Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi spółki w likwidacji i zasądził 1350 zł kosztów

Sąd Rejonowy w Koszalinie IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych,

wyrokiem z 28 czerwca 2024 r. (sygn. akt IV P 101/24), wydanym w sprawie z

powództwa A.K., przeciwko P. S.A. w likwidacji z siedzibą w K., o odszkodowanie i

inne, w punkcie pierwszym wyroku zasądził od pozwanej spółki na rzecz powódki

I PSK 292/26

2

kwotę 45.000 zł brutto, tytułem odszkodowania wraz z odsetkami za opóźnienie

liczonymi od 1 marca 2024 r. do dnia zapłaty, w punkcie drugim zasądził od

pozwanej spółki na rzecz powódki kwotę 4.000 zł brutto, tytułem wynagrodzenia

wraz z odsetkami za opóźnienie liczonymi od kwot: 2.000 zł od 1 kwietnia 2024 r.

do dnia zapłaty, 2.000 zł od 1 maja 2024 r. do dnia zapłaty, w punkcie trzecim nadał

wyrokowi w punkcie pierwszym rygor natychmiastowej wykonalności co do kwoty

15.000 zł brutto, a w punkcie czwartym zasądził od pozwanej na rzecz powódki

kwotę 2.700 zł wraz z odsetkami ustawowymi od dnia uprawomocnienia się wyroku

do dnia zapłaty, tytułem kosztów procesu, i w punkcie piątym wyroku zasądził od

pozwanej na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego w Koszalinie kwotę 2.450

zł, tytułem opłaty sądowej, od uiszczenia której powódka była zwolniona z mocy

ustawy.

Na skutek apelacji pozwanej, Sąd Okręgowy w Koszalinie IV Wydział Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych, wyrokiem z 31 marca 2025 r. (sygn. akt IV Pa 99/24),

oddalił apelację i zasądził od pozwanej na rzecz powódki kwotę 1.350 zł wraz z

ustawowymi odsetkami za opóźnienie, od dnia uprawomocnienia się niniejszego

orzeczenia do dnia zapłaty, tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w

postępowaniu apelacyjnym.

Skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego w Koszalinie, do Sadu

Najwyższego wywiodła pozwana spółka, zaskarżając judukat w całości, zarzucając:

1. naruszenie przepisów postępowania, co miało istotny wpływ na treść

rozstrzygnięcia, tj. art. 365 § 1 k.p.c., polegające na samodzielnym

rozstrzygnięciu przez Sąd prowadzący niniejsze postępowanie o pozorności

likwidacji pozwanego przedsiębiorstwa, w sytuacji gdy Sąd, orzekający w

niniejszej sprawie, był związany uprzednio wydanym, prawomocnym

orzeczeniem Sądu Gospodarczego - Krajowego Rejestru Sądowego w

zakresie wpisu likwidacji pozwanej do KRS, zaś postępowanie z powództwa

Rady Nadzorczej pozwanej spółki o stwierdzenie nieważności uchwały o

rozwiązaniu spółki i otwarciu jej likwidacji zostało prawomocnie umorzone

(na skutek cofnięcia pozwu), co oznacza, że postawienie spółki w stan

likwidacji nastąpiło w sposób ważny i skuteczny i nie jest obarczone

I PSK 292/26

3

jakąkolwiek wadą prawną, zaś Sąd (związany ww. orzeczeniami) nie miał

możliwości samodzielnego poczynienia ustaleń przeciwnych;

2. naruszenie przepisów prawa materialnego, co miało istotny wpływ na wynik

sprawy, tj.:

1. art. 39 k.p. w zw. z art 411 § 1 k.p., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie,

skutkujące przyjęciem, że pozwana nie była uprawniona do rozwiązania

stosunku pracy z powódką pozostającą w okresie ochronnym (z uwagi na

zbliżający się wiek emerytalny), w sytuacji, gdy pozwana faktycznie

pozostawała w likwidacji, a zatem przepis art. 39 k.p. i wypływająca z niego

ochrona pracownika nie znajdowały zastosowania w niniejszej sprawie;

2. art. 468 § 1 k.s.h., poprzez jego błędną wykładnię skutkującą przyjęciem, że

czynności dokonane dotychczas w pozwanej spółce przez jej likwidatora nie

były czynnościami likwidacyjnymi, lecz stanowiły „normalne działania

zarządcze”, a fakt dalszego prowadzenia przez pozwaną działalności

świadczy o tym, że faktycznie spółka nie jest w stanie likwidacji, w sytuacji

gdy:

