Powołanie sędziego SN z udziałem nowej KRS przesądziło o wyłączeniu go ze sprawy

Do składu rozpoznającego sprawę o sygn. I KK 47/26 został wyznaczony

sędzia SN Stanisław Stankiewicz.

Pismem z 17 lutego 2026 r. obrońca – adw. T. R. złożył wniosek o

wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Stanisława Stankiewicza od udziału w tej

sprawie, wskazując na brak spełniania przez niego wymogów bezstronności i

niezawisłości wynikający z faktu powołania na stanowisko sędziego Sądu

Najwyższego przy udziale Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie

przepisów ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie

Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 3).

I KK 47/26

2

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

W myśl art. 41 k.p.k. sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego

rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w

danej sprawie. Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 13 października 2021 r.,

sygn. akt II KO 30/21 podniósł, że wyłączenie sędziego zgodnie z art. 41 § 1 k.p.k.

powinno nastąpić nie tylko w sytuacji, gdy istnieje okoliczność tego rodzaju, iż

mogłaby wywołać wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie, ale

również wówczas, gdy orzekanie przez sędziego w sprawie mogłoby realnie

prowadzić do znacznie poważniejszego uchybienia, tj. naruszenia standardu z art.

6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i uznania, że skład orzekający z

udziałem sędziego nie stanowi niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego

ustawą. Taka właśnie sytuacja zaistniała w rozpoznawanej sprawie.

Niewątpliwie bowiem okoliczności związane z uzyskaniem statusu sędziego

Sądu Najwyższego przez Stanisława Stankiewicza, w następstwie brania udziału w

postępowaniu przed Krajową Radą Sądownictwa po 17 stycznia 2018 r.

prowadziłyby, gdyby sędzia ten zasiadał w składzie rozstrzygającym sprawę, do

naruszenia standardu z art. 6 ust. 1 EKPC, standardu konstytucyjnego (art. 45 ust.

1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej), w konsekwencji do uznania, że sąd z jego

udziałem będzie sądem nienależycie obsadzonym w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2

k.p.k. Stanowisko to wynika z analizy dotychczasowego orzecznictwa

Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (por. orzeczenia ETPC w sprawach:

Reczkowicz przeciwko Polsce, skarga 43447/19, Dolińska - Ficek i Ozimek

przeciwko Polsce, skarga 49868/19 oraz Advance Pharma sp. z o.o. przeciwko

Polsce, skarga 1469/20) i Sądu Najwyższego (por. uchwała połączonych Izb Sądu

Najwyższego z 23 stycznia 2020 r. BSA I-4110-1/2020, OSNK 2020, z. 2, poz. 7;

uchwała Sądu Najwyższego z 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22; postanowienia Sądu

Najwyższego z: 16 września 2021 r., I KZ 29/21; 13 października 2021 r., II KO

30/21; 28 września 2022 r., IV KK 333/22; 27 lutego 2023 r., II KB 10/22). Z uwagi

na to, że szerokie uzasadnienie w tym przedmiocie zawarto w pisemnych

motywach przywołanych orzeczeń, ponowne przytaczanie tej argumentacji nie jest

I KK 47/26

3

konieczne w sytuacji, w której Sąd Najwyższy rozpoznający wniosek w całości

argumenty te aprobuje.

W zaistniałej sytuacji konieczne było wyłączenie sędziego SN Stanisława

Stankiewicza od rozpoznania niniejszej sprawy, bowiem nie ulega wątpliwości, że

niezależnie od subiektywnego nastawienia sędziego, zachodzi wysokie

prawdopodobieństwo, iż w odbiorze zewnętrznym będzie on uznany za sędziego

niedającego gwarancji bezstronnego rozpoznania wniosku.

Jednocześnie należy zasygnalizować, że do tego wniosku nie może mieć

zastosowania uchwała Sądu Najwyższego z 10 października 2024 r. - zasada

prawna, III CZP 44/23, z której wynika, iż żądanie sędziego lub wniosek o

wyłączenie sędziego od rozpoznania sprawy oparte wyłącznie na okolicznościach

towarzyszących powołaniu tego sędziego nie wywołuje skutków prawnych. Została

ona bowiem wydana przez sędziów powołanych w tej samej wadliwej procedurze i

jest odpowiedzią na pytanie prawne składu sędziów także powołanych w wadliwej

procedurze.

Ponadto, trzeba zaznaczyć, że uchwała ta nie może przełamać zasady

dotyczącej skutków orzekania przez sędziów SN powołanych przez Krajową Radę

Sądownictwa ukształtowaną ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o

Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz.

3), wyrażonej w uchwale składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2020 r.

[J.J.]

[r.g.]