CSK 3381/25

3

związane z zarzutem naruszenia art. 386 § 2 k.p.c. w zw. z art. 378 § 1, art. 379

pkt 5 i art. 5601 k.p.c. nie daje zaś podstaw.

Wymaga uwzględnienia, że uczestniczka postępowania brała osobiście udział w

postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji i nie złożyła wniosku o ustanowienie

jej pełnomocnika z urzędu. W ocenie Sądu Okręgowego zachodziły podstawy do

ubezwłasnowolnienia częściowego uczestniczki postępowania, a w tego rodzaju

sytuacji brak jest podstaw do uznania za oczywiste, że brak ustanowienia

pełnomocnika z urzędu doprowadził do pozbawienia uczestniczki możności obrony

jej praw. W apelacji sporządzonej przez zawodowego pełnomocnika nie

podnoszono, że w toku postepowania przed Sądem Okręgowym uczestniczka

została pozbawiona możliwości obrony swoich praw. W tej sytuacji twierdzenie

skarżącej, że Sąd Apelacyjny w sposób oczywisty naruszył przepisy postępowania

nie stwierdzając z urzędu nieważności postepowania przed Sądem pierwszej

instancji nie znajduje dostatecznego uzasadnienia.

Z tych względów w przedmiocie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do

rozpoznania orzeczono jak w treści postanowienia (art.3989 § 2 k.p.c. ).

Dariusz Zawistowski

Pełny tekst i metryka orzeczenia: Sąd Najwyższy, repozytorium2.sn.pl. Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.