1. oczywistym jest, że przeprowadzenie likwidacji jest procesem złożonym,

długotrwałym i wymagającym uwzględnienia specyfiki prowadzonej przez

likwidowaną spółkę działalności (związanej z ustawowym obowiązkiem

nadawania audycji radiowych, co winno mieć miejsce aż do czasu całkowitej

likwidacji spółki i co wymaga utrzymania pewnego poziomu zatrudnienia);

2. likwidator podjął czynności będące typowymi czynnościami likwidacyjnymi,

zmierzającymi do zakończenia bytu pozwanej;

3. art. 45 k.p., poprzez jego błędne zastosowanie i przyznanie powódce

dochodzonego przez nią odszkodowania w sytuacji, gdy złożone jej przez

pozwaną oświadczenie o wypowiedzeniu umowy było zgodne z prawem, w

tym w szczególności nie naruszało art. 39 k.p., jako że pozwana spółka

znajdowała się w chwili złożenia tego oświadczenia (i nadal znajduje się) w

stanie likwidacji.

W związku ze stawianymi zarzutami skarżąca spółka wniosła o uchylenie

zaskarżonego orzeczenia w całości, jak również orzeczenia Sądu I instancji w

całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w

I PSK 292/26

4

Koszalinie jako Sądowi I instancji, ewentualnie uchylenie zaskarżonego orzeczenia

w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w

Koszalinie jako Sądowi II instancji i zasądzenie od powódki na rzecz pozwanej

zwrotu kosztów jej zastępstwa procesowego w niniejszym postępowaniu - według

norm przepisanych wraz z należnymi odsetkami za opóźnienie w płatności.

Skarżąca spółka wniosła także o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania

wskazując, że jest ona oczywiście uzasadniona. W ocenie skarżącej oczywista

zasadność skargi kasacyjnej przejawia się tym, że Sąd odwoławczy uwzględnił

powództwo przyjmując, że pozwana naruszyła przepis art. 39 k.p., tj. rozwiązała

umowę o pracę z powódką, która podlegała ochronie z uwagi na okres, jaki

pozostał jej do osiągnięcia wieku emerytalnego. Sąd uznał, że w okolicznościach

niniejszej sprawy ochrony powódki nie wyłącza art. 411 § 1 k.p., albowiem pozwana

faktycznie nie znajduje się w likwidacji (likwidacja ma charakter pozorny). Sąd

stwierdził, że podejmowane przez likwidatora czynności nie zmierzają do

zakończenia bytu faktycznego i prawnego pozwanej spółki, mając charakter działań

zarządczych, służących restrukturyzacji pozwanej czy też optymalizacji kosztów

związanych z prowadzoną przez nią działalnością. Skarżąca wskazała też, że

wydane przez Sąd Okręgowy w Koszalinie orzeczenie, utrzymujące w mocy

orzeczenie Sądu I instancji godzi w interes prawny pozwanej spółki, narażając ją na

niepowetowane straty. Stąd też koniecznym stało się złożenie niniejszej skargi.

W odpowiedzi na wywiedzioną skargę kasacyjną powódka wniosła o

wydanie postanowienia odmawiającego przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,

ewentualnie oddalenie skargi kasacyjnej - w przypadku jej przyjęcia i zasądzenie od

pozwanej spółki na rzecz powódki kosztów postępowania kasacyjnego, w tym

kosztów zastępstwa procesowego w wysokości według norm przepisanych - z

odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi za czas, od dnia uprawomocnienia

się orzeczenia, do dnia zapłaty.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna pozwanej spółki nie kwalifikuje się do przyjęcia.

I PSK 292/26

5

Na wstępie należy przypomnieć, że Sąd Najwyższy przyjmuje skargę

kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne,

istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność

postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1

k.p.c.). Strona wnosząca skargę kasacyjną, zgodnie z art. 3984 § 2 k.p.c.

określającym wymogi formalne tego środka prawnego, powinna sformułować w niej

wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania wraz ze stosownym uzasadnieniem.

Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powinien zaś wskazywać, że

zachodzi przynajmniej jedna z okoliczności wymienionych w art. 3989 § 1 k.p.c., a

jego uzasadnienie winno zawierać argumenty prawne świadczące o tym, że

rzeczywiście, biorąc pod uwagę sformułowane w ustawie kryteria, istnieje potrzeba

rozpoznania skargi przez Sąd Najwyższy.

