Skarga M. B. na przewlekłość przez ponad 9 lat trafi do Sądu Apelacyjnego

I NSP 347/24

2

Skargą z 28 sierpnia 2024 r. M. B., reprezentowany przez profesjonalnego

pełnomocnika, wniósł o „stwierdzenie, że w postępowaniu przygotowawczym oraz

sądowym aktualnie prowadzonym przed Sądem Apelacyjnym w Warszawie o

sygn. akt II AKa 330/24 nastąpiła przewlekłość postępowania naruszająca prawo M.

B. do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki”.

W uzasadnieniu skarżący w sposób szczegółowy przedstawił przebieg

postępowania przygotowawczego oraz postępowania przed Sądem I i II instancji.

Wskazał, że do dnia wniesienia skargi na przewlekłość nie zapadło prawomocne

rozstrzygnięcie w sprawie, pomimo że od wszczęcia postępowania

przygotowawczego przeciwko skarżącemu minęło ponad 9 lat i 9 miesięcy.

W ocenie skarżącego „doszło do przewlekłości postępowania na etapie

postępowania przygotowawczego”, „doszło do przewlekłość postępowania również

na etapie postępowania przed Sądem I instancji”, natomiast „[e]tap postępowania

przed Sądem II instancji należy uznać za rażąco przewlekły” (pisownia oryginalna).

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skargę należało przekazać do rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu

w Warszawie.

Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze

na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu

przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora

i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn. Dz.U. 2023,

poz. 1725, dalej: „ustawa o skardze na przewlekłość”), sądem właściwym

do rozpoznania skargi jest sąd przełożony nad sądem, przed którym toczy się

postępowanie, a stosownie do art. 4 ust. 5 tej ustawy właściwy do rozpoznania

skargi na przewlekłość postępowania przygotowawczego jest sąd przełożony

nad sądem, który byłby właściwy rzeczowo do rozpoznania sprawy. Sąd Najwyższy

wyjaśnił, że „choć przepisy postępowania karnego nie znają pojęcia

„sądu przełożonego”, jasne jest, że chodzi o sąd drugiej instancji, właściwy

do rozpoznania środka odwoławczego od rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji

I NSP 347/24

3

dotyczącego danego postępowania przygotowawczego” (postanowienie

Sądu Najwyższego z 28 października 2020 r., I NSP 104/20; zob. również

postanowienie Sądu Najwyższego z 2 września 2009 r., KSP 13/09).

Natomiast w myśl art. 4 ust. 1b ustawy o skardze na przewlekłość „[j]eżeli skarga

dotyczy przewlekłości postępowania przed sądem okręgowym i sądem

apelacyjnym – właściwy do jej rozpoznania w całości jest sąd apelacyjny”.

Przepisy wyznaczające właściwość rzeczową Sądu Najwyższego

do rozpatrywania skarg na przewlekłość postępowania jako normy o charakterze

kompetencyjnym, powinny być interpretowane ściśle i literalnie

(zob. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego: z 19 grudnia 2019 r., I NSP 175/19;

z 24 października 2024 r., I NSP 333/24; z 18 grudnia 2024 r., I NSP 401/24;

z 30 lipca 2025 r., I NSP 146/25; z 22 stycznia 2026 r., I NSP 307/25).

Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy Sąd Najwyższy uznał, że żądanie

skargi, podniesione przez skarżącego zarzuty oraz okoliczności co do przebiegu

postępowania przygotowawczego, postępowania przed Sądem I instancji

oraz postępowania przed Sądem II instancji, jak również ocena czasu trwania

poszczególnych etapów postępowania, wskazują, że w istocie skarga dotyczy

przewlekłości postępowania przed Sądem I instancji i Sądem II instancji, dlatego

zgodnie z przepisem szczególnym art. 4 ust. 1b ustawy o skardze na przewlekłość

właściwy do jej rozpoznania jest Sąd Apelacyjny w Warszawie.

Nie zmienia tego również fakt, że skarga dotyczy przewlekłości

postępowania przygotowawczego przed Prokuraturą Apelacyjną w Warszawie

w sprawie o sygn. Ap V Ds. […], ponieważ sądem właściwym do jej rozpoznania

jest sąd wyższego rzędu nad sądem powołanym do rozpoznania przedmiotowej

sprawy w pierwszej instancji, a więc Sąd Apelacyjny w Warszawie (art. 4 ust. 5

ustawy o skardze na przewlekłość).

Mając na względzie powyższe, Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.

[kf]

[a.ł]

I NSP 347/24

4