Sąd Najwyższy nie przyjął skargi kierownika o przywrócenie do pracy

Sąd Okręgowy w Warszawie, wyrokiem z dnia 28 maja 2025 r., w sprawie

z powództwa K.B. przeciwko O. w W. o przywrócenie do pracy, na skutek apelacji

powoda od wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie z

dnia 22 maja 2024 r., w którym oddalono powództwo, zmienił wyrok Sądu pierwszej

instancji i nadał mu treść:

„w punkcie 1. zasądza od pozwanego O. w W. na rzecz powoda K.B. kwotę 10.170

zł tytułem odszkodowania za niezgodne z prawem wypowiedzenie umowy o pracę,

w punkcie 2 oddala powództwo w pozostałym zakresie, w punkcie 3 nie obciąża

powoda kosztami procesu na rzecz strony pozwanej”.

Sąd odwoławczy uznał, że przyczyny wypowiedzenia umowy o pracę były

uzasadnione, jednak powód korzystał z ochrony związkowej, a pracodawca nie

I PSK 381/26

2

wyjednał zgody na wypowiedzenie mu umowy o pracę. Mimo tej konkluzji, Sąd

Okręgowy uznał, że przywrócenie powoda do pracy było niecelowe. Podkreślił, że

pracownik naruszył swoje obowiązki. Sąd argumentował: „Powód zajmował

stanowisko kierownicze, a więc jego postawa wobec obowiązków pracowniczych

powinna stanowić przykład dla podwładnych. Powód powinien przestrzegać

dyscypliny czasu pracy, pilnować, aby ewidencja była prawidłowo prowadzona,

eliminować wszelkie nieprawidłowości, tymczasem niestandardowy czas pracy

powoda nie znajduje źródła w żadnych dokumentach dotyczących jego zatrudnienia.

Szczególnie zwracają uwagę przyczyny utraty zaufania do powoda - chodzi

o nieprawidłowe rozliczenie czasu pracy w godzinach nadliczbowych oraz wydanie

poleceń podwładnej, aby dokonywała zmian w elektronicznej ewidencji czasu pracy

na korzyść podwoda, wyłącznie na jego polecenie. Są to okoliczności, które w ocenie

Sądu Okręgowego, dyskwalifikują powoda do pracy na stanowisku kierownika Działu

Kadr”.

Skargę kasacyjną wywiódł powód, zaskarżył wyrok w całości, zarzucając mu

naruszenie: art. 378 § 1 k.p.c., art. 387 § 21 pkt 2 k.p.c., art. 233 § 1 i § 2 k.p.c.;

art. 232 k.p.c. w związku z art. 6 k.c. i w związku z art. 300 k.p.; art. 45 § 1 i § 3 k.p.

oraz art. 47 k.p. w związku z art. 38 § 1 k.p., art. 32 ust 1 pkt 1 ustawy o związkach

zawodowych; art. 45 § 2 k.p. w związku z art. 45 § 1 k.p.; art. 56 § 1 i § 2 k.p. oraz

art. 58 k.p.; art. 45 § 3 k.p. w związku z art. 45 § 1 k.p. i art. 47 k.p.

Zdaniem skarżącego skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona

w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p., gdyż do wydania zaskarżonego wyroku Sądu

Okręgowego w Warszawie z dnia 28 maja 2025 r. doszło z rażącym naruszeniem

przepisów prawa materialnego, to jest art. 45 § 2 zdanie pierwsze k.p. w związku

z art. 45 § 1 k.p. oraz w związku z art. 56 § 1 i § 2 k.p. i art. 58 k.p. przez niewłaściwe

zastosowanie polegające na przyjęciu możliwości nieprzywrócenia powoda do pracy

i uznaniu, że jego przywrócenie do pracy jest niecelowe ze skutkiem zasądzenia na

jego rzecz odszkodowania w miejsce zgłoszonego roszczenia o przywrócenie do

pracy na poprzednich warunkach i wypłatę wynagrodzenia za cały czas

pozostawania bez pracy oraz art. 45 § 3 k.p. w związku z art. 45 § 1 k.p. i art. 47

zdanie drugie i zdanie trzecie k.p. przez ich niezastosowanie do powoda jako

pracownika, którego stosunek pracy podlegał szczególnej ochronie przed

wypowiedzeniem z mocy art. 32 ust. 1 pkt 1 ustawy o związkach zawodowych.

I PSK 381/26

3

Sąd Najwyższy zważył:

Skarga kasacyjna nie może zostać przyjęta do rozpoznania.

Na wstępie warto wskazać, że Sąd Najwyższy, jako sąd kasacyjny, nie jest

sądem zwykłej, trzeciej instancji, zaś skarga kasacyjna nie jest środkiem zaskarżenia

przysługującym od każdego rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji kończącego

postępowanie w sprawie, a to z uwagi na przeważający w charakterze skargi

kasacyjnej element interesu publicznego. Skarga kasacyjna jest kwalifikowanym

środkiem prawnym, którego rozpoznanie przez Sąd Najwyższy musi być

uzasadnione względami o szczególnej doniosłości, wykraczającymi poza

indywidualny interes skarżącego, a leżącymi w interesie powszechnym.