Skarżąca we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania

wskazała, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Powołała się więc na

przesłankę z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Oczywista zasadność skargi kasacyjnej,

zdaniem skarżącej spółki, przejawia się tym, że Sąd odwoławczy uwzględnił

powództwo przyjmując, że pozwana naruszyła przepis art. 39 k.p., tj. rozwiązała

umowę o pracę z powódką, która podlegała ochronie z uwagi na okres, jaki

pozostał jej do osiągnięcia wieku emerytalnego. Sąd uznał, że w okolicznościach

niniejszej sprawy ochrony powódki nie wyłącza art. 411 § 1 k.p., albowiem pozwana

faktycznie nie znajduje się w likwidacji (likwidacja ma charakter pozorny). Powyższe

stanowi w rezultacie polemikę strony skarżącej z ustalonym w sprawie stanem

faktycznym i oceną przez Sądy meriti materiału dowodowego zgromadzonego w

przedmiotowym postepowaniu.

Odwołanie się do przesłanki z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. wymaga nie tylko

powołania się na okoliczność, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona,

ale również wykazania, iż przesłanka ta rzeczywiście zachodzi. Oznacza to, że

strona skarżąca musi wskazać, w czym (w jej ocenie) wyraża się „oczywistość”

zasadności skargi oraz podać argumenty wykazujące, że rzeczywiście skarga jest

uzasadniona w sposób oczywisty. Sam zarzut naruszenia (nawet oczywistego)

określonego przepisu (przepisów) nie prowadzi bowiem wprost do oceny, że skarga

I PSK 292/26

6

kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Strona skarżąca powinna więc w wywodzie

prawnym wykazać kwalifikowaną postać naruszenia przepisów prawa materialnego

lub procesowego, polegającą na jego oczywistości, widocznej prima facie, przy

wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej (por. postanowienia Sądu

Najwyższego: z 14 lipca 2005 r., III CZ 61/05, OSNC 2006 nr 4, poz. 75; z 26

kwietnia 2006 r., II CZ 28/06, LEX nr 198531; z 9 marca 2012 r., I UK 370/11, LEX

nr 1215126 i z 1 stycznia 2012 r., I PK 104/11, LEX nr 1215774). Ponadto, przez

oczywistą zasadność skargi kasacyjnej rozumie się sytuację, w której zaskarżone

orzeczenie sądu drugiej instancji w sposób ewidentny narusza konkretne przepisy

prawa. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 30 listopada 2012 r., I UK 414/12,

LEX nr 1675171).

Pamiętać przy tym należy, Sąd Najwyższy związany jest dokonanymi przez

sądy meriti ustaleniami faktycznymi, stanowiącymi podstawę zaskarżonego

orzeczenia (art. 39813 § 2 k.p.c.). Oznacza to niedopuszczalność powoływania się

przez skarżącego na wadliwość wyroku sądu drugiej instancji, polegającą na

ustaleniu faktów lub niewłaściwie przeprowadzonej ocenie dowodów, również we

wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Także zarzuty skargi

kasacyjnej dotyczące naruszenia prawa materialnego, mające w istocie charakter

polemiki z ustaleniami faktycznymi sądów meriti i dokonaną przez te sądy oceną

stanu faktycznego, nie mogą stanowić podstawy skargi kasacyjnej, ani jej przyjęcia

do rozpoznania (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 26 sierpnia 2022 r., I

CSK 664/22, Legalis nr 2739699 i postanowienie Sądu Najwyższego z 17 stycznia

2023 r., II PSK 58/22, Legalis nr 2909745).

Jak wynika z uzasadnienia Sądu odwoławczego, na gruncie art. 411 § 1 k.p.

tylko taka likwidacja pracodawcy wyłącza szczególną ochroną pracownika z art. 39

k.p., która prowadzi do całkowitego zaprzestania istnienia zakładu pracy. Nie

wchodzi zaś w grę likwidacja, która prowadzi do jego reorganizacji, czy

restrukturyzacji, tj. dalszego trwania w tej czy innej, zmienionej formie

organizacyjnej, co potwierdza orzecznictwo Sadu Najwyższego (zob. m.in. wyroki

Sądu Najwyższego: z 15 marca 2016 r., II PK 24/15, OSNP 2017, nr 10, poz. 126,

czy z 25 września 2008 r., II PK 44/08, OSNP 2010 nr 5-6, poz. 58).

I PSK 292/26

7

Sąd II instancji zaznaczył, że ciężar dowodu tej okoliczności spoczywa na

pracodawcy, jako stronie, która wywodzi z niej wyjątek od szczególnej ochrony

pracownika. Co więcej, z uwagi na wagę tej ochrony, tak rozumiana przesłanka z

art. 411 § 1 k.p. powinna być wykazana w sposób nie budzący żadnych wątpliwości.

