Pobicie T. W. i uniewinnienie R. L. Uchylenie wyroku utrzymane, skarga obrońcy oddalona

R. L. został oskarżony o to, że w dniu 29 lipca 2018 r. we W., działając

wspólnie i w porozumieniu z B. L. , dokonał pobicia T. W. w ten sposób, że dusili go

a następnie przewrócili na ziemię i kopali po całym ciele, narażając go na

bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo nastąpienie skutku określonego

I KS 41/25

2

w art. 156 § 1 k.k. powodując u T. W. obrażenia ciała w postaci złamania ściany

dolnej oczodołu lewego z przemieszczeniem, złamania wyrostka poprzecznego

prawego kręgu El, złamania obu wyrostków poprzecznych kręgu L3, złamania

wyrostka poprzecznego kręgu L4, ogniska stłuczenia siatkówki oka lewego,

podbiegnięcia krwawego i obrzęku w okolicy oczodołowej lewej, płytkiej rany

tłuczonej pod powieką dolną oka lewego, podbiegnięć krwawych w okolicy

oczodołowej prawej, na policzku lewym i rzucie łuku brwiowego lewego i innych

obrażeń, które to obrażenia spowodowały rozstrój zdrowia i naruszenie czynności

narządów ciała pokrzywdzonego na okres powyżej 7 dni, tj. o czyn z art. 158 § 1 k.k.

i art. 157 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.

Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Śródmieścia we Wrocławiu wyrokiem z dnia 27

września 2024 r., sygn. akt V K 168/23 uniewinnił oskarżonego R. L. od popełnienia

zarzucanego mu czynu (pkt I) i kosztami postępowania obciążył Skarb Państwa

(pkt II).

Od powyższego wyroku apelację wniósł prokurator, który zarzucił obrazę

przepisu prawa procesowego, tj. art. 7 k.p.k., art. 167 k.p.k., art. 410 k.p.k., art. 366

§ 1 k.p.k., co skutkowało uniewinnieniem R. L. oraz wniósł o uchylenie

zaskarżonego wyroku w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego

rozpoznania przez sąd I instancji

Sąd Okręgowy we Wrocławiu, na skutek wniesionej apelacji, wyrokiem z

dnia 30 lipca 2025 r., sygn. akt IV Ka 15/25 uchylił zaskarżony wyrok i sprawę

przekazał Sądowi Rejonowemu dla Wrocławia-Śródmieścia we Wrocławiu do

ponownego rozpoznania

Skargę od powyższego wyroku wniósł obrońca oskarżonego zarzucając mu

obrazę przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na treść wyroku,

tj. art. 437 § 2 k.p.k. w zw. z art. 454 § 1 k.p.k. poprzez przedwczesne i bezzasadne

uznanie, iż ziścił się warunek z art. 454 § 1 k.p.k. pozwalający na uchylenie wyroku

Sądu Rejonowego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, gdy w

rzeczywiści taka potrzeba nie zachodzi, ponieważ Sąd Okręgowy powziął

odmienną niż Sąd Rejonowy dowolna ocenę dowodów, podczas gdy wystarczające

I KS 41/25

3

będzie uzupełnienie materiału dowodowego przez Sąd odwoławczy i wydanie

przezeń orzeczenia merytorycznego, co in concerto miało istotny wpływ na treść

orzeczenia, determinując jego treść.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie

sprawy do ponownego rozpoznania sądowi odwoławczemu - Sądowi Okręgowemu

we Wrocławiu.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Skarga obrońcy oskarżonego okazała się niezasadna, wobec czego

podlegała oddaleniu.

Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 539a § 3 k.p.k.

podstawą do wniesienia skargi na wyrok sądu odwoławczego uchylającego wyrok

sądu pierwszej instancji i przekazującego sprawę do ponownego rozpoznania jest

wyłącznie naruszenie przepisu określonego w art. 437 k.p.k. albo wystąpienie

uchybienia wymienionego enumeratywnie w treści art. 439 § 1 k.p.k. Tak więc

rozpoznanie skargi ogranicza się do zbadania, czy zachodzi tzw. bezwzględna

przyczyna odwoławcza określona w art. 439 § 1 k.p.k. albo czy sąd odwoławczy

uchylił wyrok mimo braku formalnych przeszkód określonych w art. 454 § 1 k.p.k.

do wydania wyroku zmieniającego, względnie, czy jest konieczne przeprowadzenie

w całości przewodu sądowego (art. 437 § 2 in fine k.p.k.).

