Deklaracje zmiany bez poprawy zachowania. SN nie przyjął skargi skazanego

Postanowieniem z 11 lutego 2025 r., I Ns 172/24, Sąd Okręgowy w Poznaniu

uznał odbywającego karę pozbawienia wolności za osobę stwarzającą zagrożenie

i orzekł o jej umieszczeniu w Krajowym Ośrodku Zapobiegania Zachowaniom

Dyssocjalnym.

Postanowieniem zaskarżonym skargą kasacyjną Sąd Apelacyjny w Poznaniu

oddalił apelację pozbawionego wolności, który zaskarżył to orzeczenie skargą

kasacyjną, zarzucając naruszenie prawa materialnego:

I CSK 3798/25

2

1) art. 14 ust. 1 w zw. z ust. 3 ustawy z dnia 22 listopada 2013 roku

o postępowaniu wobec osób z zaburzeniami psychicznymi stwarzających

zagrożenie życia, zdrowia lub wolności seksualnej innych osób (u.p.o.z.p.) przez

niewzięcie pod uwagę całokształtu okoliczności, a zwłaszcza oświadczeń

skarżącego o zmianie sposobu postępowania oraz porzuceniu przestępczej drogi

i chęci powrotu do codziennego funkcjonowania w warunkach nieizolacyjnych;

2) art. 15 ust. 1 u.p.o.z.p. przez uznanie skarżącego za osobę stwarzającą

zagrożenie.

Skarżący wniósł o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania ze względu na

oczywistą zasadność obu zarzutów kasacyjnych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarżący nie wykazał oczywistego naruszenia art. 14 ust. 1 i 3 u.p.o.z.p.

Jedyną okolicznością, której pominięcie skarżący zarzucił Sądowi drugiej instancji,

były deklaracje pozbawionego wolności o zamiarze dostosowania się do

funkcjonowania w społeczeństwie na wolności. Jednak same deklaracje, niepoparte

zmianą zachowań w trakcie odbywania wieloletniej kary pozbawienia wolności, nie

mogą zostać uznane za wiarygodne.

Funkcjonowanie w społeczeństwie w zupełnej izolacji od innych osób jest

możliwe tylko dla osób posiadających kwalifikacje do pracy zdalnej. Tymczasem

pozbawiony wolności w trakcie odbywania kary konsekwentnie izolował się od

współosadzonych i odmawiał wszelkich zajęć dostępnych w zakładzie karnym,

jeżeli nie przynosiły one korzyści materialnej. Nawet zakładając, że 62-letni

pozbawiony wolności otrzyma od Państwa świadczenia umożliwiające mu

utrzymanie się bez podjęcia pracy, to nadal pozostałby niezaspokojony,

ponadprzeciętny popęd seksualny. Niezdolność do nawiązania nawet

powierzchownych znajomości wskazuje, że biegli prawidłowo zdiagnozowali, iż

skarżący traktuje innych ludzi wyłącznie przedmiotowo. To oznacza, że skarżący

widząc możliwość zaspokojenia swoich potrzeb materialnych lub seksualnych z

wysokim prawdopodobieństwem w razie potrzeby użyłby przemocy, ponieważ żyjąc

w izolacji niemal przez całe swoje dorosłe życie nie miał możliwości wykształcenia

I CSK 3798/25

3

empatii. A skoro izolacja od współosadzonych była jego wyborem, to zapewne

nawet żyjąc w społeczeństwie nie wykształciłby empatii niezbędnej do

powstrzymania się od przemocy.

Ponieważ skarżący nie wykazał oczywistej błędności dokonanej przez Sąd

odwoławczy oceny skarżącego jako osoby stwarzającej zagrożenie życia, zdrowia

lub wolności seksualnej innych osób, w tym bardzo wysokiego

prawdopodobieństwa popełnienia czynu zabronionego przeciwko tym wartościom,

zagrożonego karą pozbawienia wolności o górnej granicy co najmniej 10 lat (art. 14

ust. 2 i 3 u.p.o.z.p.), wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania podlegał

oddaleniu (art. 3989 k.p.c.).

Za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej pełnomocnikowi skarżącego

przysługują koszty nieopłaconej pomocy prawnej w wysokości określonej w § 16

ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie ponoszenia przez

Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z

urzędu. Na podstawie art. 179 § 1 k.r.o. per analogiam koszty te obciążają

jednostkę organizacyjną Skarbu Państwa, która ustanowiła pełnomocnika z urzędu.

Dariusz Pawłyszcze

(G.G.)

[a.ł]