Tymczasem strona pozwana temu obowiązkowi nie sprostała - co wybrzmiewa z

oceny przedstawionej w uzasadnieniu wyroku Sądu I instancji. Skarżąca nie

przedstawiła żadnych obiektywnych dowodów prowadzących do niebudzących

wątpliwości wniosków, że zarządzona formalnie likwidacja pracodawcy powódki

zmierza do definitywnego zakończenia jego istnienia. Tym bardziej, że z drugiej

strony w sprawie istniały mocne przesłanki do uznania, że likwidacja w

rzeczywistości zmierza do dalszego trwania pozwanej spółki. Sąd II instancji

zaznaczył, że w szczególności należało zwrócić uwagę, iż na oficjalnej stronie

Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego zamieszczony został komunikat z

27 grudnia 2023 r. Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, dotyczący decyzji o

postawieniu w stan likwidacji spółek Telewizja Polska, a także Polskie Radio i

Polskiej Agencji Prasowej o treści: „W związku z decyzją Prezydenta

Rzeczypospolitej Polskiej o wstrzymaniu finansowania mediów publicznych

podjąłem decyzję o postawieniu w stan likwidacji spółek Telewizja Polska S.A.,

Polskie Radio S.A. oraz Polskiej Agencji Prasowej S.A. W obecnej sytuacji takie

działanie pozwoli na zabezpieczenie dalszego funkcjonowanie tych spółek,

przeprowadzenie w nich koniecznej restrukturyzacji oraz niedopuszczenie do

zwolnień zatrudnionych w ww. spółkach pracowników z powodu braku

finansowania. Stan likwidacji może być cofnięty w dowolnym momencie przez

właściciela.”. Komunikat ten jednoznacznie wskazywał, że intencją Ministra

dotyczącą otwarcia stanu likwidacji nie jest zakończenie bytu tych spółek, lecz

zapewnienie dalszego ich trwania po restrukturyzacji, a co więcej zaznaczono, że

stan likwidacji może być zawsze cofnięty.

Potwierdzeniem tej tezy była, m.in. treść cytowanego i analizowanego w

uzasadnieniu wyroku Sądu I instancji wystąpienia likwidatora pozwanej spółki, który

zapowiedział, że likwidacja jest prowadzona z założeniem, że zostanie zmieniona

ustawowa forma prawna wykonywania działalności rozgłośni radiowej i że zamierza

zachować zespół kadrowy rozgłośni „w stanie nienaruszonym”, Zatem celem

I PSK 292/26

8

likwidacji była reorganizacja pozwanej, a nie zakończenie jej bytu. Ponadto,

podczas rozprawy apelacyjnej pełnomocnik powódki przedstawił wydruk z 3 marca

2025 r. ze strony internetowej P., z którego wynika, że pozwana spółka prowadziła

rekrutację dziennikarzy do pracy.

W zestawieniu z okolicznościami wskazanymi wyżej strona pozwana nie

przedstawiła żadnych obiektywnych dowodów, przesądzających o tym, że

zarządzona likwidacja zmierza nie do restrukturyzacji zakładu pracy powódki, lecz

do definitywnego zakończenia jej bytu. Pozostałe dokumenty wskazane przez

skarżącą spółkę dotyczyły jedynie formalnego postawienia spółki w stan likwidacji i

nie wnosiły do nakreślonej istoty sprawy żadnych przesądzających okoliczności, na

rzecz kierunku likwidacji deklarowanego przez skarżącą.

W związku z tym, że nie zachodzą przyczyny przyjęcia skargi kasacyjnej do

rozpoznania wskazane w treści art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. (oczywista zasadność),

oraz że zgodnie z art. 39813 § 2 k.p.c. Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami

faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia, a zarzuty skargi

kasacyjnej, które mają na celu polemikę z ustaleniami faktycznymi sądu drugiej

instancji, z uwagi na ich sprzeczność z art. 3983 § 3 k.p.c. są a limine

niedopuszczalne, Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., odmówił

przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. O kosztach postępowania

rozstrzygnięto na podstawie art. 108 § 1, art. 98 § 1, 11 k.p.c. w związku z art. 39821

k.p.c. i w związku z § 10 ust. 4 pkt 2, § 9 ust. 1 pkt 2 i § 2 pkt 5 rozporządzenia

Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za

czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. 2026 r., poz. 118).

DS.

[a.ł]