Zaliczka z umowy przedwstępnej dla osoby trzeciej. SN nie przyjął skargi pozwanej

Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną

do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne,

istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność

postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

I CSK 4552/23

2

Skarżąca oparła wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na

pierwszej z powołanych przesłanek. Wskazał na występowanie zagadnień

prawnych ujętych w pytaniach: czy w sytuacji, gdy solvens zawiera umowę

przedwstępną w formie aktu notarialnego sprzedaży nieruchomości, choć nie

zamierza jej wykonać i nie informuje o tym accipiensa powstaje po jego stronie

roszczenie o zwrot wypłaconej zaliczki, której kwota została przekazana osobie

trzeciej zgodnie z wolą solvensa; przy przyjęciu, iż stosowanie art. 405 k.c. jest

uzasadnione koniecznością represji w stosunku do świadczeń niegodziwych, czy

przepis ten znajduje zastosowanie do umów niezrealizowanych z przyczyn

leżących jedynie po stronie solvensa, który osiągnął zamierzony, a ukryty przed

accipiensem cel; czy powstaje po stronie accipiensa obowiązek zwrotu otrzymanej

zaliczki w sytuacji, gdy strony umowy nie uzgodniły jej celu, zaś jej kwota została

przekazana osobie trzeciej zgodnie z wolą solvensa.

Przez istotne zagadnienie prawne, o którym mowa w art. 3989 § 1 pkt 1

k.p.c., należy rozumieć problem o charakterze prawnym, powstały na tle

konkretnego przepisu prawa, mający charakter rzeczywisty w tym znaczeniu,

że jego rozwiązanie stwarza realne i poważne trudności. Problem ten musi mieć

charakter uniwersalny, co oznacza, że jego rozwiązanie powinno służyć

rozstrzyganiu innych, podobnych spraw. Chodzi przy tym o problem, którego

wyjaśnienie jest konieczne dla rozstrzygnięcia danej sprawy, a więc pozostający

w związku z podstawami skargi oraz z wiążącym Sąd Najwyższy, a ustalonym

przez sąd drugiej instancji, stanem faktycznym sprawy (art. 39813 § 2 k.p.c.),

i także w związku z podstawą prawną zaskarżonego wyroku (por. postanowienia

Sądu Najwyższego: z dnia 21 maja 2013 r., IV CSK 53/13 oraz z dnia 3 lutego

2012 r. I UK 271/11 - nie publ.). Konieczne jest przytoczenie argumentów

prawnych, które prowadzą do rozbieżnych ocen. Skarżący powinien nie tylko

wskazać przepis prawa (materialnego lub procesowego), którego dotyczy

zagadnienie, ale także przedstawić pogłębioną argumentację prawną w celu

wykazania, że zagadnienie jest istotne, a jego rozstrzygnięcie ma znaczenie dla

merytorycznego rozstrzygnięcia w jego sprawie (por. m.in. postanowienia Sądu

Najwyższego: z dnia 23 sierpnia 2007 r., I UK 134/07 oraz z dnia 9 lutego 2011 r.,

III SK 41/10 - nie publ.).

I CSK 4552/23

3

Przedstawione przez skarżącą wątpliwości i sposób ich ujęcia nie

odzwierciedlają wystąpienia istotnego zagadnienia prawnego; nie wskazują na

przepisy prawa będące ich źródłem i nie zostały uargumentowane stosownym –

wskazanym wyżej – wywodem prawnym.

Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji (art. 3989 § 2 k.p.c.).

(M.M.)

[r.g.]