Odmowa wznowienia uchylona, bo w składzie była sędzia z nominacji nowej KRS

Postanowieniem z dnia 24 lipca 2025 r. w sprawie I KO 77/25, Sąd

Najwyższy odmówił przyjęcia wniosku N. B. o wznowienie postępowania w sprawie

zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 21

czerwca 2023 r., sygn. akt II AKa 93/23, utrzymującym w mocy wyrok Sądu

Okręgowego w Poznaniu z dnia 9 grudnia 2022 r., sygn. akt III K 399/21 oraz o

I KZ 43/25

2

wyznaczenie jej obrońcy z urzędu w celu sporządzenia wniosku o wznowienie

postępowania, wobec jego oczywistej bezzasadności.

Skazana wniosła zażalenie na to postanowienie, podnosząc iż została

niesprawiedliwie skazana, zaś przyznanie jej pełnomocnika z urzędu jest

konstytucyjnym prawem.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Zażalenie skazanej doprowadziło do uchylenia zaskarżonego postanowienia

i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Izbie Karnej Sądu Najwyższego,

jednak nie z powodów w nim podniesionych. Zaskarżone orzeczenie obarczone jest

bezwzględną przyczyną odwoławczą, albowiem zostało wydane przez sąd

nienależycie obsadzony w rozumieniu przepisu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Tak

określone uchybienie, mimo, iż nie zostało wskazane w treści zażalenia, musiało

zostać uwzględnione przez Sąd Najwyższy z urzędu, bez względu na kształt

podniesionego zarzutu.

Zgodnie z wykładnią uchwały składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz

Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r.,

BSA-I-4110-1/20 (OSNK 2020, z. 2, poz. 7): „Nienależyta obsada sądu w

rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. albo sprzeczność składu sądu z przepisami

prawa w rozumieniu art. 379 pkt 4 k.p.c. zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu

bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek

Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy

z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz

niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 3)”. Stosownie do treści art. 87 § 1

ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 622),

uchwała ta z chwilą jej podjęcia uzyskała moc zasady prawnej i wiąże każdy skład

Sądu Najwyższego, dopóki Sąd Najwyższy nie odstąpi od niej w trybie określonym

w art. 88 § 2 ustawy o Sądzie Najwyższym, co nie miało miejsca.

Stanowisko podjęte w przywołanej uchwale znajduje odzwierciedlenie w

szeregu orzeczeń Sądu Najwyższego - np. postanowienia Sądu Najwyższego: z

dnia 12 kwietnia 2022 r., V KZ 64/21; z dnia 22 lutego 2023 r., I KZ 69/22; z dnia 4

I KZ 43/25

3

lipca 2023 r., I KZ 5/23; z dnia 5 czerwca 2024 r., IV KZ 20/24 czy z dnia 17

września 2024 r., I KZ 26/24; zob. także: uchwała składu siedmiu sędziów Sądu

Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22.

W niniejszej sprawie zaskarżone postanowienie wydał jednoosobowo Sąd

Najwyższy, w składzie którego zasiadała sędzia Anna Dziergawka, która uzyskała

nominację na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego na skutek rekomendacji

Krajowej Rady Sądownictwa, której kształt został określony wymienioną wcześniej

ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. W świetle powyższego nie budzi zatem wątpliwości,

że sąd tworzony z jej udziałem był nienależycie obsadzony. Zaistniała więc

konieczność uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do

ponownego rozpoznania, albowiem przy jego wydaniu wystąpiło uchybienie w

postaci bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., które

podlega uwzględnieniu z urzędu. W toku ponowionego postępowania sprawa winna

zostać rozpoznana przez sąd w składzie odpowiadającym obowiązującemu prawu.

Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.

[J.J.]

[a.ł]