Rozpoznanie skargi kasacyjnej powinno służyć ochronie obowiązującego porządku

prawnego przed dowolnością orzekania, oraz zapewnieniu jednolitości orzecznictwa

sądowego w takich sprawach, w których możliwe jest dokonanie zasadniczej

wykładni przepisu prawa, mającej walor generalny i abstrakcyjny (postanowienie

Sądu Najwyższego z dnia 7 kwietnia 2009 r., II CSK 13/09; wyrok Sądu Najwyższego

z dnia 23 lutego 2006 r. II CSK 126/05). W myśl art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy

przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne

zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących

poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów,

zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście

uzasadniona.

Wniesiona w rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna nie jest oczywiście

uzasadniona. Ujęta w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. przesłanka ma miejsce wtedy, gdy

zasadność podniesionych w niej zarzutów wynika prima facie, bez głębszej analizy

prawnej. Dotyczy to więc jedynie uchybień przepisom prawa materialnego albo

procesowego, zarzucanym sądowi drugiej instancji, o charakterze elementarnym,

polegających w szczególności na oparciu rozstrzygnięcia na wykładni przepisu

oczywiście sprzecznej z jednolitą i ugruntowaną jego wykładnią przyjmowaną

w orzecznictwie i nauce prawa, na zastosowaniu przepisu, który już nie obowiązywał,

względnie na oczywiście błędnym zastosowaniu określonego przepisu w ustalonym

stanie faktycznym (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 listopada 2015 r.,

IV CSK 263/15, LEX nr 1940571). Oczywiste jest przy tym tylko to, co można

dostrzec bez potrzeby głębszej analizy, czy przeprowadzenia dłuższych badań lub

I PSK 381/26

4

dociekań. Zarzucane uchybienia muszą zatem mieć kwalifikowany charakter i być

dostrzegalne w sposób oczywisty dla przeciętnego prawnika (postanowienia Sądu

Najwyższego: z dnia 12 grudnia 2000 r., V CKN 1780/00, OSNC 2001 nr 3, poz. 52;

z dnia z 22 marca 2001 r., V CZ 131/00, OSNC 2001 nr 10, poz. 156). Dokonując

oceny „oczywistej zasadności” skargi kasacyjnej trzeba mieć na uwadze, że

podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub

oceny dowodów (art. 3983 § 3 k.p.c.), a Sąd Najwyższy związany jest ustaleniami

faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia (art. 39813 § 2 k.p.c.).

Znając wskazane reguły możliwa jest dokonanie oceny ziszczenia się

przesłanki przedsądu. Z jednej strony, z art. 45 § 3 k.p. jednoznacznie wynika, że

sąd związany jest roszczeniem pracownika szczególnie chronionego domagającego

się przywrócenia do pracy, z drugiej jednak strony Sąd Najwyższy wielokrotnie

wypowiadał się, że w wyjątkowych okolicznościach sąd powszechny powołując się

na art. 8 k.p. może zasądzić na rzecz pracownika wyłącznie odszkodowanie.

W rozpoznawanej sprawie odstępstwo od zasady określonej w art. 45 § 3 k.p. Sąd

odwoławczy uzasadnił dwiema okolicznościami. Po pierwsze tym, że powód zajmuje

kierownicze stanowisko i to na nie chce być przywrócony, a po drugie tym, że jego

zachowanie, szczególnie to dotyczące ewidencjonowania jego czasu pracy,

dyskwalifikuje go jako pracownika zarządzającego innymi. W rezultacie, z pozycji

przesłanki z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. ocenie podlega, czy odmowa przywrócenia

powoda do pracy w zestawieniu z jego czynami (nieprawidłowym rozliczaniem czasu

pracy i wydawaniem podległemu pracownikowi polecenia zmiany na swoją korzyść

elektronicznej ewidencji czasu pracy) może być oceniana jako „oczywiste”

naruszenie przez Sąd Okręgowy art. 45 § 3 k.p. Zdaniem Sądu Najwyższego

kwalifikacja tego rodzaju nie jest możliwa. Stanowisko Sądu drugiej instancji mieści

się w granicach dopuszczalnej oceny sędziowskiej, nie stanowi „ekscesu”

orzeczniczego, nawiązuje do utrwalonego orzecznictwa. Sąd ten w istocie stanął

przed wyborem między przeciwstawnymi wartościami – z jednej strony

respektowaniem ochrony związkowej, z drugiej zaś koniecznością wzięcia pod

uwagę interesu pracodawcy (pełnienie funkcji kierowniczej przez powoda) i nie

akceptowalnością postępowania powoda. Zważywszy na okoliczności faktyczne

sprawy nie sposób uznać, że wybór dokonany przez Sąd odwoławczy jest oczywiście

wadliwy. W rezultacie, zarzuty powoda zawarte w skardze kasacyjnej nie mogą

zostać uznane jako oczywiście uzasadnione w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.

I PSK 381/26

5

Dlatego orzeczono jak w sentencji.

[A.P.]

[SOP]