Tym samym niedopuszczalne jest, aby Sąd Najwyższy w trybie art. 539a

k.p.k. badał merytorycznie prawidłowość przeprowadzonej kontroli odwoławczej w

aspekcie uchybień podniesionych w apelacji, jak również zasadność uchybień

stwierdzonych przez sąd odwoławczy (zob. postanowienie SN z dnia 13 września

2022 r., V KS 15/22; postanowienie SN z dnia 12 stycznia 2022 r., IV KS 64/21;

postanowienie SN z dnia 28 stycznia 2022 r., II KS 29/21; postanowienie SN z dnia

26 stycznia 2022 r., V KS 36/21).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy, wskazać

należy, że sąd odwoławczy nie dopuścił się naruszeń, o których mowa w art. 539a

I KS 41/25

4

§ 3 k.p.k., a przede wszystkim obrazy art. 437 § 2 k.p.k. w zw. z art. 454 § 1 k.p.k.

na które we wniesionej skardze powołuje się obrońca oskarżonego.

Sąd Okręgowy we Wrocławiu w uzasadnieniu wyroku wyraźnie wskazał, że

wydaniu orzeczenia reformatoryjnego wobec oskarżonego R. L. sprzeciwiał się

zakaz określony w art. 454 § 1 k.p.k. Sąd odwoławczy podniósł, że sąd I instancji

powinien ponownie przeanalizować treść wyjaśnień oskarżonego oraz pozostałych

osobowych źródeł dowodowych. Ponadto wskazał, że konsekwencją

nieprawidłowej oceny materiału dowodowego było błędne ustalenie stanu

faktycznego sprawy, co doprowadziło do bezzasadnego uniewinnienia oskarżonego

od zarzucanego mu czynu.

Wbrew twierdzeniom skarżącego, sąd odwoławczy wskazał na zaistnienie

uchybień w zakresie przeprowadzonej oceny zgromadzonych w sprawie dowodów,

w szczególności w zakresie wyjaśnień oskarżonego i zeznań świadków (bez

konieczności ponownego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości),

których istnienie skutkowało koniecznością uchylenia wyroku we wskazanym

zakresie. Sąd odwoławczy wskazał, że uniewinnienie oskarżonego było wynikiem

niepełnej i nieprawidłowej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego.

Zawarta w uzasadnieniu wyroku sądu odwoławczego argumentacja jednoznacznie

wskazuje, że z uwagi na ograniczenie płynące z treści art. 454 § 1 k.p.k., sąd ten

nie mógł skazać oskarżonego w instancji odwoławczej.

W rozpatrywanej sprawie został zatem spełniony warunek przyjęty w

orzecznictwie Sądu Najwyższego, że możliwość uchylenia wyroku

uniewinniającego lub umarzającego postępowanie karne i przekazania sprawy do

ponownego rozpoznania związana z regułą ne peius określoną w art. 454 § 1 k.p.k.

(art. 437 § 2 zdanie drugie k.p.k.) zachodzi dopiero wtedy, gdy sąd odwoławczy - w

wyniku usunięcia stwierdzonych uchybień stanowiących jedną z podstaw

odwoławczych określonych w art. 438 pkt 1-3 k.p.k. (czyli np. po uzupełnieniu

postępowania dowodowego, dokonaniu prawidłowej oceny dowodów, poczynieniu

prawidłowych ustaleń faktycznych) - stwierdza, że zachodzą podstawy do wydania

wyroku skazującego czemu stoi na przeszkodzie zakaz określony w art. 454 § 1

k.p.k. (zob. uchwała SN z dnia 20 września 2018 r., I KZP 10/18).

I KS 41/25

5

Konkludując, sąd odwoławczy wskazał na zaistnienie takich uchybień w

zakresie przeprowadzonej oceny zgromadzonych w sprawie dowodów, których

istnienie skutkowało koniecznością uchylenia wyroku we wskazanym zakresie. Sąd

ten prawidłowo uzasadnił, że zachodzą podstawy do wydania wyroku skazującego,

czemu stoi na przeszkodzie zakaz określony w art. 454 § 1 k.p.k. (zob.

postanowienie SN z dnia 13 września 2022 r., V KS 15/22; postanowienie SN z

dnia 24 stycznia 2025 r., II KS 45/24). W realiach przedmiotowej sprawy

stwierdzono zatem wystąpienie przesłanki kasatoryjnej w związku z niemożnością

wydania wyroku skazującego ze względu na regułę ne peius.

Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy nie znajdując podstaw do

uwzględnienia skargi orzekł o jej oddaleniu, obciążając oskarżonego kosztami

sądowymi postępowania skargowego, na podstawie art. 636 § 1 k.p.k. w zw. z art.

634 k.p.k.

[J.J.]

[a.ł]