SN nie przyjął skargi kredytobiorców K.G. i W.L. w sporze z bankiem o zapłatę

Wyrokiem z dnia 25 września 2024 r. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu, po

rozpoznaniu sprawy w następstwie apelacji stron, w punkcie pierwszym (1) zmienił

zaskarżony wyroku Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dnia 30 czerwca 2023 r.,

zasądzający od pozwanego Banku na rzecz powodów 102.458,97 zł i 70.947,28

CHF – w obu przypadkach wraz z bliżej oznaczonymi odsetkami ustawowymi za

opóźnienie (pkt I) - oddalający powództwo w pozostałym zakresie (pkt II) oraz

rozstrzygający o kosztach (pkt III i IV), w ten sposób, że oddalił powództwo główne i

co do kosztów, w punkcie drugim (2) oddalił powództwo ewentualne, w punkcie

trzecim (3) oddalił apelację powodów, a w punkcie czwartym (4) orzekł o kosztach

postępowania apelacyjnego.

I CSK 452/25

2

W skardze kasacyjnej, w uzasadnieniu wniosku o jej przyjęcie do

rozpoznania, powodowie wskazali przyczynę kasacyjną określoną w art. 3989 § 1

pkt 4 k.p.c. Ich zdaniem skarga jest oczywiście uzasadniona w następstwie rażąco

błędnej wykładni treści art. 189 k.p.c., wbrew bowiem założeniu Sądu wystąpienie z

żądaniem ustalenia nieistnienia stosunku zobowiązaniowego ze względu na

nieważność umowy kredytu, nie stanowi condicio sine qua non zasądzenia zwrotu

świadczenia nienależnego, gdyż nieważność stosunku zobowiązaniowego może

być ustalona przesłankowo.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Z art. 3981 § 1 k.p.c. wynika, że skarga kasacyjna przysługuje co do zasady

od prawomocnych orzeczeń sądów drugiej instancji, a więc orzeczeń wieńczących

dwuinstancyjne postępowanie sądowe, w którym sądy obu instancji dysponują

pełną kognicją w zakresie faktów i dowodów. Jednakże zgodnie z art. 3989 § 1

k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania tylko wtedy, gdy

w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni

przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących

rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub

skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W zamyśle ustawodawcy skarga

kasacyjna stanowi zatem nadzwyczajny środek zaskarżenia, którego rozpoznanie

przez Sąd Najwyższy musi być uzasadnione względami o szczególnej doniosłości,

wykraczającymi poza indywidualny interes skarżącego, a mającymi swoje źródło w

interesie publicznym, w szczególności przez zapewnienie jednolitej wykładni i

stosowania prawa. Wyłączną podstawą oceny pod kątem przyjęcia skargi

kasacyjnej do rozpoznania są wskazane w niej przyczyny kasacyjne wraz z

uzasadnieniem (art. 3984 § 2 k.p.c.).

Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem Sądu Najwyższego skarga kasacyjna

jest oczywiście uzasadniona w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., jeżeli zachodzi

niewątpliwa, widoczna na pierwszy rzut oka, tj. bez konieczności głębszej analizy,

sprzeczność orzeczenia z przepisami prawa nie podlegającymi różnej wykładni

(zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z 24 sierpnia 2016 r., II CSK 94/16,

niepubl.) i w wyniku takiego naruszenia prawa zapadło w drugiej instancji

I CSK 452/25

3

orzeczenie oczywiście wadliwe. O przyjęciu skargi kasacyjnej do rozpoznania nie

decyduje samo oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub

procesowego przez sąd, który wydał zaskarżone orzeczenie, lecz sytuacja, w której

naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia (zob.

np. postanowienia Sądu Najwyższego z 15 października 2015 r., III CSK 198/15,

niepubl.; z 13 kwietnia 2016 r., V CSK 622/15, niepubl.; z 2 czerwca 2016 r.,

III CSK 113/16, niepubl.; z 27 października 2016 r., III CSK 217/16, niepubl.;

z 29 września 2017 r., V CSK 162/17, niepubl.; z 7 marca 2018 r., I CSK 664/17,

niepubl.; z 18 kwietnia 2018 r., II CSK 726/17, niepubl.; z 5 października 2018 r.,

V CSK 168/18, niepubl.).

Skarżący nie wykazali tego rodzaju wadliwości zaskarżonego orzeczenia.

Przede wszystkim dlatego, że wbrew ich wywodom podstawą oddalenia przez Sąd

Apelacyjny powództwa głównego nie było założenie o ścisłej zależności między

żądaniem ustalenia nieistnienia stosunku prawnego a żądaniem zapłaty – uwagi

Sądu dotyczące art. 189 k.p.c. miały jedynie charakter konsekwencyjny – lecz z

odrzucenia przez Sąd teorii dwóch kondykcji i przyjęcia, iż w sytuacji, w której

powodowie nie spłacili jeszcze kwoty wypłaconego im kapitału kredytu, nie można

mówić o ich zubożeniu. Zważywszy, że podstawy skargi kasacyjnej nie obejmowały

zarzutu umożliwiającego podważenie tego poglądu – a Sąd Najwyższy rozpoznaje

skargę kasacyjną jedynie w granicach podstaw (por. art. 39813 § 1 k.p.c.) - skarga

kasacyjna nie mogła być uznana za oczywiście zasadną. Ubocznie można też

zauważyć, że również w świetle wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii

Europejskiej z dnia 19 czerwca 2025 r. w sprawie C-396/24, Lubreczlik, zaskarżone

orzeczenie nie może być uznane za oczywiście nieprawidłowe.

Z tych względów, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy

postanowił, jak w sentencji.

Roman Trzaskowski

I CSK 452/25

4

(K.L.)

[a.ł]