KRS chciała wyłączyć sędziego SN od sprawy sędzi sądu rejonowego. Wniosek odrzucony

Pismem z 28 czerwca 2024 r. (data prezentaty) sędzia Sądu Rejonowego

w G. X. Y. wniosła do Sądu Najwyższego odwołanie od uchwały Krajowej Rady

Sądownictwa nr […] z dnia [...] 2024 r. w przedmiocie niewyrażenia zgody na

dalsze zajmowanie stanowiska przez sędziego osiągającego wiek uprawniający do

przejścia w stan spoczynku.

I NKRS 68/24

2

Postanowieniem z 29 sierpnia 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie SSN G. Ż.,

na podstawie art. 177 § 1 pkt 3 k.p.c. per analogiam, zawiesił postępowanie w

sprawie I NKRS 68/24 z uwagi na konieczność przeprowadzenia zmian

legislacyjnych usuwających wady procesowe określone w wyroku Trybunału

Sprawiedliwości Unii Europejskiej (Wielka Izba) z 21 grudnia 2023 r., C-718/21 oraz

w wyroku pilotażowym Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z 23 listopada

2023 r. Wałęsa przeciwko Polsce (skarga nr 50849/21).

Pismem z 9 lutego 2026 r. (data prezentaty), Krajowa Rada Sądownictwa

wniosła o rozważenie zasadności podjęcia zawieszonego postępowania I NKRS

68/24 oraz o wyłączenie SSN G. Ż. od orzekania w tej sprawie z uwagi na

„wydawanie orzeczeń w oparciu o nieistniejącą podstawę prawną, skutkiem których

jest nierespektowanie obowiązku podejmowania czynności bez zwłoki, [co] stanowi

naruszenie prawa obywateli do sądu, wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji”.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Wniosek podlega odrzuceniu.

Jak trafnie wskazał Sąd Najwyższy w postanowieniu z 13 lutego 2026 r., I

NKRS 80/24, o ile Sąd Najwyższy wypowiadał się w przedmiocie

niedopuszczalności zawieszania postępowań „na podstawie art. 177 § 1 pkt 3 k.p.c.

per analogiam (…) z uwagi na konieczność przeprowadzenia zmian legislacyjnych

usuwających wady procesowe określone w wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii

Europejskiej (Wielka Izba) z 21 grudnia 2023 r., C-718/21 oraz w wyroku

pilotażowym Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z 23 listopada 2023 r.

Wałęsa przeciwko Polsce (skarga nr 50849/21)” i powyższe może stanowić

postawę wniosku o wyłączenie sędziego od orzekania w sprawie (zob.

postanowienia Sądu Najwyższego z: 20 stycznia 2026 r., I NKRS 41/25; 24

września 2025 r., II NSNc 167/23), o tyle zauważyć należy, że Krajowa Rada

Sądownictwa nie jest uczestnikiem postępowania zainicjowanego odwołaniem od

uchwały Krajowej Rady Sądownictwa wydanej w przedmiocie niewyrażenia zgody

na dalsze zajmowanie stanowiska przez sędziego osiągającego wiek uprawniający

I NKRS 68/24

3

do przejścia w stan spoczynku. Oznacza to, że Krajowa Rada Sądownictwa nie jest

w tym przypadku uczestnikiem postępowania w sprawie I NKRS 68/24.

Zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie

Sądownictwa (Dz.U. 2024, poz. 1186, dalej: „u.KRS”) w sprawach indywidualnych

osoba, której praw lub obowiązków dotyczyć ma uchwała Rady, jest uczestnikiem

postępowania przed Radą. Zgodnie zaś z art. 44 ust. 1 zd. 1 u.KRS uczestnik

postępowania może odwołać się do Sądu Najwyższego z powodu sprzeczności

uchwały Rady z prawem, o ile przepisy odrębne nie stanowią inaczej. Do

postępowania przed Sądem Najwyższym stosuje się przepisy ustawy z dnia 17

listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (art. 44 ust. 3 zd. 1 u.KRS).

Z ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa jednoznaczne więc wynika,

że Rada nie jest uczestnikiem postępowania przed Sądem Najwyższym w sprawie

z odwołania od uchwały Rady w sprawie indywidualnej. Istota tego postępowania

sprowadza się bowiem do kontroli legalności aktu wydanego przez Radę, nie zaś

rozstrzygnięcia sporu pomiędzy stronami. Sąd Najwyższy wielokrotnie podkreślał –

także w kontekście odwołań od uchwał Rady w przedmiocie niewyrażenia zgody na

dalsze zajmowanie stanowiska przez sędziego osiągającego wiek uprawniający do

przejścia w stan spoczynku - że kognicja Sądu Najwyższego ogranicza się do

oceny czy zaskarżona uchwała nie jest sprzeczna z prawem. Sąd Najwyższy bada

zatem wyłącznie czy Rada nie przekroczyła swoich ustawowych kompetencji zaś

podjęte rozstrzygnięcie ma oparcie w przepisach powszechnie obowiązującego

prawa.

Zauważyć dodatkowo należy, że w przepisach ustawy – Kodeks

postępowania cywilnego, do których odsyła ustawa o Krajowej Radzie

Sądownictwa, brak jest odpowiednika art. 32 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. 2026,

poz. 143) określającego organ, którego działalnie, bezczynność lub przewlekłe

prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi, jako stronę postępowania.

W świetle powyższego uznać należy, że Krajowej Radzie Sądownictwa nie

przysługuje status uczestnika postępowania w sprawie I NKRS 68/24. Z tego

wynika również, że Krajowa Rada Sądownictwa nie może skutecznie formułować i

składać wniosków procesowych, które podlegałyby rozpoznaniu przez Sąd.

I NKRS 68/24

4

Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji.

[k.b.]

[r.g.]